Abraham

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Abraham
Rembrandt Harmensz. van Rijn 035.jpg
Vida
Nacimientu Mesopotamia1813 de edC
Residencia Canaán
Mesopotamia
Fallecimientu

Canaán1638 de edC

(174/175 años)
Sepultura Tumba de los Patriarcas
Causa de la muerte causes naturales
Familia
Padre Taré
Madre Amasla'i
Casáu/ada con Sara
Agar
Keturah
Fíos/es
Hermanos/es
Oficiu
Oficiu Profeta y apóstol
Creencies
Relixón Xudaísmu
Cambiar los datos en Wikidata

Abraham o Abrahán (en hebréu: אַבְרָהָם, Avraham; en árabe ابراهيم, Ibrāhīm) ye, pa la relixón xudía, cristiana y islámica, el primeru de los patriarques postdiluvianos del pueblu d'Israel y del pueblu árabe. El so nome significa 'padre de munchos pueblos' y, según el relatu del Xénesis, Dios otorgar a un home llamáu Abram, o Abrán, nel momentu d'establecer un conveniu con él, qu'incluyía'l so deséu de convertilo nel orixe d'un pueblu del que sería'l so Dios y al que-y daría la tierra de Canaán como posesión perpetua.[1]

Abraham foi'l padre de Ismael y Isaac, considerándose-y según la tradición bíblica ser el fundador del xudaísmu. Jacob, fíu de Isaac y nietu de Abraham, tuvo doce fíos que fundaron les doce tribus d'Israel. El pueblu xudíu considérase descendiente de Judá y Benjamín, dambos bisnietos de Abraham. De la llinia de Judá baxaron los reis David y Salomón. Xudíos, cristianos y musulmanes perciben en Abraham al Padre de los Creyentes.

Relatu bíblicu[editar | editar la fonte]

La hestoria de Abraham ye rellatada nel llibru de la Xénesis, dende 11:26 a 25:18.[2]

Nacencia y vocación[editar | editar la fonte]

Ruines de la ciudá de Ur, col Zigurat caldéu restauráu al fondu.[3]
La caravana de Abraham. Acuarela por Tissot, c. 1900.

Según el testu bíblicu, la familia de Abraham alcuéntrase en "Ur Kaśdim" (אוּר כַּשְׂדִּים), frecuentemente referida como "Ur de los caldeos".[4] Taré yera de la décima xeneración descendiente de Noé, al traviés de Sem, y los sos fíos fueron Abraham, Nacor y Van Faer. Esti postreru, que'l so fíu foi Lot, morrió na so ciudá natal (Ur). Depués Abraham cásase con Sara, la so media hermana, quien yera manera. Taré, el padre de Abraham, colos sos fíos y families, colaron entós dende Ur a Canán, asitiándose en Jarán, Mesopotamia, onde Taré morrió a los 205 d'edá.[5] Tres la muerte de Taré, según rellata'l Xénesis capítulu 12, cuando Abraham tenía 75 años, Dios ordenó-y salir de la so tierra y dir «al país que yo te voi indicar»,[6] onde convertiría a Abraham y los sos descendientes nun gran pueblu. De manera que Abraham emigró dende Jarán, con Sarai y Lot, los sos siguidores, los sos fataos, y viaxaron hasta Canaán, onde, nel encinar de Siquem, el Señor dio-y tierra a él y la so posterioridá. Ellí Abraham construyó un altar dedicáu al Señor y siguió viaxando escontra'l sur pol desiertu de Neguev.[7]

Coincide con esta dómina la migración de numberosos pueblos tribales dende'l sur del Cáucasu escontra'l llevante mediterraneu y el esti européu. Según restos arqueolóxicos, yera habitual nesa dómina la manera de vida nómada, basáu na ganadería trashumante, tal como se describe la de Abraham. Tamién son de la mesma dómina delles tradiciones descrites nel llibru del Xénesis, capítulu 15, versículu 3, onde se fai referencia coles mesmes a delles lleis del códigu de Hammurabi (Xénesis 16:2-6). Nesa dómina, la Biblia rellata que se desamarra una gran hambruna sobre la cara de la tierra (Xen:12:10).

