Eurofighter Typhoon

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar

Plantía:Artículu destacáu Plantía:Nun confundir Plantía:Ficha d'aeronave

El Eurofighter Typhoon ye un caza polivalente, bimotor y de gran maniobrabilidad, diseñáu y construyíu pol consorciu d'empreses europees Eurofighter GmbH, creáu en 1983 y compuestu poles compañíes Airbus, BAE Systems y Alenia Aeronautica.[1] Realizó'l so primer vuelu'l 27 de marzu de 1994,[2] entrando en serviciu'l 8 d'abril de 2003 en Alemaña.[3] El so diseñu con configuración nala en delta-cantilever paecer al d'otros aviones de combate modernos tales como'l Dassault Rafale, de Francia, y el Saab 39 Gripen, de Suecia. Diseñóse pensando en que la so combinación d'axilidá, capacidaes furtives y sistemes d'aviación avanzaos lo categorizaran como unu de los meyores caces en serviciu anguaño.

La producción en serie del Eurofighter Typhoon foi estremada en tres fases (o tranches), con un aumentu gradual de les capacidaes del avión en caúna d'elles. Ta en serviciu cola Royal Air Force británica, la Luftwaffe alemana, la Fuerza Aéreo Italiana, el Exércitu del Aire d'España y la Fuerza Aéreo Austriaca. Arabia Saudina robló un contratu por valor de 4 430 millones de llibres (aprosimao 6 400 millones de eurus de 2007) por 72 aviones.[4]

Desenvolvimientu[editar | editar la fonte]

Ficheru:Euru consortium roundel.svg
Escarapela aeronáutica del consorciu Eurofighter, formáu per Alemaña, España, Italia y el Reinu Uníu. Nótese que caúna de les porciones representa a cada unu de los países fundadores.
Eurofighter Typhoon DA2, unu de los prototipos de desenvolvimientu británicos, anguaño nel Muséu de la RAF de Londres.

El proyectu empecipiar por un requerimientu técnicu de dellos países pa sustituyir a los SEPECAT Xaguar ( RAF), Panavia Tornáu (RAF), McDonnell Douglas F-4 Phantom II (RAF y Luftwaffe), Lockheed F-104 Starfighter (Italia) y Dassault Mirage F1 (España) de diverses fuerces aérees europees. El detonante pa l'apaición d'esti nuevu caza foi, ente otros, la información que se taba recibiendo alrodiu de los nuevos prototipos soviéticos RAM-K y RAM-L, que darréu se conoceríen como El so-27 Flanker y MiG-29 Fulcrum. L'avión diseñóse teniendo en cuenta los requerimientos técnicos de les fuerces aérees de dellos miembros de la OTAN como Alemaña, Francia y el Reinu Uníu; originalmente la espresión "Eurofighter" nun obedecía a una nave en particular sinón a la necesidá de cuntar con esti caza d'usu común, sicasí, col abandonu del proyectu per parte de la fuerza aéreo francesa y el emponer a construyir la so propia versión d'un "Eurofighter" con un avión a la so midida onde Dassault liderara'l diseñu y los otros socios llindar a financiar conjuntamente el proyectu, amás, la Armée del Air nun taba conforme con diseños como'l TFK-90 o'l P110.B, nos que se basa'l Eurofighter Typhoon, prefiriendo un avión daqué más pequenu y embarcable, polo que Francia abandonó'l proyectu d'avión européu, pa crear el so propiu caza, el ACX (sigles de Avion de Combat Expérimental), que darréu pasaría a ser conocíu como Rafale A.

D'esa manera, en 1982 presentóse'l programa ACA (Agile Combat Aircraft) nel que Italia, Alemaña y el Reinu Uníu apaecíen como socios. Intentóse iguar un programa pa un demostrador tecnolóxicu llamáu EAP (Esperimental Aircraft Programme), pero'l gobiernu británicu nun lu financió y a la fin tuvo que ser la mesma BAe (British Aerospace) la que financiara'l proyectu, aprovechando partes como la sección de cola del Tornáu y los sos motores RB199. El EAP realizó'l so primer vuelu en 1986 y tuvo un ésitu inmediatu. Hubo delles voces que quixeron qu'esi mesmu avión entrara en serviciu na Royal Air Force (RAF), pero'l desenvolvimientu del más conservador Tornáu F.Mk3 paró'l financiamientu del proyectu. Sicasí, Alemaña tamién desenvolvía entós daquella el X-31 xuntu cola compañía estadounidense Rockwell pa disponer de tecnoloxíes aplicables al futuru ACA, anque la más novedosa, la tobera orientable 3D del mesmu nun fornió al Eurofigther, siquier nun primer momentu. El Eurofighter parte en gran midida de tecnoloxíes probaes nel EAP.

España xunir al proyectu'l 2 de setiembre de 1985, anque yá siguiera con interés la evolución de los acontecimientos. A partir d'entós al proyectu conocióse como EFA (European Fighter Aircraft) y constituyéronse dellos consorcios pa realizar les diverses partes del avión Eurofighter: pa la célula ya integración de sistemes, pa los motores Eurojet, pal sistema de seguridá EuroDASS, etc. A partir d'entós, el proyectu sufrió un parón debíu a la fin de la Guerra Fría y a los altos costos de la reunificación alemana, lo que supunxo que'l proyectu retrasárase unos cinco año. Mentanto, los socios aldericaben la forma d'amenorgar el preciu del avión, según el costo xeneral del programa, esaniciando sistemes del avión (por casu: la percara protección contra pulsos de radiación electromagnético), o amenorgando'l númberu de prototipos. Finalmente, el 27 de marzu de 1994, el primer prototipu DA01 voló dende la factoría de MBB en Manching pilotáu pol pilotu de pruebes Peter Weger. Mientres 8 años los siete prototipos del programa realizaron numberoses hores de vuelu pa llegar a la fase de fabricación a principios del añu 2001.

Cuando se robló'l contratu de producción final, les vientes revisaes fueron: Reinu Uníu 232 aparatos, Alemaña 180, Italia 121 y España 87 (por un importe total de 10 795 millones d'euros). La producción se redistribuyó según los siguientes porcentaxes: British Aerospace (37 %), DASA (29 %), Aeritalia (19,5 %) y CASA (14 %).

El desenvolvimientu ye responsabilidá de Eurofighter Jagdflugzeug GmbH, con base en Múnich, una compañía que pertenez dafechu a BAE Systems (parte de British Aerospace) nel Reinu Uníu, Alenia Aerospazio n'Italia, EADS Deutschland Aerospace Group (perteneciente a DaimlerChrysler en conxunción con DASA) y EADS España (antes CASA).

El 2 de xunetu de 2002, el gobiernu austriaco anunció la decisión de mercar el Typhoon como'l so nuevu avión de defensa aérea. La compra de 18 Typhoon rematóse'l 1 de xunetu de 2003. El costu foi de 1 959 millones de eurus ya incluyía 18 aeronaves, entrenamientu pa pilotos y tripulación de tierra, loxística, caltenimientu y un simulador. El costu d'un avión Typhoon llistu pa volar ye de 62,9 millones d'euros. Dichu pidíu viose menguáu darréu a 15 aparatos.

El proyectu foi nomáu y renombráu delles vegaes dende la so nacencia, siendo conocíu como EFA (European Fighter Aircarft), Eurofighter, EF2000 (Eurofighter 2000) y Typhoontifón»).

Producción[editar | editar la fonte]

Prototipu del Eurofighter Typhoon amosáu nel Dubai Air Show de 1998.
Eurofighter presentáu pa la so esposición na Base Aérea de Rostock-Laage.
Eurofighter na esposición Exhibición Aeroespacial Internacional (ILA) de 2002.

El Eurofighter Typhoon ye l'únicu avión de combate modernu que tien llínees de montaxe distintos (el F-16 solo produzse internacionalmente so llicencies llindaes). Cada sociu ensambla los sos propios aviones, anque constrúi les mesmes partes de toles aeronaves que se producen.

Italia
Alenia
  • Nala esquierda *

Cantos d'ataque esternos

  • Secciones de fuselaje traseres
Reinu Uníu
BAE Systems
  • Fuselaje fronteru (incluyendo canards)
  • Pabellón
  • Espina dorsal
  • Aletes de cola *

Borde d'ataque internos

  • Secciones de fuselaje traseres
Alemaña
EADS Deutschland
  • Fuselaje central
España
EADS CASA[5]
  • Nala derecha *

Superficies de cantos

La producción estremar en trés modelos o fases (o tranche na denominación oficial), con un aumentu gradual de la capacidá en caúna d'elles (ver tabla inferior).

Resume de la producción esperada[6]
País Fase 1
2003-2007
Fase 2
2008-2012
Fase 3A
2013-?
Total
Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu 53 67 40 160
Flag of Germany.svg Alemaña 33 79 31 143
Flag of Italy.svg Italia 28 47 21 96
Flag of Saudi Arabia.svg Arabia Saudita 0 48 24 72
Flag of Spain.svg España 19 34 20 73
Flag of Austria.svg Austria 15 0 0 15
Flag of Oman (CIA Factbook 2004).png Omán 0 0 12 12
TOTAL 148 275 148 571

Reinu Uníu trespasó 16 aparatos de los que tenía contrataos al pidíu de Arabia Saudita[7] y en xunu de 2011 anunció la retirada en 2018 de 55 Eurofighters[8] de les primeres fases, por cuenta de la carestía de la so actualización a la Fase 3, colo qu'el so actual inventariu ye de 144 aviones, pudiéndose ver amenorgáu a 89 nel futuru. En payares de 2011 EADS propunxo a los países socios de programa, atayar los pidíos de la Tranche 3B en cuenta de que consigan nuevos contratos en campañes d'esportación[9] ya invertir esi dineru na reactivación del programa Talarion. Ante la tensión con Rusia la RAF replantégase activar dos escuadrones de los aviones retiraos, dedicándose puramente a defensa aérea al corresponder a la versión más antigua. La RAF y BaE Systems tán investigando cómo ameyorar les capacidaes del avión, en misiones d'ataque.

Según la propuesta del consorciu, si la filial alemana de Cassidian llogra'l contratu del Concursu MRCA que ta liderando en India, el país nun tendría obligación d'adquirir los 37 aviones de la Trancha 3B que tien axustaos. A cambéu, EADS pide que s'invierta esi dineru na compra del UAV européu. Lo mesmo asocedería cola campaña de la que ye responsable España y qu'abandera en Corea o al Reinu Uníu cola de Xapón.

