Cangas del Narcea

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Artículos destacaos
Cangas del Narcea
Bandera de Cangas del Narcea Escudu de Cangas del Narcea
Bandera de Cangas del Narcea Escudu de Cangas del Narcea
Mapa:
Cangas del Narcea Asturies map.svg
Asturies
Nome en castellanu Cangas del Narcea
Xentiliciu Cangués, -esa, -és (-eso)
Comunidá autónoma Bandera d'Asturies Asturies
Estáu Flag of Spain.svg España
Capital Cangas del Narcea
Coordenaes 43°7′1.2″N 6°34′44.4″W
Partíu xudicial Cangas del Narcea
Parroquies 54
Población (2007)
 -Habitantes
 -Densidá
 -% d'Asturies
Puestu: 9
15.127 habitantes
18,36 hab/km²
1,45 %
Superficie
 -Total
 -% d'Asturies
Puestu: 1
823,57 km²
7,39 %
Mayor altitú Cuetu d'Arbás 2.002 m
Códigu postal de 33800 al 33819
Alcalde Jose Luis Fontaniella Fernandez (PP)
http://www.ayto-cnarcea.es

Cangas del Narcea ye'l mayor conceyu d'Asturies y ún de los mayores d'España. Ta allugáu nel sudoeste asturianu. La so capital ye Cangas del Narcea, que ta travesada pol ríu Narcea del que remanez el so nome (garganta del Narcea) y pol ríu Naviegu. Llenda'l norte con Allande y Tinéu, al oeste con Ibias, al sur con Degaña y el conceyu llionés de Ḷḷaciana, y pel este con Somiedu.

Tien una población de 15.437 habitantes, con capital na villa de Cangas del Narcea, y les sos poblaciones con mayor númberu d'habitantes son per esti orde, la capital Cangas del Narcea, Courias, Ḷḷumés, Mual, El Ḷḷanu, El Pueblu y Xedré. La so capital ta a una distancia de 90 quilómetros d'Uviéu, y la so principal vía de comunicación ye la carretera autonómica del llamáu corredor del Narcea.


Xeografía[editar | editar la fonte]

El Plan d'Ordenación de los Recursos Naturales d'Asturies (Porna), pretende un emplegu llendáu y ordenáu del territoriu cangués pa la conservación del ecosistema. Nesti plan contémplase la creación del Parque Natural de les Fontes del Narcea y d'Ibias, con una superficie de 555 km², y nes sos llendes inclúyense: La Reserva Natural de Munieḷḷos, que tien la mayor masa forestal de carbayos de tola Cornisa Cantábrica, y la Reserva del Cuetu d'Arbas.

El picu cimeru ye'l Cuetu d'Arbas, con 2007 metros d'altitú, asitiáu nel puertu de Lleitariegos, otru picu d'interés ye El Cabril, con 1925 metros d'altitú.

Hidrografía[editar | editar la fonte]

Dáu'l so relieve accidentáu con valles zarraos orixinaos pel ríu Narcea, y una estensa rede d'afluentes, ente los que rescamplen el Cotu, l'Irrondu y el Naviegu, la so rede hidrográfica (que ronda los 300 km³ de caudal), resulta perfeuta pa la práutica de la pesca.

Azor esnalando.

Clima[editar | editar la fonte]

El so clima ye templáu y lluviosu. Teniendo una vexetación au predomina una masa forestal propia con abondos carbayos, castaños y fayes. Anguaño ta en peligru pol mor del esfarrape de ser humanu.

Cangas del Narcea pertién un microclima gracies a la influyencia continental, polo que los sos iviernos carauterícense por ser fríos con mínimes absolutes alrodiu los -10ºC. Los branos al aviesu del restu d'Asturies son calurosos nos que los díes con máximes superiores a 30ºC abonden, llegando dellos díes del branu a marques superiores o mui cercanes a los 40ºC. Yá que a la zona lleguen los frentes menos cargaos d'humedá y la disposición del valle del Narcea (norte-sur) ta escontra los frentes ñubosos (oeste-este), prodúzse nel conceyu l'efeutu foehn, colo que les lluvies rexistraes son sensiblemente menores a les del restu d'Asturies, alrodiu los 900mm añales, un 30% menos que nel restu la rexón. Amás la radiación de la zona ye sensiblemente superior yá que los díes despexaos son claramente superiores al restu del país. Toos estos rasgos climatolóxicos repercuten na vexetación, polo que la presencia de fayes ye significativamente inferior al restu d'Asturies. Pol contrariu, la sufrera fai actu de presencia yá que requier terrenos silíceos y un clima carauterizáu pola elevada lluminosidá y branos secos y calorosos. El vinu atopa en Cangas un sitiu afayaizu tanto n'aspeutu edáficu como climatolóxicu.

