Salomón

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Pa otros usos d'esti términu, ver Salomón (dixebra). Disambig.svg

Salomón
Rei d'Israel[1]
Berruguete, Pedro - Salomon - c. 1500.jpg
Reináu c. 965-928 a.Y.C.[2]
Nacencia Xerusalén
Rexente Naamah
Consorte Naamah
Descendencia Roboam
Casa Real Casa de David
Padre David
Madre Betsabé

El texto bíblicu referir a Salomón como'l tercer y últimu monarca del reino xuníu d'Israel (esto ye, enantes de la separación del territoriu israelita nos reinos de Judá ya Israel).[3] Fíu del rei David, Salomón llogró reinar sobre un estensu territoriu mientres casi cuatro décades,[4] posiblemente ente los años 965 y 928 a.Y.C.[5]

Mientres el reináu de Salomón construyó'l primer Templu de Xerusalén y a él atribúyese-y l'autoría de los testos bíblicos titulaos Llibru de Eclesiastés, Llibru de los Proverbios y Cantar de Cantar.

Nel Tanaj y la Biblia hebrea conocer tamién como Jedidías.

Na Biblia dicir del rei Salomón que:

  • Heredó un considerable imperiu conquistáu pol so padre'l rey David, que s'estendía dende'l Valle Enchente na frontera con Exiptu, hasta'l ríu Éufrates, en Mesopotamia.[6][7][8][9][10]
  • Tenía una gran riqueza y sabiduría.[11]
  • Alministró'l so reinu al traviés d'un sistema de 12 distritos.[12]
  • Tuvo un gran harén, que incluyía a «la fía del faraón».[13][14][15]
  • Honró a otros dioses na so vieyera.[16][17]
  • Consagró'l so reináu a grandes proyectos de construcción.[18]

Nel Corán, Salomón ye consideráu unu de los más importantes profetes. El musulmanes refiérense xeneralmente a él cola variante árabe, Sulayman.

Salomón na Biblia[editar | editar la fonte]

El Suañu de Salomón (Luca Giordano).
El rei Salomón al pie de la Reina de Saba (Ghiberti).
Salomón escribe los Proverbios (Doré).

Salomón foi'l segundu de los fíos que tuvieron el rei David y Betsabé. Na Biblia, el profeta Natán informa a David de que Dios ordenó la muerte al so primer fíu como castigu pol pecáu del rei, quien unviara a la muerte a Urías, home de Betsabé, pa casase cola so esposa (2Samuel 12:14: «Fixisti bocayar a los enemigos de Dios» (lliteralmente: ‘despreciasti los preceptos de Dios’). Tres una selmana d'oración y ayunu, David supo la noticia de la muerte del so fíu y «consoló» a Betsabé, quien darréu quedó embarazada, esta vegada de Salomón.

La hestoria de Salomón narrar nel Primer Llibru de los Reis, 1-11, y nel Segundu Llibru de les Cróniques, 1-9. Asocedió al so padre, David, nel tronu de Israel escontra l'añu 970 e.C..[19] El so padre escoyer como sucesor a instancies de Betsabé y Natán, anque tenía fíos de más edá habíos con otres muyeres. Foi alzáu al trueno enantes de la muerte del so padre, yá que el so hermanascu Adonías proclamárase rei.

Adonías foi más tarde executáu por orde de Salomón, y el sacerdote Abiatar, partidariu so, foi depuestu del so cargu, nel que foi sustituyíu por Sadoc. Tamién foi asesináu'l xeneral Joab ensin respetar el derechu d'asilu del templu. Del relatu bíblicu paez deducise qu'a l'ascensión de Salomón al poder tuvo llugar una purga nos cuadros dirixentes del reinu, que fueron reemplazaos por persones lleales al nuevu rei.

Na Biblia diz:

Cquote1.svg Yahvé apaecer a Salomón… y díxo-y:

Pide lo que quixeres que yo te dea. Y Salomón dixo:… Da pos al to siervu un corazón dondu pa xulgar al to pueblu, pa discernir ente lo bono y lo malo [pa poder gobernar....]

1Reis 3:5,9Cquote2.svg

Cquote1.svg Y respondió Dios: facer conforme a les tos palabres: he equí que te di corazón sabiu y entendíu
1Reis 3:11,12Cquote2.svg

Cabo destacar que dicha sabiduría taba basada en siguir los mandamientos" [estatutos]:

Cquote1.svg Salomón amó a Yahvé, andando nos estatutos del so padre David
1Reis 3:3Cquote2.svg

Él tenía bien claro que "La Llei de Yahvé… fai sabiu al inocente"[20]

A esi tipu de sabiduría referíase'l profeta Baruc:

Cquote1.svg Él [Divos] topó tolos caminos de la sabiduría, y dar a Jacob, el so siervu, a Israel, a quien ama.

Asina apaeció na tierra la sabiduría y vivió colos homes.

Baruc 3:37-38Cquote2.svg

Tamién l'apóstol Pablo fala d'ella:

Cquote1.svg Falamos sabiduría ente los qu'algamaron maduror; y sabiduría, non d'esti sieglu, nin de los príncipes d'esti sieglu, que perecen. Mas falamos sabiduría de Dios en misteriu, la sabiduría oculta,...la que nengún de los príncipes d'esti sieglu conoció; porque si haber conocíu, nunca habríen crucificáu al Señor
1Corintios 2:6-8Cquote2.svg

Esa "derechura" y "xusticia" que s'espublizaba na sociedá al aplicar la Llei de Dios llograba la prosperidá del so reinu, algamando la mayor rellumanza de la monarquía israelita. Caltuvo polo xeneral la paz colos reinos vecinos, y foi aliáu del rei Hiram I de Tiru, quien lo aidó en munches de les sos empreses.

