Liubliana

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Liubliana
Ljubljana-skyline.jpg
Flag of Ljubljana.svg Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg
Alministración
País Bandera d'Eslovenia Eslovenia
City municipality of Slovenia Municipalidad de la Ciudad de Liubliana
Tipu entidá capital
Alcalde/esa Zoran Janković
Nome oficial Ljubljana
Лайбах
Любляна
Nome llocal Ljubljana
Códigu postal 1000
Xeografía
Coordenaes 46°03′00″N 14°31′00″E / 46.05, 14.516666666667Coordenaes: 46°03′00″N 14°31′00″E / 46.05, 14.516666666667
Liubliana is located in Eslovenia
Liubliana
Liubliana
Liubliana (Eslovenia)
Superficie 163.76 km²
Altitú 295 m
Demografía
Población 280 310 hab. (2017)
Porcentaxe 100% de Municipalidad de la Ciudad de Liubliana
Densidá 1711,71 hab/km²
Más información
Fundación 1144
Estaya horaria Hora central europea
Llocalidaes hermanaes Skopje, Vilnius, Atenes, Belgráu, Bratislava, Rexón de Bruxeles-Capital, Chemnitz, Chengdu, Cleveland (Ohio), Leverkusen, Graz, Moscú, Nottingham, Parma, Pésaro, Ploče, Rijeka, Sarayevu, Mardin, Susa, Tiflis, Viena, Wiesbaden, Zagreb, Bruxeles, Trieste, Astracán, Pernik y Karlstad Municipality
www.ljubljana.si
Cambiar los datos en Wikidata

Liubliana[1] (eslovenu: Ljubljana, pronunciáu Plantía:Audiu-IPA; Alemán: Laibach /'lɑɪbaχ/; Italianu: Lubiana /lub'jaːna/) ye la capital y mayor ciudá d'Eslovenia. En 2008 cuntaba con 270.828 habitantes,[2][3] partíos por una superficie de 275 km².

Nacida como campamentu militar romanu de la Legio XV Apollinaris a mediaos del sieglu I a. C.,[4] el so calter de ciudá consolidar cola fundación de la Colonia Iulia Emona años más tarde.[5] Tres socesives destrucciones, nel sieglu VI instaláronse los antepasaos de los eslovenos, y nel sieglu XI cayeron sol dominiu de los francos.[6] Dende 1278, tres la so conquista per parte de Rodolfo I de Habsburgu, la ciudá pasó a manos de los Habsburgu, situación que perduró hasta 1797.[6]

Mientres el períodu napoleónicu, Liubliana foi capital de les Provincies Ilirias y ente 1816 y 1849 lo foi del Reinu de Iliria.[7] En 1918, tres la Primer Guerra Mundial, incorporar al Reino de los Serbios, Croates y Eslovenos, y tres la Segunda Guerra Mundial convertir na capital de la República Socialista de Eslovenia, formando parte de Yugoslavia.[8] En 1991, y tres un conflicto bélicu, Eslovenia independizar de Yugoslavia, siendo dende entós Liubliana la capital del país.

El so patrimoniu histórico y monumental, según diverses celebraciones culturales que tienen llugar a lo llargo del añu, ente les que destaca'l Festival Internacional de Branu, convertir nuna ciudá receptora de turismu tantu nacional como internacional. Ente los sos monumentos más representativos atópense la Catedral, el Castillo, la Ilesia Franciscana de l'Anunciación y el Ponte de los Dragones, según el conxuntu d'edificios modernistes. L'arquiteutu Jožy Plečnik robló munchos de los más destacaos edificios de la ciudá.

Liubliana dispon d'una rede desenvuelta de carreteres y ferrocarril, amás de cuntar con un aeropuertu con vuelos internacionales y somorguiáu n'obres d'ampliación destinaes a ampliar la so capacidá operativa, anguaño enchida.[9]

La Universidá de Liubliana, fundada en 1919, tien la so see na ciudá, y nel cursu 2006-07 cuntaba con más de 63.000 alumnos.[10] El so biblioteca sumaba en 2004 1.169.090 llibros.[2] Cuenta amás con distintos institutos culturales internacionales, como'l Institutu Cervantes (España), British Council (Reinu Xuníu) o Institutu Goethe (Alemaña).[11]

Como capital del Estáu, Liubliana alluga les sedes del gobiernu (Asamblea Nacional y Conseyu Nacional), ministerios, instituciones y organismos asociaos, lo mesmo que de la residencia oficial del presidente de Eslovenia.[12] La ciudá ye miembru d'UCLG, UCUE, Eurocities,[13] URBACT, Civitas Forum,[14] -yos Rencontres, European Cities Marketing[15] y Global Cities Dialogue.[2][16] Nel planu económicu, la ciudá caltién una destacada posición a nivel nacional, ye see del principal mercáu de valores del país, del bancu de Eslovenia y de numberoses empreses nacionales.

Liubliana foi premiada col títulu Capital Verde Europea 2016.

Toponimia[editar | editar la fonte]

El historiadores discrepen sobre l'orixe del nome de la ciudá. Dalgunos piensen que'l nome provien d'una antigua ciudá eslava llamada Laburus.[17] Otres versiones aseguren que'l nome deriva de la palabra llatina Aluviana, en referencia a un hinchente na ciudá. Tamién ye probable que se derive del nome Laubach que significa "marisma". A lo último, dalgunos piensen que'l nome deriva de la palabra eslava Luba que significa "amada".[17]

Símbolos[editar | editar la fonte]

Según la célebre lleenda griega, l'héroe Jasón y los argonautas, n'atopando'l famosu vellocino d'oru en Cólquida, dirixiríense al norte remontando'l ríu Danubiu antes de volver escontra'l mar Exéu.[18] Créese que xubiendo'l Danubio dirixiríense escontra unu de los sos afluentes, el ríu Sava, y dempués hasta la fonte del ríu Ljubljanica. Nesi puntu desembarcaron pa tresportar el barcu hasta'l mar Adriáticu, asitiáu al oeste, pa volver a casa.[18] Ente les ciudaes actuales de Vrhnika y de Liubliana, les argonautas atoparon un gran llagu arrodiáu d'una marisma. Ye ellí onde Jasón venció a una bisarma, el dragón de Liubliana, que güei ta presente nel escudu y la bandera de la ciudá.[18] El dragón ye tamién el símbolu de la cercana ciudá austríaca de Klagenfurt, que foi mientres sieglos el gran centru espiritual de Eslovenia.[19]

Xeografía[editar | editar la fonte]

Allugamientu [[Archivu

Río Ljubljanica, Liubliana, Eslovenia, 2017-04-14, DD 08.jpg |thumb|240px|El ríu Ljubljanica baña la capital eslovena.]]

Vista de Liubliana colos Alpes de Kamnik al fondu.
Vista del centru históricu neváu dende la llomba del castiellu.

La ciudá de Liubliana ta allugada nel centru de Eslovenia, nuna zona llana regada pel ríu Ljublianica, a una altitú de 298 msnm. La so posición central al respective de Austria, Hungría, la rexón de Venecia (Italia) y Croacia influyó notablemente na hestoria y desenvolvimientu de la ciudá. El so términu municipal parte con los de Medvode, Kranj, Škofja Loka, Vodice, Mengeš, Trzin, Domžale, Dol pri Ljubljani, Litija, Smartno pri Litiji, Ivančna Gorica, Grosuplje, Škofljica, Ig, Brezovica y Dobrova-Polhov Gradec.[20]

Relieve ya hidrografía

Asitiada a mediu camín ente los Alpes Xulianos y la rexón del Karst,[21] el so allugamientu nel valle del ríu Ljubljanica[22] fai que la capital eslovena asentir nuna zona predominantemente llana, a 298 m d'altitú, magar el Castiellu asitiar a 366 m ente que'l puntu más altu de la ciudá, el llamáu Janški Hrib, algama los 794 m.[23]

Tocantes a la hidrografía, Liubliana ta bañada pel ríu Ljubljanica d'oeste a este, tando enriáu al so pasu pela ciudá. Coles mesmes, ésta ye arrodiada, nel so parte norte, pel ríu Sava, al cual arrama les sos agües el Ljubljanica pela rodiada de la ciudá.[21]

Xeoloxía

La ciudá estiende sobre una enllanada aluvial que data del Períodu cuaternariu. Les rexones montascoses cercanes, más antigües, daten del Mesozoicu (Triásicu) o Paleozoicu.[24]

Dellos terremotos afararon Liubliana a lo llargo de la hestoria, como'l de 1511 o'l de 1895.[22] Ello ye que Eslovenia asítiase sobre una zona sísmica abondo activa por cuenta de la so posición al sur de la Placa Euroasiática.[25] Asina, el país ta na unión de tres zones tectóniques importantes: los Alpes al norte, los Alpes Dináricos al sur y la Enllanada Panónica al este.[25] Nel pasáu, los científicos pudieron identificar hasta 60 terremotos destructivos. Por cuenta de esto, por tol país hai instalada una rede de vixilancia sísmica.[25]

Clima[editar | editar la fonte]

El clima de la ciudá ye de tipu oceánicu.[22]

Les precipitaciones tán partíes de forma regular mientres tol añu, con mínimos ente xineru y abril y máximos en septiembre y ochobre.[26] Les temperatures son mayormente fresques, con una media añal de 10º, con iviernos fríos, siendo la temperatura más frío rexistrada los -28º siendo frecuentes les xelaes, d'ochobre a mayu, y la nieve.[26] El branu ye templáu, con temperatures máximes percima de 20º, siendo la más elevada rexistrada los 40º.[26]

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Liubliana WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Temperatura máxima absoluta (°C) 15.8 19.7 24.3 27.8 32.4 35.6 37.1 40.2 30.3 25.8 20.9 16.7 40.2
Temperatura máxima media (°C) 3.4 6.4 11.4 16.1 21.4 24.6 27.3 26.7 21.6 15.9 8.8 3.8 15.6
Temperatura mínima media (°C) -2.5 -2.0 1.7 5.8 10.3 13.7 15.5 15.2 11.5 7.7 2.8 -1.1 6.6
Temperatura mínima absoluta (°C) -20.3 -23.3 -14.1 -3.2 0.2 3.8 7.4 5.8 3.1 -5.2 -14.5 -14.5 -23.3
Precipitación total (mm) 69 70 88 99 109 144 115 137 147 147 129 107 1362
Díes de precipitaciones (≥ 0.1 mm) 11 9 11 14 14 15 12 12 12 13 14 14 153
Hores de sol 71 114 149 178 235 246 293 264 183 120 66 56 1974
Fonte nº1: Slovenian Environment Agency (ARSO) [27] (data for 1981–2010)
Fonte nº2: Slovenian Environment Agency (ARSO) [28] (some estreme values for 1948–2013)

Historia[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Hestoria de Liubliana

Prehistoria[editar | editar la fonte]

Restos paleocristianos nel centru de la ciudá.