Fauna[editar | editar la fonte]

Nel conceyu podemos topar bayura d'aves rapiegues, ente les qu'hai delles asidues como'l gavilán, l'azor, dellos tipos d'águiles, la curuxa, arriendes d'otres que se desplacen eventualmente comu l'utre exipciu o l'utre lleonáu. Tamién atopamos perdices, esistiendo principlamente dos menes de perdiz na zona, la especie cinexética de perdiz bermeya, y la perdiz pardilla, nos picos cimeros y les superficies más monteses.

Hai una gran cantidá de Mustélidos, que moren nes sotoviesques y tamién en zones que llenden a los ríos: melandru, muniella, fuina, furón, llóndrigues y un vivérridu: xeneta. Esti conceyu tien un centenar de quilómetros de riberes, principalmente les del ríu Narcea, calteniendo asina una rica fauna fluvial, destacando la trucha. Hai anfibios comu la sacavera y el tritón ibéricu. Tamién viven equí la llóndriga y el topu fediondu. Na redolada de los ríos tán aves como'l páxaru d'agua, el martín pescador o la mariquita.

Historia[editar | editar la fonte]

Prehistoria y dómina romana[editar | editar la fonte]

El conceyu nun tien una asemeyadura n'esquicios del paleolíticu colos conceyos vecinos que sí los tienen, asina los tumulos que nos conceyos llendantes son bayurosos, equí malpenes esisten.

Los más arcaicos llugares onde foron deteutaos restos correspuenden a la Edá de Fierru y la Cultura Castreña, que ta representada con más de venti asitiamientos de gran importancia, con abondantes restos del llaboréu del oru que se puen agrupar en tres conxuntos: en primer llugar el del valle del ríu Eirrondu, en segundu llugar cerca del caudal del Narcea y un tercer llugar xuntu al ríu Ibias, onde s'alcontraron restos de monedes y de cerámica que completa les pruebes de la presencia romana nesta estaya.

Lo que sí hai ye un ermu que va dende'l poder romanu hasta'l medievu, onde yá entamamos a alcontrar noticies d'esti territoriu pero non de la configuración que tien anguaño'l conceyu, yá que nun primer momentu la so estensión acotábase al valle del ríu Naviegu. D'otra miente creese que nos sieglos X y XI había nesta zona una gran cantidá d'aristocracia con grandes propiedaes que fundaron monesterios. Toos estos pequeños monesterios cayeron baxo'l predominiu del de Courias, que tuvo una gran influyencia na historia d'esti conceyu. Foi fundáu polos condes Piñolo y Aldonza, pertenecientes a la más influyente nobleza asturiana, con una gran fortuna tanto en tierres como en perres.

Edá media y moderna[editar | editar la fonte]

Nel sieglu XIII, foi Alfonso X el que col so programa de repoblación, funda una puebla nomada Cangas de Sierra en 1255, centralizándose ehí l'actividá alministrativa y económica d'esta faza.

La baxa Edá Media truxo pal conceyu de Cangas, el pasu per estremaes manes señoriales, como un mou de trayer el sofitu d'éstos a la corona. Foi Alfonso XI el que dió una serie de privilexos a la xente de la zona y al monesteriu de San Xuan de Courias, pa torgar el despoblamientu de la fastera.

Los sieglos XIV y XV, tán marcaos per estremaes menes de lluches, hasta cayer el conceyu en manes de la poderosa familia Quiñones, siendo restituyíu más tarde a la corona por Enrique III, pero entá asina hebo engarradielles ente los correxidores mandaos pola corona y la familia Quiñones, qu'agora pertenien el condáu de Lluna, qu'acaba nun pleitu que iguáu en 1553 a favor del rei, algamando Cangas la so autonomía, con xurisdicción ordinaria de realengu.

La Edá Moderna, trairá grandes cambeos, tanto territoriales como alministrativos, rescamplando la desamortización de Felipe II que nun llogró esbarrumbar el poderíu del monesteriu de San Xuan de Courias, que yá fuera perdiendo influyencia y delles tierres nos años anteriores, pero que siguía teniendo influyencia sobre un territoriu enforma grande.