El faraón y Abimelec[editar | editar la fonte]

Partida de Abraham, según József Molnár.

Abraham baxa dende Neguev a Exiptu (Gn 12: 10). Y ye equí onde aparentemente Abraham dase cuenta de que la so esposa Sara ye formosa ante los güeyos de los homes. Una vegada ellí los príncipes d'Exiptu acobicien a Sara. Abraham diz-y a Sara que diga que ye la so hermana pos de lo contrario podría ser asesináu (Xen 12: 10-20). El faraón toma a Sara y trata a Abraham perbién por causa d'ella; diéronse-y oveyes, ganaos, pollinos, pollines, siervos, sierves y camellos. Pero'l faraón ye arrenegáu por Dios. Faraón reclámalu a Abraham por despinta-y que Sara yera la so esposa y este ordena a'l so homes que lu devolvieren a la frontera cola so muyer y tou lo suyo. Abraham, Sara y el so séquitu salieron d'Exiptu.

La segunda vegada, ye con Abimelec. El gobernante en cuestión, Abimelec, siéntese atraíu pola esposa de Abraham, Sarai/Sarah ya intenta casase con ella. Como na ocasión anterior, quien la pretenden son arrenegaos y descubiertos pol Señor y el gobernante termina dando a Abraham gran riqueza en cuenta de que se retire.[8][9]

Esti relatu ye de tradición yavista (sieglu IX e.C.), tien paralelismu nuna tercer hestoria, de Isaac y Robeca, que se narra en Gn 26. L'esquema teolóxicu ye'l mesmu: l'astucia del personaxe bíblicu y la providencia de Yahvé, siempres fiel a la so promesa, traen la prosperidá metanes les dificultaes.

Melquisedec[editar | editar la fonte]

En Xénesis 14, Melquisedec ye rei de Salem y Sumu Sacerdote. Nel Llibru a los Hebreos posiblemente escritu pol apóstol Pablo, escláriase y afonda, que'l nuevu sacerdociu de los creyentes en Cristu va dexar de ser el xudíu (aarónico) y va ser al estilu simbólicu de Melquisedec, quién apaeciéndo-y Le a Abraham (Hebreos 7:1,3) y participando del pan y del vinu naquel alcuentru trescendental (Xénesis 14:18), esti Melquisedec, rei de Salem, sacerdote de Dios Peraltu, salió a recibir a Abraham que volvía de la derrota de los reis, y bendíxolu, a quien asina mesmu dio Abraham los diezmos de too. Melquisedec significa de primeres Rei de xusticia, y tamién Rei de Salem, esto ye, Rei de paz; ensin padre, ensin madre, ensin xenealoxía; que nin tien principiu de díes, nin fin de vida, sinón fechu asemeyáu al Fíu de Dios, permanez sacerdote pa siempres. Ye de considerar, pos, qué grande yera ésti, Melquisedec, a quien entá Abraham el patriarca dio diezmos del botín. Nel relatu del llibru de Xénesis, Lot nun apaez nel alcuentru con Melquisedec. Con esta ministración, Abraham refuerza la so relación con Dios quien lu bendiz sobremanera.

Delles persones creen que Melquisedec ye una Cristofanía, pero'l llibru de los Hebreos, al paecer, fai una especie d'analoxía ente'l pan y el vinu que dio Melquisedec a Abraham col ritual instituyíu por Jesús na última cena. A esto añedir qu'el cristianismu primitivu yera ayenu a les castes sacerdotales hebrees, quien lo veian como una herexía, poro, los primeros sacerdotes cristianos nun podíen derivar de la casta sacerdotal hebrea, asina que nun teníen llinaxe (ensin padre nin madre como Melquisedec).

Melquisedec ye vistu por delles versiones del cristianismu, debíu al pan y al vinu que dio a Abraham, como una especie de sacerdote profeta qu'executó per primer vegada'l mandatu del Mesíes que llegaría munchos sieglos dempués. So esta tradición, Melquisedec foi'l primer sacerdote cristianu, por ello'l sacerdociu cristianu recibe por nome Sacerdociu de Melquisedec.

