Bromu

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Seleniu ← BromuCriptón
  Orthorhombic.svg Capa electrónica 035 Bromo.svg
 
35
Br
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
Tabla completaTabla enantada
Br,35.jpg
Gas o llíquidu: marrón encarnao
Sólidu: metálicu lustroso
Información xeneral
Nome, símbolu, númberu Bromu, Br, 35
Serie química Halóxenos
Grupu, bloque 17, p
Masa atómica 79,904 u
Configuración electrónica [Ar]3d104s24p5
Electrones per nivel 2, 8, 18, 7 (imaxe)
Propiedaes atómiques
Radiu mediu 115 pm
Electronegatividá 2,96 (Pauling)
Radiu atómicu (calc) 94 pm (Radiu de Bohr)
Radiu covalente 114 pm
Radiu de van der Waals 185 pm
Estáu(aos) d'oxidación -1', +1, +3, +5, +7,
Óxidu Ácidu fuerte
1.ª Enerxía d'ionización 1139,9 kJ/mol
2.ª Enerxía d'ionización 2103 kJ/mol
3.ª Enerxía d'ionización 3470 kJ/mol
4.ª Enerxía d'ionización 4560 kJ/mol
5.ª Enerxía d'ionización 5760 kJ/mol
6.ª Enerxía d'ionización 8550 kJ/mol
7.ª Enerxía d'ionización 9940 kJ/mol
8.ª Enerxía d'ionización 18600 kJ/mol
Propiedaes físiques
Estáu ordinariu Llíquidu mui móvil y volátil
Densidá (26,85 °C) 3119 kg/m3
Puntu de fusión 265,8 K (-7 °C)
Puntu d'ebullición 332 K (59 °C)
Entalpía de vaporización 15,438 kJ/mol
Entalpía de fusión 5,286 kJ/mol
Presión de vapor 5800 Pa a 6,85 °C
Varios
Estructura cristalina Ortorrómbica
N° CAS 7726-95-6
N° EINECS 231-778-1
Calor específica 480 J/(K·kg)
Conductividá térmica 0,122 W/(m·K)
Velocidá del soníu 206 m/s a 293,15 K (20 °C)
Isótopos más estables
Artículu principal: Isótopos del bromu
iso AN Periodu MD Ed PD
MeV
79Br 50,69% Estable con 44 neutrones
81Br 49,31% Estable con 46 neutrones
Valores nel SI y condiciones normales de presión y temperatura, sacante que se diga lo contrario.
[editar datos en Wikidata]

El bromu (tamién llamáu antaño fueu llíquido) ye un elementu químicu de númberu atómicu 35 allugáu nel grupu de los halóxenos (grupu 17) de la tabla periódica. El so símbolu ye Br.[1][2]

El bromu a temperatura ambiente ye un líquidu encarnao, volátil y densu. La so reactividá ye entemedia ente'l cloru y el yodu. N'estáu llíquidu ye peligrosu pal texíu humano y los sos vapores enriten los güeyos y el gargüelu.

Hestoria[editar | editar la fonte]

Muestra ilustrativa y segura del elementu químicu utilizada pa la enseñanza. El frascu de muestra del llíquidu corroyente y velenosu echóse nun cubu de plásticu acrílico.

El bromu (del griegu bromos, que significa "fedor" o pestilencia) foi escubiertu en 1826 por Antoine-Jérôme Balard, pero nun se produxo en cantidaes importantes hasta 1860.

Abondanza y obtención[editar | editar la fonte]

Lo más del bromu alcuéntrase nel mar en forma de bromuru, Br-. Nel mar presenta una concentración d'unos 65 µg/g.

El bromu molecular, Br2 obtiénse a partir de les salmories, per aciu de la oxidación del bromuru con cloru, n'obteniendo esti:

2Br- + Cl2 → Br2 + 2Cl-

Ye necesario emplegar un procesu de destilación pa dixebralo del Cl2.

Aproximadamente prodúcense nel mundu 500 millones de quilogramos de bromu per añu (2001). Estaos Xuníos y Israel son los principales productores. Les agües del mar Muertu y les mines de Stassfurt son riques en bromuru de potasiu.

Compuestos[editar | editar la fonte]

Puede presentar distintos estaos d'oxidación. Los más comunes son -1 (lo más común), +1 (con cloru) +3 (con flúor) y +5 (con oxíxenu).

  • L'estáu d'oxidación +1 ye poco estable, pero bien oxidante dende'l puntu de vista cinéticu, en disolución aguosa, y desproporciona a los estaos d'oxidación -1 y +5. Por exemplu, l'ion hipobromitu, BrO- (namái estable a baxes temperatures 0°C).
  • L'estáu d'oxidación +3 ye poco estable en disolución aguosa y desproporciona a los estaos d'oxidación +1 y +5. Por exemplu, l'ion bromitu, BrO2-, o l'ácidu bromosu, HBrO2 (bien inestable).
  • L'estáu d'oxidación +5 ye termodinámicamente estable frente a la desproporción en disolución aguosa. Por exemplu, l'ion bromatu, BrO3-. El bromatu ye un oxidante fuerte (como'l permanganatu) más oxidante que'l cloratu y cinéticamente más reactivu. Ye amás un carcinóxenu (sospeches bien fuertes).
  • L'ion perbromatu, BrO4-, con un estáu d'oxidación +7, reduzse con rellativa facilidá y prepárase con dificultá: emplegando flúor elemental o por métodos electrolíticos, ye un oxidante bien fuerte 1,8 anque daqué lentu dende'l puntu de vista cinéticu.

