Uviéu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Artículos destacaos
Uviéu
Bandera de Uviéu Escudu de Uviéu
Bandera d'Uviéu Escudu d'Uviéu
Ayuntamiento oviedo.JPG
Casa de conceyu d'Uviéu
Llocalización
Coordenaes 43°21'N 05°50'W
Uvieu Asturies map.svg
Abreviatura: Uv
Xentiliciu: Uvieín, -ina, -ino Carbayón, -ona
Xeografía
Com. autónoma: Asturies Bandera d'Asturies 
Comarca: Uviéu
Partíu xudicial: Uviéu
Mayor altitú: 708 msnm (L'Escobín)
Población: 225.391 hab. (2011)
Área: 186,65 km²
Densidá: 1.207,56 hab./km²
Entidaes de población: 30 parroquies
Cabeza del conceyu: Uviéu
Códigu postal: 33001 a 33013
Pref. telefónicu: 98
Política (2012)
Alcalde: Agustín Iglesias Caunedo (PP)
Sitiu web oficial
http://www.oviedo.es -

Uviéu o Uvieo[1] (Oviedo en castellanu) ye una ciudá española capital del Principáu d'Asturies. Tien el so orixe na Alta Edá Media (sieglu VIII), o enantes[2]. Asinamesmo, ye un conceyu asturianu, siendo la so capital la ciudá del mesmu nome, Uviéu; y una parroquia de dichu conceyu, que comprende a Uviéu capital.

Ye'l noyu comercial, relixosu, alministrativu y universitariu d'Asturies y la sede de l'Archidiócesis d'Uviéu. Ostenta los títulos de «mui noble, mui lleal, benemérita, invicta, heroica y bona» que figuren nel escudu del conceyu y asina lo recueye una placa allugada na fachada del edificiu de la casa de conceyu. Uviéu ye'l segundu conceyu más pobláu del Principáu con 225.391 (INE 2011) habitantes y ta incluyíu nel área metropolitana central d'Asturies, qu'engloba a más de 860.000 persones, y nel denomáu ocho asturianu.

Esisten otres ciudaes col mesmu nome, toes elles nel continente americanu: en Baxa California, en Veracruz (México), en Paraguay, na República Dominicana y en Florida (EE. XX.).

Etimoloxía

Títulos de la ciudá d'Uviéu. Relieve allugáu na Casa de conceyu d'Uviéu.
El Carbayón d'Uviéu que dio nome a los habitantes de la ciudá, tronzáu en 1879.

Uviéu o Uvieo[3] ye'l topónimu tradicional del conceyu. Nes cróniques medievales del Reinu d'Asturies denoma alternativamente a la ciudá Ovetao u Oveto. Asina nel Testamentu d'Alfonso II llámasela Ovetdao,[4] Ovetao na Crónica Albeldense y Oveto nel Pautu monásticu de San Vicente[5] y nes Cróniques d'Alfonso III, tanto nes sos versiones rotense, como sebastianense.

Etimolóxicamente nun ta claro l'orixe del nome de la ciudá. Ramón Menéndez-Pidal atribuyó-y al topónimu un orixe celta. Tamién se-y atribuyeron significados estremaos n'euskera.[6] Delles teoríes apunten a que remanez del llatín medieval Urbs Vetus, que significa «ciudá vieya». Propuesto por Luis Alfonso de Carvallo (Padre Carvallo). Dalgunes fontes, como Xosé Lluis García Arias, dulden d'esta propuesta pos urbs yera femenín y vetus neutru y, polo tanto, nun se podría falar d'una "ciudá vieyo", nun siendo qu'urbs seya consideráu como dalgo non contable. Propuesto por Floriano Cumbreño y Recio García, l'orixe trataríase de la unión de Ovis col sufixu -etum, que significa «llugar abondosu n'oveyes», anque esto nun parez mui fundamentáu.[7] Otres esplicaciones consideren que iovetano ye xetivu de Iove (que significa Xúpiter, polo que'l llugar pudiera ser un llugar de veneración a Xúpiter), o que remanez del idioma celta. Joaquín Manzanares propunxo la desplicación de que'l nome de la ciudá provién del llatín Albetum (blanquín), debío a la collor de l'atalaya onde s'asitiaba'l nucleu orixinal de la ciudá;[7] esto coincide cola descripción que fexo del llugar el Padre Carvallo. Asina, surde otra posible interpretación del orixe del nome de la ciudá, qu'indica qu'Uviéu vien de Alvietum (de la unión de Alveum y la terminación -etum), que significa «llugar abondosu en ñores» y que tamién coincidiría cola descripción dada por Padre Carvallo.

Xentiliciu

El xentiliciu de los habitantes d'Uviéu ye uvieín, anque popularmente tamién se los conoz como carbayones, n'alcordanza d'un árbol que foi per munchos sieglos símbolu de la ciudá. Un carbayu, un árbol que yera sagráu pa los antiguos ástures. Ún d'ellos, delles veces centenariu, yera conocíu col nome d'El Carbayón, y crecía no que, hasta mediaos del sieglu XIX, yeren les afueres de la ciudá. La necesidá de coneutar el cascu vieyu de la ciudá cola nueva Estación del Norte (a la que llegaben los trenes provenientes de la Meseta Central) llevó a la corporación conceyera a afalar a un ensanche qu'obligó a tronzalu, yá que la so presencia torgaba que la qu'anguaño ye cai d'Uría tuviere'l trazáu rectilliniu que pretendíen los impulsores d'esti ordenamientu de l'arredolada de la ciudá. Pesie a la oposición de gran parte de los ciudadanos, el carbayu foi tronzáu finalmente en 1879.[8]


En 1950 el conceyu llantó otru carbayu a la vera del Teatru Campoamor, al que se-y dio'l nomatu d'El Carbayín, pero secó pocos años dempués. En 1970 sustituyóse por otro trayíu de San Llázaru de Paniceres (conceyu d'Uviéu), que güei entá se llevanta na parte trasera del teatru, dando nome a la plaza que lu acueye. Amás, nel llugar onde taba El Carbayón orixinal colocóse, sobre l'acera, una placa conmemorativa en marzu de 1959.[9] [10]

Símbolos

Artículu principal: Bandera d'Uviéu
Artículu principal: Escudu d'Uviéu

Los símbolos del conceyu d'Uviéu son l'escudu, nel que figuren los títulos qu'ostenta la ciudá alredor de la Cruz de los Ánxeles y timbráu por una corona real, y la bandera, de collor azul col escudu nel centru.[11]

Historia

Artículu principal: Historia d'Uviéu
A la espera d'un estudiu fondu, too paez indicar que'l fragmentu de la muralla integráu nes muries del Monesterio de San Pelayu correspuende a la primitiva muralla prerrománica construyida pol rei Alfonso II d'Asturies a principios del sieglu IX.