Alredor del añu 2000 a. C., les marismas de Liubliana taben colonizaes por pobladores que vivíen en construcciones de madera sobre pilotes. Estos pueblos vivíen de la caza, la pesca y l'agricultura primitiva. Pa movese poles marismas, emplegaben embarcaciones feches con tueros d'árboles.[29] La zona siguió siendo un puntu de camín pa numberoses tribus y pueblos, y asina, de siguío, el territoriu foi colonizáu polos vénetos, a quien asocedió la tribu iliria de los Yapodi y, yá nel sieglu III a. C., la tribu celta de los Taurisci.[29]

Edá Antigua[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Emona
Patiu interior del Castillo de Liubliana.

A mediaos del sieglu I a. C., los romanos construyeron nel llugar un campamentu militar, ocupáu pola Legio XV Apollinaris[4] y más tarde l'asentamientu permanente de Emona (Colonia Iulia Emona).[5][30] Ésti cuntó con muralles y la so población aportó a de 5.000 o 6.000 persones, munchos d'ellos comerciantes, artesanos y veteranos de guerra. Les sos cases taben feches de lladriyu, y cuntaben con sistema de calefacción y conexón col alcantarelláu público. Les parés y suelos de les mesmes taben decoraes con pintura y mosaicos.[5]

Al igual qu'asocedió nel restu del Imperiu, Emona foi decayendo progresivamente, y asina la ciudá foi destruyida en 452 polos hunos, so les ordes de Atila,[5][31] y dempués polos ostrogodos y los llombardos.[19]

Edá Media[editar | editar la fonte]

Vista de Liubliana nun grabáu de 1689.

Nel sieglu VI instaláronse'l antecesores de los eslovenos, que, nel sieglu XI, cayeron sol dominiu del pueblu francu, de la que sufrieron numberosos asaltos magiares.[6]

El nome de la ciudá, Luvigana, apaez per primer vegada nun documentu de 1144.[19] Nel sieglu XIII, la ciudá taba compuesta por trés zones: la Stari trg ("ciudá vieya"), la Mestni trg ("plaza de la ciudá") y la Novi trg ("ciudá nueva").[6] En 1220, Liubliana llogra l'estatutu de ciudá, amás del derechu a acuñar la so propia moneda.[6]

En 1270, Otakar II de Bohemia conquista Carniola, incluyida Liubliana,[6] pero ésta pasa a manos de Rodolfo I de Habsburgu[19] tres la so victoria sobre Otakar en 1278.[6] La ciudá, rebautizada como Laibach, perteneció a la casa de Habsburgu hasta 1797.[19] La diócesis de la ciudá establecer en 1491 y la ilesia de San Nicolás pasa a ser catedral.[6]

Edá Moderna[editar | editar la fonte]

Nel sieglu XV, la ciudá gana sonadía pol so arte. Dempués del terremotu de 1511, ye reconstruyida en estilu renacentista, siendo fortificada con una muralla nueva qu'arrodiaba la ciudá.[32] Nel sieglu XVI, la so población xubía a los 5.000 habitantes, de los cualos el 70% yeren de llingua eslovena.[32] En 1550, publicar en Liubliana los dos primeros llibros escritos n'eslovenu: un catecismu y un abecedariu, a los cualos siguió una traducción de la Biblia. Coles mesmes, créase la primer escuela secundaria, una biblioteca y una imprenta.[32] En 1597, instálense los xesuites y constrúin una nueva escuela secundaria que más tarde se convertiría en facultá. Nel sieglu XVII, la ciudá afai les sos construcciones a l'arquiteutura Arquiteutura del Barrocu barroca de resultes de la llegada d'arquiteutos y escultores estranxeros.[32]

Edá Contemporanea[editar | editar la fonte]

Sieglu XIX

L'intervalu napoleónicu vio a Liubliana convertise, de 1809 a 1813, en capital de les Provincies Ilirias.[7][19] En 1815, la ciudá vuelve ser austríaca y, de 1816 a 1849, forma parte del Reinu de Iliria. En 1821 acueye'l Congresu de Laibach, qu'afitaría les fronteres polítiques europees de los años siguientes.[33] El primer tren, procedente de Viena, llega na ciudá en 1849 y en 1857 la llinia enllargar hasta Trieste.[7] L'allumáu públicu eléctricu instalar en 1898.[7] En 1895, la ciudá, que cuntaba con 31.000 habitantes, ye víctima d'un importante terremotu de magnitú 6,1 na esguila de Richter, siendo destruyíos cerca del 10% de los sos 1.400 edificios, anque'l númberu de víctimes foi escasu. Mientres la subsiguiente reconstrucción, dellos barrios de la ciudá reconstruyéronse siguiendo l'estilu Art Nouveau.[7]

Sieglu XX

En 1918, tres el fin de la Primer Guerra Mundial y la disolución del Imperiu austrohúngaru, la rexón incorporar al Reino de los Serbios, Croates y Eslovenos.[8][19] En 1929, convertir en capital de la provincia yugoslava de la Banovina del Drava (Dravska banovina).[34] Mientres la Segunda Guerra Mundial, la ciudá ye ocupada pola Italia fascista en 1941 y pola Alemaña Nazi en 1943.[8] La ciudá taba arrodiada por más de 30 km d'alambraes d'escayos, pos los collaboracionistes eslovenos (Slovensko Domobranstvo) enfrentar a los partisanos yugoslavos (Partizani). Dende 1985, un camín conmemorativo arrodia la ciudá por onde s'atopaba aquel valláu.[35]

Tres la Segunda Guerra Mundial, la ciudá convertir en capital de la República Socialista de Eslovenia, formando parte de la Yugoslavia comunista, estatus que caltendría hasta la independencia del país. Ésta tuvo llugar en 1991 tres un curtiu conflicto bélicu, y dende entós la ciudá ye la capital de Eslovenia.

Río Ljubljanica nel centru de Liubliana.
Sieglu XXI Dende 2004,

Liubliana, al igual que'l restu del país, ta integrada na Unión Europea.[8]

Demografía[editar | editar la fonte]

La ciudá de Liubliana cunta con 270.828 habitantes según el censu de población de 2008, de los cualos 131.151 (48,42%) son varones y 139.677 (51,57%) son muyeres.[3] Antes de 1996, la población de la ciudá superaba los 320.000 habitantes, pero esti amenorgamientu esplicar por una reorganización territorial que consistió na anexón de dellos barrios periféricos a los conceyos vecinos.[2] De magar, la población caltúvose estable.

Plantía:Pirámide de población

Gráficu de la evolución demográfica de Liubliana ente 1999 y 2008[3]
Fonte:STAT
Gráfica ellaborada por: Wikipedia
Nos primeros años del sieglu XXI la población de la ciudá estabilizóse en redol a los 270.000 habitantes.

En 1869, la población de Liubliana yera de 22.593 habitantes,[7] y a mediaos de los años 30 algamó los 80.000.[7] Dempués d'una continua crecedera mientres la segunda metá del sieglu XX, dende mediaos de los 90 hasta 2008, la población caltúvose estable con unes cifres cercanes a los 270.000 habitantes.[36]

Pirámide de la población

Del analís de la pirámide de población deduzse que se trata d'una ciudá con una población en procesu d'avieyamientu leve, una y bones la población menor de 40 años representa'l 46.41% ente que la población mayor d'esa edá representa'l 53.59%. Per otra parte la población menor de 20 años representa'l 17.66% % de la población ente que la población mayor de 60 años representa'l 23.06% de la población.

Economía[editar | editar la fonte]

El turismu ye unu de los sectores económicos más presentes na ciudá. Na imaxe, el Grand Hotel Union.

La rexón estadística de Liubliana (Osrednjeslovenska) produz aprosimao'l 25% del PIB del país.[22] En 2003, el nivel de la población activa yera del 62%. El 64% de los trabayadores facer nel sector priváu y el 36% nel sector públicu.[22] En septiembre de 2008, la tasa de desempléu yera del 4,9% (5,7% un añu antes), ente que la media nacional yera del 6,3%.[37] El PIB por habitante de la rexón estadística de Liubliana asitiar en 2007 en 24.600 euros ente que la media nacional yera de 17.123 euros.[38]

La industria sigui siendo'l sector económicu más importante de la ciudá, sobremanera nel ámbitu farmacéuticu, petroquímico y alimentario.[22] Otros ámbitos son la banca, les finances, el tresporte, la construcción, el comerciu y el turismu. El sector públicu apurre empleos na educación, la cultura, la sanidá y l'alministración.[22]

La Bolsa de Liubliana (Ljubljanska borsa), mercada en 2008 pola Bolsa de Viena,[39] acueye grandes empreses eslovenes. Delles tienen les sos sedes sociales na rexón de la capital. Ye'l casu de la cadena de supermercaos Mercator, la petrolera Petrol y l'empresa de telecomunicaciones Telekom Slovenije.[40] Na ciudá esisten más de 15.000 empreses, centraes na so mayoría nel sector terciariu.[41]

Organización políticu-alministrativa[editar | editar la fonte]

La ciudá ye capital de Eslovenia, y por tantu tán allugaos nella los entes alministrativos del país, como'l Parlamentu (formáu pola Asamblea Nacional y el Conseyu Nacional) y los distintos ministerios del Gobiernu. A nivel local, Liubliana ye centru de la rexón estadística de Osrednjeslovenska lo mesmo que de la Archidiócesis de Liubliana.[42]

Gobiernu municipal[editar | editar la fonte]

El conceyu de Liubliana.

Les eleiciones municipales tienen llugar cada cuatro años. Ente 2002 y 2006, l'alcalde foi Danica Šimsič.[2] Dende les eleiciones municipales del 22 d'ochobre de 2006, l'alcalde ye Zoran Janković, un importante home de negocios en Eslovenia, dempués de consiguir el 62,99% de los votos.[43] La mayoría nel conceyu tien 23 escaños de 45.[43] Ente otres atribuciones, el conceyu ellabora los presupuestos municipales y tamién ye asesoráu por distintes comisiones actives nos campos de la salú, los deportes, les finances, la educación, la protección del mediu ambiente y el turismu.[44] La zona electoral de Liubliana componer de 17 distritos, que disponen d'autoridaes locales que trabayen col conceyu al envís de tresmitir los pidimientos de los sos habitantes y preparar actividaes en dichos distritos.[44]

Seguridá[editar | editar la fonte]

La xurisdicción de la policía (Policija) de Liubliana cubre una superficie de 3.807 kilómetros cuadraos, lo que supon el 18,8% del territoriu nacional.[45] Esisten 17 puestos de policía qu'empleguen a 1.380 persones, de les cualos 1.191 son policías y 189 civiles. Con alredor de 45.000 fechos delictivos en 2007, el distritu policial de Liubliana alluga más del 50% de los delitos del país.[46] Eslovenia y en particular Liubliana tienen la reputación de ser seles y segures.[47]

División alministrativa[editar | editar la fonte]

Distritos de Liubliana.

Liubliana componer de 17 distritos, que se listan de siguío. Antes componer de cinco municipios (Bežigrad, Centru, Moste-Polje, Šiška y Vic-Rudnik) qu'entá güei correspuenden a les principales circunscripciones electorales de la ciudá.