Nos sieglos XVI y XVII, el conceyu de Cangas del Narcea pasa a formar parte de la Xunta Xeneral. Nesti sieglu, la dedicación del conceyu ye principalmente ganadera y agrícola.

Nel sieglu XVIII, hai que rescamplar una actividá antiseñorial polos abusos cometíos pola nobleza, mandando un memorial al rei con toles quexes, esti foi un llargu procesu que continuará na Audiencia d'Uviéu y nel Conseyu de Castiella, hasta algamar el desaniciu de tolos drechos señoriales.

Sieglu XIX n'adelantre[editar | editar la fonte]

Vista de Cangas del Narcea.

El sieglu XIX, trai la guerra de la Independencia Española y el conceyu foi invadíu dos vegaes, col incendiu del so archivu y Casa Conceyu. Pero lo más importante d'esta dómina foi la desamortización de Mendizábal, qu'acabó dafechu col monesteriu de San Xuan de Courias, vendiéndose tol so patrimoniu y quedando'l monesteriu abandonáu demientres trenta años, hasta que foi otra vuelta ocupáu por una comunidá de dominicos. Nesti sieglu Cangas siguía dientro del so tradicional aisllamientu, enantáu pola falta del ferrocarril, anque la villa de Cangas empecipió a tener un gran xorrecimientu por mor d'otra mena de comunicación como foron les carreteres: La Espina-Ponferrada, Cangas-Ouviñana, y la Ponte Nueva.

El sieglu XX, traerá nos sos comienzos un cambéu de nome: la corporación de Cangas de Tinéu camúdala por Cangas del Narcea, yá que la villa ye yá'l centru de tou esti territoriu y nun quier tener una dependencia de Tinéu. La guerra civil española nun influyó en Cangas, pero sí la posguerra, porque nestos llugares les partíes de guerrilleros republicanos siguiríen resistiendo. De magar los años cincuenta esti conceyu desendolcará la so actividá minera produciendo más de la metá de la producción asturiana d'antracita, que nes décades caberes d'esti sieglu truxo un fuerte recorte na so producción, esperándose un amenorgamientu del 50% nel 2005 polos planes de reconversión.

Cadarma político-alministrativa[editar | editar la fonte]

Política[editar | editar la fonte]


PSOE AP/PP PCE/IX-BA UCD/CDS URAS PAS UCA Otros Total
1979 1 3 2 9 - - 5 1 21
1983 7 5 6 - - - - 3 21
1987 10 3 3 5 - - - 0 21
1991 11 6 3 0 - 1 - 0 21
1995 8 6 2 0 - 1 - 1 17
1999 9 5 1 - 1 0 - 1 17
2003 7 7 2 - 1 0 - 0 17
2007 8 6 3 - 0 - - 0 17
2011[1] 4 5 6 - 0 - - 2 17

Nel conceyu de Cangas del Narcea, dende 1979, el partíu que más tiempu tien gobernao ye'l PSOE de la mano de José Manuel Cuervo Fernández, que gobernó dende 1983 hasta 2007 (ver Llista d'alcaldes de Cangas del Narcea). En 2007, llegó a l'alcaldía IX, el grupu con menos representación política del conceyu. Esti fenómenu, diose gracies al sofitu de los 6 conceyales del PP, que sumaos a los 3 de IX, superaben a los 8 del PSOE. José Manuel Cuervo Fernández, candidatu del PSOE y ex-alcalde, dende'l primer momentu manifestó la so intención de gobernar en solitariu, anque darréu d'ello empezara a negociar con IX pero ensin enfotu, rompiéndose les negociaciones al poco, lo que-y acabaría costando'l bastón de mandu. Esti inesperáu pautu punxo en riesgu les negociaciones p'algamar un gobiernu de coalición ente IU y PSOE na Xunta Xeneral, (anque finalmente nun se fexo) y motivó la espulsión del partíu del candidatu d'IX y a los otros dos compañeros de partíu, tal como esixó'l PSOE pa retomar les negociaciones a nivel autonómicu, anque dichu partíu aprovecharía esta situación pa romper unes negociaciones que se taben llevando a disgustu de Javier Fernández (secretariu xeneral de la FSA). Esti nuevu gobiernu parte con bastantes torgues al ser gobernáu cásique n'esclusiva polos 3 ex-conceyales d'IX y tener que contar col sofitu de los 6 rexidores del PP p'aprobar les sos propuestes.

