Graz

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Graz
Bandera de Austria Austria
[[Imaxe:300px|285px]]
AUT Graz COA.svg
Alministración
Nome oficial Graz
País Bandera de Austria Austria
Estáu federáu Estiria
Xefe de gobiernu Siegfried Nagl
División
Xeografía
Coordenaes 47°04′00″N 15°26′00″E / 47.066666666667, 15.433333333333Coordenaes: 47°04′00″N 15°26′00″E / 47.066666666667, 15.433333333333
Karte A Steiermark G (2015).svg
Superficie 127,58 km²
Llenda con Distrito de Graz-Umgebung
Altitú media 353 m
Demografia
Población 269 997 hab. (31 avientu 2015)
Densidá 2116,3 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00 y UTC+02:00
www.graz.at/
Cambiar los datos en Wikidata

Graz [ˈɡʁaːt͡s] ye una ciudá austríaca, capital del estáu federáu de Estiria (n'alemán, Steiermark). Con una población de 269 997 (1-1-2014) habitantes ye la segunda ciudá más grande del país. Ciudá universitaria por excelencia, foi nomada Capital Europea de la Cultura nel añu 2003.

Situación[editar | editar la fonte]

Graz ta asitiada a veres del ríu Mur al sureste de Austria. Atopar a 189 kilómetros de Viena, la capital de país. Llinda al norte con Gratkorn, Stattegg y Weinitzen; al este con Kainbach bei Graz, Hart bei Graz y Raaba; al sur con Gössendorf, Feldkirchen bei Graz, Seiersberg y Unterpremstätten, y al oeste con Attendorf y Thal.

Hestoria[editar | editar la fonte]

Catedral y mausoléu en Graz, Austria (vistu dende Schlossberg).

Primer referencia documentada[editar | editar la fonte]

La primer mención de la ciudá apaeció nun documentu escritu por del margrave de Estiria Leopoldo I. Na actualidá nun se dispon del orixinal anque esiste una copia del sieglu XV.

Edá Media[editar | editar la fonte]

El postreru representante de la dinastía Otakar foi Otakar IV de Estiria, margrave de Estiria y duque dende 1180. Otakar nun tenía descendencia y contraxera la llepra. Nel añu 1186 Otakar axuntar col duque Leopoldo V, de la Casa de Babenberg, na localidá de Enns onde roblaron el Pactu de Georgenberger por aciu el cual Otokar designaba a los Babenberg como sucesores.

Graz, Georg Matthäus Vischer (1670).

En 1379 Graz convertir na residencia de los Habsburgo al ser nomada capital de la Austria interna (n'alemán Innerösterreich), territoriu qu'entendía Estiria, Carintia, Carniola y delles posesiones n'Italia. La estancia de la familia imperial enllargar hasta 1619.

Edá contemporanea[editar | editar la fonte]

El 10 d'abril de 1797, les tropes franceses fixeron la so entrada en Graz per primer vegada. Dos díes más tarde, Napoleón llegó a Graz, onde permaneció unos díes hasta la so marcha a Göss, cerca de Leoben. El 14 de payares de 1805, l'exércitu francés, al mandu del xeneral Marmont, invadió la ciudá per segunda vegada. La ocupación remató'l 11 de xineru de 1806 cola retirada de les tropes gales. El 30 de mayu de 1809 producióse la tercera incursión de la lexón francesa, esta vegada so les ordes de MacDonald. El 4 de xineru de 1810 el franceses abandonaron Graz definitivamente.

Mientres la Segunda Guerra Mundial el 16 % de los edificios fueron destruyíos y 1788 persones perdieron la vida de resultes de la ofensiva. El cascu históricu nun se vio afectáu polos ataques, sacante la Tummelplatz. La estación central y les plantes industriales del sur y l'oeste de la ciudá fueron los oxetivos de los bombardeos.

Nos años posteriores a la proclamación de la independencia del país en 1955, produciéronse munchos de los cambeos que conformaron la imaxe actual de la ciudá. Nel planu cultural destaca la creación de dellos festivales. En 1968 celebróse la primer edición del steirische herbst, el festival d'arte contemporaneo más antiguu d'Europa. En 1985 inauguróse'l Styriarte, festival dedicáu a la música clásica. Dambos festivales celebren cada añu y son de gran importancia pa la capital de Estiria. La fisionomía de Graz va esperimentar socesivos cambeos y ampliaciones. Con éses construyéronse nueves pontes y en 1972 abrióse la primer zona piatonal. A finales de los años 80 tien llugar una importante crecedera de la zona sureste. En 1988, Puntigam foi consideráu como distritu independiente de Straßgang, quedando establecíos los diecisiete distritos nos que s'estrema Graz anguaño.