Edá Media

Parte trasera de la Ilesia de San Tiso.
Edificiu hestóricu de la Universidá d'Uviéu.
Casa de la Rúa, l'edificiu civil más antiguu d'Uviéu.
Ver tamién: Oríxenes d'Uviéu

La ciudá d'Uviéu fundóse en 761, según el rellatu que se fai de la mesma nel Pautu monásticu de San Vicente, datáu en 781 y conserváu en copia del sieglu XII nel Archivu del Monesteriu de San Pelayu, sobre una llomba asitiada na encruceyada qu'unía, de norte a sur, Lleón con Lucus Asturum, l'actual Llugo, pasando pel puertu de Payares, y el que s'empobinaba al oeste en direición a Galicia. La llomba, nesi momentu desierta, llamada Ovetao o Oveto,[12] foi ocupada polos monxos Máximu y Fromestanu onde construyeron un monesterio que dedicaron a San Vicente. Posteriormente, nuna data imprecisa y probablemente pa confirmar la posesión de la llomba polos monxos de San Vicente, el rei Fruela I visitó'l llugar y decidió llevantar una basílica dedicada a San Salvador y otres dependencies, nes que nacería so fíu, el futuru Alfonso II el Castu.[13][14]

Anque históricamente consideróse que la fundación de la ciudá se remonta al sieglu VIII, vieno especulándose dende mediaos del sieglu XX cola posibilidá de la esistencia de dalgún poblamientu del llugar nel periodu romanu, deduciéndolo fundamentalmente a partir d'una llectura crítica del mentáu Pautu monásticu de San Vicente.[15] Esta suposición foi cobrando cada vuelta más fuerza con recientes descubrimientos arqueolóxicos obteníos nes obres d'ampliación del Muséu de Belles Artes d'Asturies en 2008, dataos nel sieglu IV.[16][17]

Alfonso II el Castu treslladó la capital del reinu d'Asturies a Uviéu nún momentu indetermináu, pero enantes de 812, data del Testamentu d'Alfonso II, que se guarda nel Archivu de la Catedral d'Uviéu, y onde yá cita a la ciudá como llugar onde reside. Convirtióla en sede episcopal,[18] fortificóla y dotóla de palacios, ilesies y otres estructures.[19] La muralla que protexía la ciudá, de la que güei malapenes queden partes visibles en dellos emplazamientos, llindiaba una figura circular afayada a la llomba, ocupando un área de 11 ha qu'acoyía a unes 6.000 persones distribuyíes en trés barrios bien diferenciados: La Villa, qu'axuntaba los edificios más antiguos relixosos y civiles; Cimavilla, mercantil y venceyada a les pelegrinaciones; y Socastiellu.[20]

Al tiempu del so reináu descubrióse en Compostela un cabuercu que se supunxo del apóstol Santiago (nel 812). Esti rei foi'l primeru en visitalu partiendo dende Uviéu, colo qu'Alfonso II se convirtió nel primer pelegrín a Santiago, inaugurando'l primer camín de pelegrinos, como se pue lleer nún documentu d'Alfonso II datáu nel 4 de setiembre del añu 829, onde se concede a la ilesia de Santiago de Compostela l'espaciu comprendíu nún radiu de trés milles alredor d'ésta, construyida pa venerar a les sagraes reliquies, y onde d'esta manera se cuenta cómo'l rei s'enteró del descubrimientu y cómo acudió colos maiores del so palaciu; anque anguaño se sabe que ye falsu, supónse que se debe basar n'otru verdaderu d'Alfonsu II que yá nun se conserva.

Darréu el so contautu cola corte de Carlomagno, entamó a fluyir dende'l reinu d'ésti un ríu de pelegrinos qu'entraben pelos Pirineos y pel norte diben hasta Uviéu y dende ehí pa Santiago, colo que'l camín norte ye la ruta más antigua de los pelegrinos a Santiago de Compostela. Si los primeros pelegrinos usaben esta vía débese a que más al sur el camín nun yera seguru nesa dómina, ya que se trataba d'un territoriu en que, anque yá conquistáu a Al-Andalus, yeren frecuentes les incursiones musulmanes. De fechu, el camín del sur ye posterior, yá que namái reis posteriores fueron a alloñar los musulmanes hasta más allá del Dueru.

Nel añu 1075 visitó Uviéu en calidá de pelegrín el rei de Lleón y de Castiella, Alfonsu VI. Abrió solemnemente l'Arca Santa na ilesia de San Salvador, que contenía munches y mui bones reliquies que tuvieren escondíes nel monte Monsacru, por mor de la invasión musulmana. A partir d'esti fechu, Uviéu y les sos reliquies fueron famoses internacionalmente, hasta'l puntu que los pelegrinos que veníen a Santiago de Compostela s'esviaben en Lleón y s'empobinaben al norte pa facer un altu nesta ciudá asturiana y venerar les reliquies. De fechu hai un refrán antiguu que diz Quien va a Santiago y nun a San Salvador, visita al siervu y dexa al Señor, indicando poro qu'Uviéu yera ruta obligada pa los pelegrinos del camín.

El rei Juan I, en 1388, funda'l Principáu d'Asturies, títulu inauguráu pol infante don Enrique, fíu d'aquelli, y que dende entós corresponderá a los socesores a la Corona; Uviéu tórnase, entós, na capital del Principáu. Al empar surdía la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies, institución de drechu públicu que como Xunta de Conceyos funcionó con calter permanente n'Asturies dende mediaos del sieglu XV hasta 1834, añu nel que dio pasu a les Diputaciones Provinciales.

Edá Moderna

Nestos sieglos la ciudá vivió una época d'inmovilización económica por mor d'un ciertu aisllamientu y pola mengua del númberu de pelegrinos qu'aportaben a la ciudá camín de Santiago de Compostela. Destaca nesti tiempu el fueu que, na Nuechebona de 1521, arrasó la capital. P'axudar a la reconstrucción, el rei Carlos I-y concede, en 1525, el drechu a celebrar un mercáu llibre d'impuestos los xueves. Reconstrúise la ciudá, aprovechando tamién pa facer delles obres non direutamente rellacionaes colo destruyío pol fueu: féxose l'acueductu de Los Pilares, acabóse la torre la catedral y construyéronse los conventos de los dominicos y los xesuites. La reconstrucción aprovechose, tamién pa reordenar el trazáu urbanu, camudando'l planu radial anterior por otru ortogonal.