  1. Bežigrad
  2. Centru
  3. Črnučy
  4. Dravlje
  5. Golovec
  6. Jaršy
  7. Moste
  8. Polje
  9. Posavje
  1. Rožnik
  2. Rudnik
  3. Sostro
  4. Šentvid
  5. Šiška
  6. Šmarna gora
  7. Trnovo
  8. Vič

Arquiteutura[editar | editar la fonte]

A pesar de l'apaición de grandes edificios, sobremanera na periferia de la ciudá, el cascu históricu de Liubliana, bien influyíu pola moda austríaca, al estilu de les ciudaes de Graz y Salzburgu, permanez intactu.

La ciudá antigua componer de dos barrios: el del conceyu (qu'alluga les principales obres arquitectóniques) y el barriu de los Caballeros de la Cruz, onde s'asitien, ente otros, la ilesia de les Ursulines, l'edificiu de la sociedá filarmónica y la casa Cankar.

Dempués del terremotu de 1511, Liubliana foi reconstruyida acordies con los modelos d'una ciudá renacentista, y tres el terremotu de 1895, la ciudá foi nuevamente planiada, esta vegada siguiendo'l patrones del estilu Art Nouveau.[7] Con éses l'arquiteutura de la ciudá ye un amiestu d'estilos. Los grandes sectores construyíos tres la Segunda Guerra Mundial inclúin de cutiu un toque personal del arquiteutu eslovenu Jožy Plečnik.

Castillo de Liubliana[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Castillo de Liubliana

El castiellu de Liubliana (Ljubljanski grad) ye un castiellu medieval asitiáu nel cume de la llomba qu'apodera'l centru de la ciudá. La zona qu'arrodia l'actual castiellu atópase habitada dende l'añu 1200 a. C.,[48] y ye probable que'l cume de la llomba fuera una fortaleza del exércitu romanu en siendo construyida nella fortificaciones por celtes y ilirios.[48]

Mentáu per primer vegada en 1144 como see del Ducáu de Carintia, el castiellu ye destruyíu cuando'l ducáu pasa a manos de los Habsburgu en 1335.[49] Ente 1485 y 1495 constrúyese'l castiellu actual y álcense les torres. El so oxetivu yera'l de defender el imperiu de la invasión otomana y tamién de les revueltes llabradores.[49] Nos sieglos XVII y XVIII, el castiellu convertir n'arsenal y hospital militar. Foi estropiáu mientres el periodu napoleónicu y, una vegada de vuelta al Imperiu austríaco, pasa a ser prisión hasta l'añu 1905, retomando dicha función mientres la Segunda Guerra Mundial.[48][49] La torre principal del castiellu data de 1848 y nella vivía un guardia que la so misión yera la de disparar cañones p'alvertir a la ciudá en casu de quema o p'anunciar acontecimientos y visites importantes.[49]

En 1905, la ciudá de Liubliana merca'l castiellu, sufriendo una serie de reformes nos años sesenta. Dende la finalización de les mesmes, el castiellu ye una atracción turística y llugar onde tienen llugar diversos acontecimientos culturales.[50] Dende 2007, un funicular conecta'l centru de la ciudá col castiellu.[49]

Catedral de San Nicolás[editar | editar la fonte]

La catedral católica de San Nicolás (Stolnica svetega Nikolaja) ye la única catedral de la ciudá. Fácilmente identificable gracies a el so cúpula verde y los sos dos torres ximielgues, allugar na plaza Vodnik, cerca del Ponte Triple (Tromostovje).[51]

Enantes, el llugar ocupar una ilesia románica de tres naves que les sos primeres menciones remontar a 1262.[51] En 1361, una quema causó la so destrucción y reconstruyóse siguiendo'l patrones del estilu góticu. En 1461 establecióse la archidiócesis de Liubliana. Una nueva quema, presumiblemente causáu polos otomanos, estroza en 1469 de nuevu l'edificiu.[51]

Finalmente, ente 1701 y 1706, l'arquiteutu xesuita Andrea Pozzo diseñó una nueva ilesia d'estilu barrocu con dos capilla llaterales, en forma de cruz llatina.[51] La cúpula construyir nel centru de la ilesia en 1841.[51] L'interior ta decoráu con frescos barrocos pintaos por Giulio Quaglio ente 1703-1706 y 1721-1723.[51]

Ilesia Franciscana de l'Anunciación[editar | editar la fonte]

Ilesia de l'Anunciación.

La Ilesia Franciscana de l'Anunciación (Frančiškanska cerkev Marijinega oznanjenja o comúnmente Frančiškanska cerkev) ye un templu franciscanu asitiáu na plaza Prešeren, xuntu al ríu Ljubljanica.

Foi construyida ente 1646 y 1660, sustituyendo a la vieya ilesia nel mesmu llugar. La so estructura tien la forma d'una basílica barroca temprana, con una nave central y dos hilera de capiyes llaterales. L'altar mayor ye obra del escultor Francesco Robba, de mediaos del sieglu XVIII. Gran parte de los frescos orixinales, obra de Matevž Langus, fueron destruyíos polos resquiebros nel techu provocaes pol terremotu de 1895. Los nuevos frescos fueron pintaos ente 1935 y 1936 pol pintor eslovenu Matej Sternen.[52]

Al pie de la ilesia atopa'l monesteriu franciscanu, que data del sieglu XIII, famosu pola so biblioteca, que contién más de 70.000 llibros, munchos d'ellos incunables y manuscritos medievales. Fundáu en 1233, el monesteriu tuvo primeramente asitiáu na plaza, pa treslladase al allugamientu actual mientres les reformes de finales del sieglu XVII.

Ilesia de San Pedro[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Ilesia de San Pedro (Liubliana)

La ilesia católica de San Pedro (Cerkev Sv. Petra o Šentpetrska cerkev) ye una de les ilesies más antigües de la ciudá, teniéndose noticies de la so esistencia dende 1262.[53]

L'edificiu calteníu foi construyíu ente 1729 y 1733, cuando la vieya ilesia foi baltada y sustituyida pol arquiteutu italianu Giovanni Fusconi nun amiestu d'estilos barrocu y neoclásicu tardíu.[53]

Dempués del terremotu de 1895, la ilesia foi restaurada n'estilu neo-barrocu. Esta renovación foi oxetu de crítiques pola so supuesta baxa calidá, y foi siguida por otra, realizada ente 1938 y 1940. La fachada foi dafechu remocicada pol arquiteutu eslovenu Ivan Vurnik, ente que la so esposa Elena Vurnik contribuyó na nueva decoración interior y los mosaicos. Los frescos del techu son obra del pintor Francisco Jelovšek, ente que les pintures del altar son del so contemporaneu Valentin Metzinger.[54]

Ponte de los Dragones[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Ponte de los Dragones
Ponte de los Dragones.

La ponte de los Dragones (Zmajski most), sobre'l ríu Ljubljanica, construyir pa sustituyir l'antigua ponte de madera de 1819, conocíu popularmente como la Ponte de los Carniceros (Mesarski most).[55]

Llevantáu ente 1900 y 1901, cuando la ciudá entá pertenecía al Imperiu austrohúngaru, y llamáu originalmente Ponte del Xubiléu (Jubilejni most), ye consideráu como una de les meyores obres del estilu arquitectónicu de la Secesión de Viena, siendo amás la primer ponte de formigón armáu de Liubliana y unu de los primeres n'Europa.[55][56] El so diseñador foi Josef Melan, famosu inxenieru especializáu en pontes de formigón armáu, y la so apariencia modernista deber al arquiteutu Jurij Zaninovic, que diseñó la decoración, la balaustrada y les estatues de dragón. Les llámpares de la balaustrada, que yeren alimentaes por gas, son parte de la decoración orixinal.[55]

Dellos vecinos de la zona punxéron-y el llamatu de "suegra", en referencia a los dragones que s'atopen nos sos cuatro esquines.[57]

Otros monumentos[editar | editar la fonte]

Ruines de Emona
Artículu principal: Emona
Restos de la muralla romana de Emona na cai Mirje.

De l'antigua ciudá romana inda son visibles dalgunos de los sos restos como elementos del foru, la puerta norte de la ciudá, una necrópolis (na cual foi atopada una estatua de bronce), delles viviendes (nel xardín Jakopič), parte de la muralla, según un primitivu templu cristianu de los sieglos IV y V.[58]

Monumentos civiles
Fachada modernista de la casa Urbanc.

Dientro de la variedá d'estilos que chisquen el centru de la ciudá, el primeru cronológicamente ye'l barrocu; a él pertenecen el conceyu (Mestna hiša), construyíu a finales del sieglu XV pero nun adquirió'l so aspeutu actual hasta 1717-19,[59] la casa Schweiger (Schweigerjeva hiša), construyida ente 1748 y 1749 a partir de los diseños de Cándidu Zulliani y na que destaquen los marcos de les ventanes decoraos y el portal d'entrada, ente otros,[60] el palaciu Gruber (Gruberjeva palača), construyíu ente 1773 y 1781, según los bocetos de Daniel Gruber, pa ser Escuela d'Hidráulica y Mecánica, alluga anguaño'l Archivu Nacional de Eslovenia (Narodni Arhiv Slovenije),[61] el edificiu Lontovž, construyíu ente 1786 y 1790 por Jozef Schemerl y antigua see de l'Asamblea Provincial de Carniola, alluga anguaño la Academia Eslovena de Ciencies y Artes,[62] la mansion Cekin, construyida ente 1752 y 1755 por encargu del conde Leopoldo Lamberg, allugar nel parque Tivoli y anguaño alluga'l Muséu Nacional d'Hestoria Contemporanea (Muzej novejšy zgodovine Slovenije), dedicáu a la hestoria recién de Eslovenia.[63] y la Mansion Stična, construyida ente 1628 y 1630 p'allugar a los abades del monesteriu cisterciense de Stična.[64]

Nos sieglos XVIII y XIX construyéronse'l edificiu Kazina, edificáu ente 1836 y 1839 n'estilu neoclásicu,[65] l'antiguu edificiu de la Universidá (Univerza v Ljubljani), allugáu nel sitiu de l'antigua Casona Provincial onde, en 1821, tuvo llugar unu de los congresos de la Santa Alianza y destruyida pol terremotu de 1895, foi construyíu en 1902 n'estilu neo-renacentista, y dende 1919 allugó la Universidá,[66] l'edificiu de la Filarmónica (Slovenska filharmonija), el Palaciu Zois (Zoisova palača), construyíu a finales del sieglu XVIII so influencia del neoclasicismu, ye conocíu por haber sío llar del barón Žiga Zois (1747-1819),[67] l'edificiu de la Ópera, la Galería Nacional según los palacios Kresija y Filip, construyíos n'estilu neo-barrocu tres el terremotu de 1895 xuntu al ríu Ljubljanica.[68]