En 1993 la ciudá recibió un premiu de la organización ecoloxista Greenpeace. Esi mesmu añu entamó'l Mes de la cultura européu por encargu de la Unión Europea.

Geografía[editar | editar la fonte]

Distrito[editar | editar la fonte]

Graz estremar en 17 distritos:

Distritos de Graz
  • I. Innere Stadt
  • II. St. Leonhard
  • III. Geidorf
  • IV. Lend
  • V. Gries
  • VI. Jakomini
  • VII. Liebenau
  • VIII. St. Peter
  • IX. Waltendorf
  • X. Ries
  • XI. Mariatrost
  • XII. Andritz
  • XIII. Gösting
  • XIV. Eggenberg
  • XV. Wetzelsdorf
  • XVI. Straßgang
  • XVII. Puntigam

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución histórica[editar | editar la fonte]

Nesti gráficu amuésase la evolución demográfica de Graz dende 1869 hasta 2007.[1]

Evolución demográfica |-
Añu !

style="background:#efefef;" | Población

1869 98 229
1880 116 770
1890 135 660
1900 168 808
1910 193 790
1923 199 578
1934 210 845
1939 208 016
Añu !

style="background:#efefef;" | Población

1951 226 453
1961 237 080
1971 249 089
1981 243 166
1991 237 810
2001 226 244
2007 247 698

Xéneru y edá[editar | editar la fonte]

EL 51,97 de les persones que viven en Graz son muyeres. El 18,14 % de los habitantes de Graz tien menos de 20 años; el 64,58 %, tien ente 20 y 65 años. El 17,27 % supera los 65 años d'edá.

Procedencia ya idiomes[editar | editar la fonte]

El 85 % de la población son ciudadanos austríacos. Un 5 % pertenez a países de la Unión Europea. El restu provien d'otros países d'Europa y d'otros continentes. La mayoría de los ciudadanos estranxeros residentes en Graz vienen de los siguientes países:[2]

País Nº persones
Bosnia y Herzegovina 4604
Croacia 4260
Alemaña 3918
Turquía 3801
Rumanía 2651
Rusia 1258

Clima[editar | editar la fonte]

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Graz WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Fonte: Climatedata.eu[3]

Política[editar | editar la fonte]

Llista d'alcaldes de la ciudá[editar | editar la fonte]

Llista d'alcaldes de Graz dende 1784 hasta 2003

style="padding-left: 0.5em;" | Periodu |- style="background-color:#Y4Y4Y4;"

Ambros Knabl 15 de payares de 1784 - 23 d'avientu de 1788
Johann Edler von Berscheny 24 d'avientu de 1788 - 28 d'abril de 1791
Franz Kaspar Edler von Heilinger 29 d'abril de 1791 - 27 de marzu de 1795
Michael Steffn 28 de marzu de 1795 - 15 d'avientu de 1799
Franz de Paula Edler von Dirnpöck 16 d'avientu de 1799 - 31 de xineru de 1810
Franz Wiesenauer 1 de febreru de 1810 - 22 de mayu de 1827
Franz X. Nippel 23 de mayu de 1827 - 25 de payares de 1829
Constantin Villefort 15 de xineru de 1830 - 10 d'ochobre de 1836
Anton Pfalzer 1836 - 1837
Josef Valentin Maurer 1837 - 1843
Andreas Hüttenbrenner 1844 - 2 de setiembre de 1850
Johann von Ulm 27 de setiembre de 1850 - 16 d'abril de 1861
Moritz Ritter von Franck 17 d'abril de 1861 - 22 de mayu de 1864
Albin Alber 23 de mayu de 1864 - 18 de payares de 1867
Moritz Ritter von Franck 19 de payares de 1867 - 1 de mayu de 1870
Moritz Ritter von Schreiner 2 de mayu de 1870 - 29 d'abril de 1873
Wilhelm Kienzl 30 d'abril de 1873 - 5 de mayu de 1885
Ferdinand Portugal 6 de mayu de 1885 - 2 de mayu de 1897
Franz Graf 6 de mayu de 1897 - 28 de mayu de 1898
Heinrich Freiherr von Hammer-Purgstall 29 de mayu de 1898 - 24 d'ochobre de 1898
Franz Graf 25 d'ochobre de 1898 - 9 de xineru de 1905
Franz Graf 23 de xineru de 1905 - 25 d'abril de 1912
Anton Unterrain von Meysing 26 d'abril de 1912 - 3 de payares de 1912
Robert von Fleischhacker 4 de payares de 1912 - 17 de xunu de 1914
Anton Unterrain von Meysing 15 de xunu de 1914 - 12 d'avientu de 1917
Adolf Fizia 12 d'avientu de 1917 - 13 de xunu de 1919
Vinzenz Muchitsch 14 de xunu de 1919 - 12 de febreru de 1934
Hans Schmid 24 de febreru de 1934 - 12 de marzu de 1938
Julius Kaspar 12 de marzu de 1938 - 7 de mayu de 1945
Engelbert Rückl 8 de mayu de 1945 - 16 de mayu de 1945
Eduard Speck 16 de mayu de 1945 - 31 de xineru de 1960
Gustav Scherbaum 9 de febreru de 1960 - 24 d'abril de 1973
Alexander Götz 24 d'abril de 1973 - 21 de marzu de 1983
Franz Hasiba 21 de marzu de 1983 - 10 de xineru de 1985
Alfred Stingl 10 de xineru de 1985 - 27 de marzu de 2003
Siegfried Nagl dende'l 27 de marzu de 2003

