Munich

De Wikipedia
(Redirixío dende Múnich)
Saltar a: navegación, buscar
Munich
Bandera d'Alemaña Alemaña
München Panorama.JPG
Flag of Munich (striped).svg Muenchen Kleines Stadtwappen.svg
Alministración
País Bandera d'Alemaña Alemaña
Estáu federáu Estáu Llibre de Baviera
Regierungsbezirk Alta Baviera
Alcalde/esa Dieter Reiter
Códigu postal 80331, 81929, 80802, 80805, 81377, 81379, 81737, 81730, 81735, 81737 y 81825
Xeografía
Coordenaes 48°08′00″N 11°34′00″E / 48.133333333333, 11.566666666667Coordenaes: 48°08′00″N 11°34′00″E / 48.133333333333, 11.566666666667
Munich is located in Alemaña
Munich
Munich
Munich (Alemaña)
Superficie 310.74 km²
Altitú 519 m
Llenda con Múnich, Dachau y Fürstenfeldbruck
Demografía
Población 1 450 381 hab. (31 avientu 2015)
Densidá 4667,51 hab/km²
Más información
Fundación 1158
Prefixu telefónicu (+49) 89
Estaya horaria UTC+01:00, Hora central europea y UTC+02:00
Llocalidaes hermanaes Edimburgu, Verona, Bordeos, Sapporo, Cincinnati, Kiev y Harare
www.muenchen.de/
Cambiar los datos en Wikidata

Munich o Múnich (n'alemán München, en bávaru Minga y en checu Mnichov) ye una ciudá n'Alemaña, capital y principal ciudá del estáu llibre de Baviera. Asitiada a la vera del ríu Isar, al norte de los Alpes Bávaros, la ciudá ye la tercera mayor d'Alemaña y la décimosegunda mayor de la Xunión Europea, con una población d'alredor de 1.450.381 habitantes, y de seis millones na so área metropolitana. La ciudá, considerada la primera d'Alemaña y la cuarta d'Europa en calidá de vida (encuesta Mercer, 2015[1]), ye ún de los principales centros culturales, de tecnoloxía y finances, educativu, financieru y turísticu del país y del continente.

El nome de la ciudá deriva de la pallabra del alemán antiguu Munichen, que significa "polos monxos". y fae referencia a los monxos benedictinos que vivíen nún monasteriu asitiáu nel llugar qu'anguaño ocupa'l cascu antiguu de la ciudá. La primera mención documental de la ciudá remóntase a 1158; de magar 1255 la ciudá foi el llugar de residencia de los duques de Bavaria. Los collores oru y prietu, los collores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, tienen sío los collores oficiales de la ciudá de magar la dómina de Lluis IV de Baviera, que fizo de la ciudá la sé de la residencia imperial. Tres de la xunificación definitiva, tres d'un periodu de más de 200 años de divisiones y sodivisiones, de Baviera, la ciudá convirtiose na so capital en 1506.

La católica Munich foi un baluarte cultural de la Contrarreforma, y llugar de combates na posterior Guerra de los Trenta Años. Sicasí, caltúvose físicamente intacta pesie a la ocupación de los protestantes suecos, porque l'alcalde prefirió abri-yos les puertes de la ciudá a los invasores a soportar un sitiu y la destrucción y el saqueo que lu habrían de siguir.

La ciudá, que pasó de ser capital d'un ducáu a capital d'un electoráu en 1623, y en 1806 d'un reinu soberanu, aprovechó esta cabera circunstancia pa dir ganando, demientres el sieglu XIX, el so calter de centru artísticu, cultural y científicu, pa lo qu'aprovechó'l sofitu de los reis de Baviera. En 1918, demientres la Revolución Alemana, la casa de Wittelsbach, que tenía gobernao Bavaria dende 1180, foi obligada a abdicar en Munich, a lo que siguió la proclamación d'una efímera república socialista.

Na década de 1920 la ciudá foi el llugar de nacencia de dellos partíos políticos: el más destacáu foi el partíu nazi (NSDAP), fundáu nella en 1920. Magar qu'el primer intentu nazi de baltar el gobiernu alemán en 1923, el conocíu como Putsch de Munich, fracasó al ser albortáu pola policía bavara, los nazis, dempués d'algamar el poder, declararon la ciudá como Hauptstadt der Bewegun (capital del movimientu). Demientres la Segunda Guerra Mundial la ciudá foi fuertemente bombardeada, de forma que más del 50% de toa la ciudá, incluyíu'l 90% del so cascu históricu, foi destruyíu poles bombes aliaes.

El periodu postbélicu entamó cola ocupación de la ciudá, hasta 1949, pol exércitu de los Estaos Xuníos. Dempués de que colaran entamó la medría de la so población y del so crecimientu económicu, nel periodu conocíu como Wirtschaftswunder (milagru económicu). A diferencia d'otres ciudaes alemanas que foran destruyíes polos bombardeos demientres la guerra, Munich reconstruyó la mayoría del so paisaxe arquitectónicu tradicional, que complementó con edificaciones modernes destinaes a agospiar los Xuegos Olímpicos de 1972. Nes décades vinientes Munich y la so rodiada conocieron un importante crecimientu económicu, que llevó a ella a industries d'alta tecnoloxía ya instituciones científiques de sonadía. La ciudá, que tien tases de desempléu perbaxes, ye la sé d'importantes multinacionales como BMW, Siemens, MAN, Linde o Allianz, y tamién de cientos de pequeñes y medianes empreses. Hai na ciudá importantes universidaes, museos y teatros, que, xunto colos eventos deportivos, festivales y la fiesta del Oktoberfest, atraen a la ciudá a millones de visitantes añalmente.


Hestoria[editar | editar la fonte]

La ciudá nun foi fundada tan ceo como otres de la redolada. "Munichen" foi fundáu en 1158 y algamó'l títulu de ciudá mediu sieglu depués.

En 1327 un fuéu destruyó tola ciudá, que foi reconstruida pol emperador Lluís IV.

Economía[editar | editar la fonte]

En Múnich tán les centrales Allianz AG (seguros), BMW (automóviles) y Siemens AG (lleutricidá y lleutrónica).

Universidaes[editar | editar la fonte]

  • Ludwig-Maximilians-Universität München
  • Technical University of Munich
  • Munich University of Applied Sciences

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Quality of Living City Rankings

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Icono de esbozo
Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.