Platín

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Iridiu ← PlatínOru
  Face-centered cubic.svg
 
78
Pt
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
Tabla completaTabla enantada
Pt,78.jpg
Blanco abuxáu Platinum crystals.jpg
Información xeneral
Nome, símbolu, númberu Platín, Pt, 78
Serie química Metales de transición
Grupu, periodu, bloque 10, 6, d
Configuración electrónica [Xe] 4f14 5d9 6s1
Durez Mohs 3,5
Electrones per nivel 2, 8, 18, 32, 17, 1
Propiedaes atómiques
Radiu mediu 135 pm
Radiu atómicu (calc) 139 pm (Radiu de Bohr)
Radiu covalente 136±5 pm
Radiu de van der Waals 175 pm
Propiedaes físiques
Estáu ordinariu sólidu
Densidá 21450 kg/m3
Puntu de fusión 1769 °C
Puntu d'ebullición 4098 K (3825 °C)
Entalpía de vaporización 469 kJ/mol
Entalpía de fusión 22,17 kJ/mol
Presión de vapor 0,0312
Varios
Estructura cristalina Cúbica centrada nes cares
N° CAS 7440-06-4
Conductividá térmica 71,6 W/(m·K)
Módulu elásticu 168 GPa
Velocidá del soníu 2680 m/s a 293,15 K (20 °C)
Isótopos más estables
Artículu principal: Isótopos del platín
iso AN Periodu MD Ed PD
MeV
190Pt
192Pt Estable con 114 neutrones
193Pt
194Pt Estable con 116 neutrones
195Pt Estable con 117 neutrones
196Pt Estable con 118 neutrones
198Pt Estable con 120 neutrones
Valores nel SI y condiciones normales de presión y temperatura, sacante que se diga lo contrario.

El platín ye un elementu químicu de númberu atómicu 78, asitiáu nel grupu 10 de la tabla periódica de los elementos. El so símbolu ye Pt. Trátase d'un metal de transición blancu buxu, preciosu, pesáu, maleable y dúctil. Ye resistente al escomiu y atópase en distintos minerales, frecuentemente xuntu con níquel y cobre; tamién puede atopase como metal. Emplegar en xoyería, equipamientu de llaboratoriu, contactos eléctricos, empasties y catalizadores d'automóviles.

Descubrimientu[editar | editar la fonte]

El platín afayóse en América, na provincia d'Esmeraldes, Ecuador, pol español Antonio de Ulloa,[1] siendo lleváu per primer vegada a Europa nel añu 1735.[ensin referencies] El nome del elementu rellacionar a la so paecencia cola plata, cola cual confundir nun primer momentu. En 1822, el platín foi atopáu tamién nos monte Urales (Rusia), y más tarde en Colombia, Canadá y Suráfrica.

Usos y aplicaciones[editar | editar la fonte]

El platín utilizar en múltiples y esenciales aplicaciones, ente que nuevos usos pal platín desenvuélvense costantemente.

  • Xoyería: En 2006, la demanda de platín pa xoyería representó'l 25% de la demanda total de platín. Esti metal precioso ye altamente valoráu pola so guapura y pureza, xuntu coles sos particulares propiedaes, n'Europa y Estaos Xuníos la so pureza normal ye del 95% anque n'otros países puede aparrar hasta'l 85%.
  • Catalizadores pa vehículos: El platín, xuntu col paladiu y el rodiu, son los principales componentes de los catalizadores qu'amenorguen nos vehículos les emisiones de gases como hidrocarbonos, monóxidu de carbonu o aferruño de nitróxenu. Los catalizadores converten la mayor parte d'estes emisiones en dióxidu de carbonu, nitróxenu y vapor d'agua, que resulten menos dañibles. Este ye'l segundu sector de mayor usu de platín, algamando'l 51% de la demanda total de platín en 2006.
  • Eléctrica y electrónica: El platín usar na producción d'unidaes de discu duru n'ordenadores y en cables de fibra óptica. L'usu cada vegada mayor d'ordenadores personales va siguir teniendo un efectu bien positivu na demanda de platín nel futuru. Otres aplicaciones del platín inclúin dispositivos (termopares y termistorye) que miden la temperatura nes industries de vidriu, aceru y semiconductores, o detectores infrarroxos p'aplicaciones militares y comerciales. Tamién s'usa en condensadores cerámicos multi-capes y en crisoles pa cristal.
  • Química: El platín usar en fertilizantes y esplosivos como una gasa pa la conversión catalítica de amoniacu en acedu nítricu. Tamién s'usa na fabricación de silicones pa los sectores aerospacial, automoción y construcción. Nel sector de la gasolina ye usáu como aditivu de los carburantes pa impulsar la combustión y amenorgar les emisiones del motor. Amás, ye un catalizador na producción d'elementos biodegradables pa los deterxentes domésticos.
  • Vidriu: El platín usar n'equipos de fabricación de vidriu. Tamién s'emplega na producción de plásticu reforzao con fibra de vidriu y nos dispositivos de cristal líquidu.