Costos[editar | editar la fonte]

El programa Eurofighter tuvo un costu de 60 000 millones d'euros,[10] de los cualos casi 12.300 coresponden al so desenvolvimientu,[11][12] teniendo un costu de despegue envaloráu en 2008[13] de 63 millones d'euros, con un costu de compra de 88,4 millones d'euros.[14]El costu d'alquisición varia en función de la configuración que cada país escoyera pal so avión, yá que en cada unu ye distintu, el costu total de llogru del Typhoon británicu en 2011 foi de 126 millones de llibres.[15][16]

Como referencia, el costu per hora de vuelu ye de 43 000  en 2010,[17][18] y el costu añal de caltenimientu nel períodu 2009-2019 sería de 15 millones d'euros.[19][18] Proxectándose les siguientes cifres:

  • Defectos rectificaos en 45 minutos: el 50 % d'ellos.
  • Cambéu de motor por 4 persones: 45 minutos.
  • Defectos rectificaos en 3 hores: el 90 % d'ellos.
  • Inspección prevuelo: menos de 15 minutos por dos persones.
  • Inspección postvuelo: menos de 45 minutos por dos persones.
  • Cambéu o instalación de configuración enrite-aire: menos de 23 minutos por 6 persones.
  • Cambéu o instalación de configuración enrite-tierra: menos de 30 minutos por 6 persones.

Esportaciones[editar | editar la fonte]

    Países qu'operen o tienen encargáu'l Eurofighter Typhoon.

Austria[editar | editar la fonte]

Eurofighter Typhoon de la Fuerza Aéreo Austriaca.

El 2 de xunetu de 2002 el gobiernu austriaco anunció la decisión d'adquirir el Typhoon como'l so nuevu avión de defensa aérea. L'encargu de 18 Typhoon rematóse'l 1 de xunetu de 2003, incluyendo amás de los aviones, entrenamientu de pilotos y personal de tierra, loxística, caltenimientu y un simulador. El futuru d'esti pidíu foi cuestionáu pol Parlamentu austriacu.[20]

El 26 de xunu de 2007 el ministru de Defensa austriacu Norbert Darabos anunció un amenorgamientu del pidíu inicial, que pasó de 18 a 15 unidaes.[21] El primeru de los Eurofighter pidíos per Austria foi apurríu'l 12 de xunetu de 2007, entrando a formar parte de la Fuerza Aéreo Austriaca.[22]

Arabia Saudina[editar | editar la fonte]

Eurofighter Typhoon de la Real Fuerza Aéreo Saudina.

El 18 d'agostu de 2006 anuncióse que Arabia Saudina adquiriría 72 Typhoon pa fornir a la Real Fuerza Aéreo Saudina. En payares y avientu informar de qu'Arabia Saudina amenaciara con mercar Rafale franceses pola investigación del casu Al Yamamah qu'empezó nos años 1980.[23] Sicasí, el 17 de setiembre de 2007, Arabia Saudina confirmó'l pidíu de 72 Eurofighter Typhoon por 4.430 millones de llibres esterlinas.[4]

El 11 d'agostu de 2008 Arabia Saudina empezó les negociaciones con BAE Systems pa l'alquisición d'un segundu llote de 72 o más aparatos.[24]

Los aviones saudites vieron combate real en Yemen, realizando misiones d'ataque al suelu.

Omán[editar | editar la fonte]

El 21 d'avientu de 2012 anuncióse que Omán roblara un alcuerdu de compra nel que s'incluyíen 12 caces Typhoon y 8 entrenadores Hawk pa fornir a la Real Fuerza Aéreo de Omán, valoráu en 2.500 millones de llibres.[25][26][27]

Vientes atayaes[editar | editar la fonte]

Grecia

En 1999 el gobiernu griegu alcordó la compra de 60 Typhoon pa reemplazar los sos aviones de combate de segunda xeneración.[28][29] A pesar de qu'en xunu de 2006 el gobiernu anunció un plan d'alquisición multianual por 2.200 millones d'euros col enfotu de consiguir l'alquisición d'un caza de siguiente xeneración (siendo candidatos el Typhoon, el Dassault Rafale y el Lockheed Martin F-35 Lightning II,[30] la compra retardóse indefinidamente por cuenta de los problemes económicos agudos presentaos nel tercer llustru del sieglu XXI.

India

El Typhoon participó en India nel programa pa escoyer un nuevu avión de combate denomináu Indian MRCA Competition (en español: Competición pa l'alquisición d'un nuevu avión de combate polivalente), al traviés del cual podríen vendese 126 aviones.[31][32][33] Hubo informes qu'indicaben qu'el Typhoon podría ser el ganador del concursu,[34] sicasí finalmente foi axudicáu al Dassault Rafale.[35]

Xapón

El Eurofighter Typhoon yera candidatu en Xapón nel concursu p'aprovir a la so fuerza aéreo d'un caza de nueva xeneración, compitiendo colos estadounidenses F/A-18Y/F Super Hornet y F-15Y Strike Eagle, pero'l gobiernu nipón decidióse finalmente pol Lockheed Martin F-35 Lightning II.[36]

Suiza

Evaluó la compra del Eurofighter Typhoon pa sustituyir a los sos Northrop F-5Y Tiger II, nun concursu nel que compitió col Dassault Rafale y el Saab Gripen NG, finalmente nun se realizó nengún pidíu de nengún aparatu. [37]

Diseñu[editar | editar la fonte]

Les característiques del Typhoon son una bona amuesa del so desenvolvimientu. La célula del Typhoon foi diseñada de manera que fuera inestable en vuelu (con canards y nala delta truncada), lo que-y apurre una gran maniobrabilidad. P'arreglar el problema de la inestabilidá recurrir a un sistema de control de vuelu cuádruple redundante Fly-by-wire.

Nos virajes caltien la enerxía perfectamente al disponer d'una relación emburrie a pesu de 1,15,[38] amás de que los motores EJ200 déxen-y volar en réxime de supercrucero (capacidá de volar a velocidaes supersóniques ensin utilizar postquemadorye). La empresa española ITP, (Industria de Turbopropulsores, S.A.) ta desenvolviendo un sistema de tobera orientable que dexaría al Typhoon tener emburrie vectorial. Les pruebes de felicidaes toberas realizaes colos motores EJ200 fueron esitoses y solo depende de les voluntaes de los gobiernos pa fornir a los aparatos con éstes, una y bones el sistema de control de vuelu (FCS poles sos sigles n'inglés) del Eurofighter yá ta preparáu pa recibiles.

L'avión ta fabricáu en gran parte por compuestos como la fibra de vidriu o la fibra de carbonu, qu'apurren mayor rixidez estructural a la célula, lo que-y dexa realizar maniobres con valores de fuerza G bien altos. El asitio eyectable ye del tipu Cero-Cero, construyíu pol fabricante Martin Baker, y ye capaz de eyecciones a más de 600 nuedos de velocidá (aprosimao 1100 km/h). Nun se refuga tampoco l'adopción de tanques de combustible conformables (CFT poles sos sigles en inglés) na fase 3 de producción, lo que-y apurriría una mayor autonomía de vuelu, anque esto obligaría al Eurofighter a portar menos armamentu. Nes primeres fases de diseñu consideróse la posibilidá d'usar doble deriva, anque darréu refugóse pola mayor fuerza estructural que presenta derivar única. A pesar de nun buscar característiques de baxa detectabilidad como requerimientu, como sí lo fixo'l F-22 Raptor, el Typhoon tien la so forma bien curiada pa tratar de ser lo menos detectable posible al llume del radar.

Sistemes[editar | editar la fonte]

Pa la versión española:[39][18][40][41][42][43][44][45][46][47][48][49]

Sistema País Fabricante Notes
Hardware del sistema de control de vuelo Bandera d'España ENOSA, anguaño parte de Indra Sistemes[50] desenvueltu conjuntamente con GFSA, Bodenseewerk Gerätetechnik (BGT) y BAE Systems
Software del sistema de control de vuelo Bandera d'España Indra Sistemes
Hardware del ordenador de vuelo Bandera d'España Indra Sistemes
Software del ordenador de vuelo Bandera d'España Indra Sistemes
CPU del ordenador de vuelo Bandera de Estaos Xuníos d'América Motorola Motorola 68020
Sistema de comunicaciones Bandera d'España Airbus D&S SAU
CPU de comunicaciones Bandera de Estaos Xuníos d'América Texas Instruments TMS-320-C30
Unidá de control combináu Bandera de Estaos Xuníos d'América HS Group Sundstand Aeroespace
Altímetro Bandera de Francia Thales Group
Sistema de control d'armes Bandera d'España Indra Sistemes
Sistema de posicionamiento Bandera d'España Indra Sistemes
Sistema de pilotu automáticu Bandera d'España Indra Sistemes
Sistema d'alerta de misiles Bandera d'España Indra Sistemes
Equipu ECM-ESM Bandera d'España Indra Sistemes
Tren d'aterrizaje Bandera d'España CESA
Sistema hidráulicu Bandera d'España CESA
Sistema de frenáu Bandera d'España CESA
Paracaíes de frenáu Bandera d'España CESA
Sistema de eyección Bandera d'España CESA
Sistema de chaff y bengalas Bandera d'España Fibertecnic
Contenedores de chaff y bengalas Bandera de Suecia SAAB
Radomo Bandera d'España CONSUR
Radar Bandera d'España Indra Sistemes desenvueltu conjuntamente con Selex Galiléu, Ulm y BAE Systems
CPU del Radar Bandera de Estaos Xuníos d'América Motorola Motorola 68882
Sistema d'osíxenu y soporte vital Bandera d'Alemaña Dräger España
Cañón y depósitu de munición Bandera d'España Santa Bárbara Sistemes
Nala derecha y tanques de combustible Bandera d'España Construcciones Aeronáutiques S.A.
Timones, cola, Canards, nala esquierda y fuselaje central Plantía:Xeodatos Europa Alenia, BAE Systems y EADS Deutschland
Cabina Bandera del Reinu Xuníu BAE Systems
Casco Bandera del Reinu Xuníu BAE Systems
Servopropulsores Bandera d'España Page Ibérica
Traxi y piloto Bandera d'España Parafly
FLIR Bandera d'España Tecnobit
Sistema PIRATE Bandera d'España Tecnobit
CPU del PIRATE Bandera de Estaos Xuníos d'América Motorola Motorola 68882
Optrónica Bandera d'España Tecnobit
Cámara térmica Bandera d'España Tecnobit
Sistema d'almacenamientu y tresmisión de dato Bandera d'España Tecnobit
Toberas Bandera d'España Tecnobit
Carcasa de la turbina Bandera d'España ITP
Turbina Plantía:Xeodatos Europa MTU, Rolls-Royce y Avio
Simulador de vuelo Plantía:Xeodatos Europa Eurofighter Gmbh Desenvueltu conjuntamente poles 4 EPCs y el consorciu de simulación ESS
Ruedes Bandera de Francia Michelin

Estructura y aviónica[editar | editar la fonte]

Un Eurofighter Typhoon alemán.