Pela so parte, el modernismu poner de relieve en numberoses cases,[69] como la casa Hribar (Hribarjeva hiša), construyida ente 1902 y 1903 por Maks Fabiani y que se caracteriza pola so fachada ondulada,[70] la casa Krisper (Krisperjeva hiša), construyida en 1900-01 pol mesmu arquitectu, que incluyó motivos florales na decoración de la fachada,[71] la casa Bamberg (Bambergova hiša), construyida ente 1906 y 1907 tamién por Maks Fabiani, la so fachada caracterizar poles franxes verticales de formigón gris,[72] la casa Urbanc, acabada en 1903 por Graz-Friedrich Sigismundt ya inspirada nos grandes almacenes de la dómina, presenta una decoración a base de motivos vexetales, grabaos de vidriu o llámpares de diseñu, influyida pol Art nouveau belga y francés[73] y la casa Hauptmann (Hauptmannova hiša), construyida en 1873 pero reconstruyida en 1904 nel estilu de la Secesión vienesa, presenta una fachada decorada con baldoses de cerámica de tonos verdes, azules y colloraos.[74]

Otros edificios modernistes son l'edificiu del Banco Popular de Préstamos Bancarios (Stavba Ljudske posojilnice), diseñáu por Josip Vancaš en 1907, caracterizar pola so fachada decorada con baldoses de cerámica,[75] el hotel Union, construyíu pol mesmu arquiteutu ente 1905 y 1907, presenta dos ales xuníes al traviés d'una torreta que remata en cúpula y una fachada con decoración a base de motivos vexetales,[76] l'edificiu del Bancu Cooperativu de Negocios (Stavba Zadružne gospodarske banke), construyíu en 1921 por Ivan Vurnik, ye consideráu unu de los meyores exemplos d'arquiteutura eslovena, presentando una fachada decorada a base d'adornos xeométricos en colloráu, azul y blancu xuntu con elementos de la iconografía eslovena,[77] l'edificiu de la Caxa d'Aforros Municipal (Mestna hranilnica), construyíu ente 1903 y 1904 por Josip Vancaš, presenta una fachada na que destaca'l saliente con forma de pétalu fechu a base de fierro forxáu y vidriu y les estatues alegóriques del Comerciu y la Producción[78] y el edificiu Mladika, obra de Fabiani acabada en 1907, en que la so fachada oldea'l lladriyu coloráu con el color blancu, ye anguaño see del Ministeriu d'Asuntos Esteriores.[79]

Yá nel sieglu XX edificáronse'l pequenu rascacielos (Mali nebotičnik), diseñáu en 1931, que presenta fachada curva y balcones semicirculares, el Nebotičnik o rascacielos, construyíu en 1933 basáu en modelos americanos y que nel so momentu foi'l más altu de los Balcanes y el novenu d'Europa,[80] l'edificiu del Parlamentu (Državni zbor Republike Slovenije), construyíu ente 1954 y 1959 p'allugar la entós Asamblea del Pueblu, ta inspiráu na antigüedá clásica y destaquen les sos pintures y frescos interiores según el portal d'entrada flaqueado por estatues de trabayadores, el edificiu Metalka, construyíu en 1963 a partir del modelu del edificiu Seagram de Nueva York, y el edificiu Kozolec, construyíu ente 1955 y 1957, el so autor basar na Unidá d'Habitación de -y Corbusier, y caracterízase pol so gran balcón sobre pilastres y la división horizontal de la fachada por aciu balcones.[81]

Monumentos relixosos
Fachada de la ilesia de les Ursulines.

Amás de la Catedral, la ilesia de San Pedro y l'Ilesia Franciscana, otros templos del períodu barrocu son: la ilesia de San Florián (Cerkev sv. Florijana) que, construyida dempués de 1672, debe la so apariencia a Jožy Plečnik el cual reconstruyir en 1933-34; la ilesia de Santiago (Cerkev sv. Jakoba), construyida polos xesuites ente 1613 y 1615, foi reformada en 1701 con, ente otres, estatues de Francesco Robba. La capiya de San Francisco Javier (Kapela sv. Frančiška Ksaverija), inspirada en modelos venecianos, y profusamente decorada, foi añedida ente 1667 y 1670; la ilesia de La nuesa Señora de la Misericordia (Cerkev Marije pomočnice o Križevniška cerkev) foi construyida nel so orixe polos caballeros de la Orde Teutónica nel sieglu XIII. La moderna ilesia foi llevantada pol venecianu Domenico Rossi ente 1714 y 1715; y la ilesia de les Ursulines (Cerkev sv. trojice), construyida ente 1718 y 1726, unu de los monumentos barrocos más inusuales de la ciudá por cuenta de la so fachada ondulada inspirada nos modelos de Francesco Borromini.[64]

Primeramente llevantada en 1753, la moderna ilesia de San Juan Bautista (Cerkev Janeza Krstnika), nel distritu de Trnovo, foi construyida ente 1854 y 1857, asumiendo la so apariencia neo-románica dempués del terremotu de 1895.[82] A lo último, yá nel sieglu XX, llevantáronse les ilesies de la Encarnación de Cristu (Cerkev Kristusovega očlovečenja), de 1980-85 que les sos característiques más sorprendentes son la claridá de los sos espacios (parcialmente escavaos na tierra), el so moblame de madera y el so techu onduláu parcialmente semáu con verde,[83] y l'ilesia ortodoxa (Pravoslavna cerkev) de San Cirilo y San Metodio, construyida en 1936 y afatada con cinco cúpules, que tán remataes con una cruz dorada.[84]

Pontes[editar | editar la fonte]

Hasta la llegada del ferrocarril, el ríu Ljubljanica, tamién llamáu ríu de los siete nomes, foi la principal vía pal tresporte de mercancíes dende y escontra Liubliana.[85] El principal muelle alcontrar na actual zona de Breg. La ciudá cuntó dende bien antiguu, probablemente dende dómina romana, con pontes pa travesalo.[85] En dómina medieval cuntaba con dos pontes de madera, y a finales del sieglu XVIII el peligru d'hinchentes amenorgóse gracies a la construcción, en 1783, del canal de Gruber (Grubarjev prekop), gracies a lo cual fueron surdiendo un bon númberu de nueves pontes, dalgunos d'ellos obres del arquiteutu Jožy Plečnik.[85]

Ente toos ellos destaquen los de Šempeter (Šempetrski most), de los Dragones (Zmajski most), de los Ponte de los Zapateros Zapateros (Čevljarski most), construyíu ente 1931 y 1932, Šentjakob (Šentjakobski most), construyíu en 1915 reemplazando unu anterior de madera, Prule (Prulski most), Trnovo (Trnovski most) y el Ponte Triple (Tromostovje),[85] que'l so resultancia final deber a la construcción, per parte de Jožy Plečnik, de dos pontes a los llaos d'unu yá esistente dende 1842, y ye consideráu como una de les xoyes arquitectóniques de la ciudá.[86]

Fuentes[editar | editar la fonte]

Fonte de la Plaza Nueva col castiellu al fondu.

La ciudá cunta con un conxuntu de fontes, dalgunes d'elles n'estilu barrocu, partíes por distintos puntos de la ciudá. De toes elles, destaquen la Fonte de Robba (Robbov vodnjak) y la fonte de Hércules (Herkulov vodnjak).[64]

La primera, tamién conocida como la fonte de los Trés Ríos de Carniola, allugar na plaza Municipal (Mestni Trg), cerca del conceyu y foi realizada ente 1743 y 1751 pol escultor italianu Francesco Robba. D'estilu barrocu, ta inspirada na fonte de la Plaza Navona de Roma. Cuenta con un obeliscu a que los sos pies atopar trés figures de mármol blanco que simbolicen los trés ríos de Carniola: el Sava, el Ljubljanica y el Krka.[87]

La fonte de Hércules atópase na parte más ancha de la plaza Vieya (Stari trg). Tratar d'una interpretación moderna de la orixinal fonte barroca baltada a finales del sieglu XVIII. Ta afatada con una estatua de Hércules, copia de la orixinal guardada nel conceyu. Diseñada por Marko Mušič en collaboración con Julijan Renko y Boris Udovič, foi alzada en 1991, en víspores de la independencia eslovena.[88]

Parques y xardinos[editar | editar la fonte]

El parque Tivoli neváu.

La ciudá cunta con dellos espacios verdes, tantu na zona antigua como pela redolada. Asina, ta'l parque de Miklošič (Miklošičev park), creáu en 1902 n'estilu Art Nouveau, el zoolóxicu, asitiáu na llomba Rožnik y nel que pueden vese numberoses especies animales de tolos continentes, el xardín botánicu, creáu en 1810, siendo la institución cultural y científica más antigua de la ciudá, inclúi una colección de más de 4.500 especies de plantes, tantu autóctones como d'otros continentes, el Arboretum, que ocupa unes 80 hectárees ente praos, llagos y montes, y dispon de más de 4.500 viveros de cultivu, el parque Arxentina (Argentinski park), asitiáu nel centru de la ciudá, y el más famosu de toos, el parque Tivoli.[89]

El Tivoli ye'l más grande de Liubliana y allúgase pela rodiada del distritu central. Cuenta con llargos paseos, xardinos, estatues, fontes, un estanque, un pequenu xardín botánicu y un invernaderu. Foi creáu en 1813 mientres l'alministración napoleónica y en 1920 foi reformáu por Jožy Plečnik, quien construyó'l paséu Jakopič (Jakopičevo sprehajališčy). Dellos edificios importantes atopar nél, como'l castiellu de Tivoli (see del Centru Internacional d'Artes Gráfiques), la casona Cekin (see del Muséu Nacional d'Hestoria Contemporanea) o'l Hala Tivoli.[90]

Places[editar | editar la fonte]

Vista de la Plaza Prešeren dende'l castiellu.

Les places tuvieron un papel destacáu na hestoria de Liubliana y un paséu por delles d'elles amuesa tolos estilos artísticos presentes na ciudá. Asina, los períodos medieval y barrocu reflexar nes places Municipal (Mestni trg), Vieya (Stari trg) y Cimeru (Gornji trg), el períodu modernista na plaza Eslovena (Slovenski trg), y el trabayu de Jožy Plečnik reparar nes places Vodnik (Vodnikov trg), Revolución francesa (Francoske Revolucije Trg) y Levstik (Levstikov trg).[91]

El centru políticu, cultural y de negocios del presente Liubliana ye la Plaza de la República (Trg republike), que la so función yera d'antiguo desempeñada pola Plaza del Congresu (Kongresni trg), na cual tán los edificios de la Universidá, la Filarmónica y l'Ilesia de les Ursulines. L'actual centru vital de la ciudá ye la Plaza Prešeren (Prešernov trg), onde s'alluguen la Ilesia Franciscana, el monumentu al poeta France Prešeren, numberosos edificios modernistes según l'edificiu de la Farmacia Central.[91]

Educación[editar | editar la fonte]

Antiguu edificiu de la Universidá de Liubliana.