El fechu más destacáu nel sieglu XVII foi la fundación de la universidá en 1608. La donación póstuma de Fernando de Valdés Salas pa que se creara tardó bien de tiempu n'usase (l'inquisidor y arzobispu yá morriera en 1568), pero camudó pa siempres la vida cultural de la ciudá. Esta conoció, nesti sieglu, ciertu crecimientu demográficu. Pesie a ello, y a que va convirtiéndose nel llugar de residencia de la nobleza y l'altu cleru, nun pasaba de los 7.000 habitantes al finar el sieglu.

Na Guerra de Sucesión española la ciudá caltúvose fiel a Felipe V. Esti, años dempués (1717), fundó la Real Audiencia d'Asturies como tribunal d'apelación escontra les decisiones, munches veces arbitraries, de la Xunta Xeneral, controlada pola nobleza. Esti sieglu, d'otra banda, foi de gran actividá cultural; nella rescampló la figura de fray Benito Jerónimo Feijoo, una de les figures cimeres de la cultura española d'esti sieglu que provocó colos sos ensayos, qu'elli nomaba discursos (axuntaos nes obres Teatro crítico universal y Cartas eruditas y curiosas, ente más otres) y escribía na so celda del conventu de San Vicente (anguaño sede del Muséu Arqueolóxicu d'Asturies), grandes polémiques na so época. Creóse tamién nesta dómina la Sociedá Económica d'Amigos del País que llegó a ser un grupu con un ciertu prestixu cultural y influyencia política.

Sieglu XIX endelantre

N'ochobre de 1807 tuvo llugar la invasión francesa comandada por Napoleón. Al llegar a Asturies les noticies de los socesos del 2 de mayu de 1808 en Madrid, y tres el llevantamientu de la población, la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies aconceyó'l 9 de mayu pa tomar les primeres midíes qu'asegurasen la defensa del país, en rebeldía énte les órdenes del Gobiernu Central en manes yá de los franceses. Les noticies fueron asocediendo, sobre too les abdicaciones de Bayona, polo que finalmente'l 24 de mayu, y con gran presión popular, y tres la espulsión de los miembros contrarios a la guerra, la Xunta declaróse soberana, convirtiéndose na Xunta Suprema de Gobiernu del Principáu d'Asturies, y declarando la guerra a Francia.[21]

Económicamente nesti sieglu hebo un surdimientu económicu n'Asturies, que se reflexó na capital a partir de 1850, cuando se maquinizó la Fábrica d'Armes (qu'ocupaba a mil obreros), lo qu'ayudó a que s'instalaren fundiciones metalúrxiques como La Amistad y Bertrand, la Fábrica de gas y una tabacalera. Sicasí, la xera d'Uviéu nel desenrollu capitalista d'Asturies foi la de centru organizador. La so privilexada llocalización ente les cuenques hulleres y los puertos foi apoyada pola so fuerte capacidá d'inversión (enantes de 1897 abriérense cuatro bancos), capacidá que foi incrementada col retornu de capitales cubanos tres la Guerra de Cuba en 1898.

El sector terciariu de la ciudá empezó a ser significativu a principios del sieglu XX, cuando se frenó'l puxu industrializador, y creció rápidamente; en 1930 había operatives 874 llicencies comerciales, de les qu'una de cada trés taba na cai Uría. En parte debióse a la meyora de les comunicaciones, que permitió ampliar l'área económica de la burguesía uvieína. El tráficu del sistema ferroviariu incrementóse sobremanera: hasta 42 trenes llegaben diariamente en 1924 a les trés estaciones coles que la ciudá cuntaba entóncenes. Al empar, la rede de carreteres tamién enantó, creándose llinies regulares de viaxeros y mercancíes; en 1926 operaben na ciudá dolce compañíes d'autobuses, anque hasta 1956 nun esistieron autobuses urbanos.

Na revolución d'ochobre 1934 llibráronse diez díes d'intensos combates dientro de la ciudá que l'afararon en bona parte: resultaron dañaos en mayor o menor midida, ente otros edificios, el de la Universidá, nel que la so biblioteca guardaba fondos bibliográficos d'estraordinariu valir que nun se pudieron recuperar, el Teatru Campoamor y munches cases particulares, especialmente de la zona de la cai Uría. La Cámara Santa na Catedral, pola so parte, foi dinamitada. Tovía ensin tener concluyío dafechu la reconstrucción de les zones afeutaes, la ciudá alcontróse cola sublevación del Exércitu en 1936 que dio llugar a la Guerra Civil. El coronel Aranda llevantóse, y foi la única ciudá de tol cantábricu que quedó en manes de los sublevaos, arrodiada dafechu por tropes y milicianos lleales a la República. Pronto la ciudá quedó asitiada, y asina permaneció per noventa díes hasta que l'exércitu franquista que venía de Galicia rompió'l cercu, creando un pasiellu que permaneció abiertu hasta la fin de la guerra nel norte, un añu dempués. Esto foi la fin de la guerra n'Uviéu, que nun volvió a sofrir más operaciones militares.[22] Nestos trés meses d'asediu, l'efeutu de l'artillería y de les lluches dientro de la ciudá foi la destrucción del 75% de la so capacidá d'agospiu. Dellos barrios, como El Campillín, quedaron arrasaos y gran parte del patrimoniu cultural foi dañáu, quemáu o destruyíu. A partir de 1941 la ciudá s'acueye al Plan d'Urbanización o de Reconstrucción Nacional de Valentín Gamazo, siendo'l cascu vieyu declaráu zona monumental en 1955. Tres una prollongada etapa franquista, celebráronse les primeres eleiciones democrátiques el 3 d'abril de 1979. El 24 de setiembre de 1980 créase la Fundación Príncipe d'Asturies, qu'ente otres coses celebra los Premios Príncipe d'Asturies dende 1981.[23]

Xeografía

El conceyu allúgase nel centru d'Asturies, ocupando 186,65 km² ente los ríos Nalón y Nora (los ríos más importantes del conceyu, xunto al ríu Trubia), anque nengún d'ellos crucia'l cascu urbanu. Llenda al norte colos conceyos de Les Regueres y Llanera, al sur con Mieres y Ribera d'Arriba, al este con Siero y Llangréu y al oeste con Grau y Santu Adrianu.[24]

L'altura del conceyu varía ente los 80 msnm que marca'l ríu Nalón y los 709 msnm qu'algama L'Escobín, nel macizu de La Grandota, asitiáu na llende con Llangréu. La ciudá ta protexida de los vientos del norte pol Monte Naranco; al sur ta la sierra L'Aramo, Na que s'alcuentra'l puertu de L'Angliru, famosu pola so dureza pa los ciclistes y popularizáu por ser final d'etapa de la vuelta ciclista a España en delles ocasiones.[25] El cascu urbanu ocupa una topografía accidentada, que se traduz en bruscos desniveles de más de 100 metros ente'l barriu d'El Cristu (315 m) y La Tenderina (190 m); normalmente s'utiliza como referencia pal cascu urbanu l'altura a la que s'alcuentra'l Teatru Campoamor (227 m).[26] Pesie a esta topografía, el conceyu representa'l primer ámbitu de cierta horizontalidá al norte de la Cordelera Cantábrica, que ye continuada polos conceyos de Llanera y Siero.