Llugares d'interés[editar | editar la fonte]

Ciudá de Graz - Centru históricu y palaciu de Eggenberg1
Patrimoniu de la HumanidáUNESCO
Graz Clocktower at night.jpg

Torre del reló, Grazer Schloßberg.

Estáu {{{estáu}}}
Tipu Cultural
Criterios ii, iv
N° identificación {{{ID}}}
Rexón2 Europa y América del Norte
Añu d'inscripción 1999 (? sesión)
Añu d'estensión 2010
1 Nome oficial según UNESCO
2 Clasificación según UNESCO
Basílica de Mariatrost.

Cascu históricu[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Cascu históricu de Graz

El cascu antiguu de Graz foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1999.

  • A veres del ríu Mur atópase una llomba llamada Schlossberg, que tien un altor de 475 metros. Fai más de 1.000 años construyó un castiellu que dio'l nome a la ciudá (que se deriva de la palabra eslovena gradec, que significa "pequenu castiellu"). Dende l'añu 1125 la llomba allugó una impresionante fortaleza. En 1809 Napoleón ordenó destruyila. En dicha llomba edificar en 1560 la Torre del reló, unu de los símbolos de la ciudá.
  • Ente les distintes cais que formen parte del distritu Innere Stadt destaca la cai Sporgasse. La cai ye más antigua que la ciudá yá que fueron los romanos los primeres que trazaron una vía que diba dende'l valle del ríu Mur hasta la ciudá romana de Savaria (actual Szombately, en Hungría). Los artesanos que trabayaben nesta cai son los que dieron el nome a la cai. Na actualidá, la Sporgasse ye una cai dedicada al comerciu.

Periferia[editar | editar la fonte]

Castillo y palacios[editar | editar la fonte]

Castillo de Eggenberg.

Los monumentos más visitaos atópense fora del cascu históricu. El más destacáu ye'l castiellu o palaciu de Eggenberg (Schloss Eggenberg), al oeste de la ciudá. Esti llugar ye visitáu añalmente por más d'un millón de persones. D'estilu barrocu, ye'l palaciu más importante de Estiria. Foi construyíu nel sieglu XVII siguiendo los planos de Giovanni Pietro de Pomis, quien s'inspiró nel Monesteriu d'El Escorial pa diseñar el castiellu. Foi propiedá de la familia Eggenberg. Na segunda metá del sieglu XVIII, los condes de Herberstein tresformaron l'antiguu teatru nuna ilesia d'estilu barrocu. L'interior ta decoráu con pintures del pintor Hans Adam Weissenkircher. Nes parés pueden vese los signos del zodiacu. Cuenta con 365 ventanes como símbolu de los díes del añu.

Non llueñe d'ellí atópase les ruines del castiellu de Gösting. Esti castiellu controlaba'l valle del ríu Mur, al norte de Graz. En 1723 un rayu estrozó'l castiellu, que nun volvió ser reconstruyíu. Nel so llugar, los condes de Attems mandaron construyir, al pie del monte, el castiellu de Neugösting, que convirtióse en residencia de la familia.