La ciudá de Liubliana cuntaba, en 2005, con 95 guarderíes, nes qu'allegaben 10.857 neños, 55 escueles primaries, con 20.802 alumnos, y 32 escueles secundaries (Gimnazija), con 25.797 alumnos.[2] La Academia d'el Trabayadores (Academia operosorum Labacensis) abrió les sos puertes en 1693 y cerró en 1801 siendo una precursora de la Academia Eslovena de Ciencies y Artes (Slovenska akademija znanosti in umetnosti-SAZU). Ésta, fundada en 1938, tien como oxetivu'l desenvolvimientu de la ciencia y les artes, amás de ser llugar d'alcuentru de los principales científicos y artistes eslovenos.[92]

Na ciudá atopa la universidá de Liubliana, la más importante del país. Fundada en 1919,[8] en 2008 taba compuesta por 22 facultaes, tres academies y un colexu.[93] Amás, cuenta cola Biblioteca Nacional y Universitaria que, en 2004, disponía en xunto 1.169.090 llibros.[2] Ufierta estudios sobre numberoses materies como la medicina, les ciencies aplicaes, les artes, el derechu y l'alministración.[94][95] La universidá cunta con cerca de 64.000 estudiantes y 4.000 docentes, conformando una séptima parte de la población de la ciudá, lo que-y apurre a ésta un calter nuevu.[10] El so rector ye Andreja Kocijančič.

Na capital eslovena tienen see numberosos institutos culturales d'otros países como'l Institutu Cervantes (España), British Council (Reinu Xuníu) o Institutu Goethe (Alemaña).[11]

Sanidá y ciencia[editar | editar la fonte]

En 2005 Liubliana cuntaba con siete centros médicos atendíos por 1.897 persones.[2] L'hospital central de la ciudá, y el más grande del país, ye'l Centru Médicu Universitariu Liubliana (Univerzitetni kliničnin center Ljubljana). Fundáu en 1949, en 2006 cuntaba con 2.390 cames y más de 7.446 emplegaos, lo que-y convierte n'unu de los hospitales más grandes de centroeuropa.[96][97]

Tocantes a instituciones científiques, na ciudá tán presentes el Institutu Jožef Stefan y el Institutu d'Oncoloxía de Liubliana. El primeru ye'l mayor institutu d'investigación del país, y dalgunos de los campos d'estudiu pa los sos cerca de 800 emplegaos son la física, la química, la bioloxía molecular o la biotecnoloxía. Fundáu en 1949 pa la investigación de la enerxía nuclear, la so misión actual ye l'espardimientu de les conocencies al traviés de la educación, la investigación o'l desenvolvimientu d'alta tecnoloxía al más altu nivel internacional.[98] Na so trayectoria, l'Institutu foi co-fundador d'importantes instituciones como la Universidá de Nova Gorica, la Escuela Internacional de Posgráu Jožef Stefan y el Parque Tecnolóxicu de Liubliana.

L'Institutu de Oncoloxía, establecíu en 1937 (col so actual nome dende 1946), cuenta con más de 800 emplegaos y atiende a más de 500 pacientes diarios, ocupando una posición destacada ente los centros dedicaos al cáncer n'Europa.[99]

Tresporte[editar | editar la fonte]

Carretera[editar | editar la fonte]

L'autopista A2 conecta Liubliana cola capital croata.

Liubliana allugar nel centru de la rede de carreteres eslovena que comunica la ciudá col restu del país. Hasta xunetu de 2008 utilizábase un sistema de casetes de peaxe, pero sustituyóse por un sistema d'etiquetes válides mientres un añu o a lo menos mientres 6 meses.

La ciudá, asitiada nel centru de Eslovenia, ta conectada escontra'l suroeste coles ciudaes italianas de Trieste y Venecia pela autopista A1-Y61-Y70.[100] Al nordés, l'autopista A1-Y57 xune la ciudá con Maribor, Graz y Viena. Al sureste, l'autopista A2-Y70 conecta la ciudá con Zagreb, dende onde puede dise escontra'l llagu Balatón, en Hungría y a otres ciudaes de l'antigua Yugoslavia, como por casu Belgrado.[100] Al noroeste, l'autopista A2-Y61 conecta coles ciudaes austríacas de Klagenfurt y Salzburgu, lo que la convierte nuna importante vía d'entrada pa los turistes del norte d'Europa.[100]

L'edificiu principal de la Estación de Liubliana.

Ferrocarril[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Estación de Liubliana

Liubliana ye'l centru de la rede eslovena de ferrocarriles y cuenta, amás de la estación principal, con otros once paraes na ciudá. A nivel nacional, tien conexón coles principales ciudaes del país,[101] ente que a nivel internacional forma parte de cuatro línea que la conecten col restu de Centroeuropa:[21][102]

La estación foi construyida en 1849 cuando'l ferrocarril ente Viena y Trieste llegó a la ciudá. Anovada en 1980 por Marko Mušič, dende 2008 atópase somorguiada nes obres d'un complexu multiusos, el Emonika, que va combinar edificios d'oficines, centros comerciales y d'ociu, un hotel, un centru de congresos, zona residencial, amás de la estación de ferrocarril y una nueva terminal d'autobuses. Prevese que la so construcción acabe en 2010.[103][104]

Aeropuertu[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Aeropuertu de Liubliana

L'aeropuertu de Liubliana (Letališčy Ljubljana) ta asitiáu na llocalidá de Brnik, 26 kilómetros al norte de la capital eslovena. Debíu a la incesante medría del tráficu de pasaxeros cola Unión Europea, l'aeropuertu ta somorguiáu nun plan d'espansión que s'estrema en dos fases: na primera (2007) inauguróse l'ampliación y reforma de la Terminal 1, que da cabida al tráficu del espaciu non Schengen, ente que la segunda, empecipiada en 2009, va incluyir la construcción de la nueva Terminal 2 que va acoyer el tráficu Schengen, con una capacidá de 2,5 millones de pasaxeros al añu, esperando'l so finalización para 2011.[9]

L'aeropuertu acueye a les compañíes Adria Airways, Air France, Czech Airlines, Montenegro Airlines, EasyJet, Jat Airways, Malév Hungarian Airlines, Turkish Airlines y Finnair,[105] y ente los sos principales destinos tán Istambul, Podgorica, Budapest, Belgrado, Ḥelsinki, Londres, Praga, París, Ámsterdam, Atenes, Madrid, Bruxeles, Bucuresti, Moscú, Viena y Varsovia.[105]

Según les estadístiques, en 2004 l'aeropuertu superó la cifra d'un millón de pasaxeros añales, aumentando nos años siguientes, y asina, en 2008, la cifra llegó a 1,673,050 y 17,188 kg. de carga.[106]

Autobuses urbanos[editar | editar la fonte]

Autobús urbanu de Liubliana.

El tresporte urbanu en Liubliana ye xestionáu pola compañía Tresporte de pasaxeros de Liubliana (Ljubljanski Potniški Promet-LPP), propiedá del conceyu de Liubliana. Realiza'l tresporte n'el mesmu conceyu de Liubliana y nos 15 conceyos circundantes por aciu 23 llinies nes cualos operen 202 autobuses. En 2006 tresportó más de 88 millones de pasaxeros. Na ciudá los autobuses son denominaos popularmente trole, de cuando Liubliana tenía serviciu de trolebús.[107]

Tresporte de pasaxeros de Liubliana[108]
Llínea Trayectu Llínea Trayectu
Llínea 1 Vižmarje-Mestni log Llínea 1B Gameljne-Mestni log
Llínea 2 Nove Jaršy-Zelena jama Llínea 3 Litostroj-Rudnik
Llínea 3B Litostroj-Škofljica Llínea 3G Bežigrad-Grosuplje
Llínea 5 Podutik-Štepanjsko naselje Llínea 6 Črnučy-Dolgi most
Llínea 6B Črnučy-Notranje Gorice Llínea 7 ---- Llínea 7L Pržan-Letališka Llínea 8 Gameljne-Brnčičeva
Llínea 9 Štepanjsko naselje-Trnovo Llínea 11 Ježica-Zalog
Llínea 11B Bežigrad-Zalog Llínea 12 ---- Llínea 13 Bežigrad-Sostro Llínea 14 Savlje-Vrhovci
Llínea 14B Savlje-Bokalce Llínea 15 ---- Llínea 18 Tovarna Lek-Kino Šiška Llínea 19B Tomačevo-Jezero
Llínea 19I Tomačevo-Iška vas Llínea 20 Nove Stožice-Fužine
Llínea 20Z Nove Stožice-Zalog Llínea 21 Beričevo-Ježica
Llínea 22 Kamna Gorica-Fužine Llínea 23 Kolodvor-ZOO
Llínea 24 Žale-Kodeljevo Llínea 25 Medvode-Zadobrova
Llínea 27 NS Rudnik-BTC-Letališka Llínea 27K Bavarski dvor-Kolosej
Llínea 28 Kodeljevo-Mali Lipoglav Llínea 29 Kodeljevo-Tuji Grm
Llínea 51 Ljubljana-Polhov Gradec Llínea 55 Ljubljana-Vrzdenec
Llínea 56 Ljubljana-Šentjošt Llínea 60 Ljubljana-Vodice-Polje

Otros[editar | editar la fonte]

Slovenska cesta en Liubliana: equí ta prohibíu dir en bicicleta.
La bicicleta ye unu de los medios de tresporte usaos na ciudá.

Na ciudá tamién ye posible arrendar bicicletes,[109] lo que dexa visitar la ciudá más fácilmente. Per otru llau, ta prohibíu dir en bicicleta en delles cais principales, asina por casu na Slovenska cesta nel centru de la ciudá.[110][111]

Abonden tamién les compañíes de taxi.[112]

Medios de comunicación[editar | editar la fonte]

Prensa escrita

En Liubliana pueden atopase los principales periódicos d'información xeneral,[113] como Delo,[114] Dnevnik,[115] Večer,[116] Slovenia Times[117] y Zurnal,[118] diarios económicos como Podjetnik[119] o Economist[120] y deportivos como Ekipa.[121] Tocantes a periódicos locales, tán Indireck,[122] el periódicu dixital Ljubljanske Novice,[123] el relixosu Druzina[124] y l'económicu Finance.[125]

Radio

La capital eslovena cuenta con delles Emisora de radio emisores de radiu.[126] D'información xeneral hai presencia de les principales cadenes nacionales: Radio Slovenija A1[127] y Radio Kaos.[128] Tocantes a emisores musicales o culturales, Liubliana cuenta con Radio Slovenija Ars,[127] Radio Slovenija Val202,[127] Radio 1,[129] Radio Antena,[130] Radio Center,[131] Radio Ekspres,[132] Radio Salomon,[133] Radio Student[134] y Radio Veseljak.[135]

Televisión

En Liubliana, al igual que nel restu del país, ta presente la Radiotelevisión Eslovena (Radiotelevizija Slovenija), de calter públicu, qu'ufierta tres canales: TV SLO 1, TV SLO 2 y TV SLO 3.[127] Tocantes a la televisión privada, cuenta, ente otros, con Pop TV[136] y Kanal A.[137]

Cultura[editar | editar la fonte]

Museo[editar | editar la fonte]

Vista fronteru del Muséu Nacional.