Na construcción del Typhoon faise usu intensivu de materiales compuestos, que son resistentes y llixeros y llogren que l'avión tenga un pesu amenorgáu. La so superficie estructural ta fecha nun 82 % d'estos materiales, que consisten nun 70 % de compuestos de fibra de carbonu y un 12 % de compuestos de fibra de vidriu. N'otra palabres, el metal solamente representa un 15 % de los materiales usaos na construcción del avión, siendo nesti casu aleaciones llixeres y titaniu.[51] Estos materiales ufierten una vida útil envalorada de 6000 hores de vuelu.[52]

Esti caza caracterizar pola so gran axilidá tantu en vuelu supersónicu como a baxes velocidaes gracies a el so diseñu nala en delta delta/canard. Esti diseñu ye inestable en vuelu por naturaleza y foi diseñáu asina pa garantizar la so alta maniobrabilidad. Por ello dispon d'un sistema de control de vuelu fly-by-wire dafechu dixital de cuádruple redundancia encargáu d'apurri-y la estabilidá artificial, esti sistema corrixe automáticamente les maniobres del pilotu de forma que nun pueda llevar l'avión fora de les llendes de seguridá yá que el control manual por sigo solo nun podría compensar la inestabilidá inherente. De la mesma, en casos de desorientación, el sistema recupera automáticamente una posición estable del avión.[53][54]

Nel Eurofighter el control de cabecio ye apurríu pola operación simétrica de los planos delanteros y de los alerones-aleta (flaperons) de les nales. El control de alabeo ye consiguíu principalmente por aciu l'usu diferencial de los alerones-aleta de les nales. Y el control de chisgada ye apurríu pol timón del estabilizador vertical.[55] Les superficies de control son movíes per mediu de dos sistemes hidráulicos independientes, que tamién remanen otros componentes del avión, como la cúpula de la cabina, los frenus y el tren d'aterrizaxe.[56]

La saléu ye llevada a cabu coles mesmes por sistema d'allugamientu global (GPS) y un sistema de saléu inercial (INS), y puede utilizar un sistema d'aterrizaxe por preseos (ILS) para aterrizar con mal tiempu.

Cabina[editar | editar la fonte]

Cabina d'un Typhoon colos sos trés pantalla multifunción y palanca de control central.

El Eurofighter Typhoon cuenta con una cabina de “cristal” ensin nengún preséu convencional, esto ye, tola información amosar en pantalles planes. Nella inclúi trés pantalles multifunción (MHDDs; Multi-function Head Down Displays) a color que pueden ser manipoliaes por aciu les tecles qu'arrodien cada pantalla, con un cursor XY, o bien por aciu ordes de voz (DVI, Direct Voice Input).[57] Dispon d'una pantalla de visualización frontera (HUD) con infrarroxu de barríu fronteru (FLIR), manera de control tipu «voz + manos en mandu de gases y palanca de control» (Voice+HOTAS), sistema de simboloxía montáu en cascu (HMSS) (conocíu polos pilotos de prueba como 'el sombreru eléctricu'), sistema de distribución d'información multiplicación (MIDS), un serviciu d'entrada d'información manual (MDEF, Manual Data Entry Facility) allugáu na parte esquierda del panel y un sistema d'alertes de l'aeronave dafechu integráu con un panel d'alertes dedicáu (DWP, Dedicated Warnings Panel). Los preseos de vuelu de reserva, allumaos por LEDs, tán asitiaos na parte derecha del panel.[58]

El tripulante pilota l'avión per mediu d'una palanca de control central y una palanca de gas del motor nel llau esquierdu. Pa escapar de la cabina en casu d'emerxencia utiliza'l asientu eyectable Martin-Baker Mk.16A, propulsado por dos motores cohete.[59]

Fusión de sensores[editar | editar la fonte]

Como tou armamentu modernu, el Eurofigther tien ensame de sistemes, de los que cabo destacar el FCS del tipu "Carefree Handling" desenvueltu por BAES y GEC Marconi, que controla les maniobres del avión según otros subsistemas menores, como l'almisión del aire per mediu del sistema varicrowl.

El Radar ECR 90 CAPTOR-M ta basáu nel Radar Ferranti Blue Vixen del Harrier FSR.Mk2, una y bones la frecuencia de pulsos del radar FoxHunter del Tornáu F.Mk3 nun cumplía los requerimientos del avión. El radar ye del tipu multimodo de cuarta xeneración, con pulsu Doppler en banda X, que dexa identificar oxetivos a más de 150 km (BVR) y con capacidá de busca y bloquéu escontra riba y escontra baxo. Ta prevista como ameyora del radar la sustitución de l'antena de barríu mecánicu por una antena de barríu electrónicu AESA (Active Electronically Scanned Array) d'aprosimao 1400 módulos TR. D'esa manera'l radar va pasar a denominase CAESAR (acrónimo de Captor AESA Radar). Según el consorciu Euroradar (fabricante del Euroradar CAPTOR) les capacidaes del radar Captor vense amontaes de manera significativa cola adopción de l'antena de barríu electrónicu. Amás, según eses informaciones, puede convertise de manera senciella un radar Captor en CAESAR a cencielles camudando l'antena y actualizando el software acomuñáu al radar.

Radar CAPTOR-Y n'esposición.

El Sistema PIRATE dexa la detección y fixación de blancos per mediu de infrarroxus, con un algame de 30 km y foi desenvueltu pol consorciu Eurofirst. Presenta delles maneres de funcionamientu como: Aire-Enrite y Aire-Tierra y amás dexa l'intercambiu de datos col radar ECR 90, anque ye probable que s'use solo en maneres de detección Enrite-Aire cuidao que la RAF, por casu, mercó barquillas Litening II pa llabores d'ataque.

El DASS ye un sistema de detección y respuesta ante amenacies. El sistema avisa de la presencia d'actividá contraria y activa automáticamente les contramedidas más fayadices pa cada tipu d'amenaza. El cascu tien visor integráu na visera que-y apurre información relativa a blancos, velocidaes y distancies.

El subsistema HST del cascu déxa-y apuntar a un blancu al que se tea mirando, anque esti tea fuera del rangu de visión del HUD. Inclusive pudiendo llanzar misiles a blancos asitiaos "sobre'l costazu".

El DVI (Direct Voice Input) ye un sistema que dexa la interacción col avión per mediu de la voz. El pilotu puede realizar acciones como asignaciones de blancos, cambeos de rutes de saléu, cambéu de la información nes pantalles de presentación de datos, etc.

El sistema ESM mide les emisiones electromagnétiques y dexa identificales, según les sos direcciones. Na cabina disponer d'un Head-up display (HUD) d'ampliu campu de visión na que se recibe información de les característiques de vuelu y de les maneres de combate, amás puede presentar imaxes del sistema FLIR del PIRATE.

El Typhoon tien tres pantalles multifunción MHDD con tou tipu d'información. Los mandos siguen la doctrina HOTAS conteniendo más de 50 funciones. Pa terminar colos sistemes cabo destacar les pruebes col traxe de vuelu denomináu Libelle diseñáu por que'l pilotu soporte maniobres con altos valores de G. Este inclúi un sistema que ta formáu por un treme de tubos de líquidu que provoca presión sobre ciertes zones del cuerpu, dependiendo de les circunstancies. Con esti nuevu traxi los pilotos manifestáronse cómodos en maniobres a 12 G, con capacidá pa mover los brazos y falar per radio.

DASS[editar | editar la fonte]

El caza emplega un sofisticáu y altamente integráu subsistema d'ayudes defensives o DASS poles sos sigles n'inglés (Defensive Aids Sub-System) llamáu Praetorian, antes EuroDASS.[62] El DASS inclúi como detectores d'amenaces un receptor d'alerta radar (RWR), una alerta d'aproximamientu de misiles (MAW) y un receptor d'alerta láser (LWR, solo pa los Typhoon británicos). Tamién inclúi como elementos de protección contramedidas electróniques (ECM), chaff, bengalas y un señuelo de radar arremolcáu (TRD; Towed Radar Decoy).[63] El Praetorian puede controlar y responder automáticamente el mundu esterior apurriéndo-y al pilotu una completa evaluación de prioridad ante amenacies aire-enrite y enrite-superficie. Puede responder a amenaces úniques o múltiples.[60]

L'avión tamién cunta con un avanzáu sistema d'avisu de proximidá a tierra (GPWS poles sos sigles en inglés) basáu nel sistema de saléu per referencia al terrén TERPROM usáu pol Panavia Tornáu pero entá más ameyoráu y dafechu integráu coles pantalles y los controles de la cabina.[64]

MIDS[editar | editar la fonte]

El sistema de tresmisión de datos dixital MIDS (Multifunctional Information Distribution System) apúrre-y el enllaz de datos a la rede d'información estandarizada Link 16 de la OTAN que sirve pa intercambiar informaciones táctiques (como por casu trayectories de vuelu, oxetivos, posición, estatus y ordes) ente distintes unidaes o plataformes militares en misiones conxuntes o combinaes.[65][66]

IRST PIRATE[editar | editar la fonte]

Parte frontal d'un Typhoon nel que puede vese el IRST PIRATE.

El sistema PIRATE (Passive Infra-Rede Airborne Track Equipment) ye un sistema de busca y siguimientu por infrarroxos (IRST) que va montáu nel llau esquierdu del fuselaje del Typhoon, per delantre del parabrís. La compañía italo-británica SELEX Galiléu ye la contratista principal que, xuntu cola francesa Thales Optronics y Tecnobit d'España, conformen el consorciu EUROFIRST responsable del diseñu y desenvolvimientu del sistema.[67]

El PIRATE funciona en dos bandes de radiación infrarroxo, de 3-5 y 8-11 micrómetros. Cuando s'usa xuntu col radar nuna misión enrite-aire, funciona como un sistema de busca y siguimientu por infrarroxos (IRST), apurriendo detección y siguimientu d'oxetivu pasivu. Nuna misión enrite-superficie, realiza identificación y localización d'oxetivos. Tamién apurre ayuda de saléu y d'aterrizaxe. Ta enllazáu col visor montáu en cascu del pilotu.[67]

Los Eurofighter empezaron a incorporar el PIRATE nel Bloque 5 de la Tranche 1, siendo'l primeru un exemplar apurríu a la Aeronautica Militara italiana n'agostu de 2007.[68] Pueden consiguise capacidaes de busca d'oxetivos más avanzaes cola adición d'un contenedor de busca de blancos como'l LITENING.[69]

Sistemes d'armes[editar | editar la fonte]

L'armamentu internu del Typhoon consiste nun cañón automáticu Mauser BK-27, de calibre 27 mm, que tien una cadencia de tiru de 1700 disparu per minutu. Ta allugáu nel encastre alar derechu del avión y dispon d'una munición de 150 proyectiles.[70]

   Puntos de anclaje.