Mambré[editar | editar la fonte]

Ver tamién: Sodoma y Lot (bíblicu)
Abraham y Sara
Los trés ánxeles que visiten a Abraham como prefiguración de la Trinidá. Teofanía nel encinar de Mambré, por Andréi Rubliov. Galería Tretiakov, Moscú.
Abraham representáu como Padre de Munches Naciones y Padre de los Creyentes. Capitel románicu. Muséu de Unterlinden, Apinar.
Sacrificiu de Isaac. Laurent de La Hyre, 1650.[10]
L'asina llamada "Roca Fundacional",[11] Xerusalén, sitiu onde distintes relixones monoteístes sostienen tuvo llugar la prueba de la fe de Abraham por aciu el sacrificiu del so fíu.[12] Ellí precisamente tuvo otrora allugáu'l Sanctasanctórum del Templu y alcuéntrase güei el Domo de la Roca.

Tres el periodu pasáu n'Exiptu, Abraham, Sarai y el so sobrín Lot, tornaron a Hai en Canaán. Ellí vivieron mientres dalgún tiempu, amontándose los sos fataos, hasta que surdió la discordia ente'l pastores de Abraham y los de Lot. Abraham entós propunxo a Lot que se dixebraren, dexando a Lot qu'escoyera en primer llugar. Lot escoyó la fértil tierra al este del ríu Xordán y cerca de Sodoma y Gomorra, ente que Abraham vivió en Canaán, treslladándose al encinar de Mambré, cerca de Hebrón, onde construyó un altar al Señor.[13]

Dempués d'esto, una fuerza invasor dende la Mesopotamia septentrional, dirixida por Codorlaomor, rei de Elam, atacó y sometió a les ciudaes de la enllanada, forzándoles a pagar tributu. Dempués de doce años, estes ciudaes remontáronse. Al añu siguiente, Codorlaomor y los sos aliaos tornaron, ganando a les rebalbes y tomando munchos cautivos, ente ellos Lot. Abraham axuntó a los sos homes y escorrió a'l invasores, ganándolos cerca de Damascu. Al so regresu atopar col rei de Salem, Melquisedec, quien lo bendiz. El rei de Sodoma ufiérta-y a Abraham el diezmu de los bienes recuperaos como pagu, pero Abraham refugar, de manera que'l rei de Sodoma nun pudiera dicir «Yo arriquecí a Abraham».[14]

Mientres esta dómina, Sarai, al ser maneru, ufiertó a la so esclava, Agar a Abraham. Agar concibe llueu. Sarai, celosa, trata a Agar duramente, forzándola a fuxir. Cuando ta nel desiertu, el Señor apaecer a Agar (Gn 16:7) y diz-y: "Vuelve a la to señora y humíldate so la so mano", pero prometiéndo-y qu'el so fíu tamién va ser el padre d'un ensame». El so fíu llamóse Ismael,[15] consideráu'l padre de los ismaelitas (beduinos nómades).

Cuando Abraham tien noventa y nueve años d'edá, el Señor apaézse-y de nuevu y confirma el so pactu con él: Sarai va dar a lluz a un fíu que va ser llamáu Isaac y la casa de Abraham va deber, a partir d'entós, circuncidarse. Entós diz-y que nun se llamará Abram sinón Abraham y, dirixiéndose a Sarai, diz-y que yá nun se va llamar asina más, sinón qu'el so nome va ser Sara.[16] Finalmente, y tocantes a Ismael, diz que va niciar doce príncipes, que se van convertir nuna gran nación.

Nel capítulu 18 nárrase l'apaición en Mambré»: Yavé apaecer a Abraham xuntu al encinar de Mambré, acompañáu por dos ánxeles, los trés en forma humana. Acueye a estos güéspedes na so casa y na comida unu d'ellos repitir que Sara va tener un fíu d'ende nun añu. Colar d'ende en dirección a Sodoma, en compañía de Abraham. Ésti intercede ante Yavé diciendo que nun destruya a tola ciudá por un puñáu de pecadores. Asina pide que nun la destruya si atopa primeru cincuenta, depués cuarenta y cinco, dempués cuarenta, trenta, venti y asina hasta diez homes xustos dientro de la ciudá. En caúna de les ocasiones, Yavé respuénde-y que si atopar, va perdonar a tol llugar en considerancia a ellos.