La ciudá cunta con numberoses galeríes artístiques y muséos. Asina, en 2005, había 15 museos y 41 galeríes d'arte.[2] Ente los museos atopen el Muséu Nacional, el Muséu Eslovenu d'Hestoria Natural, el Muséu Etnográficu Eslovenu, el Muséu de Nacional d'Hestoria Contemporanea, el Muséu de los Deportes, el Muséu del Ferrocarril, el Muséu de Liubliana o'l Muséu d'Arquiteutura.[138] D'ente les galeríes destaquen el Centru de Cultura Alternativa Metelkova, el Centru Internacional d'Artes Gráfiques, el Muséu d'Arte Moderno o la Galería Nacional.[139] En 2005, los museos recibieron 264.470 visitantes y les galeríes 403.890.[2]

Muséu Nacional
Edificiu principal de la Galería Nacional.

El Muséu Nacional de Eslovenia (Narodni muzej Slovenije), allugáu nun palaciu neo-renacentista del sieglu XIX, remontar a 1821, cola fundación del Muséu Provincial de Carniola. N'el so colección preséntase la hestoria de los eslovenos, axunta una seleición de pieces que van dende la Prehistoria hasta la Edá Media y los tiempos modernos, amás d'un conxuntu d'inscripciones llatines de dómina romana ya inclusive una momia del Antiguu Exiptu. Una de les pieces más destacaes ye una flauta Neanderthal de 47.000 años d'antigüedá procedente de la escavación de Divje Babe.[140]

Galería Nacional

La Galería Nacional (Narodna galerija), fundada en 1918,[8] atópase agospiada nun edificiu neo-renacentista construyíu en 1896 según el diseñu de František Edmund Škabrout, y acueye una colección d'arte que toma dende la Edá Media hasta principios del sieglu XX. En tiempos recién foi oxetu de dos modificaciones; en 1993 foi-y añedíu un anexu n'estilu postmodernista, y en 2001 añedióse una estensión de vidriu que conecta'l nuevu anexu al edificiu principal.[141]

Muséu d'Arte Moderno

El Muséu d'Arte Moderno de Liubliana (Moderna galerija Ljubljana) foi construyíu ente 1940 y 1951 por Edvard Ravnikar, siguidor de Jožy Plečnik, que la so inflúi ye observable, por casu, nos bloques de piedra que sobresalen na fachada o les orles de piedra artificial alredor de les ventanes. Nel so interior alluga una colección d'obres d'artistes eslovenos del sieglu XX, y ye una de les sedes de la Bienal Internacional de Liubliana d'Artes Gráfiques.[142]

Centru de Cultura Alternativa Metelkova

El Centru de Cultura Alternativa Metelkova atopar nun antiguu complexu militar austrohúngaru, construyíu a finales del sieglu XIX, qu'anguaño alluga dellos museos ya instituciones. El so orixe ta en 1993, cuando'l complexu foi ocupáu por voluntarios pa evitar el so valtamientu, tomándose entós la decisión de dedicalo a fines culturales. Metelkova convirtióse nun importante centru de cultura alternativa y llugar de celebración de conciertos, conferencies y otros eventos con artistes de too el mundu.[143]

La cai Metelkova, amás del Centru, alluga numberosos clubes y sales de conciertos nos cualos tóquense variaos tipos de música, principalmente rock alternativu.[144] Nos años ochenta, Liubliana convertir nel centru del Neue Slowenische Kunst, qu'inclúi, ente otros, al grupu musical Laibach y el pintores del colectivu IRWIN. El filósofu Slavoj Žižek tamién s'acomuñar con él.

Espacios culturales[editar | editar la fonte]

Ópera
Fachada de la Ópera de Liubliana.

La Ópera de Liubliana (SNG Opera in balet Ljubljana), enantes see del Teatru Provincial (Deželno gledališčy), foi construyida ente 1890 y 1892 n'estilu neo-renacentista y, antes de la construcción del Teatru Alemán, ufiertaba representaciones tantu en alemán como en eslovenu. L'apariencia característica del edificiu finca na fachada afatada con columnes xóniques y les escultures alegóriques, obra de Alojzij Gangl, representando Traxedia, Comedia, Poesía, Gloria y Xeniu.[145][146]

Teatru Drama
Fachada del Teatru Drama.

El teatru Drama (SNG Drama Ljubljana) foi construyíu ente 1909 y 1911 polos ciudadanos pro-alemanes de la ciudá, entamaos na Sociedá Teatral Alemana en Liubliana (Deutscher Theaterverein in Laibach), a partir d'un diseñu de Alexander Graf. Presenta un interior bien decoráu, antepar n'estilu neoclásicu y ornamientos Art Nouveau nel esterior. Tres la Primer Guerra Mundial pasó a manos del Teatru Nacional Eslovenu Drama de Liubliana.[147]

Filarmónica Eslovena [[Archivu
Ljubljana

BW 2014-10-09 13-57-30.jpg|thumb|240px|Edificiu de la Orquesta Filarmónica Eslovena.]] La Orquesta Filarmónica Eslovena (Slovenska filharmonija) tien el so orixe en 1701 cuando se creó la Academia Philharmonicorum.[148] Ésta foi asocedida en 1794 pola Sociedá Filarmónica, predecesora de l'actual Filarmónica, ente que los sos miembros atopar compositores como Joseph Haydn, Ludwig van Beethoven y Johannes Brahms, amás del violinista Niccolò Paganini.[148]

L'edificiu de la Filarmónica foi construyíu en 1891 sobre los cimientos del antiguu Teatru Ta (Stanovsko gledališčy), edificáu en 1763 por cuenta de la visita del emperador José II a la ciudá, y destruyíu en 1887. Diseñáu por Adolf Wagner n'estilu neo-renacentista, presenta les característiques esquines arrondaes de los teatros de la dómina.[148]

Centru Cultural y de Congresos

El Centru Cultural y de Congresos (Cankarjev dom), construyíu ente 1982 y 1983 según diseños de Edvard Ravnikar, ye la institución cultural más grande de Eslovenia. Cuenta con numberoses sales que s'utilicen pa conciertos, teatru, películes y conferencies. Con delles de les sos sales so tierra, la parte visible consta de tres ales, tando la so fachada cubierta de piedra blanca decorada con plegues nos llaos.[149][150]

Centru d'Esposiciones y Congresos

El Centru d'Esposiciones y Congresos (Gospodarsko razstaviščy) ye un complexu construyíu ente 1954 y 1958 según un diseñu de Branko Simčič. Ente los sos edificios ta la Sala A, col so característicu techu curvu, y el Pabellón Jurček, con forma d'hongu.[151]

Festividaes y eventos[editar | editar la fonte]

A lo llargo del añu celébrense numberosos eventos culturales y festivos na capital eslovena. Cronológicamente, a finales de mayu tien llugar el Festival Internacional de Músiques Alternatives y Étniques "Druga Godba".[152] Ente xunu y xunetu celebren el Festival Internacional de Jazz, que presenta dalgunes de les figures más importantes del jazz a nivel internacional, y que en 2009 celebra'l so 50º edición,[153][154] y el Festival Internacional de Teatru na Cai "Ana Desetnica", nel que, dende fai 12 años, artistes, payasos o músicos presenten les sos actuaciones poles cais y places del cascu antiguu de la ciudá.[155]

Tamién nos meses de branu tien llugar el Festival Internacional de Branu (Ljubljanski poletni festival), que'l so orixe remontar a 1953, con actuaciones musicales, teatrales y danza por artistes nacionales ya internacionales que cada añu atraen a 80.000 visitantes a la ciudá,[156] y el Branu nel Cascu Antiguu, con actos en vivu pos les cais y places de la ciudá.[89]

En septiembre y ochobre de cada añu impar entámase la Bienal Internacional d'Artes Gráfiques, una de les más grandes del mundu y una de les más prestixoses d'esta naturaleza, que los sos orixe remontar a 1955.[157] N'ochobre (cada añu par) tien llugar Bio, con exhibiciones internacionales de diseñu industrial, y el Festival Internacional d'Arte Contemporaneo "Ciudá de les Muyeres" (Mestu žensk), dedicáu a les creaciones artístiques femenines contemporanees que cada añu preparen sobre una tema en particular.[158][159] A finales del mes celebra la Maratón Internacional de Liubliana.[160]

En payares celebra'l Festival Internacional de Cine de Liubliana (LIFFe), qu'en 2009 cumple 20 años dende la so primer edición,[161][162] y n'avientu, por cuenta de la navidá, tienen lugar concierto y actividaes infantiles, ente otros.[89] Amás, tolos domingos tien llugar un rastru na parte vieya de la ciudá, nel que pueden atopase antigüedaes, obres d'arte y tou tipu de caxigalines.[163]

Liubliana foi escoyida pola UNESCO «Capital Mundial del Llibru» pal añu 2010.[164]

Deportes[editar | editar la fonte]

Entidaes deportives
El pabellón Tivoli, onde xueguen dalgunos de los clubes de la ciudá.

En fútbol, la ciudá cunta col Interblock Ljubljana,[165] ganador de dos copes de Eslovenia y el Olimpija Ljubljana,[166] ganador de cuatro lligues y cuatro acopes de Eslovenia, dambos na PrvaLiga eslovena. En baloncestu, Liubliana ta representada pol KD Slovan,[167] el ŽKD Ježica Ljubljana[168] y el KK Union Olimpija, el más galardonáu de la ciudá, con venti amiestes de baloncestu (seis d'elles mientres l'antigua Yugoslavia), quince acopes de Eslovenia, tres Supercopes de Eslovenia y un tercer puestu na Eurolliga de 1997.[169]

En cuanto al ḥoquei sobre xelu, los clubes de Liubliana son el HD HS Olimpija,[170] el ŠD Alfa, el HK Slavija[171] y el HDD Olimpija Ljubljana.[172] Toos compiten na lliga d'ḥoquei sobre xelu de Eslovenia y dalgunos d'ellos tamién na amiesta austríaca.

En cuanto al esquí, les pistes más cercanes asítiense 30 km al noroeste, cerca de Kamnik. La estación de Krvavec tien diez telesilles pa 35 km de pistes.[173][174]

Instalaciones deportives
La Maratón de Liubliana atrai a miles de corredores cada añu.

El pabellón Tivoli Arena foi construyíu ente 1963 y 1965, y atópase nel centru de la ciudá, na periferia del parque Tivoli. Tres la so renovación, terminada en 2000, la sala grande tien una capacidá de 6.000 espectadores, ente que la sala pequena, terminada en 1995, tien 4.050 asientos.[175]

El Estadiu Central (Osrednji stadion) foi construyíu pa la Sociedá Orel ente 1925 y 1941 según los diseños de Jožy Plečnik. El so estilu queda reflexáu, por casu, nes balaustraes o nes bóvedes d'entrada sofitaes sobre pseudo-columnes dóriques.[176] Usáu frecuentemente en partíos de fútbol o pa conciertos, foi clausuráu en 2008 de cara a una reforma del mesmu.[177] En marzu de 2009 aprobóse'l proyectu ganador, obra del estudiu d'arquiteutura GMP de Berlín.[178]

Eventos deportivos

L'últimu domingu d'ochobre tien llugar poles cais de la ciudá'l Maratón Internacional de Liubliana (Ljubljanski maraton), que, dende 1996, atrai a dellos miles de corredores cada añu.[160][179] Tamién, y dende 1957, ente'l 8 y el 10 de mayu celebra la tradicional marcha a lo llargo del Senderu de la Memoria y Camaradería (Pot spominov in tovarištva), conmemorando la lliberación de Liubliana el 9 de mayu de 1945.[35]

La llocalidá de Tacen, asitiada xuntu al ríu Sava, ocho kilómetros al noroeste de la Liubliana, alluga casi tolos años una competición internacional de kayak, que se remonta a 1939, siendo parte, por casu, de la Copa del Mundu de Eslalon y de los Campeonatos del Mundu de 1991 y 2010.[180] Ente'l 22 y el 27 d'ochobre de 1970 la ciudá foi see del XVII Campeonatu Mundial de Ximnasia.