El BrO3F (fluoruru de perbromilu) ye un axente nuevu muncho más inestable que l'análogu cloráu y tan reactivu que destrúi hasta'l teflón. Ye tamién un ácidu de Lewis al contrariu del so homólogu cloráu fluoruru de perclorilu, formando un complexu BrO3F2(-1) análogu al XeO3F2. Cuando reaiciona con ácidos de Lewis el bromu reduzse a +5 esprendiendo oxíxenu, l'análogu cloráu nun reaiciona con pentafluoruru d'antimoniu SbF5.

  • El bromu tamién forma compuestos con otros halóxenos (interhalóxenos). Por exemplu, BrF5, BrF3, IBr, etc.

El BrF5 ye un llíquidu que reaiciona esplosivamente con cuasi toles sustancies bien similar en reactividá al ClF3 capaz de faer amburar a les sustancies utilizaes como estintores, l'agua, vidriu, óxidos, haluros y una amplia variedá de sustancies inorgániques reaccionen, les sustancies orgániques reaicionen esplosivamente.

  • Hai munchos compuestos nos que'l bromu presenta un estáu d'oxidación -1, llamándose a estos bromuros.
N-bromosuccinimida

Puen llograse fácilmente compuestos orgánicos bromaos, por exemplu, per aciu de bromación radicalaria con bromu molecular y en presencia de lluz o emplegando N-bromosuccinimida, o bien por reaiciones d'adición o de sustitución. El compuestu orgánicu bromuru de metilu, CH3Br, emplégase como plaguicida, pero afecta a la capa d'ozonu. Determinóse que los átomos de bromu son más eficaces que los de cloru nos mecanismos de destrucción de la capa d'ozonu, sicasí los átomos de bromu tán en menor cantidá.

El bromuru d'hidróxenu, HBr, obtiénse por reaición direuta de bromu con hidróxenu molecular o como subproductu de procesos de bromación de compuestos orgánicos. A 400ºC ataca al vidriu. Ye bien ácidu. A partir d'esti, puen llograse distintos bromuros, por exemplu:

HBr + NaOH → NaBr + H2O

Ye muncho más inestable que'l so análogu cloráu y ye reductor.

L'ácidu nítricu oxida a los bromuros en presencia de nitritos enérxicamente.

El bromu en disolución aguosaa pue desproporcionar:

Br2 + OH- → Br- + BrOH

Pero la reaición nun trescurre en mediu ácidu.

Tamién pue obtenese por oxidación l'ion Br2+.

Papel biolóxicu[editar | editar la fonte]

El bromu alcuéntrase en niveles de traces n'humanos. Ye consideráu un elementu químicu esencial, anque nun se conocen exautamente les funciones que realiza. Dalgunos de los sos compuestos emplegáronse nel tratamientu escontra la epilepsia y como sedantes.

Isótopos[editar | editar la fonte]

Na natura atópense dos isótopos: 79Br y 81Br, los dos con una abondanza de cerca del 50%.

Usos[editar | editar la fonte]

Les aplicaciones químiques y industriales del bromu son numberoses y variaes, destacando los compuestos organobromaos, que son preparaos a partir de bromu diatómicu o bien de bromuru d'hidróxenu (ácidu bromhídricu en disolución aguosa).

La prueba del bromu consiste nel usu d'agua de bromu coles mires de detectar la presencia de compuestos orgánicos insaturados.

Los bromuros actúen médicamente como sedantes y el bromuru de plata utilízase como un elementu fundamental nes plaques fotográfiques.

Precauciones[editar | editar la fonte]

Nes sustancies hai una toxicidá intrínseca, debida a un átomu, iones o complexos particulares por exemplu'l FCH2-COO- (ion fluoracetatu) o l'ion cianuru CN- y otra toxicidá debida a la so reactividá. El flúor y tolos sos compuestos son tóxicos (el flúor pola so reactividá y toxicidá) y l'arsénicu (pola so toxicidá), nel casu del bromu (paezse más al cloru) la so tosicidá, débese a la so reactividá (esta menor que la del cloru), siendo los sos iones negativos bromuru y cloruru poco tóxicos. El cloruru forma parte del sal y del sangre y ye bien poco tóxicu. El bromuru ye más tóxicu que'l cloruru, pero nun ye particularmente tóxicu.

Sicasí, el bromu elemental ye altamente tóxicu y a partir pequeñes traces (10 ppm), tanto per vía dérmica como alendáu, pue causar problemes inmediatos de salú o en dosis mayores la muerte. Ye bien irritante tanto pa los güeyos como pal gargüelu; en contactu cola piel produz quemadures dolioses. El so remanamientu impropiu supón un seriu riesgu pa la salú, necesitando unos máximos procuros de seguridá.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Garritz (1998). Química. Pearson Educación, 856. ISBN 978-9-68444-318-1.
  2. Parry, Robert W. (1973). Química: fundamentos experimentales. Reverte, 703. ISBN 978-8-42917-466-3.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Elementos químicos
Llistaos
Nome | Símbolu | Númberu atómicu | Masa atómica | Puntu de fusión | Puntu d'ebullición | Densidá
Grupos
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
Periodos
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
Series
Alcalinos | Alcalinotérreos | Lantánidos | Actínidos | Metales de transición | Metales del bloque p | Metaloides | Non metales | Halóxenos | Gases nobles
Bloques
bloque s | bloque p | bloque d | bloque f | bloque g