Fontes: Ministeriu d'Interior Español y Federación Asturiana de Concejos

Parroquies[editar | editar la fonte]

El conceyu de Cangas del Narcea ta xebráu en 54 parroquies:

Flag of Asturias (indoor).svg Parroquies de Cangas del Narcea Escudo de Cangas de Narcea.svg
Adralés | Ambres | Abanceña | Auguera | Bergame | Berguñu | Bimeda | Bisuyu | Brañas | Cangas del Narcea | Carbachu | Carceda | Castañéu | Cibea | Cibuyu | Courias | Fontes de Corveiru | Larna | Las Montañas | La Riela | Ḷḷarón | Ḷḷinares | Ḷḷumés | Maganes | Mieldes | Monesteriu d'Ermu | Naviegu | Noceda | Oubachu | Ounón | Piñera | Pousada de Rengos | Robléu de Teinás | Samartín de Sierra | San Cristóbal | San Pedru d'Arbas | San Pedru Culiema | Santiáu de Sierra | Santianes | Santa Marina | Santolaya | San Xulianu | Trones | Tubongu | Veiga de Rengos | Veigaḷḷagar | Viḷḷacibrán | Viḷḷalái | Viḷḷarmental | Viḷḷatexil | Xarceléi | Xedré | Xinestosu | Xichón

Demografía[editar | editar la fonte]

Gráfica de población de Cangas del Narcea (Asturies)

Fonte: Institutu Nacional d'Estadística d'España - Fechura de la gráfica por Uiquipedia


Tien les mesmes carauterístiques que munchos conceyos rurales asturianos, como pue ser la so incapacidá pa caltener la so población y un éxodu hacia les zones industrializaes del centru d'Asturies.

Esti conceyu tien una peculiaridá y ye qu'al tar tan separtáu del centru, el so éxodu rural nun comenzara cuando yá taba entamada n'otros conceyos, polo qu'equí se retrasa ya incluso foi munchu más lentu, llegando la so capital a tolo contrariu, na década de los 70 amparada pola so actividá minera, que taba en gran auxe daquella. Incluso anguaño la so capital sigue medrando llegando a tener más de 9.000 habitantes y rondando la categoría de pequeña ciudá, anque xeográficamente se pue considerar como tal yá que pertien tolos servicios d'una gran ciudá (hospital, xulgáu, facienda, conseyeríes...), la capital ye un puru núcleu de servicios asitiáu ente los 10 núcleos mas urbanos y grandes d'Asturies, actúa como una auténtica capital del suroccidente, encadarmando esti y llegando a ser el núcleu urbanu más grande del occidente, Cangas capital estiende'l so arcu d'influyencia pol restu del occidente asturianu y la comarca de Ḷḷaciana. La capital tien cuadruplicada la so población en contraposición col restu del conceyu que foi teniendo una emigración hacia estremaos puntos como foron Arxentina, Madrid y el centro industrial d'Asturies.

Anguaño güeyase ciertu retornu de los emigraos, especialmente de los madrilanos tres la xubilación. Rescamplar que'l númberu d'habitantes del conceyu sigue baxando (actualmente a un ritmu normal) y espérase que práuticamente s'estabilice nos prósimos años, a pesar del baxón esperimentáu calificáu por dalgunos seutores como allarmante nun pue ser calificáu como tal yá qu'otros conceyos mineros de la cuenca minera central tien esperimentao un despoblamientu mayor tando entá munchu más cerca o incluyíos nel área metropolitana central asturiana.

Con too esto, Cangas del Narcea tien una cadarma demográfica de les más moces y con una tasa de natalidá que ye de les más altes d'Asturies, siendo tou esto por mor de la so esplotación minera qu'anque ta en fuerte retrocesu proporciona más del 30% del emplegu, anque ta previsto que pal 2005 habrá un amenorgamientu del 50% de puestos de trabayu polos nuevos planes de reconversión.

Economía[editar | editar la fonte]

Arriendes del seutor mineru, Cangas del Narcea pertien un importante seutor ganaderu y agrícola, siendo tamién de mención la so producción vinícola de fechura artesanal, pero que, nel casu de la industria agropecuaria, tamién ta en retrocesu.

Nun ye asina'l casu del seutor vitivinícola que tien apostao por una producción de calidá basada nes variedaes tradicionales d'uva.

El futuru económicu de Cangas del Narcea depende de la cada vegada mayor afluencia de turistes que visiten les cais de la Villa amás del bayurosu patrimoniu cultural y ecolóxicu repartíu a lo llargo de tol conceyu.