Bona parte de les ilesies asítiense fora del cascu urbanu. Ente elles destaca la ilesia del Sagráu Corazón. Esta ilesia ye la más grande de Graz. Otres ilesies relevantes son la ilesia de San Leonardo y la ilesia de Marigrün. Al nordés de la ciudá puede visitase la Basílica de Mariatrost, perteneciente al distritu del mesmu nome, unu de los llugares de pelegrinación más importantes de Estiria.

Cultura[editar | editar la fonte]

Graz foi y ye referente cultural. En 1993 entamó'l Mes cultural européu. Años más tarde, en 1999, la UNESCO incluyó'l cascu históricu na so llista de Patrimoniu de la Humanidá. Nel 2003 la ciudá foi Capital Europea de la Cultura.

Museos[editar | editar la fonte]

La ciudá ufierta una amplia variedá d'esposiciones. Destaquen:

  • Muséu provincial Joanneum: ye unu de los más antiguos ya importantes d'Austria.La so colección inclúi oxetos de diverses árees como la Mineraloxía, Botánica, la Xeoloxía, la Paleontoloxía o la Zooloxía.
  • Kunsthaus Graz: muséu d'arte contemporaneo que foi construyíu en 2003.
  • Muséu de la percepción
  • Muséu Johann Puch: tien una colección de más de 500 coches antiguos de l'antigua fábrica Puch.
  • Muséu diocesanu
  • Muséu aeronáuticu
  • Muséu del xuguete
  • Muséu del crime: En 1912 Hans Gross abrió'l primer institutu criminológico del mundu. El so enfotu por desenvolver la disciplina de la criminoloxía llevólu a clasificar una gran cantidá d'oxetos en 32 categoríes distintes. Munchos d'estos oxetos tán espuestos nesti muséu tan peculiar.

Organización d'eventos[editar | editar la fonte]

Esisten dellos espacios nos que se celebren eventos culturales. Los más importantes son la Stadthalle Graz, con una capacidá pa 11.030 espectadores; el Stefaniensaal; el Pabellón Helmut List, onde pueden rexuntase hasta 2400; o la Seifenfabrik (n'español, "fábrica de xabones"), que cunta con casi 2000 m² y que debe'l so nome a una antigua fábrica de xabones que s'atopaba nel mesmu llugar.

Les obres teatrales y musicales tienen cabida en teatros como la Ópera de Graz, el Schauspielhaus o'l Orpheum.

Música[editar | editar la fonte]

Ente 2004 y 2005, les bandes Shiver y Rising Girl, que los sos componentes veníen de Graz, llograron notables ésitos nel panorama musical austriacu.

Otres bandes naturales de la capital de Estiria son Jerx, Cuvée, Rosso, Antimaniax, The Base, The Staggers, Rede Lights Flax, Lamexcuse y like elliot.

En 2002 formóse la orquesta recreation, con antiguos miembros de la Orquesta Sinfónica de Graz.[4]

Economía[editar | editar la fonte]

Nel añu 2003, trabayaben un total de 184 135 persones na ciudá de Graz. Alredor del 74 % d'ellos facer nel sector servicios. Nesi mesmu añu creáronse 996 nueves empreses. Cerca de 55 000 trabayadores moren fora de la ciudá.

Dende 1906 tien llugar cada añu la Feria de seronda (Herbstmesse) nel Messcenter de Graz.

Empreses[editar | editar la fonte]

Munches empreses austríacas tienen la so see central en Graz. Ente elles destaquen:

  • Andritz AG: tratar d'una multinacional líder na construcción d'instalaciones industriales.
  • Kastner & Öhler: ye una cadena de grandes almacenes.
  • Rail Transport Service: empresa privada de ferrocarriles
  • Styria Medien AG: dedicada a los medios de comunicación. Ye la tercer empresa más grande del país.
  • AVL: empresa consultora d'inxeniería centrada nel desenvolvimientu de "Powertrain" (motores y tresmisiones) pa automoción.
  • SSI Shaefer: Logistic provider.

Knapp : Logistic supplier.

Na capital de Estiria, tamién s'establecieron delles empreses internacionales, como por casu:

Educación[editar | editar la fonte]

Universidad[editar | editar la fonte]

Graz cuenta con 4 universidaes qu'axunten a cerca de 40 000 estudiantes. Ye la segunda ciudá universitaria más importante d'Austria dempués de Viena. Unu de cada 7 habitantes de Graz estudia.