Clima

Vista de la ciudá dende'l Naranco.

Climatolóxicamente, como na mayor parte d'Asturies, domina un clima oceánicu con branos seles y iviernos frescos y una pluviosidá bien repartida a lo llargo del añu, predominando n'iviernu y primavera. El clima ta daqué continentalizáu debío a qu'Uviéu nun te una ciudá llitoral, sinón interior, polo que les temperatures fluctúen más que nes zones costeres.

Nel períodu de 1972 a 2000 la temperatura media añal foi de 12,9 °C, con agostu como'l mes más calurosu, con una media de 18,7 °C, y xineru como'l más fríu, con 8,0 °C de promediu.[27] Históricamente, la menor temperatura rexistrada na ciudá desque esisten mediciones ocurrió'l 3 de febreru de 1902, cuando s'algamaron -10,4 °C; la máxima s'algamó'l 11 d'agostu de 1870, cuando'l termómetru xubió hasta los 38 °C.[28] Nel periodu 1972 a 2000, el mes más lluviosu foi abril, con 109 mm, mentes que los menos lluviosos fueron xunu, xunetu y agostu, con unes precipitaciones medies de 52, 53 y 55 mm respectivamente; añalmente'l promediu s'asitió en 973 mm. Tanta pluviosidá fai que la media d'humedá relativa s'asitie sobre'l 78% per tol añu, práuticamente ensin variación ente los meses. Nun son frecuentes los fenómenos meteorolóxicos estremos, nel periodu anterior la media añal de díes de ñeve foi de 5, concentrándose esclusivamente nos meses d'iviernu.

Población

El conceyu d'Uviéu tien 225.391 habitantes, de los que 119.904 son muyeres y 105.251 son varones, y una densidá de población de 1.206,30 hab/km² (INE. Si mos referimos a la parroquia d'Uviéu, la so población ye de 208.313 habitantes (INE 2009).

Evolución de la población

La población nel conceyu d'Uviéu viniera medrando imparable a lo llargo de tol sieglu XX hasta xustamente la segunda metá de la década de los 90 cuando la población a nivel nacional s'estancó. Esta situación camudó cola entrada del nuevu sieglu y anguaño la población del Conceyu vuelve a medrar, si bien lo fai cola aportación principal d'habitantes que lleguen d'otros conceyos asturianos, ya que la diferencia ente la tasa de defunciones (11,77‰) y la de nacimientos (6,91‰) ye negativa nel 2004.

Población d'Uviéu (1787-2006)
Evolución 1842-2007[29] Añu Ciudá Conceyu Añu Ciudá Conceyu

Fonte: Istitutu Nacional d'Estadística d'España - Ellaboración gráfica por Uiquipedia
1787* 6.491
-
1996
-
200.049
1857 14.156 31.933 1997
-
-
1887 18.614
-
1998
-
199.549
1900
-
48.103 1999
-
200.453
1910
-
53.269 2000 183.524 200.411
1920
-
69.375 2001 184.374 201.005
1930
-
75.463 2002 186.463 202.938
1940 51.410 82.548 2003 191.231 207.699
1950 71.598 106.002 2004 193.274 209.495
1960 91.550 127.058 2005 196.156 213.782
1970 130.021 154.117 2006 199.075 214.883
1981 168.315 190.123 2007 200.950 216.607
1991
-
204.276
* Fonte: Xovellanos, dato ensin valir estadísticu

Dixebra alministrativa

Categoría principal: Parroquies d'Uviéu

ParroquiaParroquies: El Conceyu d'Uviéu dixébrase en 30 parroquies qu'arréyense a continuación xunto cola so población a 1 de xunu de 2005.

Parroquia Población Parroquia Población Parroquia Población
Agüeria 823 Lloriana 271 Piedramuelle 531
Bendones 214 La Manxoya 986 Pintoria 67
Box 1006 Santolaya 205 Priorio 428
Brañes 77 Naranco 93 Puerto 228
Caces 289 Naves 98 San Cloyo 2512
San Esteban 985 San Pedru Nora 114 Santianes 90
Godos 760 Olloniego 1170 Sograndio 392
Llatores 696 Uviéu 198369 Trubia 1839
Lliñu 354 Pando 129 Udrión 149
Llimanes 836 Perera 196 Villaperi 373

Política

Llista d'alcaldes

Dende 1979, el partíu que más tiempu gobernó nel conceyu d'Uviéu foi'l Partido Popular, que lo fai dende 1991 (6 llexislatures). Consiguió mayoría absoluta siempres, sacante na primer llexislatura 1991-1995 y na actual 2011-2015.[30]

Llista d'alcaldes dende les eleiciones democrátiques de 1979
Periodu nome del alcalde partíu políticu
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011

Eleiciones conceyeres

Resultaos de les eleiciones conceyeres dende 1979:[31]

Eleiciones conceyeres
Partíu 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011
AP / PP 2 13 10 13 18 15 17 17 11
FAC 7
PSOE 11 13 12 10 6 10 8 9 6
PCE / IX 2 1 1 2 3 2 2 0 3
ASCIZ 1 0
UCD/CDS 12 0 4 2
Total 27 27 27 27 27 27 27 27 27

Economía

Fábrica d'Armes.