  • Petroleu: El platín úsase como un catalizador de refináu na industria del petroleu.
  • Usos médicos: El platín usar en drogues anti-canceríxenes y en implantes. Tamién ye utilizáu n'aparatos de neurociruxía y n'aleaciones pa restauraciones dentales.
  • Buxíes: La mayoría de los vehículos n'América del Norte usen buxíes con filtru de platín. N'Europa, los mayores requisitos de durabilidad llevaron a una medría na cantidá de platín que s'usa nes buxíes.
  • Nueves Aplicaciones: Les bateríes de combustible son dispositivos que xeneren enerxía eléctrica y que se tán desenvolviendo na actualidá como alternativa a los motores de combustión interna nos vehículos. La mayor parte d'éstos dispositivos, apliquen tecnoloxíes de membranes d'intercambiu de protones pa producir enerxía a partir d'hidróxenu y osíxenu, utilizando catalizadores de platín. L'usu de bateríes de combustible presenta ventayes tantu medioambientales como económiques. Son más eficientes na producción d'enerxía y la contaminación ye mínima.

Característiques principales[editar | editar la fonte]

Cuando ta puru, ye de color blancu buxu, maleable y dúctil. Ye resistente al escomiu y nun s'esllee na mayoría de los ácidos, anque ye posible eslleilo usando agua regia dando como resultáu'l acedu cloroplatínico.[2] Ye atacáu amodo pol ácidu clorhídricu (HCl) en presencia d'aire. Denominar grupu del platín a los elementos ruteniu, osmiu, rodiu, iridiu, paladiu y platín. Estos elementos son bastante utilizaos como catalizadorye.

El platín ye relativamente resistente al ataque químicu, tien bones propiedaes físiques a temperatures altes, y tamién bones propiedaes eléctriques. Esto fixo que s'utilice en distintes aplicaciones industriales. Por casu, puede emplegase como electrodu, en contactos electrónicos, etc. El platín nun s'aferruña col aire, pero puede reaccionar, dependiendo de les condiciones, con cianuros, halóxenos, azufre, chombu, siliciu y otros elementos, según con dellos óxidos básicos fundíos y ozonu.

Producción[editar | editar la fonte]

Una pebida de platín nativu (dimensiones: ca. 35×23×14 mm; pesu: ca. 112 g) d'una mina del macizu de Kondër en Kraj de Chabarovsk, Rusia.

Anguaño, Suráfrica cuenta coles reserves de platín más grandes del mundu (más del 70% del total mundial), polo que se convirtió nel so mayor productor y esportador. Rusia y Canadá cunten con modestes reserves d'esti metal y Estaos Xuníos cuenta con una producción mínima a pesar de los sos xacimientos (casi la metá de los xacimientos canadienses). Solo ente Suráfrica y Rusia xenérase'l 90% de la producción mundial de platín.

Allugamientu[editar | editar la fonte]

Topar en mines de roques ígnees en gránulos bien pequeños. La producción mundial de platín, envalorada nunes 16 tonelaes añales, pártese principalmente ente Colombia, Estaos Xuníos, Suráfrica, Canadá y los países de l'antigua URSS.

De normal atópase n'estáu metálicu aleado con otros metales del so grupu en forma de pebíes y d'escames y acomuñáu a los minerales de níquel, cobre y cromu fundamentalmente.

Llegóse a atopar una pebida d'unos 9,5 kg con casi un 80% de riqueza en platín y el restu distribuyíu en metales como iridiu, paladiu, rodiu, osmiu, ruteniu, oru, etc.

Na naturaleza, xeneralmente forma parte de los Metales del Grupu del Platín y atópase al pie de otros metales como l'oru, el níquel o'l cobre. Los Metales del Grupu del Platín (MGP) son Platín (Pt), Paladiu (Pd), Rodiu (Rh), Ruteniu(Ru), Iridiu (Dir) y Osmiu (Vos). Platín y Paladiu son los más importantes del grupu.

País Tonelaes  % del total
Sudáfrica 148,3 75,80
Rusia 29,0 15,00
Canadá 7,0 3,00
Zimbabwe 4,0 2,00
Estaos Xuníos 4,0 2,00
Total de los cinco países 192,3 97,8
Otros 4,3 2,20
Total mundial 196,6 100,0

Cifres tomaes nel 2003, inclúi metales conteníos en minerales y concentraos, fonte: L'état du pulgue 2005

Precuros[editar | editar la fonte]

El platín como metal nun ye bien peligrosu, pero los sos sales pueden causar dellos efectos como:

Finalmente, un peligru del platín ye qu'esti puede causar la potenciación de tosicidá d'otros productos químicos peligrosos nel cuerpu humanu, como ye'l seleniu.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Platín nel Ecuador Precolombín». Consultáu'l 15 de xunetu de 2012.
  2. «L'ácidu nítricu». Consultáu'l 15 de xunetu de 2012.






platino