Portada

 

Artículu destacáu

Bandera.

La República de San Marino (Serenissima Repubblica di San Marino) ye un estáu pequeñu enclaváu dientro d'Italia, ye la más antigua república del mundu y ta ente las rexones d'Emila-Romaña al norte y Las Marcas al sur.

El caltenimientu de la so independencia respeutu a Italia débese a Giuseppe Garibaldi, quien atopó abellugu nel monte Titán nel Rexurdimientu cuando na so campaña escontra Venecia taba sitiáu por cuatro exércitos. Ye entóncenes cuando'l gobiernu de San Marino acóyelu cola condición de defender la independencia de la pequeña república.

La capital ye la ciudá de San Marino que tá asitiada sobre'l monte Titán. San Marino ye una república parllamentaria. Tanto la presidencia del Estáu como la del Gobiernu exércese por dos capitanes, llamaos capitanes rexentes, los cualos escuéyense por sufraxu universal cada 6 meses. El territoriu del estáu ta sodividíu en 9 conceyos nomaos "castelli"" (castiellos).

 

Actualidá

• 20 de payares: Entra en funcionamientu el LHC.
• 19 de payares: Elixen a Herman Van Rompuy como primer presidente del Conseyu Européu.
• 9 de payares: 20^u aniversariu de la cayida de la muria de Berlín.
• 6 de payares: El paru n'Estaos Uníos supera'l 10%.
• 5 de payares: Anuncien la secuenciación completa del xenoma del caballu.
• 4 de payares: El gobiernu chinu aprueba la construcción en Shanghai d'un Disneyland pa 2014.
• 3 de payares: La República Checa ratifica'l Tratáu de Lisboa.
  • Muerre Francisco Ayala, Premiu Príncipe d'Asturies de les Lletres.
• 2 de payares: La ESA pon n'órbita los satélites SMOS y Proba-2.
  • Muerre José Luis López Vázquez.
• 30 d'ochobre: Asoléyase Ubuntu 9.10 Karmic Koala, sistema operativu disponible en llingua asturiana.
  • Muerre Claude Lévi-Strauss, antropólogu belga.
• 28 d'ochobre: La NASA llaza'l Ares I-X.
• 23 d'ochobre: Entréguense los Premios Príncipe d'Asturies n'Uviéu.
• 22 d'ochobre: Sal al mercáu Windows 7.

 

Tal día como güei...

29 de payares:

• 1932 - Naz Jacques Chirac, presidente de Francia.
• 1945 – Proclámase la República Federal Socialista de Yugoslavia.
• 1947 – ONU: L'Asamblea Xeneral decide dixebrar Palestina en dos estaos, ún árabe y otru xudíu.
• 1961 – Estaos Xuníos allancia al espaciu una cápsula Mercury, con un chimpancé a bordu.

 

Comunidá

Entra nel Portal de la Comunidá

Ve al chigre pa esclariar duldes y facer propuestes

Plantega equí les duldes gramaticales y léxiques y consulta'l DALLA

Manual básicu pa facer el to primer artículu

Los 1.000 artículos consideraos más importantes

 

Biografía destacada

Xenxis Kan (mongol: Чингис Хаан, tamién escritu Genghis Khan, que significa en mongol «L'emperador de tolos homes»), nació cerca Chitá hacia 1162 y morrió en Gansu el 18 d'agostu de 1227. Foi un príncipe mongol qu'unificó a les tribus nómades d'esta etnia del norte de Asia, fundando'l primer Imperiu Mongol. El so braeru nome yera Temüjin que quier dicir "l'aceru más finu" (tamur-ji). Baxo'l so lliderazgu, los mongoles entamaríen una folexada de conquistes qu'enancharía el so dominiu a un territoriu vastísimu, ocupando dende Europa Central fasta'l sur d'Asia. Nel marcu d'esta espansión, les hordes mongoles conquistaríen importantes reinos d'Asia, como l'Imperiu Jin del norte de China (1211 - 1216), l'Imperiu Tangut, el reinu Kara-Kitán y l'Imperiu de Jorasmia.

 

¿Sabíes que...

• ... el nome, en chinu, del monte Everest ye Chomolungma, que significa Madre del universu?
• ... los funcionarios incas rexistraben información faciendo ñudos a intervalos en cordones denomaos quipus?
• ... los camellos tienen trés párpagos pa protexese de les tremolines de sable?