La economía del conceyu d'Uviéu básase fuertemente nel sector terciariu, siendo una ciudá con un centru perocupáu con edificios d'oficines. La capitalidá del Principáu otórga-y un gran númberu de funcionarios públicos. La industria ye reducida nel conceyu, y la más cercana a la ciudá s'asienta sobre too nos conceyos vecinos de Siero y Llanera. L'Ayuntamientu d'Uviéu tenía en 2009 una débida pública de 135.185.000,00 €.[32]

Emplegaos nos diversos sectores económicos (añu 2009)
Númberu de trabayadores Tantu por cientu
TOTAL 99.130 100
Agricultura, ganadería y pesca 478 0,48
Industria 6.571 6,63
Construcción 8.760 8,84
Servicios 83.321 84,05
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2009, SADEI


Usos del suelu del conceyu (añu 2009)
Usu Superficie (km²)
Tierres de llabrantíu 1,16
Praderíes 63,01
Terrenu forestal 49,16
Otros usos (industrial, residencial, tierra ermo...) 73,32
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2009, SADEI


Carauterístiques del sector primariu (añu 2009)
Ganaderíes de bovín 599
Cabeces de ganáu bovín 6.832
Cabeces de ganáu ovín 2.393
Cabeces de ganáu cabrín 356
Ganaderos con cuota llechera 18
Quilos de cuota llechera 1.213.751
Metros cúbicos de madera valtao 6.017
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2009, SADEI

Patrimoniu

Monumentos d'Uviéu y el Reinu d'Asturies1
Padrimoniu de la HumanidáUNESCO
Santa maria del naranco-001.jpg

Santa María del Naranco.

Coordenaes 43°21′45″N 5°50′35″O / 43.3625, -5.84306
Estáu España
Tipu Cultural
Criterios i, ii, iv
N° identificación 312bis
Rexón2 Asturies
Añu d'inscripción 1985 (? sesión)
Añu d'estensión 1988
1 Nome oficial sigún UNESCO
2 Clasificación sigún UNESCO
Samiguel de Lliño.
San Xulián de Los Praos.
La Rexenta y la Catedral de San Salvador.
Fachada del muséu de Belles Artes d'Asturies.

Arquiteutura

Prerrománicu asturianu

Uviéu, como capital del antiguu Reinu d'Asturies, acueye la mayor cantidá d'edificios representativos del llamáu Arte prerrománicu asturianu, que se desenrolló al tiempu de la esistencia d'esi reinu pelos sieglos IX y X. Fueron declaraos Patrimoniu mundial pola Unesco, en 1985 y 1988, cola denomación «Monumentos d'Uviéu y del Reinu d'Asturies». N'Uviéu s'alcuentren:

La otra llocalización del Padrimoniu mundial, fuera yá del conceyu d'Uviéu, ye Santa Cristina de Ḷḷena (en La Pola)

Arquiteutura relixosa

Arquiteutura civil

  • Casa del conceyu, construyíu nel sieglu XVII, ye un edificiu de trés plantes y una planta baxa porticada que poseyía un arcu central, antigua puerta d'entrada na ciudá. Merez especial atención la Torre del Reló.
  • El Fontán, conxuntu d'edificaciones que formen una placia porticada de planta reutangular. Daten de los sieglos XVII y XVIII y foi costruyida sobre un champazu, polo que debió ser reconstruyida a finales del sieglu XX. Acueye'l Mercáu del Fontán que se celebra los xueves, sábados y domingos pela mañana.
  • Casa de Llanes, tien una de les meyores fachaes barroques d'Asturies, foi costruyida nel sieglu XVIII.
  • Villa Madalena, palacete d'entamos del sieglu XX que a entamos de la década de los 90 foi espropiáu pa usu públicu.
  • Casa del Deán Payarinos, edificiu d'estilu eclécticu del sieglu XX qu'acueye al Conservatoriu de Música Eduardo Martínez Torner.
  • Hespiciu Provincial, del sieglu XVIII tien una fachada d'estilu barrocu rematada por un gran escudu y una capiella ochogonal. Tres la Guerra Civil foi rehabilitáu y anguaño acueye les istalaciones del Hotel de la Reconquista, el más prestixosu d'Uviéu.
  • Antigua Prisión Provincial: Inaugurada nel añu 1907 nel barriu de Ciudá Naranco actual, el modelu de l'antigua cárcele d'Uviéu axústase al denomáu panópticu radial, siguiendo les direutrices d'un plan direutor ellaboráu pol asturianu Eduardo Adaro Magro, autor, xunto con Tomás Aranguren y Carlos Velasco, del proyeutu de la modelo de Madrid (1876), una de las pioneras d'esti tipu. Estes nueves cárceles recoyíen les modernes teoríes carcelaries orixinaes a finales del sieglu XVIII n'Inglaterra y que más sero acabáronse espardiendo al restu d'Europa y a los Estaos Xuníos. Javier Aguirre foi l'arquiteutu provincial encargáu de l'adautación del modelu a Uviéu, obra qu'a la so marcha continuaría Nicolás María García Rivero como arquiteutu direutor. Dende 2008 acueye l'Archivu Históricu d'Asturies, calteniendo cuatro celdes de la prisión de muyeres con calter recordatoriu. Tamién acueye la pinacoteca de la Fundación Masaveu d'Uviéu.
  • Auditoriu-Palaciu de Congresos Príncipe Felipe, inauguráu en 1999
  • Palaciu de Congresos Princesa Letizia: obra del arquiteutu Santiago Calatrava que debío a deficiencies estructurales quedó abiertu parcialmente en 2008, y posteriormente l'auditoriu en mayu de 2011.

Parques y xardinos

  • Campu de San Franciscu: popularmente conocíu como El Campu polos uvieínos, ye un parque de 90.000 de superficie asitiáu nel centru d'Uviéu, al llau de la cai Uría. Esti parque de grandes árboles foi parte del Conventu de San Franciscu y anguaño ye ún de los llugares más sinificativos de la capital del Principáu d'Asturies.
  • El Campillín: esta zona verde al llau de la Ilesia de Santu Domingu foi creada tres la Guerra Civil Española, ya que'l barriu anterior foi arrampláu dafechu.
  • Parque d'Iviernu: asitiáu nún gollón ente l'A-66 y la Rolda de Circunvalación, cuenta con numberoses equipaciones deportives.
  • Parque de Purificación Tomás: allugáu al pie del Monte Naranco.
  • Parque del Oeste: allugáu n'arredolada del nuevu Estadiu Carlos Tartiere.
  • Parque de Santullanu: allugáu al llau de l'Autopista a Avilés y Xixón y n'arredolada de San Xulián de los Praos
  • Parque de San Pedru de los Arcos: allugáu tres la llamada "lliébana" que tapez les víes ferroviaries, nel barriu de Ciudá Naranco, na lladera baxa del monte que-y da nome, onde hai munches representaciones de figures dedicaes a los artistes asturianos, asina como un monumentu dedicáu a la revolucionaria asturiana Aida Lafuente.

Escultura urbana

Estatua a tamañu natural de Woody Allen.