Universidá de Música y Arte Dramático de Graz
  • Universidá Karl Franzens (n'alemán Karl-Franzens Universität): Fundada en 1585, ye la segunda universidá austríaca más antigua y la segunda más importante del país. Alredor de 21 000 alumnos estudien nesa universidá.
  • Universidá Técnica (n'alemán Technische Universität): Con 7 facultaes y unos 9000 estudiantes.
  • Universidá Médica (n'alemán Medizinischen Universität): Cuenta con más de 5000 alumnos.
  • Universidá de Música y Arte Dramático (n'alemán Universität für Musik und darstellende Kunst): Tien unos 2000 estudiantes.

Graz cunta col centru politécnicu más grande d'Austria.

  • Universidá de ciencies aplicaes Joanneum: ye la segunda universidá politécnica más grande d'Austria, con 3.400 estudiantes.
  • Universidá de ciencies aplicaes Campus02: con unos 1000 estudiantes.

Biblioteques[editar | editar la fonte]

Les biblioteques más importantes son la Steiermärkische Landesbibliothek y la Universitätsbibliothek Graz con más de 3 millones d'exemplares.

Infraestructures[editar | editar la fonte]

Recoyida de basures[editar | editar la fonte]

Dende 1984 la empresa AEVG ye la encargada de recoyer les borrafes de Graz. Añalmente recuéyense cerca de 135 000 tonelaes de basura, de les cualos 20 000 van parar al vertideru. Esti serviciu cunta col sellu calidable del EMAS.

Sanidá[editar | editar la fonte]

La ciudá cunta con 7 hospitales, 10 clíniques y 44 farmacies.

Autobuses[editar | editar la fonte]

En Graz hai 26 llínees regulares d'autobús y 8 llínees nocherniegues que circulen mientres les fines de selmana y díes festivos de 0:00 a 3:00.

Tranvíes[editar | editar la fonte]

La rede de tranvíes de la ciudá cunta con 6 llínees regulares, que conecten el centru de la ciudá colos distritos del extrarradio. Delles llínees namá operen mientres les tardes o les fines de selmana.

La rede de tranvíes tien una estensión de 66,4 kilómetros nos que se distribúin 165 paraes a una distancia media de 361 metros.

Llínees de tranvíes (2008)
Númberu !Terminales Estensión Observaciones
Plantía:S-Bahn-Linie Eggenberg – Mariatrost 11,2 km
Plantía:S-Bahn-Linie Hautpahnhof – Krenngasse 3,9 km Serviciu hasta les 20:00
Plantía:S-Bahn-Linie Andritz – Liebenau 8,8 km Serviciu hasta les 20:00
Plantía:S-Bahn-Linie Andritz – Puntigam 10,1 km
Plantía:S-Bahn-Linie Hauptbahnhof – St. Peter 6,4 km Serviciu hasta les 20:00
Plantía:S-Bahn-Linie Wetzelsdorf – St. Leonhard 7,7 km
Plantía:S-Bahn-Linie Andritz – St. Leonhard 7,1 km Serviciu mientres tardes y domingos
Plantía:S-Bahn-Linie Krenngasse – Liebenau 5,8 km Serviciu mientres tardes y domingos
Plantía:S-Bahn-Linie Jakominiplatz – St. Peter 4,1 km Serviciu mientres tardes y domingos

Nes paraes de la estación central (llínees 3 y 6), de la estación del este (llínea 4) y l'estación de Puntigam (llínea 5) puede aportase directamente a los trenes de la ÖBB, la mayor empresa ferroviaria d'Austria.

Aeropuertu[editar | editar la fonte]

Al sur de la ciudá, a unos 10 kilómetros del centru atopa'l aeropuertu de Graz. Ye'l tercer aeropuertu más grande d'Austria. Nel añu 2007 l'aeropuertu recibió a 948.000 pasaxeros. Los sos destinos son tantu nacionales como internacionales (dientro del ámbitu européu). Nel aeropuertu allúgase'l Muséu aeronáuticu austriacu, construyíu en 1981.

Personaxes pernomaos[editar | editar la fonte]

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Bandera de Bélxica Bruxes
Bandera d'España Salamanca
60px
Capital Europea de la Cultura

2003
Socesor:
Bandera d'Italia Xénova
Bandera de Francia Lille

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Graz