Estaos Xuníos d'América

United States of America

Bandera d'Estaos Xuníos Escudu d'Estaos Xuníos
Lema nacional: (1776 - ) E Pluribus Unum (Llatín: De munchos, unu) (1956 - ) In God We Trust (Inglés: En Dios confiamos)
Himnu nacional: The Star-Spangled Banner
Capital  • Población  • Coordenaes	Washington DC 553.523 (2004) 38°53′ N 77°02′ O
Principal ciudá	Nueva York
Idiomes oficiales	Ningunu
Forma de gobiernu Presidente Vicepresidente	República Federal Democrática Barack Obama Joe Biden
Independencia  • Declarada  • Reconocida	(de Gran Bretaña na Guerra Revolucionaria) 4 de xunetu de 1776 3 de setiembre de 1783
Superficie  • Total  • % agua Llendes Costes	Puestu 3u 9.631.418 km² 2,198% 12.219 km 19.924 km
Población  • Total  • Densidá	Puestu 3u 295.734.134 (2005 est.) 31 hab./km²
PIB  • Total (2005)  • PIB per cápita	Puestu 1u US$ 12.332.296 millones US$ 41.557 (3u)
Moneda	Dólar de los Estaos Xuníos ($, USD)
Xentiliciu	de los Estaos Xuníos
Fusu horariu  • en branu	CET (UTC-5 a UTC -10) CEST (UTC-4 a UTC -10)
Dominiu Internet	.us
Códigu telefónicu	+{{{códigu_telefónicu}}}
Prefixu radiofónicu	WAA-WZZ
Códigu ISO	840 / USA / US
Miembru de: ONX, OTAN, OEA, APEC, OCDE, OSCE, G-8

Los Estaos Xuníos d'América ye una federación de 50 estaos xunto a otres entidaes, asitiaos n'América del Norte.

El Distritu de Columbia ye la sé del gobiernu federal.

Puertu Ricu, Guam, les Islles Vírxenes d'Estaos Xuníos, les Islles Marianes del Norte, y Samoa Americana son territorios de los Estaos Xuníos.

Historia

Colonizada por migraciones asiátiques nel XI mileniu a.C., nel sieglu XVI foi esplorada por españoles, ingleses y franceses. L'asentamientu continuu européu más antiguu ye San Agustín (Florida), fundáu pol asturianu Pedro Menéndez d'Avilés, tres esterminar una comunidá hugonote que fuxere de la persecución nel so país.

Mentanto los españoles ocupaben Florida, ingleses, franceses, holandeses y suecos ocupaben el noreste del actual país. A mediaos del sieglu XVII los ingleses ocuparon los territorios de les restantes naciones menos el territoriu francés que foi cedíu tres la Guerra de los siete años (1763).

Tres la guerra d'independencia de los Estaos Xuníos surdió Estaos Xuníos con llendes al norte col Canadá británicu y al sur y oeste coles posesiones españoles, col ríu Mississippi como frontera. La compra de Lluisiana en 1803 duplicó'l territoriu del nuevu país y en 1846 yá ocupaba'l territoriu continental actual (Alaska compraríenla a los rusos en 1867). Tres la Guerra de Secesión la parte noroeste del país anició la revolución industrial convirtiéndose en primera potencia nesi sen en 1892. Tres la Primera Guerra Mundial tenía formáu un imperiu colonial y dominaba'l mercáu mundial de capitales. Tres la Segunda Guerra Mundial convirtióse en superpotencia cola Xunión Soviética y en 1991 n'hiperpotencia.

Xeografía

Ver Estaos d'Estaos Xuníos

Mapa de los Estaos Xuníos

Política

Los Estaos Xuníos son una república federal y parllamentaria bicameral. Los tres poderes (llexislativu, executivu y xudicial) tán separtaos.

El presidente y el vicepresidente son elixíos por cuatro años per aciu del sufraxu universal indireutu. Tolos estaos tán representaos pol so colexu de grandes eleutores, con un númberu proporcional al de los sos habitantes. Dende 1948, el presidente nun pue exercer más de dos mandatos.

Barack Obama (demócrata) ye l'actual presidente dende 2008.

Economía

Los Estaos Xuníos son una potencia económica, con un Productu Interior Brutu que ye'l mayor del mundu.

El país cunta con importantes recursos minerales, y estensos xacimientos d'oru, petroleu, carbón y uraniu. Les principales producciones agrícoles son el maíz, el trigu, el zucre y el tabacu. Na industria destaquen los automóviles, l'aeronáutica y los productos electrónicos. Sicasí, el principal seutor económicu ye'l sector servicios. Los Estaos Xuníos son el tercer destín turísticu, detrás de Francia y España.

Los principales socios comerciales de los Estaos Xuníos son Canadá y Méxicu, países colos que tien robláu el Tratáu de Llibre Comerciu d'América del Norte, conocíu poles sigles NAFTA n'inglés. Otros importantes socios comerciales son China y Xapón.

Demografía

El 17 d'Ochobre de 2006, L'Oficina de Censos de los Estaos Xuníos estimaba la población del país en 300.000.000. Esta cifra incluyó a 12 millones d'inmigrantes ilegales.

Los Estaos Xuníos tán compuestos étnicamente por un 74,7% (224,1 millones) de blancos, 12,1% (36,3 millones) afroamericanos, 4,3% (12,9) asiáticos y 0,8% (2,4) de amerindios. Persones d'otres races constitúin l'1,9% (5.7 millones). Otra estadística muestra les persones blanques europees o descendientes d'europeos, constituyendo el 66,8% (200,4 millones) de la población total, mientres que la población llatina de cualquier raza formen el 14,5% (43,5 millones) de la población total.

Cultura

Los Estaos Xuníos son anguaño ún de los focos más importantes de la creación artística y de renovación de la conocencia. Sicasí, bien de manifestaciones culturales de los Estaos Xuníos queden tapecíes por una cultura popular, difundida masivamente nel mundu enteru per aciu del cómic, el cine, la música y internet. Son asina frecuentes, sobre manera n'Europa, les descripciones y les crítiques de la cultura de los Estaos Xuníos como una socultura o una cultura imperialista.

La cultura de los Estaos Xuníos tien una base anglosaxona, pero son tamién importantes otres aportaciones:

• La herencia amerindia.
• La influyencia hispana, especialmente n'estaos como California, Nuevu Méxicu y Texas.
• Los inmigrantes europeos y xudíos.

Enllaces esternos

Wikimedia Commons tien archivos rellacionaos con:

Estaos Xuníos

• Páxina del Gobiernu de los Estaos Xuníos