El paisaxe urbanu vese completáu con obres escultóriques, xeneralmente monumentos conmemorativos dedicaos a personaxes d'especial relevancia nún primer momentu, y más puramente artístiques dende finales del sieglu XX. Mención aparte merez l'homenaxe que la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies-y fexo en 1798, tovía en vida, al illustráu Gaspar Melchor de Xovellanos, llevantando'l primer monumentu a una persona privada n'Asturies. El Monumentu a Xovellanos pue vese na Cai Xovellanos nún costáu del Monesteriu de San Pelayu.[40]

Nel Campu de San Francisco puen vese bien d'homenaxes colocaos a principios del sieglu XX. El más destacáu ye'l monumentu a José Tartiere Lenegre, aniciador de la industrialización d'Asturies, obra de los escultores uvieínos Víctor Hevia Granda y Manuel Álvarez Laviada en 1933. Otru homenaxe importante ye'l dedicáu a Leopoldo Alas «Clarín», obra de los mesmos autores en 1931.[41] El Campu acueye tamién un gran bustu de Sabino Fernández Campo, obra de Víctor Ochoa Sierra. Ún de los homenaxes más visitaos dende la so instalación en 2005 ye la estatua a tamañu natural de Woody Allen que se-y dedicó tres la entrega del Premiu Príncipe d'Asturies de les Artes que recibió en 2002.[42]

Otres obres, más puramente artístiques, d'estremaes autores tán distribuyíes per tola ciudá. Puen destacase: El regresu de William B. Arrensberg, Culis Monumentalibus y Los llibros que mos axunten, esta última como homenaxe al filólogu Emilio Alarcos Llorach, obres d'Eduardo Úrculo, Monumentu a la Concordia y Afrodita II d'Esperanza D'Ors, El diestru y Torsu de Fruela I de Miguel Ortiz Berrocal, Amigos de Santiago de Santiago y La Maternidá de Fernando Botero.[43]

Cultura

Museos

Música

Música Clásica

A mediaos del sieglu XIX la naciente burguesía industrial asturiana residente n'Uviéu tomó la música como forma d'ociu y exerció un llabor de mecenalgu mui activu que se traduxo nel apoyu financieru a la educación musical y a músicos llocales como Baldomero Fernández, Eduardo Martínez Torner, Saturnino del Fresno, Manuel del Fresno o Víctor Sáenz. La Sociedá Filarmónica d'Uviéu fundóse en 1907 y organiza dende entón, col único paréntesis de los años de la Guerra Civil, una temporada añal de conciertos, gracies ésta, pudo vese n'Uviéu a músicos y intérpretes como Emil von Sauer, Manuel de Falla, Pau Casals, José Iturbi, Arthur Rubinstein, Jascha Heifetz, Andrés Segovia, Sergei Rachmaninoff, Maurice Ravel, Béla Bartók o Ataúlfo Argenta. Dende 1944 la Sociedá cuenta con un teatru propiu, el Teatru Filarmónica.[44]

En 1892 inauguróse'l Teatru Campoamor, sustituyendo al antiguu Teatru del Fontán que describiera Leopoldo Alas Clarín. Lleváronse a cabu nelli tou tipu d'espeutáculos desde teatru y conciertos hasta zarzuela y ópera. El teatru tamién acueye temporaes de zarzuela, de danza, un concursu de música asturiana y tamién de la ceremonia d'entrega de los Premios Príncipe d'Asturies.[45]

Nel Auditoriu Palaciu de Congresos Príncipe Felipe, arriendes d'una gran actividá congresual, tamién se deserollen un Ciclu de conciertos y les Xornaes de Pianu «Luis G. Iberni».[46]

Orquestes

N'Uviéu tienen la so sede dos orquestes sinfóniques. La Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies ocupa l'Auditoriu Príncipe Felipe. Los sos oríxenes remóntense a 1939 anque la formación actual data de 1991. A principios de la segunda década del sieglu XX los direutores titulares son Jesse Levine y Maximiano Valdés y anteriormente tuvo a cargu del direutor Víctor Pablo Pérez. Despliega una gran actividá, non solo n'Asturies, sinón tamién nel restu d'España y nel estranxeru.[47]

Uviéu Filarmonía foi una iniciativa del Ayuntamientu d'Uviéu puesta en marcha en 1999 al envís de cubrir les necesidaes musicales de los eventos d'esti organismu. El so direutor titular ye Friedrich Haider y la so sede alcuéntrase nel Teatru de la Filarmónica.[48]

Dambes orquestes cubren la «Temporada d'Ópera», el Festival de Danza y el Festival de Teatru Llíricu del Teatru Campoamor, la temporada de conciertos y les Xornaes de Pianu «Luis G. Iberni» del Auditorio Príncipe Felipe, y collaboren de contino otres instituciones, como la Sociedá Filarmónica d'Uviéu, y tán presentes n'otros eventos como la entrega de los Premios Príncipe d'Asturies[49]

Amás d'estes orquestes sinfóniques, Uviéu cuenta con otres formaciones musicales: la Banda de Gaites "Ciudá d'Uviéu", de la que depende otra infantil llamada «Vetusta», formada en 1992 y con presencia nes Fiestes de San Mateo, el desfile del Día d'América n'Asturies y la ceremonia d'entrega de los Premios Príncipe d'Asturies. La Banda de Música "Ciudá d'Uviéu", creada tamién en 1992, tien gran presencia nos eventos culturales de la ciudá y ufre conciertos selmanales nel quioscu del Paséu del Bombé nel Campu de San Francisco.

Música moderna

En cuantes a música moderna, ente otros munchos músicos nacíos nel conceyu d'Uviéu, destaquen: Melendi,[50] Tino Casal[51] o Cristina del Valle.[52] Amás, a lo llargo de los caberos años, munches bandes y cantantes importantes pasaron pelos escenarios uvieínos: U2,[53] Elton John, Deep Purple,[54] Ramones, [55] The Offspring, Blink-182, Michael Jackson[56] & Slash, Beach Boys, Status Quo, The Prodigy, Iggy Pop, WarCry, Mägo de Oz, Paco de Lucía, Barón Rojo, Green Day, El Canto del Loco, Mike Oldfield, Dizzy Gillespie, La Oreja de Van Gogh, Lou Reed, Mónica Naranjo, Hevia, Les Choristes, Miles Davis y otros músicos nacionales y internacionales.

Teatros

Fundaciones

Turismu

Fiestes llocales

  • San Mateo, 21 de setiembre, fiestes nes que la ciudá enllénase de chiringos y conciertos per diez díes. El día de San Mateo véndense Paxarines (figures realizaes con miga de pan, cullor azafrán, qu'empléguense a móu d'amuletu p'abellugase de les truentes na Placia de la Catedral), cellébrase la Misa Mayor con bendición del Santu Sudariu, y rialízase una xinta campera nel Campu de San Franciscu. La viéspora a San Mateo llánciense fuebos artificiales. Demientres les fiestes cellébrase'l Día d'América n'Asturies, fiesta declarada d'Interés Turísticu Nacional, autividaes pa neños y adultos. La fiesta fina cola romería del Cristu de les Cadenes.