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

Personaxes destacaos[editar | editar la fonte]

Radoslav Nesterović na so etapa como xugador de los Toronto Raptors.

A lo llargo de la hestoria hubo una serie de personaxes, nacíos unos en Liubliana y otros venceyaos cola ciudá, que destacaron nes sos actividaes profesionales. La siguiente llista tien un calter puramente exemplar una y bones va haber otres persones ensin mentar que mereceríen ser tamién citaes.

Deportistes
Autores
Músicos
  
Políticos
Científicos y académicos
Artistes

Ver tamién[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Bandera de El Líbanu Beirut
UNESCO.svg
Capital Mundial del Llibru

2010
Socesor:
Bandera d'Arxentina Buenos Aires

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Plantía:Cita DPD
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 «Ljubljana in Figures». City Municipality of Ljubljana. Archiváu dende l'orixinal, el 19 d'abril de 2012. Consultáu'l 23 d'abril de 2012.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Population by age groups and sex, municipalities, Slovenia» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Población de Liubliana por edá y sexu.
  4. 4,0 4,1 Hildegard Temporini y Wolfgang Haase, Aufstieg und Niedergang der römischen Welt. de Gruyter, 1988. ISBN 3-11-011893-9. Google Books, p.343
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 «The Times of the Roman Emona» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2011. Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Información sobre la Emona romana.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 «Ljubljana in the Middle Ages» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2011. Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Información sobre la Liubliana medieval.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 «Ljubljana in the 18th and 19th Centuries» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de payares de 2010. Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Liubliana nos sieglos XVIII y XIX.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 «20th and 21th centuries». Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2011. Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Información sobre'l sieglu XX na ciudá.
  9. 9,0 9,1 «Building for the future» (inglés). Consultáu'l 29 de mayu de 2009. Información sobre'l proyectu d'ampliación del aeropuertu.
  10. 10,0 10,1 «UL history» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Información xeneral sobre la Universidá.
  11. 11,0 11,1 «Foreign cultural centres» (inglés). Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Centros culturales estranxeros en Liubliana.
  12. «Presidential palace» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre'l palaciu presidencial na cai Prešernova.
  13. «Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 9 de xunu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Liubliana na páxina de Eurocities.
  14. «Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Proyectos enllantaos en Liubliana nel contestu de Civitas Forum.
  15. «ECM» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial con información sobre los sos miembros, eventos, etc.
  16. «Members» (inglés). Consultáu'l 16 de marzu de 2010. Llista de miembros na so páxina oficial.
  17. 17,0 17,1 «Ljubljana pronunciation» (inglés). Consultáu'l 29 de marzu de 2010. Información sobre'l nome de la ciudá.
  18. 18,0 18,1 18,2 «Legend about the origin of Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 13 de xunu de 2011. Consultáu'l 29 de marzu de 2010. El dragón, símbolu de Liubliana.
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 Daniel Mallinus, La Yougoslavie, Ed. Artis-Hestoria, Bruxeles, 1988, D/1988/0832/27, p. 37-39.
  20. «Google Maps». Consultáu'l 18 de mayu de 2009. Situación de Liubliana en Eslovenia.
  21. 21,0 21,1 21,2 «Ljubljana, the capital of Slovenia» (inglés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información xeneral sobre la ciudá.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 «About Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 29 de marzu de 2010. Datos xenerales y localización.
  23. «Ljubljana in Numbers» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de mayu de 2008. Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Liubliana en cifres.
  24. «Geological Map of Slovenia» (inglés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información xeolóxica de Eslovenia.
  25. 25,0 25,1 25,2 «Seismology» (inglés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información sismolóxica.
  26. 26,0 26,1 26,2 «Average Conditions: Ljubljana, Slovenia» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 9 de marzu de 2006. Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información meteorolóxica de la ciudá.
  27. «Climate normals 1981-2010». ARSO. Consultáu'l 2 d'avientu de 2014.
  28. «Estreme values of measured yearly, monthly and daily values of chosen meteorological parameters in 1948-2011». ARSO. Consultáu'l 2 d'avientu de 2014.
  29. 29,0 29,1 «Early settlers» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 17 de xunetu de 2010. Consultáu'l 5 d'abril de 2010. Primeros asentamientos.
  30. Visitljubljana.si. «The time of the Roman Emona» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2011. Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  31. «Colonia Iulia Aemona». Consultáu'l 30 de xunetu de 2008-.
  32. 32,0 32,1 32,2 32,3 Visitljubljana.si. «Early Modern Times» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de payares de 2010. Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  33. Visitljubljana.si. «18th and 19th centuries» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de payares de 2010. Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  34. «Dans la Yougoslavie deas Karageorgévitch» (francés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Cronoloxía eslovena.
  35. 35,0 35,1 Visitljubljana.si. «The Path of Remembrance and Comradeship» (inglés). Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  36. «Population by religion, municipalities, Slovenia, Census 2002» (inglés). Consultáu'l 5 d'agostu de 2008.
  37. «Registered unemployment rates (%) by rexonal offices in 2006 and 2007» (inglés). Consultáu'l 19 de mayu de 2009. Tasa de desempléu.
  38. OERE. «Rexonal gross domestic product, Slovenia 2007» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 7 de xineru de 2010. Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  39. «Austrians Buy Ljubljana Stock Exchange» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 11 de xineru de 2009. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Noticia sobre la compra de la Bolsa de Liubliana.
  40. «Ljubljanska borsa d.d.» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Páxina oficial de la Bolsa.
  41. «Ljubljana: economic center of Slovenia» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 8 de xunu de 2008. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Liubliana como centru económicu.
  42. «Archdiocese of Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 20 de mayu de 2009. Información sobre la archidiócesis de Liubliana.
  43. 43,0 43,1 «The Mayor of the City of Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 18 de setiembre de 2008. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Información sobre l'alcaldía.
  44. 44,0 44,1 Conceyu de Liubliana. «The City Council of the City of Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 5 d'abril de 2010.
  45. «Police direutorate Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2 d'avientu de 2015. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Información y datos sobre la policía na ciudá.
  46. «Annual Report on the Work of the Police 2007» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2 d'avientu de 2015. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Datos de 2007 sobre'l crime.
  47. «1191224486801284%2Fconseils___bons_plans_1191224797342285%2Fslov_nie_1191225455611299&showSection=site%2Fpage_d_accueil_10772717277503%2Fle_var_10772717703904%2Fles_varois_dans_púlguelu 1191224486801284%2Fconseils___bons_plans_1191224797342285%2Fslov_nie_1191225455611299 Precautions to take» (francés). Archiváu dende l'1191224486801284/conseils___bons_plans_1191224797342285/slov_nie_1191225455611299&showSection=site/page_d_accueil_10772717277503/-y_var_10772717703904/-yos_varois_dans_púlguelu 1191224486801284/conseils___bons_plans_1191224797342285/slov_nie_1191225455611299 orixinal, el 18 de payares de 2008. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Conseyos sobre la ciudá.
  48. 48,0 48,1 48,2 «Ljubljanski grad / Ljubljana Castle» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de setiembre de 2008. Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información sobre'l Castiellu.
  49. 49,0 49,1 49,2 49,3 49,4 «City castle in Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008.
  50. «Festival Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información sobre la hestoria del Castillo.
  51. 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 51,5 «Stolnica (Cerkev sv. Nikolaja) / The Cathedral (Church of St. Nicholas)» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 11 d'ochobre de 2008. Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. Información y hestoria de la Catedral.
  52. «Franciscan Church» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 20 de mayu de 2009. Información sobre la ilesia Franciscana.
  53. 53,0 53,1 «Church of St. Peter» (inglés). Consultáu'l 20 de mayu de 2009. La ilesia de San Pedro.
  54. «Church of St. Peter» (inglés). Consultáu'l 20 de mayu de 2009.
  55. 55,0 55,1 55,2 «Dragon bridge» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de xunu de 2009. Consultáu'l 20 de mayu de 2009. La ponte de los Dragones.
  56. C. Abdunur (2001). ARCH'01: Troisième conférence internationale sur -yos ponts en arc (en francés). Presses deas Ponts, 124. ISBN 2859783474.
  57. Robin McKelvie, Jenny McKelvie (2005). Slovenia: The Bradt Travel Guide. Robin McKelvie, 84. ISBN 1841621196.
  58. «Roman Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 21 de mayu de 2009. Información sobre les ruines romanes de Emona.
  59. «Town hall» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre'l conceyu.
  60. «Schweiger house» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información y datos sobre la casa.
  61. «Gruber Palace» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información xeneral sobre'l Palaciu.
  62. «Lontovž building» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información xeneral sobre l'edificiu y l'Academia.
  63. «Cekin mansion» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información xeneral sobre la mansion y el Muséu d'Hestoria Contemporanea.
  64. 64,0 64,1 64,2 «Baroque Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 27 de xunu de 2008. Consultáu'l 30 de xunetu de 2008. El barrocu en Liubliana.
  65. «Kazina building» (inglés). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre l'edificiu Kazina.
  66. «Former University building» (inglés). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre l'antigua see de la Universidá.
  67. «Zois palace» (inglés). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre'l palaciu Zois.
  68. «The 18th and 19th Centuries» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 10 de febreru de 2009. Consultáu'l 28 de mayu de 2009. L'arte de los sieglos XVIII y XIX.
  69. «Art Nouveau in Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 28 de mayu de 2009. Obres modernistes na ciudá.
  70. «Hribar House» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Descripción ya información de la casa.
  71. «Krisper House» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la casa.
  72. «Bamberg House» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la casa.
  73. «Urbanc House» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la casa.
  74. «Hauptmann House» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la casa.
  75. «People's Aponderen Bank building» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la see bancaria.
  76. «Grand Hotel Union» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre l'hotel y l'hestoria del edificiu.
  77. «Cooperative Business Bank building» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la see bancaria y la so hestoria.
  78. «Municipal Savings Bank» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre la see bancaria.
  79. «Mladika building» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información sobre l'edificiu y la so hestoria.
  80. «Skyscraper» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 28 de mayu de 2009. Información sobre'l rascacielos de Liubliana.
  81. «20th Century Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 28 de mayu de 2009. Liubliana nel sieglu XX.
  82. «Trnovo Church» (inglés). Consultáu'l 21 de mayu de 2009. La ilesia de Trnovo.
  83. «Church of Christ´s Encarnation» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 21 de mayu de 2009. Ilesia de la Encarnación de Cristu.
  84. «Orthodox Church» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 21 de mayu de 2009.Información sobre la ilesia ortodoxa.
  85. 85,0 85,1 85,2 85,3 «Ljubljanica, the river of seven names» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 29 de mayu de 2009. Información sobre'l ríu y les sos pontes na páxina oficial de la ciudá.
  86. «Triple bridge» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 29 de mayu de 2009. Información sobre la ponte Triple na páxina oficial de la ciudá.
  87. «Robba fountain» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Información sobre la fonte Robba.