   Con capacidá pa depósitos de combustible.

   Posición del cañón internu.

Nel esterior dispon d'hasta 13 puntos de anclaje, de los que 5 tán nel fuselaje y 8 so les nales. Nestos soportes puede cargar una gran variedá d'armamentu lanzable aire-enrite y enrite-superficie, amás d'un máximu de 3 depósitos de combustible esternos (de 1000 o 2000 llitros) y contenedores (pods) como'l designador d'oxetivos LITENING.[71]

Armamentu lanzable
Aire-enrite !

Misiles de curtiu algame

AIM-9L Sidewinder
AIM-132 ASRAAM
IRIS-T
Misiles de mediu llargu algame AIM-120 AMRAAM
El futuru MBDA Meteor
Enrite-superficie !

Misiles antibuque

AGM-84 Harpoon
Rb 12 Penguin
Misiles antirradiación AGM-88 HARM
MBDA ALARM
El futuru AGM Armiger
Misiles para sofitu aéreu cercanu AGM-65 Maverick
Brimstone
Misiles de cruceru Storm Shadow
Taurus KEPD 350
Bombes empuestes Paveway II: GBU-10, GBU-16 y GBU-48
Paveway III: GBU-24 y BPG-2000
JDAM
Les futures HOPE/HOSBO
Bombes de cayida llibre/retardaes De les clases 500, 1000 y 2000 lb.

Esa amplia gama d'armamentu puede combinase nel caza de numberoses formes. De siguío amuésense unos exemplos de configuraciones según el tipu de misión (toes inclúin el cañón internu).[71]

Configuraciones
Superioridá aérea Polivalente Interdicción / ataque
  • 6× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

2× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 3× Tanques de combustible de 1000 l

  • 2× Misiles de cruceru *

2× Bombes empuestes por láser/GPS

  • 4× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

4× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 1× Tanque de combustible de 1000 l

  • 4× Bombes empuestes por láser/GPS
  • 4× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

2× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 1× Pod designador láser

  • 2× Tanques de combustible de 1000 l
Sofitu aéreu cercanu Supresión y destrucción de defenses aérees Ataque marítimu
  • 18× Misiles antitanque (3 por soporte)
  • 4× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

2× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 1× Tanque de combustible de 1000 l

  • 2× Bombes empuestes por láser/GPS
  • 2× Misiles antirradiación
  • 4× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

2× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 1× Pod designador láser

  • 2× Tanques de combustible de 1000 l
  • 4× Misiles antibuque
  • 4× Misiles enrite-aire de mediu llargu algame *

2× Misiles enrite-aire de curtiu algame * 3× Tanques de combustible de 1000 l

Rendimientu en combate[editar | editar la fonte]

Demostración de vuelu del Eurofighter Typhoon.

El rendimientu en combate del Typhoon, comparándolo en particular colos F-22 Raptor y F-35 Lightning II estadounidenses y el Dassault Rafale francés, foi oxetu de muncho discutiniu. Anque realizar comparances totalmente veraces ya imparciales ye imposible cola información pública disponible, hai un estudiu de l'Axencia d'Evaluación ya Investigación en Defensa del Reinu Uníu comparando al Typhoon con otros caces contemporaneos; nesti estudiu'l Typhoon yera'l segundu solo dempués del F-22.[72]

El 20 de xunetu de 2004, el xeneral John P. Jumper, Xefe d'Estáu Mayor de la Fuerza Aéreo d'Estaos Xuníos, probó un Eurofigther del primer escuadrón operacional de la Luftwaffe convirtiéndose asina na primer persona en volar nel Typhoon y nel Raptor. Esi mesmu día declaró:

Cquote1.svg «Piloté tolos

reactores de la fuerza aéreo [estadounidense]. Nengún ye tan bonu como'l Eurofighter.»[73][74]

Cquote2.svg

En marzu de 2005, Jumper fixo unos comentarios alrodiu de esos dos aviones pa la sección de noticies de la Fuerza Aéreo de los Estaos Xuníos. El xeneral dixo:

Cquote1.svg «El

Eurofighter ye tantu axilosu como sofisticáu, pero sigue siendo malo de comparar col F/A-22 Raptor. Son distintos tipos d'aviones de mano; ye como si pídennos que comparemos un coche de NASCAR con unu de Fórmula 1. Dambos son emocionantes de forma distinta, pero tán diseñaos pa distintos niveles de rendimientu.»[75]

Cquote2.svg

Amás comentó:

Cquote1.svg «El

Eurofighter ye ensin dulda, tocantes a suavidá de controles y la capacidá de tracción (y de caltener fuerces G elevaes), bien impresionante. Foi diseñáu pa eso, especialmente la versión que yo piloté, col so aviónica, les pantalles con mapa móvil a color, etc. —toa era de primera clase-, y la maniobrabilidad del avión en combate zarráu tamién foi bien impresionante.»[75][73]

Cquote2.svg
Un Typhoon español executando un despegue de máximu rendimientu nel Royal International Air Tattoo 2007.

En xunu de 2005, el selmanal escocés Scotland On Sunday informó de que l'añu anterior un Eurofighter T1 d'entrenamientu tuviera un alcuentru casual con dos cazabombarderos F-15Y de la Fuerza Aéreo estadounidense sobre'l Distritu de los Llagos, nel norte de Inglaterra. L'alcuentru convertir nun combate simuláu nel qu'el Eurofighter consiguió evitar a los sos persiguidores y maniobrar hasta asitiase en posición de tiru. L'ésitu d'esta aeronave foi una sorpresa tantu pa los estadounidenses como pa los británicos.[76]

En xunetu de 2007, la Fuerza Aéreo India esplegó les sos Sujói La so-30MKI nel exerciciu Indra-Dhanush colos Eurofighter Typhoon de la Royal Air Force. Ésta foi la primer vegada que los dos aviones tomaben parte nesti exerciciu,[77] y la Fuerza Aéreo India nun dexó que los sos pilotos usaren el radar N011M Bars de los MKI mientres l'exerciciu con cuenta de caltenelo en secretu.[78] Mientres l'exerciciu, los pilotos de la RAF almitieron francamente qu'el El so-30MKI amosara una maniobrabilidad cimera a la del Typhoon pero que los otros habíen estudiáu, preparáu y antemanáu esto. Los pilotos indios pela so parte tamién quedaron visiblemente impresionaos ante l'axilidá del Typhoon nel aire.[79]

Un Typhoon biplaza británicu realizando un xiru.

Mientres l'exerciciu "Typhoon Meet" celebráu en Sevilla en marzu de 2008, Eurofighters británicos, alemanes, italianos y españoles enfrentar a aviones de combate F/A-18 Hornet y Mirage F1 del Exércitu del Aire español, F-16 de la Fuerza Aéreo Portuguesa y AV-8B Harrier II de la Armada española nun simulacro de combate aéreu. Afírmase que los Eurofighter ganaron tolos combates (inclusive n'inferioridá numbérica de 8 contra 27) ensin sufrir perdes.[80][81]

A finales de 2008 la revista aeroespacial alemana FLUG REVUE informó qu'unos caces Typhoon xermanos enfrentar a Rafales franceses y que les resultancies dizse que fueron «bien gratificantes», siendo la principal estrema'l «enforma mayor emburrie del motor EJ200».[82]

A principios del 2010, la páxina web oficial del Eurofighter fixo públicu que mientres los exercicios de entrenamientu en combate aéreu disimilar (DACT) llevaos a cabu pola OTAN nes isla Canaries en 2009, dos Eurofighter españoles habíen consiguíu "baltar" nun combate aéreu a siete de los ocho F-15 estadounidenses qu'actuaben como agresores nel exerciciu. El primeru de los caces españoles consiguió ablayar a cuatro F-15, ente que'l segundu ablayó a trés más. Oficiales del Exércitu del Aire español señalaron que mientres aquelles maniobres los pilotos españoles llevaron los Eurofighter a la llende de la so capacidá.[83][84]

L'emburrie del EJ200 dexa qu'el Typhoon cunte con capacidá de supercrucero, esto ye, ye capaz de volar a velocidá supersónica ensin usar postquemadorye. Acordies con les páxines oficiales del les fuerces aérees d'Alemaña y Austria, la so velocidá máxima posible ensin postcombustión ta ente Mach 1,2 y Mach 1,5 según la configuración.[85] Anque'l Eurofighter solo consigue la velocidá máxima de supercrucero nuna configuración ensin misiles nin tanques de combustible esternos.[79]

El consorciu Eurofighter afirma qu'el so caza tien una mayor velocidá de xiru tantu a velocidaes subsóniques como supersóniques, y una mayor aceleración a Mach 0,9 a 20,000 feet (6,100 m), que los caces F-14 Tomcat, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon, F/A-18 Hornet, Dassault Mirage 2000, Dassault Rafale, Sujói El so-27 y Mikoyan MiG-29.[72]

Cquote1.svg «Lo que la xente nun

sabe sobre'l Typhoon ye lo bono que ye a gran altitú. Ente 40.000 y 55.000 pies, nada puede tocalo sacante un F-22. Eso ye lo que fai que sía tan fuerte en defensa aérea
—Air Chief Marshal Sir Glenn Torpy, Xefe d'Estáu Mayor de la Royal Air Force, 12 de febreru de 2009 en Aero India, Bangalore.[86]

Cquote2.svg

El misil de llargu algame enrite-aire que portaba'l Eurofighter al empecipiar la so vida operativa yera'l AIM-120 AMRAAM, pero esti va ser sustituyíu pol MBDA Meteor, cuando tea disponible, colo que va llograr un mayor y meyor algame y maniobrabilidad que nengún otru proyectil disponible. Esto tendría de da-y una mayor ventaya sobre caces con misiles menos avanzaos, particularmente a aquellos ensin los beneficios de les tecnoloxíes furtives, y poro, más fácilmente detectables por radares.

Variantes[editar | editar la fonte]

Ficheru:Xen. William T. Hobbins on an orientation flight in a Spanish Eurofighter May at Moron AB.jpg
Detalle de la sección delantera d'un Eurofighter biplaza español.
Eurofighter Typhoon T.1 de la Royal Air Force.
Typhoon F2 de la RAF.