Zones comerciales

Edificio Xirafa na zona comercial de la ciudá.

La más importante zona comercial d'Uviéu ye, ensin dubia, la cai Uría, exe nel qu'istalen les sedes de bancos, compañíes de seguros, asina como grandes almacenes (El Corte Inglés, Zara, etc.) y milenta tiendes.

Tres los planes de choque de peatonalización del centru, otres cais circundantes tornárense tamién n'exes comerciales importantes, ente les que coye citar la cai de Gil de Jaz, d'Independencia, de Doutor Casal, Cuadonga, Melquiades Álvarez o la cai del Nueve de Mayu, onde asítiase'l Centru Comercial Salesas.

Esisten amás diverses grandes soperficies:

Toes elles conviven col pequeño comerciu. Como iniciativa pa atrayer a los clientes hacia'l pequeñu comerciu, surdiera l'asociación Oviedo Tiendas.

Gastronomía

Artículu principal: Gastronomía d'Uviéu
Cartel anunciando'l Menú d'El Desarme.

El platu típicu por escelencia ye, al igual que nel restu d'Asturies, la fabada cola sidra como bébora reina. Mención especial amerita la repostería: los carbayones que lleven el nome de los habitantes de la ciudá. Tamién son de reconocíu renome les moscovites, tortes de carambelu con frutos suchos esfarrapaos y con una capa de chicolate.

Ye tradición n'Uviéu la fiesta del Martes de campu, na que se xinta un menú compuestu de bollu preñáu y sidra.

Rescamplen otres exitoses festividaes gastronómiques como son:

Nos años últimos, al envís d'encontar la hostelería llocal, desendolcáronse delles xornaes y campeonatos ente los que destaquen: Campeonatu de Pinchos d'Uviéu o Bocaos del Cofrade.

N'Uviéu tienen el so llar delles Cofradíes y Sociedaes Gastronómiques: Cofradía de los Amigos de los Quesos del Principáu d'Asturies [1], Cofradía Doña Gontrodo y Sociedad Gastronómica El Rinconín [2], fundada ésta última en 1965.

Vida nocherniega

Placia de Trescorrales, tremada de mesones y sidreríes.
Illesia de San Isidoru el Rial, na placia del Ayuntamientu.
  • Sidreríes: si bien ye ciertu que tol perímetru de la ciudá ta tremáu d'escelendes sidreríes onde tastiar la sidra, asina como tomar daqué, pa picar o cenar, debe mencionase la zona de la cai Gascona y les sos arredolaes (agora denomada Bulevar de la Sidra), onde concéntrense dellos llocales, amén de restaurantes y rialícense autividaes arreyaes con esti mercáu como concursos d'escanciadores, la Selmana de la Sidra, etc. Otra zona destacada pa cenar con dellos tipos de llocales ye Valentín Masip y la Placia Pedro Miñor.
  • Pubs: la movida nuecherniega concéntrase n'Uviéu preferentemente nel cascu antiguu de la ciudá, onde se han mencionase les cais Mon (noyu por escelencia de la movida), la cai Escura, San Isidoru, la Corrada del Obispu, la Placia del Paragües, la cai Cimavilla y la cai del Rosal. La zona de Xovellanos (al llau de Gascona), inpónese como una zona pa un públicu más maduru.
  • Discoteques: hai na ciudá dellos llocales d'esti tipu, espurríos pela so xeografía, ente les que destaquen Tribeca, Studio 18, Discoteca Jet, Cubik Club, el Black, Salsipuedes, Disco Universal y El Morgana. Una discoteca mui famosa de la ciudá foi La Real, que piesllóles sos puertes el día 1 de xineru de 2006.

De tou esto, coye destacar les estremaes zones sigún edaes:

  • Xóvenes (coxitando de 18:00 a 22:00, de 15 a 17 años): la zona más popular ye la cai Rosal, y les sos circundantes, onde alcontramos pubs y bares, como'l Chaston, el Desván, La Fontana, Discoteca Jet, El Badulake, El Descanso, Public, El Puzzle, La Misión, El Periquito, El Green.
  • Xóvenes adultos y adultos (coxitando de 23:00 a 5:00, a partir de 18 años): como zonas más populares tán les cercanes al Ayuntamientu (Cai Mon) y cascu antiguu. N'esta zona alcuéntrense dellos pubs, ente los más conocíos Arde París, La Factoría, La Radio 8, Metropolis, Tutankamon, Deluxe, Guacara, Green.

Tresportes

Tresporte per carretera

Tresporte per ferrocarril

Tresporte aeriu

Medios de comunicación

Deportes

Fernando Alonso durante la clasificación del Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2005.

El fútbol ye'l deporte por excelencia y l'equipu más representativu ye'l Real Uviéu, que militó durante 38 temporaes na Primera División d'España, siendo en tres ocasiones el tercer clasificau. Tamién ye de destacar el so primer presidente y fundador, Carlos Tartiere, cuyo nome tamién posee l'estadiu del equipu. Nel Real Uviéu tamien xugaron munchos uvieínos destacaos ente los que se encuentren por exemplu Oliverio Jesús Álvarez González ("Oli"). Amás n'Uviéu ñacieron d'algunos de los meyores xugadores de los últimos tiempos como Enrique Castro González ("Quini"), Javier Paredes o Luis García Fernández. Otros clubes de fútbol importantes de la ciudá son l'Astur Club de Fútbol, el Universidá d'Uviéu, el Centru Asturianu d'Uviéu, el Masaveu C.F., el Cuadonga, el Pumarín Club de Fútbol, el APA Santa Teresa CD, el Vallobín, el Juventud Estadio o el CD Peña Oviedo Berto.

Individualmente destaquen Fernando Alonso, bicampeón del mundu de Fórmula 1 o tamién Samuel Sánchez, medallista d'oru nos Pekin 2008 na prueba de ciclismu en ruta.