  88. «Hercules fountain» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Información sobre la fonte de Hercules.
  89. 89,0 89,1 89,2 Visitljubljana.si. «¿Ónde? Guía turística». Consultáu'l 30 de mayu de 2009. Información xeneral sobre la ciudá.
  90. Ljubljana.si. «Tivoli Park» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 27 d'abril de 2009. Consultáu'l 30 de mayu de 2009. El parque Tivoli.
  91. 91,0 91,1 «The Squares of Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 28 de mayu de 2009. Información sobre les pontes de la ciudá.
  92. «History of SAZU» (inglés). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Información y hestoria de l'Academia na so páxina oficial.
  93. «Academies, Faculties and High School» (inglés). Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Directoriu de centros educativos de la Universidá de Liubliana.
  94. «Statutes of UL» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Información sobre la Universidá.
  95. «Undergraduate studies» (inglés). Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Relación d'estudios qu'ufierta la Universidá.
  96. «Kliničnin center Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Información sobre'l Centru Médicu.
  97. «University Medical Center Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 30 d'abril de 2009. Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Páxina web oficial del centru sanitariu.
  98. «Institute in brief» (inglés). Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Información xeneral sobre l'Institutu.
  99. «Institute of Oncology» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 5 de xunetu de 2009. Consultáu'l 31 de mayu de 2009. Páxina oficial del Institutu.
  100. 100,0 100,1 100,2 Michelin, Slovénie, Croatie, Bosnie-Herzégovine, Serbie, Monténégro, Macédoine, Cartes et guides n°736, Michelin, Zellik, Bélxica, 2007, ISBN 978-2-06-712627-5
  101. «Slovenske železnice» (inglés). Consultáu'l 29 de mayu de 2009. Páxina oficial de los ferrocarriles eslovenos.
  102. «International links» (inglés). Consultáu'l 29 de mayu de 2009. Información de los percorríos internacionales na páxina oficial de los ferrocarriles eslovenos.
  103. «Emonika» (inglés). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Páxina oficial del complexu, con abondosa información sobre'l mesmu.
  104. «Junija začetek projekta Emonika» (eslovenu). Consultáu'l 13 de xunu de 2009. Noticia sobre les obres del complexu Emonika.
  105. 105,0 105,1 «Aerodrom Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 16 de setiembre de 2008. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008.
  106. «Ljubljana Airport statistics» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 26 d'abril de 2007. Consultáu'l 30 de mayu de 2009. Estadístiques del aeropuertu de Liubliana.
  107. «The company today» (inglés). Consultáu'l 1 de xunu de 2009. Información y datos xenerales sobre'l tresporte urbanu de la ciudá.
  108. «Map of bus routes» (inglés). Consultáu'l 10 de mayu de 2013. Mapa de llinies d'autobús.
  109. «Ljubljana Bike» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de mayu de 2008. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Serviciu d'arriendu de bicicletes.
  110. Mladina (17 de xunetu de 2000): Kolesarski zmaji
  111. Ljubljanska kolesarska mreža (okt. 2010): Pobude za izboljšave v Ljubljanski kolesarski infrastrukturi, str. 2
  112. «Taxi» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008.
  113. «Slovenian Newspapers» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Directoriu dixital de periódicos de Eslovenia.
  114. «Spletno Delo» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  115. «Dnevnik» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  116. «Večer na spletnu» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  117. «Slovenia Times» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  118. «Zurnal24» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  119. «Podjetnik» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  120. «Economist.com» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición eslovena del periódicu.
  121. «Ekipa» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  122. «Indirekt» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  123. «Ljubljanske Novice» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  124. «Druzina» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  125. «Finance» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición dixital del periódicu.
  126. «Slovenian radiu stations» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Relación de radios de Eslovenia.
  127. 127,0 127,1 127,2 127,3 «RTVSLO» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Edición inglesa de la páxina oficial de la Radiotelevisión Eslovena.
  128. «Radio Kaos» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Información sobre la radio na so páxina oficial.
  129. «Radio 1» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  130. «Radio Antena» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  131. «RadioCenter» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  132. «Radio Ekspres» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  133. «Radio Salomon» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  134. «Radio Student» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  135. «Radio Veseljak» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  136. «poptv» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial de la cadena.
  137. «Kanal A» (eslovenu). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Páxina oficial de la cadena.
  138. «Museums» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 12 d'abril de 2008. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Relación de museos de la ciudá.
  139. «Galleries» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 18 de mayu de 2009. Consultáu'l 2 de xunu de 2009. Relación de galeríes presentes na ciudá.
  140. «National Museum of Slovenia» (inglés). Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Información sobre'l muséu.
  141. «The National gallery» (inglés). Consultáu'l 7 de xunu de 2009. Información sobre la Galería y la so colección.
  142. «Moderna galerija Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 8 de xunu de 2009. Información sobre'l Muséu y la so colección.
  143. «Metelkova mestu alternative culture centre» (inglés). Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Información ya historia sobre'l Centru.
  144. «AKC Metelkova mestu» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 8 de xunetu de 2008. Consultáu'l 31 de xunetu de 2008. Páxina oficial del Centru.
  145. «The Opera house» (inglés). Consultáu'l 8 de xunu de 2009.
  146. «The Slovene National Theatre Opera and Ballet Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 14 de payares de 2009. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Páxina oficial de la Ópera de Liubliana cola so hestoria.
  147. «The German theatre» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xunu de 2009. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Información ya historia sobre'l teatru.
  148. 148,0 148,1 148,2 «Slovenian Philharmonic» (inglés). Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Información sobre la Filarmónica, la so hestoria y la so see.
  149. «Cankarjev dom» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de mayu de 2009. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Información sobre'l Centru.
  150. «About us» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre'l Centru na so páxina oficial.
  151. «Ljubljana Exhibition and Convention Centre» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de mayu de 2009. Consultáu'l 9 de xunu de 2009. Información sobre'l Centru.
  152. «25th International Druga Godba Festival» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre la edición de 2009 del festival.
  153. «50th Ljubljana Jazz Festival» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 4 d'agostu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre la edición de 2009 del festival.
  154. «Jazz Festival Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 22 de mayu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del festival.
  155. «Ana Desetnica 2009» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre la edición de 2009 del festival.
  156. «The Festival Ljubljana» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del festival.
  157. «28th Ljubljana Biennial of Graphic Arts» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre la Bienal de 2009.
  158. «15th City of Women - international festival of contemporary arts» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre'l festival de 2009.
  159. «Mestu žensk» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del festival, con información sobre la edición de 2008.
  160. 160,0 160,1 «Ljubljana marathon» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 10 d'avientu de 2006. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del maratón.
  161. «LIFFe - 20th Ljubljana International Filme Festival» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina con información sobre la edición de 2009.
  162. «LIFFe - Ljubljana International Filme Festival» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 23 de setiembre de 2007. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del festival.
  163. «Flea market» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 6 d'avientu de 2008. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre'l mercadín.
  164. «Capital mundial del llibru» nel sitiu web de la UNESCO.
  165. «NK Interblock» (inglés). Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Páxina oficial del club.
  166. «NK Olimpija Ljubljana» (eslovenu). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de febreru de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Páxina oficial del club.
  167. «Košakarsko društvo geoplin Slovan» (eslovenu). Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Páxina oficial del club.
  168. «ŽKD Ježica Ljubljana» (eslovenu). Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Páxina oficial del club.
  169. «Union Olimpija» (inglés). Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Información na páxina oficial del club.
  170. «Hokejske Selekcije Olimpija» (eslovenu). Archiváu dende l'orixinal, el 13 de setiembre de 2008. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Páxina oficial del club.
  171. «Hokejske klub Slavija» (eslovenu). Archiváu dende l'orixinal, el 28 de febreru de 2009. Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Páxina oficial.
  172. «HDD Tilia Olimpija» (eslovenu). Consultáu'l 6 de xunu de 2009.
  173. «Skiing» (inglés). Consultáu'l 31 d'agostu de 2008.
  174. «RTC Krvavec» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 24 de setiembre de 2008. Consultáu'l 31 d'agostu de 2008. Información xeneral sobre la estación.
  175. «Tivoli Arena» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre'l pabellón na páxina del Union Olimpija.
  176. «Central Stadium» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 25 d'abril de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información ya historia sobre l'estadiu.
  177. «Stadion za Bežigradom» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información ya imaxes sobre l'estadiu.
  178. «Renovation of the Plečnik stadium in Bežigrad» (inglés). Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Noticies rellacionaes col proyectu de reforma del estadiu.
  179. «13th Ljubljana marathon» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 30 de mayu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre la edición de 2009.
  180. «Slalom World Cup Tacen 2008» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de marzu de 2009. Consultáu'l 11 de xunu de 2009. Información sobre la edición de 2008.
  181. «Notice Nottingham» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 1 d'ochobre de 2011. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Información xeneral sobre la ciudá de Nottingham.
  182. «City of Belgrade. International Cooperation» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 16 d'abril de 2008. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Ciudaes hermanaes con Belgrado.
  183. «Cleveland´s Sister Cities» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 21 de xunetu de 2011. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Ciudaes hermanaes con Cleveland.
  184. «Skopje Sister cities» (inglés). Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Ciudaes hermanaes con Skopje.
  185. «Ljubljana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 12 d'ochobre de 2010. Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Ciudaes hermanaes con Graz. Liubliana.
  186. «EL&listid=&competitorid=47411&type=result Biography of Rok Petrovič» (inglés). Consultáu'l 7 de xunu de 2009. Biografía y estadístiques deportives de Rok Petrovič.
  187. «EL&listid=&competitorid=59871&type=result Biography of Mateja Svet» (inglés). Consultáu'l 7 de xunu de 2009. Biografía y estadístiques deportives de Mateja Svet.
  188. . Consultáu'l 6 de xunu de 2009. Biografía y estadístiques deportives de Urška Hrovat.
  189. «Neisha - Biography» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Biografía na so páxina oficial.
  190. «Fritz Pregl - Biography» (inglés). Consultáu'l 12 de xunu de 2009. Biografía na páxina oficial de los Premios Nobel.
  191. «Art in Slovenia - Realism» (inglés). Consultáu'l 10 de xunu de 2009. Galería d'imaxes de Ivana Kobilca.
  192. «Slovenian impressionists - Rihard Jakopič» (inglés). Consultáu'l 9 de xunu de 2009. Información y galería d'imaxes de Rihard Jakopič.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Liubliana