Aviones de desenvolvimientu[editar | editar la fonte]

  • DA (Development aircraft - Aeronave de Desenvolvimientu) - Siete aviones con equipamientu y misiones distintes.
    • Bandera d'Alemaña DA1 (Alemaña) - Estructura de vuelu, motores y Software de Control de Vuelu (FCS - Flight Control Software).
    • Bandera del Reinu Xuníu DA2 (Reinu Uníu) - Desenvolvimientu del FCS y meyores estructurales.
    • Bandera d'Italia DA3 (Italia) - Desenvolvimientu de sistemes armamentísticos.
    • Bandera del Reinu Xuníu DA4 (Reinu Uníu) - Desenvolvimientu de radar y aviónica, siendo actualizáu a la Fase 2.
    • Bandera d'Alemaña DA5 (Alemaña) - Desenvolvimientu de radar y aviónica, siendo actualizáu a la Fase 2.
    • Bandera d'España DA6 (España) - Desenvolvimientu d'estructura de vuelu y pilotaje (estrelláu).[87]
    • Bandera d'Italia DA7 (Italia) - Saléu, aviónica y carga de misiles.

Aviones de producción instrumentados[editar | editar la fonte]

  • IPA (Instrumented Production Aircraft - Aeronave instrumentada de producción) - Siete aviones de producción estándar pa futuru desenvolvimientu de sistemes.
    • Bandera del Reinu Xuníu IPA1 (Reinu Uníu) - Subsistema d'Ayudes Defensives (DASS - Defensive Aids Sub System).
    • Bandera d'Italia IPA2 (Italia) - Integración d'armamentu enrite-tierra.
    • Bandera d'Alemaña IPA3 (Alemaña) - Integración d'armamentu enrite-aire.
    • Bandera d'España IPA4 (España) - Integración d'armamentu enrite-tierra y desenvolvimientu ambiental.
    • Bandera del Reinu Xuníu IPA5 (Reinu Uníu) - Integración d'armamentu enrite-tierra y aire-enrite.
    • Bandera del Reinu Xuníu IPA6 (Reinu Uníu) - Conversión d'aeronaves de Serie (BS031) - Sistemes de aviónica de la Fase 2.
    • Bandera d'Alemaña IPA7 (Alemaña) - Conversión d'aeronaves de Serie (GS029) - Estándar de la Fase 2.

Aviones de producción en serie[editar | editar la fonte]

Los aviones de producción en serie, tamién conocíos poles sigles n'inglés SPA (Series Production Aircraft), son los aviones operacionales y d'entrenamientu.

Tranche 1[editar | editar la fonte]

Los aviones de la Tranche 1 fueron producíos dende 2003 d'equí p'arriba y cuntaron coles capacidaes iniciales del Typhoon.

  • Bloque 1: Capacidá operacional inicial (IOC poles sos sigles en inglés) y capacidá de defensa aérea.
  • Bloque 2: Capacidaes enrite-aire inicial.
  • Bloque 2B: Capacidaes enrite-aire completu.
  • Bloque 5: Capacidá operacional completa (FOC) estándar combinando les capacidaes enrite-aire esistente con capacidaes enrite-tierra. Tolos aviones de la Tranche 1 tán siendo actualizaos coles capacidaes del Bloque 5 por aciu el programa de reconversión R2.[88]

Tranche 2[editar | editar la fonte]

  • Bloque 8: Nuevos computadores de misión (hardware) necesarios pa la integración d'armamentu futuru como los misiles Meteor, Storm Shadow y Taurus. Diferencies na construcción cola Tranche 1 rellacionaos con obsolescencia o cambeos na tecnoloxía de producción.
  • Bloque 10: Capacidá operacional aumentada (EOC) 1, :Aire-enrite:

AIM-120C-5 AMRAAM, IRIS-T dixital

Enrite-tierra: GBU-24, armes empuestes por GPS, ALARM, Paveway III ya IV, Rafael LITENING III *

Bloque 15: EOC 2, :Aire-enrite: Meteor, :Enrite-tierra: Taurus, Storm Shadow, Brimstone.

Tranche 3A[editar | editar la fonte]

Los aviones de la Tranche 3 (Bloque 25) tán anguaño en producción.

  • Bloque 20: EOC 3.
  • Bloque 25:

Por cuenta de problemes presupuestarios derivaos de l'actual crisis económica, la Tranche 3 foi estremada en dos:[89] la Tranche 3A y la Tranche 3B. Los aviones de la Tranche 3A van tener interfaces pa posibles meyores futures, pero van ser apurríos col nivel de capacidaes algamáu na Tranche 2.,[90] dexando la Tranche 3B a la espera de ser aprobada.[91]

Tranche 3B[editar | editar la fonte]

Va Incluyir les siguientes meyores[89][6] de ser aprobada:[92]

Eurofighter naval[editar | editar la fonte]

Originalmente propuestu nos años 90 como una posible solución a les necesidaes de la Marina Real del Reinu Uníu pa un avión embarcáu pal so nuevu portaaviones clase Queen Elizabeth (Future Carrier - Borne (FCBA)).[93][94][95] En xineru de 2001, el Ministeriu de defensa del Reinu Uníu refugó formalmente la opción d'un Eurofighter naval pa los sos nuevos portaaviones nacionales, a favor de la variante STOVL, esto ye, el F-35B, que nesi momentu prometió ser un avión capaz, llixeru, monomotor, so costo y de menor marca de radar, más invisible pol so diseñu stealth. Dichu avión suponíase qu'entraría en serviciu en 2012, fecha que coincidiría cola qu'entraríen en serviciu los nuevos portaaviones nacionales del Reinu Uníu. Foi refugáu por "motivos d'eficacia-costo".[96]

El Plan de Revisión de seguridá y defensa estratéxica d'ochobre de 2010 ("SDSR") anunció que por cuenta de problemes de tiempu, costo y desenvolvimientu cola variante STOVL F-35 (F-35B), el Reinu Uníu va dar# en l'alquisición de la variante CATOBAR F-35C nel so llugar, que son más grandes y pesaos, tamién van ser utilizaes pola US Navy nos nuevos portaaviones USS Gerald R. Ford (CVN-78). Esto va riquir que los portaaviones clase Queen Elizabeth del Reinu Uníu (que yá tán en construcción) sían modificaos con catapultes de vapor o les nueves catapultes electromagnétiques pa llanzar a los aviones nel futuru.

Esto, combináu colos crecientes costos y plazos d'execución del programa F-35[97] llevó a anovaes llamaes por que el Reinu Uníu ataye o retarde la so participación nel programa F-35 y "navalice" el tramu final de producción del caza européu Eurofighter (que yá ta comprometíu a mercar pa bases en tierra) pa operar dende los nuevos portaaviones clase Queen Elizabeth.[98] A pesar d'ello, hasta la fecha, el Eurofighter naval sigue siendo solo una propuesta;[99][100] pero haise se produció ciertu interés por otres naciones, como la India, n'afaer el Eurofighter pa operar en portaaviones.[101]

La variante de diseñu propuesta dexaría al Eurofighter operar dende portaaviones en despegue curtiu pero repongo por aciu detención (STOBAR), utilizando una rampla “sky jump" pa llanzar aviones y “arresting gear” o cabu de detención p'aterrizaxe convencional, o con catapultes de vapor en forma similar al caza Rafale de Francia.

En febreru de 2011, BAE debutó con un Typhoon naval en respuesta a la solicitú de la India. El modelu ufiertáu ye STOBAR (despegue curtiu pero repongo por aciu detención) capaz d'operar na futura clase de portaaviones llixeros INS Vikrant (R11) d'India.

Los cambeos necesarios por que'l Typhoon sía llanzáu pol “sky jump” y pueda ser recuperáu nos aterrizaxes, amiesta unos 500 kg a la estructura del avión. Si l'Armada India escuerre un portaaviones con llanzamientu per catapulta dende un portaaviones llixeru, el Typhoon dica agora ye pocu competitivu frente a les ufiertes de los otros rivales (por casu, Rafale de Francia, el Super Hornet de Estaos Xuníos, el nuevu caza de pesu mediu Mikoyan MiG-29K y el caza pesáu El so-33 de Rusia, y el nuevu proyectu del caza naval llixeru nacional HAL Texas de India y el caza llixeru Saab Gripen NG de Suecia).

Dende la xunta de confirmación de compra, los requisitos pa operar en catapulta, nuevu tren d'aterrizaxe, nales adelantraes y más estendíes, añeden demasiáu pesu a esta aeronave, mengüen el rendimientu y aumenten sustancialmente los costos pol cambéu".[102]

Usuarios[editar | editar la fonte]

Eurofighter Typhoon alemán.
Eurofighter Typhoon español.
Eurofighter Typhoon italianu.
Vista fronteru d'un Eurofighter Typhoon británicu en vuelu.
Alemaña *

Luftwaffe. Recibíos 55 aviones de 143 pidíos.[6]

    • Jagdgeschwader 73 Steinhoff.[103]
    • Jagdgeschwader 74.[103]
    • Jagdbombergeschwader 31 Boelcke.[103]
Arabia Saudina
Austria *

Fuerza Aéreo Austriaca. Recibíos 15 aviones.[104]

    • Überwachungsgeschwader[103]
España *

Exércitu del Aire d'España. Recibíos 60 aviones de 73 pidíos.[6]

Italia *

Aeronautica Militara. Recibíos 62 aviones de 96 pidíos.[ensin referencies]

    • 9º Gruppo Caccia.[103]
    • 20º Gruppo Caccia.[103]
    • 12º Gruppo Caccia.[103]
Kuwait
Omán
Reinu Uníu

Inventariu[editar | editar la fonte]

A pesar de los retrasos y discutinios pol so costu, el Typhoon atopar en producción dende l'añu 2003.

  • Nel serviciu británicu, esta aeronave va sustituyir al interceptor Tornáu F3 y al avión d'ataque a tierra Xaguar GR3A. Los Tornáu van ser reemplazaos gradualmente nel períodu 2006-2010, y los Xaguar nel 2010-2014. Les entregues iniciales de Typhoon a la RAF dieron empiezu en 2003. La primer unidá foi una Unidá d'Evaluación Operacional, 17º escuadrón de la RAF, nel añu 2003, siguida de la Unidá de Conversión Operacional, 29º escuadrón de la RAF, nel añu 2004. La designación inicial de les aeronaves de la RAF son T1, pa'l entrenadores de dos asientos, y F1*, pa los caza operativos d'únicu asientu.
  • Un trabayu de marketing y comercialización consiguió un pidíu de Austria de 15 unidaes y de Arabia Saudina por un númberu de 48 unidaes, más 24 opcionales (con probabilidá de nueves alquisiciones).
  • El gobiernu griegu tamién escoyó'l Eurofighter, pero'l pidíu retardar pol gastu causáu polos Xuegos Olímpicos d'Atenes 2004,[109] y pola compra posterior de 30 F-16, lo que paeció indicar un desinterés del gobiernu griegu pol Eurofighter.
  • Ente los países qu'amosaron interés nel Eurofighter destaca Turquía, de la que se diz qu'inclusive podría pasar a ser el quintu sociu del programa.