Prensa

Uvieínos célebres

Categoría principal: Uvieínos


Ciudaes enurmuñaes

Les ciudades enurmuñaes con Uviéu son les siguientes:

Ver tamién

Plaza de Trescorrales

Referencies

  1. Xosé MigueL Suárez Fernández. . ALLA.
  2. Afayen una fonte romana n'Uviéu qu'adelanta la so fundación en cuatro sieglos
  3. Uviéu (Lletres Asturianes)
  4. Testamentu d'Alfonso II d'Asturies
  5. Pautu monásticu de San Vicente
  6. Tolivar Faes,Nombres y cosas de las calles de Oviedo, pax. 39.
  7. 7.0 7.1 Xosé Lluis García Arias. . La Nueva España.
  8. Canella Secades, Fermín (1880). El Carbayón. Recuerdos históricos de Oviedo. La ilustración gallega y asturiana.
  9. AVELLO, Manuel, Oviedo Ayuntamiento de Oviedo, 1984.
  10. Teatru Campoamor
  11. Sociedad española de Vexicología
  12. Fruela I el Cruel
  13. Sánchez Albornoz, Claudio (1985). Orígenes de la Nación Española. El Reino de Asturias. (seleición).. Sarpe, 133-134. ISBN 84-7291-739-8.
  14. García de Castro Valdés, César; de Caso,Francisco; Cuenca Busto, Cosme; Hevia Blanco, Jorge; de la Madrid Álvarez, Vidal; Ramallo Asensio, Germán (1999). «Las primeras fundaciones», La Catedral de Oviedo. Historia y Restauración I. Ediciones Nobel S.A.. ISBN 84-89770-83-2.
  15. Fernández-Buelta, Jose María; Hevia Granda, Víctor. Boletín del Real Instituto de Estudios Asturianos. ISSN 0020-384X. 
  16. Uviéu yá esistía n'época romana
  17. Rogelio Estrada: «Oviedo nun ye Estorga nin Xixón, pero hebo una evidente romanidá»
  18. Archivu domumental del Conceyu de Pravia
  19. Historia del Reinu d'Asturies
  20. Morales Matos, Guillermo (xineru de 1992). en Lisardo Lombardía: Geografía de Asturias. Editorial Prensa Ibérica S.A.. ISBN 84-87657-25-7.
  21. Friera Álvarez, Marta (2003). en Conseyería d'Educación y Cultura del Principáu d'Asturies: La Xunta Xeneral del Principáu a fines del Antiguu Réxime. KRK ediciones, 529-546. ISBN 84-96119-05-x.
  22. Fraser, Ronald (1979). Blood of Spain, An Oral History of the Spanish Civil War. Pantheon Books, 238 y 239. ISBN 9780394489827.
  23. Historia d'Uviéu
  24. Turismu del Conceyu d'Uviéu
  25. Cima, José Enrique (1999). en CajAstur: Angliru, la nueva cumbre del ciclismo. ISBN 84-86889-67-7.
  26. Portal turismu
  27. Valores climatolóxicos d'Uviéu
  28. Valores climatolóxicos máximos
  29. «Istitutu Nacional d'Estadística» ( asturianu).
  30. Páxina personal de Gabino de Lorenzo
  31. Resultaos eleutorales
  32. Ministeriu d'Economía y Facienda
  33. Santa María en Google Earth
  34. Samiguel de Lliñu en Google Earth
  35. Monesteriu de San Pelayu
  36. Arquiteutura del Monesteriu de San Pelayu
  37. San Isidoru'l Real
  38. Ilesia de San Xuan el Real
  39. (2002) en Manuel Chust Calero: De la cuestión señorial a la cuestión social: homenaxe al profesor Enric Sebastià, ilustrada 76, Universitat de València. ISBN 9788437054018.
  40. González Santos, Javier (1996). «Arquitectura de la Ilustración II», en Barón Thaidigsmann, Javier: El Arte en Asturias. Editorial Prensa Asturiana, 281. ISBN 84-87730-98-1.
  41. González Santos, Javier (1996). «Escultura del siglo XX (I)», en Barón Thaidigsmann, Javier: El Arte en Asturias. Editorial Prensa Asturiana, 613-628. ISBN 84-87730-98-1.
  42. Rutes a pie. Les escultures d'Uviéu. Uviéu al traviés de les sos estatues
  43. Escultures d'Uviéu
  44. Casaprima Collera, Adolfo (1995). Una vida para la música. Historia de la Sociedad Filarmónica de Oviedo, 1907-1994. Casaprima. ISBN 84-605-2458-2.
  45. Teatru Campoamor
  46. Auditoriu Príncipe Felipe
  47. Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies
  48. Uviéu Filarmonía
  49. Ayuntamientu d'Uviéu
  50. Biografía de Melendi
  51. Biografía de Tino Casal
  52. Biografía de Cristina del Valle
  53. U2, trespasando fronteres
  54. Deep Purple
  55. Los Ramones
  56. Michael Jackson

Enllaces esternos

Uviéu
Wikimedia Commons tien archivos rellacionaos con:



 
Conceyos d'Asturies
Amieva | Avilés | Ayande | Ayer | Bimenes | Bual | Cabrales | Cabranes | Candamu | Cangas del Narcea | Cangues d'Onís | Caravia | Carreño | Castrillón | Castropol | Casu | Colunga | Corvera | Cuaña | Cuideiru | Degaña | Eilao | El Franco | Gozón | Grandas de Salime | Grau | Ibias | Illas | Llanera | Llanes | Llangréu | Llaviana | Ḷḷena | Mieres | Miranda | Morcín | Muros | Nava | Navia | Noreña | Onís | Parres | Peñamellera Alta | Peñamellera Baxa | Pezós | Piloña | Ponga | Pravia | Proaza | Quirós | Les Regueres | Ribedeva | La Ribera | Ribeseya | Riosa | Salas | Samartín d'Ozcos | Samartín del Rei Aurelio | Santalla d'Ozcos | Santiso d'Abres | Santu Adrianu | Sariegu | Siero | Sobrescobiu | Somiedu | Sotu'l Barcu | Tapia | Taramundi | Teberga | Tinéu | Uviéu |Valdés | A Veiga | Vilanova d'Ozcos | Villaviciosa | Villayón | Xixón | Yernes y Tameza


 
Capitales de provincia
Alacant | Albacete | Almería | Ávila | Badajoz | Barcelona | Bilbao | Burgos | Cáceres | Cádiz | Castelló de la Plana | Ciudad Real | Córdoba | A Coruña | Cuenca | Donostia | Girona | Granada | Guadalajara | Huelva | Huesca | Jaén | Lleida | Las Palmas de Gran Canaria | Llión | Logroño | Lugo | Madrid | Málaga | Murcia | Ourense | Palencia | Palma de Mallorca | Pamplona | Pontevedra | Salamanca | Santa Cruz de Tenerife | Santander | Segovia | Sevilla | Soria | Tarragona | Teruel | Toledo | Uviéu | València | Valladolid | Vitoria | Zamora | Zaragoza