Como cumal d'esti xiru hacia'l turismu alcontramos la inauguración del Parador Nacional de Courias que se fadrá nel añu 2010 y del que les obres yá entamaron, sedrá'l mayor parador d'Asturies.


Emplegaos nos diversos sectores económicos (añu 2010)
Númberu de trabayadores Tantu por cientu
TOTAL 4.876 100
Agricultura, ganadería y pesca 982 20,14
Industria 446 9,15
Construcción 633 12,98
Servicios 2.815 57,73
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2010, SADEI


Usos del suelu del conceyu (añu 2010)
Usu Superficie (km²)
Tierres de llabrantíu 4,25
Praderíes 180,75
Terrenu forestal 426,37
Otros usos (industrial, residencial, tierra ermo...) 212,20
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2010, SADEI


Característiques del sector primariu (añu 2010)
Ganaderíes de bovín 991
Cabeces de ganáu bovín 24.300
Cabeces de ganáu ovín 1.843
Cabeces de ganáu cabrín 604
Ganaderos con cuota llechera 2
Quilos de cuota llechera 156.547
Metros cúbicos de madera valtao 5.691
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2010, SADEI

Cultura[editar | editar la fonte]

Arte y patrimoniu[editar | editar la fonte]

Tien bayura monumentos, repartíos entre ilesies, palacios, y casones, ente les que rescamplen:

  • La colexata de Santa María Magdalena, allugada na villa de Cangas del Narcea, d'estilu barrocu. La fachada da idea de superficie plana rematada por dos torres con teyáu de pizarra. La portada principal con arcu de mediu puntu y con una fornina que tien la imaxe de la Madalena, fina nun tímpanu col escudu del fundador, l'arzobispu de Granada nacíu en Cangas, don Fernando de Valdés. L'interior ye d'una sola nave, con capielles llaterales, cruceru y cabecera plana. Ta abovedada dafechu y con cúpula nel centru del cruceru.
  • El palaciu d'Omaña, ta asitiáu na villa xuntu a la Plaza Mayor, ye del sieglu XVI, siendo reformáu posteriormente. De la so cadarma orixinal conserva la puerta con arcu de mediu puntu y los escudos familiares. Nos sieglos XIX y XX, foi modernizáu con ventanes, un mirador y dos puertes.
  • El palaciu de los Llano. De finales del sieglu XVIII rescampla polos balcones en púlpitu qu'ornien la so fachada principal. Otros elementos d'interés del Palaciu de los Llano ye'l gran salón na primer planta y les puertes en madera llabrao y policromao de les sos dependencies.
  • El Monesteriu de Courias, edificiu grandiosu tamién nomáu l'Escorial Asturianu, ye Monumentu Histórico-Artísticu. La so creación remontase al sieglu XI, d'esa primer construcción queden dellos restos, pero foi nel sieglu XVII, onde se reemplaza por un gran templu renacentista d'estilu herrerianu, fechu por Domingo de Mortera. Ye de planta de cruz llatina con llarga nave, capielles llaterales, cruceru y ampliu presbiteriu. Nes intersecciones ente nave y cruceru hai una cúpula sobre pechines iluminada por una llinterna. El so interior ye severu pero con un guapu tratamientu colorista qu'estrema los elementos estructurales y les zones cubiertas con cal. Tamién equí hebo una evolución d'estilos pasando de l'austeridá del clasicismu al recargu del barrocu y esto vese nes capielles, el coru, los presbiterios y en xeneral en tol templu de Courias, enllenándose los altares de talles de madera, retablos, silleríes, etc. El so retablu mayor y los sos llaterales considerense ún de los meyores del barrocu n'Asturies. El monesteriu sufrió un incendiu y foi reconstruyíu en 1763, por Miguel Ferro faciendo un gran edificiu rectangular de mena neoclásica, distribuyendo toles sos dependencies alredor de dos patios, quedando la ilesia oculta nún de les sos ales, namás resaltando n'altura'l frontón de la so fachada, que ye de cuatro altures, onde se repiten de forma monótona balcones y ventanes. El monesteriu foi restauráu de nuevo en 1986.
  • Hai más ilesies dientro de lo que se llama románicu en Cangas del Narcea, ente les que nomaremos: San Vicente de Naviego, San Salvador de Cibuyo, San Pedro de Coliema, Santa María del Carballo, Nuestra Señora de Acebo, etc.