El Typhoon puede llegar a cumplir los requerimientos del programa pal futuru sistema ofensivu aéreu del Reinu Uníu, que busca reemplazar la capacidá d'ataque fondu, cubierta hasta'l momentu pol Tornáu GR4. Si ye escoyíu, el Typhoon tendrá de ser reformáu pa modificar la carga interna d'armamentu según amontar la capacidá interna de combustible.

Problemes[editar | editar la fonte]

Un periódicu alemán publicó en 2004 que los pocos Eurofighters en serviciu na Luftwaffe nun cumplíen les especificaciones riquíes. Por causa de dificultaes técniques, los aviones solo podíen desapegar ensin munición pal cañón y con temperatures moderaes. De toes formes, ye importante destacar que les primeres aeronaves apurrir con acabáu básicu, cola posibilidá d'amontase gradualmente, ello ye que BAE afirmó que les capacidaes de les aeronaves van evolucionar más rápidu que l'entrenamientu de los pilotos.

En 2001, anuncióse que la RAF nun diba usar el cañón internu del avión. Esto nun se debía a que se percibiera'l cañón como non aparente sinón por consideralo innecesariu, una y bones l'armamentu con misiles considerábase más fayadizu pal rol de caza del Typhoon. De toes formes, la eliminación del cañón afectaría a les característiques de vuelu del avión, riquiendo cambeos nel software de vuelu que tendrán de ser costeadas pola RAF. Precisamente, por cuenta de esta circunstancia, la RAF anunció que toos les sos Typhoon llevaríen el cañón, anque nun sería utilizáu. Los técnicos de la RAF aseguraron qu'esto aforraría dineru al amenorgar el costu de los requerimientos pa los equipos de tierra y evitar los efectos de fatiga al disparar el cañón. La RAF caltien la opción d'activar los cañones nun tiempu mínimu si los requerimientos operacionales variaren.[111]

Historial d'operaciones[editar | editar la fonte]

Un Typhoon F2 de la Real Fuerza Aéreo Británica escoltando a un bombarderu estratéxicu rusu Túpolev El to-95 sobre'l Atlánticu Norte nel añu 2008.
  • El 21 de payares de 2002, un Eurofighter Typhoon versión protótipo estrellar na Sierra de Altamira en Toledo. Afortunadamente los dos tripulantes pudieron eyectarse del avión primero que s'estrellara.[112]

Especificaciones[editar | editar la fonte]

Plantía:Especificaciones d'aeronave

Finxos del desenvolvimientu[editar | editar la fonte]

  • 1972
    • La RAF presentó'l so requerimientu (AST-396) d'una aeronave con capacidaes STOVL pa sustituyir a la flota de Harrier y Xaguar revisóse la especificación AST-403 pa un caza de superioridá aérea. El requerimientu de STOVL sumió y la AST-409 desaguó nel desenvolvimientu del Harrier GR5
  • Metá de los años 70
    • Francia, Alemaña y Reinu Uníu empecipiaron, conjuntamente, el programa pal Avión de Combate Européu (ECA, European Combat Aircraft)
  • 1979
    • Siguiendo los distintos requerimientos (en particular, el requerimientu francés de compatibilidá con portaaviones) BAe y MBB propunxeron el Caza de Combate Européu (ECF - European Combat Fighter)
  • 1981
    • El desenvolvimientu de distintos prototipos nacionales y les continues diferencies sobre les especificaciones, llevaron a la cancelación del programa ECF
    • Los socios de Panavia (Alemaña, Italia y Reinu Uníu) llanzaron l'Avión de Combate Axilosu (ACA - Agile Combat Aircraft). Por cuenta de la falta de pagu del desenvolvimientu per parte d'Alemaña ya Italia, el Reinu Uníu pagó'l prototipu de 80 millones de llibres, el Programa d'Aeronave Européu (EAP)
  • 1983
    • Mayu. Roblóse'l contratu de producción del prototipu del EAP
    • Reinu Uníu, Francia, Alemaña, Italia y España llanzaron el programa de Caza Européu del Futuru (F/EFA - Future European Fighter Aircraft). L'aeronave tendría de tener característiques de Despegue Curtiu y Aterrizaxe (STOL) y capacidaes d'ataque más allá del rangu visual (BVR)
  • 1984
    • Francia repitió'l so requerimientu d'una versión con capacidá pa ser utilizáu en portaaviones y esixe el 50% de la carga de trabayu. Reinu Uníu, Alemaña ya Italia optaron por establecer un nuevu programa EFA
  • 1985
    • Francia abandonó oficialmente'l programa, empezando'l so proyectu ACX que terminaría dando orixe al Dassault Rafale
    • 27 d'ochobre. El demostrador EAP estrenar en BAe Warton
  • 1986
  • 1988
    • 23 de payares. Robláronse los contratos pa la producción de motores de demostración
  • 1990
  • 1991
    • 1 de mayu. Últimu vuelu del demostrador EAP.
  • 1992
    • Constituyóse EuroDASS pal desenvolvimientu de los Sub-Sistemes d'Ayuda Defensiva (DASS). Primeramente solo Reinu Uníu ya Italia participaben. Col Eurofighter en serviciu solo los aviones de la RAF esploten toles posibilidaes del DASS.
    • Julio. Alemaña anunció la so intención d'abandonar el proyectu. Empezaron negociaciones p'amenorgar costos. Como aeronave de motor únicu, Alemaña decantar por sistemes más baratos como los F/A-18 APG-65 en llugar de los ECR-90, y retrasó la so entrada en servicio dos años. Alemaña participó en tolos sistemes.
    • Avientu. Se renombró a Eurofighter 2000
  • 1994
    • 27 de marzu. Primer vuelu de la primer aeronave de desenvolvimientu, DA1 de DASA en Manching con motores RB199.[2]
    • 6 d'abril. Primer vuelu del segundu avión de desenvolvimientu, DA2 de BAe Warton. El DA2 tamién voló con motores RB199
  • 1995
    • 4 de xunu. Primer vuelu del DA3 italianu, el primeru con motores EJ200
  • 1996
    • 31 d'agostu. El DA6 español foi'l primer doble asitio en volar.
  • 1997
    • 27 de xineru. Primer vuelu del DA7 dende Turín.
    • 24 de febreru. Primer vuelu del DA5 alemán, el primeru forníu con ECR-90.
    • 14 de marzu. Primer vuelu del DA4 británicu, el segundu dos asientos y el postreru de los siete aviones de desenvolvimientu.
  • 1998
    • Xineru. Primeros intentos de reabastecimiento en vuelu arreyaron al DA2 y un Vickers VC-10 de la RAF.
    • 30 de xineru. NETMA y Eurofighter GmbH roblaron contratos pa la producción y soporte de 620 aeronaves.
    • Setiembre. Adoptóse'l nome de Typhoon, anunciáu como nome definitivu pa la so esportación. Hubo discutiniu por que lo último n'aeronaves llevara'l nome del Hawker Typhoon, un avión de la Segunda Guerra Mundial.[119]
    • 18 d'avientu. Robláronse los contratos de la fase.
  • 1999
    • Constituyóse la compañía Eurofighter International como única compañía pa la xestión de toles esportaciones.
  • 2000
    • 8 de marzu. Primer vienta al estranxeru: 60 aviones adquiríos por Grecia con opción a otros 30.
    • 16 de mayu. Reinu Uníu encargó'l MBDA Meteor BVRAAM, llevando importantes beneficios pa los proyectos d'esportación.
    • 7 de xunetu. El DA2 remaneció dempués de 10 meses paráu, colo último de aviónica, pintáu en negru p'amenorgar l'efectu visual de 490 transductores de presión instalaos na superficie.
  • 2002
    • 5 d'abril. El IPA2 realizó'l so primer vuelu dende Turín.
    • 11 d'abril. El IPA3 realizó'l so primer vuelu dende Manching, Alemaña.
    • 15 d'abril. El IPA1 realizó'l so primer vuelu dende BAE Warton.
    • 2 de xunetu. Austria anunció l'alquisición de 24 Typhoon, darréu amenorgáu a 18.
    • 23 de xunetu. El nome "Typhoon" adoptóse oficialmente como nome de serviciu polos cuatro países socios.
    • 21 de payares. El DA6 español estrellar a 110 km (70 el mio) al sur-oeste de Madrid. El problema atribuyir a un modelu de desenvolvimientu inicial del motor EJ200, un problema que'l fabricante aportunó que nun puede asoceder colos motores en producción.[87]
    • 11 d'avientu. Les pruebes de vuelu se reemprendieron.
  • 2003
    • 13 de febreru. El primer avión de serie, GT001, voló dende Manching. Foi'l primeru de los 180 aviones alemanes.
    • 14 de febreru. N'espaciu d'una hora'l IT001 italianu y BT001 británicu realizaron el so vuelu inaugural.
    • 17 de febreru. L'avión español ST001 voló dende EADS Military Aircraft, Xetafe, España.
    • 8 de marzu. Entra en serviciu activu na Luftwaffe alemana'l primera Eurofighter Typhoon.[3]
    • 30 de xunu. Roblóse l'alcuerdu de recepción, faciendo formal la entrega de les aeronaves a les naciones socies.
    • Ochobre. Empezó la integración de Meteor.
  • 2004
    • 27 de mayu. Lleguen a la Base Aérea de Morón los trés primeros aviones Eurofighter españoles, adscritos al 111 Escuadrón de la Nala 11 de Morón.
    • 27 de xunu. Dos Typhoon T1 de la RAF salieron del Reinu Uníu a Singapur pal so comercialización y entrenamientu.
    • 15 d'avientu. Reinu Uníu confirmó'l pidíu d'un segundu llote de 89 aviones, la última nación n'algamar la fase 2 de producción de 236 aeronaves
  • 2005
  • 2006
  • 2007
    • Setiembre. El ministru de Defensa, José Antonio Alonso, preside la entrega del cazabombardero 19 pa España.[123]
  • 2008
    • Xineru. Eurofighter GmbH anuncia la designación oficial del primer escuadrón Eurofighter d'España, perteneciente a la Nala 11 con un total de 14 aviones. N'España l'avión foi designáu CE.16 Eurofighter, y el númberu de serie del primer aparatu apurríu a les fuerces armaes españoles yera CE16-01
    • Marzu. Catorce Eurofighter Typhoon del Exércitu del Aire español, de la Nala 11 de Morón, cuatro de l'Aeronáutica Italiana, trés de la Luftwaffe alemana y cuatro de la Royal Air Force vuelen per primer vegada xuntos nun exerciciu de defensa d'espaciu aéreu. La Base Aérea de Morón (Sevilla) y los cielos de Albacete son l'escenariu de les maniobres denominaes "Typhoon Meet", nes que se realicen simulacros de combates aéreos con F-18 y Harrier españoles y F-16 portugueses.[124]
    • 11 d'agostu: Arabia Saudina empecipia los primeros contactos col enfotu de adquirir un segundu llote de Eurofighter de 72 o más unidaes.[24]
    • 21 d'ochobre: Reinu Uníu recibe los sos dos primeros aviones de la Tranche 2.[125]