Los dos ánxeles fueron a Sodoma, onde los recibe Lot na so casa. Llueu s'axunta un ensame alredor de la casa de Lot, esixéndo-y que-yos apurra a los dos homes de manera que puedan abusar d'ellos. Lot ufiérta-yos a'l so fíes, pero los homes de la ciudá siguen primiéndolu hasta que los ánxeles mancar de ceguera. Pela mañana, dícen-y a Lot que fuxa y que nun mire escontra tras mientres les ciudaes son destruyíes. Sicasí, la so esposa desobedece y queda convertida nuna estatua de sal.[17]

Dempués d'estos acontecimientos, Abraham, qu'habita como foresteru en Guerar, fai un pactu col rei Abimelec.[18] Ye entós cuando naz Isaac, de la so esposa Sara, estéril hasta avanzada edá, que ye consideráu l'únicu herederu (Cf. Gén. 17,19; 21,10-12), que foi padre de Esaú y Jacob (Israel).

Conveniu Abrahámico[editar | editar la fonte]

Una traza recurrente de la hestoria de Abraham son los convenios ente él y Dios, que se repiten y reafiten delles vegaes. Cuando a Abraham dízse-y qu'abandone la ciudá de Ur Casdim, el Señor promete «Yo voi faer de ti un gran pueblu».[19]

Dempués de dixebrase de Lot, Dios apaez y promete da-y, a él y la so descendencia, «Tola tierra que tu ves» y que multiplicaría la so posteridá «como'l polvu de la tierra».[20] Dempués de la batalla nel valle de Sidim, el Señor apaez y confirma la promesa. Más tarde, profetízase que «los tos descendientes van morar como estranxeros nuna tierra estraña, na que van ser esclavos y van vese primíos mientres cuatrocientos años». Abraham fai un sacrificiu y acepta el conveniu y Yahvé declara: «A la to descendencia doi esta tierra, dende la riega de Exiptu hasta'l gran ríu, el Éufrates; al quineo, al quineceo, al cadmoneo, al jeveo, al fereceo, a los refaim, al amorreo, al cananéu, al guerguesco y al jebuseo».[21] Esti conveniu referir a la descendencia de Abraham al traviés del so fíu Isaac. El pactu nun pasaría, sicasí, a tolos descendientes de Isaac, sinón que de Isaac el conveniu tresmitióse socesivamente a Jacob,[22] José[23] y Efraím,[24] de manera que mientres se profetizaba qu'el Mesíes provendría de Judá, fíu de Jacob, esto ye'l pueblu xudíu, el derechu de nacencia de munches naciones permanecieron con Efraím, fíu de José.[25]

Cuando Abraham tenía noventa y nueve años d'edá, el Señor apaézse-y de nuevu pa confirmar el conveniu y diz-y que camude'l so nome de Abram pol de Abraham. Ordena a Abraham, amás, que circuncide a tolos varones de la so casa como señal del conveniu.[16]

El sacrificiu de Isaac[editar | editar la fonte]

El personaxe de Abraham ye conocíu pol relatu del sacrificiu del so fíu Isaac a Dios (Xénesis 22:1-19). Dalgún tiempu dempués de la nacencia de Isaac, el Señor ordenó a Abraham que-y ufiertara al so fíu en sacrificiu na rexón de Moriah. Según la exéxesis, esti relatu paez xustificar o enfatizar l'abandonu de la práctica cananea de sacrificar al primoxénitu. Tiense la creencia de que Isaac yera un neñu cuando Dios pidió a Abraham que sacrificara al so primoxénitu. Esto ye asina, una y bones la palabra usada na Biblia pa rapazu ye נַעַר (náar) na Xénesis 22:12; que se refier a un rapazu na edá de la infancia o adolescencia. El patriarca viaxó mientres tres díes hasta qu'atopó'l túmulu que Dios amosólu. Ordenó al siervu qu'esperara ente que él y Isaac xubíen solos al monte, Isaac llevando la lleña na que sería sacrificáu. A lo llargo del camín, Isaac pregunta una y otra vez a Abraham ónde taba l'animal pal holocaustu. Abraham respondía que'l Señor apurriría unu. Xusto cuando Abraham diba sacrificar al so fíu, torgar un ánxel diciendo:"Nun estiendas la to mano contra'l neñu, nin-y faigas nada; pos agora conozo que yes medrosu de Dios" y nesi llugar dio-y un carneru que sacrificó en llugar del so fíu. Asina se diz, «El monte de Yavé aprove». Como compensa pola so obediencia recibió otra promesa d'una numberosa descendencia y prosperidá. Dempués d'esti acontecimientu, Abraham nun volvió a Hebrón, campamentu de Sara, sinón que nel so llugar foi a Beerseba, al campamentu de Quetura y ye a Beerseba a onde el siervu de Abraham llevó a Robeca, sobrina segunda de Isaac per parte de padre que se convirtió na so esposa.[26]