Ente los palacios y casonas rurales destacaremos:

  • El palaciu de Sierra en Llamas del Mouro, del sieglu XVII, ye de cadarma cuadrada en tornu a un patiu, con tres torres, dos torres a los llaos de la fachada y la tercera na parte trasera. La fachada principal ye de dos pisos que ta recorrida por una balconada sobro la que apaecen los escudos familiares. Al llau izquierdu ta la capiella a la que s'accede dende l'esterior, o al traviés d'una tribuna que comunica col palaciu.
  • El palaciu de Sierra en Xarceḷḷéi, ye de cadarma simétrica, con dos cuerpos llaterales. La fachada principal tien una gran balconada y nel centru l'escudu d'armes. La parte trasera ye de dos pisos, l'inferior formáu por arcos de piedra y el superior con una gran galería sustentada por columnes.


Otros monumentos[editar | editar la fonte]

  • Palaciu de Peñalba.
  • Capiella del Santísimu Cristu del Hospital.
  • Teatru Toreno.
  • Barriu d'Entrambasaguas y ponte "romana".
  • Santuariu del Acebu.

Patrimoniu[editar | editar la fonte]

Gastronomía[editar | editar la fonte]

La cocina canguesa ye abondo enerxética y ta sofitada nos productos de la tierra:

  • Embutíos
    • Andoya (llombu de gochu)
    • Butiellu
    • Choscu
  • La caza tien tamién bona fama y cada vuelta son más importantes les Xornaes Gastronómiques, que se celebren ellí.
  • No tocante al pexe, el platu estrella ye la trucha fresca frita o n'escabeche.
  • Nos postres:
    • El Quesu de Xenestosu merez especial mención, ta fechu con lleche de vaca y que se reconoz poles marques de los moldes d'espartu qu'empleguen pa la so fechura.
    • Feixulos y feixueles (feches con sangre de gochu).

Vinu[editar | editar la fonte]

El vinu cangués ye percuriosu pol fechu de qu'ésti ye l'únicu conceyu d'Asturies onde se cultiva la vide. La llarga tradición de la vide retórnase a la dómina romana y foi afalada dempués polos monxos benedictinos de magar el sieglu XI. La so ellaboración nes vieyes bodegues caltién entá los métodos tradicionales. La uva plantase n'espaldera, lloñe del suelu, y nos llugares más pindios. Al igual qu'otros vinos del norte como'l chacolí o'l ribeiro, resulta ácidu en comparanza col restu de vinos de la península, más asemeyáu en realidá a los vinos centroeuropeos qu'a los mediterráneos. Les variedaes d'uva autóctona son les de carrasquín, berdexu y albarín, cuntando con una mayor producción les de mencía, introducida a fines del sieglu XIX, tres la plaga de la filoxera. La vendimia constitúi un auténticu acontecimientu folixeru y social. Carauterízase por ser un vinu xoven, tintu, de baxa gradación, llixeru, con gustu bonu y con una cierta acidez. EL vinu de Cangas tien de se tastiar nos tradicionales cachos, cuencos de madera que cuécense en tintes de madera nes que fermenta'l mostu.

Xornaes[editar | editar la fonte]

  • Xornaes Gastronómiques del xabalín, caza y vinu de Cangas: Avientu.
  • Xornaes del salmón y la carne de raza asturiana: Abril.

Folixes[editar | editar la fonte]

Repara[editar | editar la fonte]

  1. Resultados provisionales

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


 
Conceyos d'Asturies
Amieva | Avilés | Ayande | Ayer | Bimenes | Bual | Cabrales | Cabranes | Candamu | Cangas del Narcea | Cangues d'Onís | Caravia | Carreño | Castrillón | Castropol | Casu | Colunga | Corvera | Cuaña | Cuideiru | Degaña | Eilao | El Franco | Gozón | Grandas de Salime | Grau | Ibias | Illas | Llanera | Llanes | Llangréu | Llaviana | Ḷḷena | Mieres | Miranda | Morcín | Muros | Nava | Navia | Noreña | Onís | Parres | Peñamellera Alta | Peñamellera Baxa | Pezós | Piloña | Ponga | Pravia | Proaza | Quirós | Les Regueres | Ribedeva | La Ribera | Ribeseya | Riosa | Salas | Samartín d'Ozcos | Samartín del Rei Aurelio | Santalla d'Ozcos | Santiso d'Abres | Santu Adrianu | Sariegu | Siero | Sobrescobiu | Somiedu | Sotu'l Barcu | Tapia | Taramundi | Teberga | Tinéu | Uviéu |Valdés | A Veiga | Vilanova d'Ozcos | Villaviciosa | Villayón | Xixón | Yernes y Tameza