Vease tamién[editar | editar la fonte]

Plantía:Sección VT

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Eurofighter GmbH organisation» (inglés). Eurofighter.com. Archiváu dende l'orixinal, el 3 de mayu de 2009. Consultáu'l 27 de mayu de 2009.
  2. 2,0 2,1 2,2 Julio Maíz Sanz (10-2008). «Los caces del Exércitu del Aire d'España (I): Eurofighter». Avion.MicroSiervos.com. Consultáu'l 27 de mayu de 2009.
  3. 3,0 3,1 «German Air Force take Delivery of First Series Production Eurofighter» (inglés). Eurofighter.com (8 d'abril de 2003). Archiváu dende l'orixinal, el 10 de mayu de 2009. Consultáu'l 27 de mayu de 2009.
  4. 4,0 4,1 Emmet Oliver; Massoud A. Derhally (17 de setiembre de 2007). «Saudis Pay 4.43 Billion Pounds for 72 Eurofighters (Update5)» (inglés). Bloomberg.com. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  5. «Eurofighter Typhoon “made in Spain”». LandingShort.com (10 d'abril de 2008). Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 http://www.defenseindustrydaily.com/Eurofighters-EUR-9B-Miltinational-Tranche-3A-Contract-05674/
  7. [1]
  8. [2]
  9. caza-eurofighter-a-cambéu-de-llogros-en-exportacion
  10. [3]
  11. [4]
  12. [5]
  13. Flight Global (27 de mayu de 2008). «ILA 2008: Indian Bids add spice.» (inglés). flightglobal.com. Archiváu dende l'orixinal, el 21 d'agostu de 2008. Consultáu'l 30 de xineru de 2011.
  14. «Saudis confirm 4bn Typhoon deal» (inglés). FinancialTimes.com (17 de setiembre de 2007). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de febreru de 2012. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  15. Norton-Taylor, Richard (15 d'abril de 2011). «RAF Typhoon jets draw MPs' flak over £20bn price tag» (inglés). Guardian.co.uk. Consultáu'l 12 d'agostu de 2011.
  16. National Audit Office, United Kingdom (marzu de 2011). «Management of the Typhoon Project» (inglés). nao.org.uk. Consultáu'l 12 d'agostu de 2011.
  17. http://www.spiegel.de/spiegel/vorab/ 0,1518,714332,00.html
  18. 18,0 18,1 18,2 https://web.archive.org/web/20131012103627/http://www.defensa.gob.es/Galerias/politica/armamentu-material/ficheros/DGM_Avion_EUROFIGHTER.pdf
  19. http://www.centredelas.org/attachments/654_Informe7_cas.pdf
  20. Ian Traynor (2 de payares de 2006). «Democracy gridlocked by unstable coalitions» (inglés). Guardian.co.uk. Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  21. Mark Heinrich (26 de xunu de 2007). «Austria, Eurofighter agree jet order cut -ministry» (inglés). Reuters.com. Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  22. «Eurofighter Typhoon Delivered To Five Nations» (inglés). Eurofighter.com (12 de xunetu de 2007). Archiváu dende l'orixinal, el 7 d'avientu de 2008. Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  23. Oliver Morgan (3 d'avientu de 2006). «BAE in eye of the Typhoon» (inglés). Guardian.co.uk. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  24. 24,0 24,1 Agence France-Presse (11 d'agostu de 2008). «Saudi Arabia Eyes More BAE Eurofighter Jets» (inglés). DefenseNews.com. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  25. Financial Times (21 d'avientu de 2012). «Oman signs £2.5bn Eurofighter deal» (inglés). Consultáu'l 23 d'avientu de 2012.
  26. Infodefensa (21 d'avientu de 2012). «en-el-septimo-veceru-de-eurofighter-con-un pidíu-de-12-caces-2.html Omán convertir nel séptimu veceru de Eurofighter con un pidíu de 12 caces». Infodefensa.com (IDS, S.L.). Consultáu'l 24 d'avientu de 2012.
  27. Luis Calvo (21 d'avientu de 2012). «Omán merca'l Eurofighter». Fly-News.es. Consultáu'l 24 d'avientu de 2012.
  28. «Eurofighter welcomes Greek announcement on future combat aircraft» (inglés). Eurofighter.com (12 de febreru de 1999). Archiváu dende l'orixinal, el 19 de marzu de 2015. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  29. «Eurofighter starts negotiations for Greek buy» (inglés). FlightGlobal.com (14 d'abril de 1999). Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  30. «2.200 millones d'euros pal caza de la próxima década» (inglés). Ekathimerini.com (26 de xunu de 2006). Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  31. Sakshi Arora (24 d'abril de 2008). «EADS offers Eurofighter Typhoon to India» (inglés). German-Info.com. Consultáu'l 10 d'avientu de 2009.
  32. «India: EADS va usar el Eurofighter pa competir en concursu del Exércitu indiu». AviacionDigitalGlobal.com (25 d'abril de 2008). Consultáu'l 10 d'avientu de 2009.
  33. «EADS proposes strategic partnership with Indian aerospace and defence companies» (inglés). Eurofighter.com (13 de febreru de 2009). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de payares de 2009. Consultáu'l 10 d'avientu de 2009.
  34. The Tribune (India) (10 de xineru de 2011). «Eurofighter ahead in IAF deal» (inglés). TribuneIndia.com. Consultáu'l 13 de xineru de 2011.
  35. [6]
  36. [7]
  37. [8]
  38. Relación emburrie a pesu = 180.000 N d'emburrie máximu / 16.000 kg de pesu cargáu * 9,807 m/s²
  39. http://www.eurofighter.com/media/press-office/facts-sheet-mediakit/benefits-to-industry.html
  40. «Copia archivada». Archiváu dende l'orixinal, el 1 de setiembre de 2011. Consultáu'l 13 de mayu de 2013.
  41. https://web.archive.org/web/20111027132951/http://www.aeropolis.es/opencms/export/sites/aeropolis/ye/modules/revistes/axuntos/aeronautica_09.pdf
  42. http://www.xjtag.com/docs/us/xjtag_tecnobit_casestudy_us.pdf
  43. http://www.selex-sas.com/EN/Common/files/SELEX_Galiléu/Products/PIRATE_dsh.pdf
  44. http://www.prouinvestigaciomilitar.org/documents/articles/tecnomarkets-com.htm
  45. http://www.indracompany.com/noticia/indra-axudícase-contratu-pa-llote-de-simuladores-del-eurofighter
  46. http://cssbl.com/enrite/ef.htm
  47. http://www.fap-club.com/2011/01/nuevos-cascos-pa-los pilotos-de-los-eurofighter/
  48. https://web.archive.org/web/20080512020020/http://www.janes.com/extracts/extract/jav/jav_a062.html
  49. http://starstreak.net/Eurofighter/sensors.html
  50. http://usuarios.multimania.es/ugt_indra/privatiz.htm
  51. Eurofighter GmbH. «Carbon Fibre Composites» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  52. Flight International (26 d'agostu de 2009). «UK looks to extend Eurofighter Typhoon's aballe life» (inglés). Flightglobal.com. Archiváu dende l'orixinal, el 4 d'avientu de 2010. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  53. «PROGRAMA EUROFIGHTER». Archiváu dende l'orixinal, el 5 de xunetu de 2010. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  54. Eurofighter GmbH. «Aerodynamic Characteristics» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  55. Eurofighter GmbH. «Eurofighter Flight Control Systems» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  56. Paul S. Owen. «Flight Control System (FCS)» (inglés). typhoon.starstreak.net. Archiváu dende l'orixinal, el 1 de setiembre de 2011. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  57. Eurofighter GmbH. «Multi Function Head Down Displays (MHDD)» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 7 de xunu de 2010.
  58. Paul S. Owen. «Flight Control System (FCS)» (inglés). typhoon.starstreak.net. Consultáu'l 5 de xunu de 2010.
  59. Eurofighter GmbH. «Eurofighter Cockpit Ingress & Egress» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 8 de xunu de 2010.
  60. 60,0 60,1 Eurofighter GmbH. «Defensive Aids Sub System (DASS)» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 7 de xunu de 2010.
  61. «Eurofighter DASS» (inglés). FAS.org. Consultáu'l 12 de xunu de 2010.
  62. Jane's Information Group (9 d'abril de 2009). «Praetorian defensive aids system (International), Airborne active and passive countermeasures systems and defensive aids suites (DAS)» (inglés). Janes.com. Consultáu'l 7 de xunu de 2010.
  63. "DASS / Defensive Aids Sub System." Eurofighter.airpower.at, 31 March 2007. Retrieved: 28 November 2009.
  64. Eurofighter GmbH. «BAE Systems delivers first Eurofighter Typhoon Ground Proximity Warning» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 6 de xunu de 2010.
  65. «Data Link Solutions Delivers First Production MIDS Low Volume Terminal for Eurofighter 2000 Aircraft» (inglés). Ipunwired.com (23 d'abril de 2002). Consultáu'l 6 de xunu de 2010.
  66. Infodefensa (26 d'avientu de 2008). «[http://infodefensa.com/esp/noticies/noticies.asp?cod=965&n=EADS-instalar%Y1-sistemes-MIDS-en-los-F-18-por-11,9-millones-de-euro EADS va instalar sistemes MIDS nos F-18 por 11,9 millones d'euro]». Infodefensa.com (IDS, S.L.). Consultáu'l 6 de xunu de 2010.
  67. 67,0 67,1 Air Force technology. «Eurofighter Typhoon» (inglés). airforce-technology.com. Consultáu'l 14 de xunu de 2010.
  68. Air-attack.com (2 d'agostu de 2007). «1st Eurofighter with PIRATE-IRST Radar delivered to Italian Air Force» (inglés). Air-attack.com. Consultáu'l 14 de xunu de 2010.
  69. Georg MADER. «Close Air Support Mit DEM Eurofighter» (alemán). airpower.at. Consultáu'l 14 de xunu de 2010.
  70. Paul S. Owen. «Weapons» (inglés). typhoon.starstreak.net. Archiváu dende l'orixinal, el 18 de setiembre de 2009. Consultáu'l 15 de xunetu de 2011.
  71. 71,0 71,1 Eurofighter GmbH. «Technical Guide» (inglés). eurofighter.com. Archiváu dende l'orixinal, el 7 de payares de 2012. Consultáu'l 19 de xunu de 2010.
  72. 72,0 72,1 Paul S. Owen. «OpEval» (inglés). typhoon.starstreak.net. Consultáu'l 30 d'agostu de 2010.
  73. 73,0 73,1 EADS N.V. (13 de xunu de 2005). «The Eurofighter programme: data and facts» (inglés). eads.net. Consultáu'l 16 de xunu de 2010.