Últimos años[editar | editar la fonte]

Sara morrió a los cientu ventisiete años d'edá y foi soterrada na covarón de los Patriarques cerca de Hebrón, que Abraham mercara a Efrón el jeteo, xuntu col campu axacente. Abraham, recordando por esti fechu, probablemente, la so propia ancianidad, y la consecuente incertidume de la so vida, procura asegurar una alianza ente Isaac y una caña femenina de la so propia familia.

El so siervu (tradicionalmente identificáu con Eliezer) foi unviáu entós a Mesopotamia, p'atopar ente la parentela de Abraham a una muyer pal so fíu Isaac. Eliezer coló a realizar l'encargu con prudencia, y tornó con Robeca, fía de Batuel, nieta de Najor, y, arriendes d'ello, sobrina-nieta de Abraham y sobrina segunda de Isaac. Munchos comentaristes bíblicos creen que Robeca yera entá una neña cuando se casó con Isaac, ente que Isaac tenía cuarenta años.[27]

Abraham vivió abondo tiempu dempués d'estos acontecimientos. Tres la muerte de Sara, tomó otra esposa llamada Cetura y tuvo con ella seis fíos, Zimram, Jocsán, Medán, Madián, Isbac y Súa.[28]

Abraham morrió a los cientu setenta y cinco años d'edá. Foi soterráu en Hebrón xuntu cola so muyer y el restu de la so familia (Sara, Isaac, Jacob, Robeca y Lea) no que se conoz como Balta de los Patriarques (Macpela); los restos del patriarca fueron depositaos al pie d'aquellos de la so amada Sara.[29]

Abraham nel imaxinariu colectivu[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Küng, Hans. El xudaísmu. Pasáu, presente y futuru, Barcelona: Círculu de Llectores, 1994, págs. 26 y ss.
  2. Xénesis 11 (Reina Valera 1995); Xénesis 11:26 (Biblia Paralela).
  3. Imaxe tomada nes contornes de Nassiriyah.
  4. Xénesis 11:28 (versión múltilingüe). El términu "Ur Kasdim " figura na Torá (Xénesis 28). Basaes na Septuaginta, qu'emplega "país de los caldeos", les subsecuentes versiones de la Biblia referir a "Ur de los caldeos". Na Septuaginta (sieglos III-II a.Y.C.), el términu "kasdim" ye acomuñáu colos caldeos, pero los vocable emplegaos pa referise a Caldea na Antigüedá presenten el raigañu k.l.d. (acadiu: Kaldo, araméu: Kaldu, griegu: Kaldía) y ella non necesariamente ye sinónimu de k.s.d. En términos de precisión histórica, onde los setenta escribieron "país de los caldeos" acasu tendríen de traducir "país de los sumerios". "País de los caldeos" deber al momentu tardíu en que s'ellaboró la Septuaginta y a que quien la traducieron nun fueron historiadores nin xeógrafos, sinón persones cultes qu'escribieron a partir de la conocencia qu'entós disponíen. Con respectu al términu Ur entá esisten ciertes diverxencies tocantes a la so localización precisa. Llargamente mayoritaria ye la identificación del "Ur bíblicu" col Ur mesopotámicu, siendo esta identificación tamién la más consensuada. Dientro de la tradición xudía (relixón ya investigación), dicha asociación ye hexemónica y el Ur mesopotámicu amás ye entendíu como llugar natal de Abraham (Jewish Encyclopedia: Abraham; The Jewish People, Xerusalén: Keter, 1973, 1; M. Coogan, Y.L. Feinstein y P. Freedman, The Book of Religions, Londres: Kindersley, 2013: "Abraham, nacíu na ciudá estáu mesopotámica de Ur"). H.W.F. Saggs (1979), Josephine Bacon y Martin Gilbert (1990), Karen Armstrong (1993), Hans Borger (1999) y Allan Millard (2001) identifiquen "Ur Kaśdim" con Ur (Púlguelu du judaïsme, ed. Y. Kedourie, Londres y París: Thames & Hudson, 2003, p. 40; Bacon y Gilbert, Civilização xudaica, Lisboa: Dinalivro, 2003, p. 10; Armstrong, A Story of God, Nueva York: Ballantine, 1994, pp. vii, 11; Borger, Uma história do povo judeu, San Pablo: Séfer, 2008, tomu 1, p. 22; A.R. Millard, "Where Was Abraham's Ur?", Biblical Archaeology Review, mayu-xunu de 2001). Diverxente ye'l puntu de vista de Cyrus Gordon (Journal of Near Eastern Studies, 17, 1958, p. 28; "Abraham of Ur", Hebrew and Semitic Studies, Oxford: Clarendon, 1963, pp. 77–84; H. Shanks, "Abraham’s Ur", BAR 26/1, xineru-febreru 2000; Center for Online Judaic Studies, consultáu 25 d'agostu de 2014).
  5. Xénesis 11:27-11:31. Jarán ye conocida tamién como Van Faer, Siria (Borger, p. 22).
  6. Según el testu bíblicu:

    "Dexa la to tierra natal y la casa del to padre, y ve al país que yo te voi amosar. Yo voi faer de ti una gran nación y te voi bendicir; engrandeceré el to nome y vas ser una bendición. Voi Bendicir a los que te bendigan y voi arrenegar al que te arreniegue, y por ti bendirán tolos pueblos de la tierra".

    Xénesis 12,1-3
  7. Xénesis 12:1-9
  8. Xénesis 12:9-10
  9. Xénesis 20
  10. Obra caltenida nel Muséu de Belles Artes de Nueva Orleans.
  11. Hebréu: אבן השתייה, Even Hashetiá; árabe: صخرة, Sajrah
  12. Trátase d'una tradición d'importancia particularmente pal xudaísmu y l'islam. El xudaísmu y el cristianismu consideren que'l fíu de Abraham que diba ser sacrificáu yera Isaac; l'islam considera que yera Ismael.
  13. Xénesis 13
  14. Xénesis 14
  15. Xénesis 16
  16. 16,0 16,1 Xénesis 17
  17. Xénesis 18-19
  18. Xénesis 21:22-34
  19. Gn, 12:1-7.
  20. Gn, 13:14-17.
  21. Gn, 15.
  22. Gn, 27.
  23. Gn, 48:3-4.
  24. Gn, 48:17-19.
  25. 1.er Llibru de les Cróniques, 5:1-2. Con tou, los efraimitas fueron ganaos polos asirios nel añu 722 e.C. y tremaos por tol Imperiu Asiriu, polo que la so identidá güei perdióse. Munchos grupos intentaron reclamar dicha identidá y la mayor parte d'estos grupos tán en América, Gran Bretaña y Australia, esto ye, llugares que nun se correspuenden colos especificaos nel pactu con Abraham. Vease Israelismo británicu.
  26. Xénesis 22
  27. Xénesis 23-24
  28. Xénesis 25:1-6
  29. Xénesis 25:9 y Xénesis 23:19

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Bacon, Josephine, y Martin Gilbert. Civilização xudaica, Lisboa: Dinalivro, 2003
  • Borger, Hans. Uma história do povo judeu, San Pablo: Séfer, 2008, tomu 1
  • Dubnow, Simón. Manual de la hestoria xudía: dende los oríxenes hasta los nuesos díes, Buenos Aires: Sigal, 1977
  • Kedourie, Elie, ed. Púlguelu du judaïsme, Londres y París: Thames & Hudson, 2003
  • Sei-Rajna, Gabrielle. L'abecedaire du Judaïsme, París: Flammarion, 2000

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]





Abraham