Sieglu XX

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar

Sieglu: Tabla añal del sieglu XX (Sieglu XIX - Sieglu XX - Sieglu XXI)

Década:

Años 1900 | Años 1910 | Años 1920 | Años 1930 | Años 1940
Años 1950 | Años 1960 | Años 1970 | Años 1980 | Años 1990
La Segunda Guerra Mundial foi'l mayor conflictu bélicu de la hestoria de la humanidá.

El sieglu XX foi'l períodu entendíu ente'l 1 de xineru de 1901 y el 31 d'avientu del 2000. Foi'l décimu y últimu sieglu del II mileniu. Nun tien de confundir se cola centena d'años conocida como centuria de los 1900, qu'empezó'l 1 de xineru de 1900 y terminó el 31 d'avientu de 1999.

Caracterizado poles meyores de la tecnoloxía; medicina y ciencia polo xeneral; fin de la esclavitú nos llamaos países desenvueltos; lliberación de la muyer na mayor parte de los países; pero tamién por crisis y despotismos humanos en forma de régimen totalitarios, que causaron efectos tales como les Guerres Mundiales; el xenocidiu y el etnocidio, les polítiques de esclusión social y la xeneralización del desempléu y de la probeza. De resultes, afondáronse les desigualdaes en cuanto al desenvolvimientu social, económicu y tecnolóxicu y tocantes a la distribución de la riqueza ente los países, y les grandes diferencies na calidá de vida de los habitantes de les distintes rexones del mundu. Nos últimos años del sieglu, especialmente a partir de 1989-1991 col derrumbe de los réximes colectivistes de Europa, empezó'l fenómenu llamáu globalización o mundialización.

Al faer balance d'esta centuria, Walter Isaacson, director xerente de la revista Time declaró: “Foi unu de los sieglos más sorprendentes: inspirador, espantible dacuando, fascinante siempres”.

Nos alboreceres del sieglu XX, la dinastía manchú de China, el Imperiu otomanu y dellos imperios europeos controlaben gran parte del mundu. Tan solo'l Imperiu británicu apoderaba una cuarta parte del planeta y de los sos habitantes. Muncho primero de rematar el sieglu, tales imperios habíen quedáu apostraos a los llibros d'hestoria. “Pa 1945 —indica The Times Atles of the 20th Century— terminara la era del imperialismu.” A la fin del sieglu, tres la disolución de la Unión Soviética, el primeru y mayor estáu socialista, los Estaos Xuníos d'América quedaron como única superpotencia mundial.

La Tierra vista pola misión Apollo 17.

El sieglu XX na Hestoria de la Humanidá foi marcáu pola primer y pola segunda guerres mundiales, pol nacionalismu, pola descolonización, pola Guerra Fría y por conflitos mientres y dempués de la Guerra Fría. Y tamién pola homogeneización cultural por cuenta de los desenvolvimientos nos tresportes y nes comunicaciones, poles esmoliciones col medioambiente, poles viaxes espaciales y pola nacencia de la revolución dixital.

Ciencia y tecnoloxía[editar | editar la fonte]

Cultura[editar | editar la fonte]