  74. Aviation Week (22 de xunetu de 2004, p. 23). «Farnbough '04 Show News» (inglés). AviationWeek.com. Archiváu dende l'orixinal, el 4 d'avientu de 2008. Consultáu'l 16 de xunu de 2010.
  75. 75,0 75,1 Todd Lopez (22 de marzu de 2005). «CSAF: Raptor, Eurofighter complementary» (inglés). GlobalSecurity.org. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  76. Murdo Macleod (19 de xunu de 2005). «Eurofighter a shooting star in clash with US jets» (inglés). Scotland On Sunday (Scotlandonsunday.scotsman.com). Consultáu'l 17 d'abril de 2009.
  77. Defense Industry Daily (17 de xunetu de 2007). «so-30mki-the-2007-indra-dhanush-exercise-03470/ Typhoon vs. EL SO-30MKI: The 2007 Indra Dhanush Exercise» (inglés). defenseindustrydaily.com. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  78. Shyam Bhatia (27 d'agostu de 2007). «India’s Sukhois turn it on in UK skies, turn off radars» (inglés). IndianExpress.com. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  79. 79,0 79,1 «Typhoon vs EL SO-30MKI: Lessons from Operation Indra Dhanush» (inglés). domain-b.com (20 de xunetu de 2007). Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  80. Eurofighter GmbH (13 de marzu de 2008). «[http://www.eurofighter.com/eurofighter-world/news0/news-detail/article/four-eurofighter-typhoon-air-forces-united-in-exercise.html Four Eurofighter Typhoon Air Forces United in Exercise]» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 18 d'abril de 2009.
  81. Luftwaffe (20 de marzu de 2008). «Übung taktischer Verfahren mit dem Eurofighter» (alemán). luftwaffe.de. Archiváu dende l'orixinal, el 26 d'agostu de 2009. Consultáu'l 18 d'abril de 2009.
  82. Karl Schwarz (3 de payares de 2008). «Eurofighter: Signature for Tranche 3 gets urgent» (inglés). Flugrevue.de. Consultáu'l 17 d'abril de 2009.
  83. Eurofighter GmbH. «Typhoon Top Trumps the F-15» (inglés). eurofighter.com. Consultáu'l 20 d'ochobre de 2010.
  84. East West services, Inc. (28 de xineru de 2010). «Eurofighter Typhoon outperforms O.S. F-15 in NATO exercices» (inglés). worldtribune.com. Consultáu'l 20 d'ochobre de 2010.
  85. http://books.google.com/books?id=-nrZqzQs3jMC&printsec=frontcover&hl=ye&source=gbs_gue_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
  86. Eurofighter GmbH. «Eurofighter Capabilities» (inglés). Eurofighter.com. Consultáu'l 7 de xunu de 2010.
  87. 87,0 87,1 Europa Press (21 de payares de 2002). «L'únicu prototipu español del 'Eurofighter' estrellar en Toledo». ElMundo.es. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  88. Eurofighter GmbH (15 de payares de 2006). «Major Retrofit For Early Eurofighter Typhoon Aircraft Begins» (inglés). Eurofighter.com. Archiváu dende l'orixinal, el 19 de marzu de 2012. Consultáu'l 20 d'ochobre de 2010.
  89. 89,0 89,1 http://www.fast-air.co.uk/typhoon-block-tranche-summary/
  90. Bonsignore, Dr. Ezio (3 d'agostu de 2009). «The Half-Full, Half-Empty Eurofighter Glass, Too.» (inglés). Defpro.com. Archiváu dende l'orixinal, el 21 de payares de 2009. Consultáu'l 28 de payares de 2009.
  91. Budgetary pressures being encountered by partner nations Germany, Italy, Spain and the UK have halted talks about the proposed Tranche 3B production phase of the Eurofighter programme
  92. Budgetary pressures being encountered by partner nations Germany, Italy, Spain and the UK have halted talks about the proposed Tranche 3B production phase of the Eurofighter programme.
  93. Eurofighter Typhoon Typhoon.Starstreak.net
  94. Future Aircraft Carrier (CVF) Navy-matters.beedall.com
  95. Queen Elizabeth Class (CVF), Royal Navy Future Aircraft Carrier, United Kingdom Naval-technology.com
  96. Programa Futuru de Portaaviones y el Joint Combat Aircraft en Parliament.uk, memorando emitíu posteriromente pol Ministeriu de Defensa del Reinu Uníu, vistu en septiembre de 2005 (n'ingles)
  97. Joint Strike Fighter, Pentagon Defense Acquisition Board Program CNN.com, 22 November 2010.
  98. Defence boss quits in protest at 'laughing stock' carriers' The Scotsman, 9 November 2010.
  99. BAE Systems plays down reports of navalised Eurofighter; Jane's, 2007
  100. 'The United Kingdom’s SDSR Defence Review – identifying real options for change', article published in DEFENSE PROCUREMENT NEWS, July 22, 2010 (LINK)
  101. Indian Navy keen to buy newer generation aircraft (Updated) IndiaStrategic.in, December 2009.
  102. "BAE Displays Model of Navalized Typhoon for India" Defense News, 9 February 2011. Retrieved: 20 February 2011.
  103. 103,00 103,01 103,02 103,03 103,04 103,05 103,06 103,07 103,08 103,09 103,10 103,11 103,12 103,13 103,14 103,15 Eurofighter GmbH. «[http://www.eurofighter.com/eurofighter-typhoon/in-service.html Eurofighter Typhoon in service]» (inglés). eurofighter.com. Consultáu'l 1 d'agostu de 2010.
  104. Reuters (9 de xunu de 2010). «Eurofighter woos buyers for 10 billion euru order» (inglés). reuters.com. Consultáu'l 1 d'agostu de 2010.
  105. Fly News. «nala-14-presenta-el so primeres-eurofighter/ La Nala 14 presenta'l so primeres Eurofighter». Fly Press. Consultáu'l 27 de xunetu de 2012.
  106. [9]
  107. Flight International (21 d'avientu de 2012). «Oman to obtain 12 Typhoons, eight Hawks» (inglés). Consultáu'l 22 d'avientu de 2012.
  108. 108,0 108,1 Exércitu del Aire d'España. «Eurofighter Typhoon». EjercitoDelAire.MDE.es. Consultáu'l 27 de mayu de 2009.
  109. Lieven Dewitte (23 de payares de 2004). «Greece scraps Eurofighter deal - Additional Hellenic F-16s?» (inglés). F-16.net. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  110. «Norway Agrees Participation in Eurofighter Partnership» (inglés). Eurofighter.com (29 de xineru de 2003). Archiváu dende l'orixinal, el 30 d'abril de 2008. Consultáu'l 12 d'abril de 2009.
  111. Comittee on Defence (20 d'ochobre de 2004). «Examination of Witnesses, Air Chief Marshal Sir Jock Stirrup» (inglés). Parliament.uk. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  112. «en-toledo-el prototipu-espa%C3%B1ol-del-eurofighter-al-bloquiase-los sos-motores-en-vuelu_145118.html Estrellar en Toledo'l prototipu español del Eurofighter al bloquiase los sos motores en vuelu | Nacional | Nacional - Abc.es». Consultáu'l 30 de xunu de 2017.
  113. Europa Press (8 de febreru de 2007). «Los Eurofighters van estrenase xixilando l'espaciu aéreu de Sevilla por cuenta del Cume de la OTAN» (inglés). 20Minutos.es. Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  114. «Dos caces británicos intercepten a un bombarderu rusu sobre l'Atlánticu» (inglés). 20Minutos.es (23 d'agostu de 2007). Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  115. «RAF Eurofighter damaged in US landing incident» (inglés). FlightGlobal.com (28 d'abril de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 4 de xunetu de 2008. Consultáu'l 11 de setiembre de 2008.
  116. «Inglaterra unvió cuatro aviones a les Malvines y Arxentina protestó». LaCapital.com.ar (23 de setiembre de 2009). Consultáu'l 15 d'ochobre de 2009.
  117. «Un militar d'Arabia Saudina muerre en estrellándose un avión Eurofighter en Morón». www.elpais.com (24 d'agostu de 2010). Consultáu'l 24 d'agostu de 2010.
  118. «Muerre un pilotu al estrellase un caza Eurofighter en Morón». www.elpais.com (9 de xunu de 2014). Consultáu'l 9 de xunu de 2014.
  119. BBC (2 de setiembre de 1998). «Storm over 'Typhoon' name for Eurofighter» (inglés). BBC.co.uk. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  120. PR Newswire Europe (14 de febreru de 2006). «Italian Eurofighter Typhoons Providing Air Cover for Turin Winter Olympics» (inglés). PRNewsWire.co.uk. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  121. BBC (18 d'agostu de 2006). «Saudi Arabia buys 72 Eurofighters» (inglés). BBC.co.uk. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  122. Europa Press (6 de setiembre de 2006). «EADS remata los sos primeros cien 'Eurofighter' cola entrega de 2 unidaes a encomalo Aérea británica». Lukor.com. Archiváu dende l'orixinal, el 28 d'abril de 2009. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  123. Ministeriu de Defensa d'España (19 de setiembre de 2007). «Alonso preside la entrega del Eurofighter col que conclúi la primer fase del programa». MdE.es. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  124. Percancia EFE (12 de marzu de 2008). «Venticinco caces Eurofighter d'España, Francia, Italia y R.Xuníu esiben el so poderíu». Soitu.es. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
  125. Ministeriu de Defensa del Reinu Uníu (21 d'ochobre de 2008). «New Typhoons fly into RAF Coningsby» (inglés). MoD.uk. Archiváu dende l'orixinal, el 3 de xineru de 2009. Consultáu'l 13 d'abril de 2009.
Bibliografía
  • Roy Boot (1990). From Spitfire to Eurofighter: 45 years of Combat Aircraft Design. AirLife Publishing Ltd.. ISBN 1-85310-093-5.
  • Tony Buttler (2000). British Secret Projects: Jet Fighters Since 1950. Midland Publishing. ISBN 1-85780-098-8.
  • Doug Richardson (2001). Stealth Warplanes: Deception, Evasion and Concealment in the Air. Salamander Press. ISBN 0-7603-1051-3.
  • Mike Spick (2002). The Illustrated Directory of Fighters. Salamander Press. ISBN 1-84065-384-1.
  • Hugh Harkins (2006). Eurofighter 2000, Europe's Fighter for the New Millennium. Midland Publishing. ISBN 1-85780-068-0.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]





Eurofighter Typhoon