Entamó numberoses obres arquitectóniques, ente les que destaca percima de toes la construcción del Templo de Xerusalén como llugar pa la permanencia del arca de l'Alianza,[21] anque destaca tamién la ereición d'un fabulosu palaciu, la construcción d'un terremplén que xunía'l templu cola ciudá de Xerusalén.

Nes sos construcciones participó un gran númberu de técnicos estranxeros, como arbañiles y broncistas de Tiru o carpinteros de Gebal. Ente toos ellos destaca l'arquiteutu Hiram,[22] ya importáronse luxosos materiales procedentes de Fenicia.

Mientres l'intre del so reináu la monarquía hebrea tuvo'l so momentu de mayor prosperidá y la rellumanza de la so nación llamó l'atención de la reina de Saba. Falábase tamién del llamáu Xuiciu de Salomón.[23]

Gobernante y pueblu rexir so la Llei de Yahvé. (El pueblu enteru obedecer[24]). Finalmente... estableciérase'l Reinu de Dios na tierra:

Cquote1.svg Salomón...nel tronu del reinu de Yahvé sobre Israel
1Cróniques 28:5Cquote2.svg

Cquote1.svg Y sentóse Salomón por rei nel tronu de Yahvé en llugar de David el so padre, y foi espolletáu; y obedecer tou Israel.
1Cróniques 29:23Cquote2.svg

Dempués de termináu'l templu, nuna oración que Salomón-y fai a Yahvé recuérda-y la promesa fecha al so padre David la cual foi “…non te faltara varón delantre de mi, que se siente nel tronu d'Israel, namás que los tos fíos guarden el mio camín… ”[25] Divos concedía-yos tranquilidá nes sos fronteres.[26][27] L'orde y l'allegría primaben.[28]

Vanidá de vanidaes, y tou tipu de vanidá. Oliu que representa al rei Salomón yá vieyu y meditabundo (Isaak Asknaziy, Rusia, sieglu XIX).

Sicasí, pa consolidar el poder político d'Israel na rexón, contraxo matrimoniu con una de les fíes del faraón del Antiguu Exiptu Siamón. Salomón foise arrodiando de tolos luxos y foi adquiriendo'l grandor esternu d'un monarca oriental. Esto fixo, sicasí, que na segunda metá del so reináu cayera na idolatría, inducíu poles sos numberoses esposes estranxeres. Acordies con 1Reis 11:3, «tuvo -contrariando la Llei[29]- setecientes muyeres reines y trescientes concubinas, y eses muyeres esviáron-y el corazón»[30]

Reinu d'Israel (monarquía xunida) en tiempos de Saúl y David, 1020–966 a.Y.C. El territoriu siguió xuníu hasta la muerte de Salomón en 928 a.Y.C.[31]

La seguridá interna y el control de les víes de comunicación facilitaren una amplia espansión del comerciu hebréu. Dicir na Biblia[32] que les sos naves llegaron hasta Ofir, en dalgún llugar del Mar Coloráu, onde cargaron 14.300 kg d'oru. Tanto'l rei como'l pueblu dedicar a comerciar;[33] fueron atrapaos pol enganía de riqueces y cayeron nel materialismu.[34] Equí diose'l puntu d'inflexón escontra una manera de vida que darréu sería causa de reproches per parte de los profetes:

anden esquiciaos, toos malváronse. Nun hai quien practique'l bien, nun hai nin unu[35] En cuenta de alministrar xusticia, los mesmos hebreos… “primíen a los probes” “acesmaben… a les persones. Les sos cases taben llenes de fraudes; con esos fraudes hanse engrandecido y fixéronse ricos…[36][37][38]

Nes transacciones, el rei demostraba que yá nun yera xustu.[39] Alicó la tema de la esclavitú nos infieles.[40] Dexó sacerdotes qu'en munchos casos yeren indignos.[41] Cubrir d'elementos de guerra (xarrés y caballos).[42]

Aquél pecáu de Salomón (priorizar el llogru de riqueza per sobre la Llei de Dios) foi la causa de qu'a'l so muerte estremara'l reinu d'Israel. [La división d'Israel yera inesorable, pero asocedería na xeneración del so fíu].[43]

Pero anque cometió esti pecáu (cayer na vanidá, la soberbia...), penóse y depués escribió'l Llibru de Eclesiastés p'aconseyar a otros a que nun siguieren el so exemplu. Ellí menta «vanidá de vanidaes, tou ye vanidá» y esto refierse a la so vida inicua. Salomón escribe esti llibru como un testimoniu y exemplu de que les coses d'esti mundu nun son duraderes.

Asoceder el so fíu Roboam, que la so madre yera Naamá, ammonita. Pero puestu, partir norte apaecería como 'rebelde' ([10 de los dolce tribus d'Israel (toes sacante Judá y Benjamín). Asina quedaría estremáu'l reinu.

Causes de la división del reinu[editar | editar la fonte]

Mientres la primer metá del so reináu, rexir so la Llei de Yahvé (y el pueblu enteru obedecer[44]). Pero na segunda metá del so reináu les sos esposes estranxeres esviáron-y el corazón”.[45]

Al poco tiempu abandonó la "derechura" y "xusticia" que lo caracterizara y tol reinu foi copiando la forma de vida de les naciones vecines (priorizando les ganancies materiales, esto ye, el materialismu.[46]

Les construcciones entamaes pol rei y el parabuxel de la so corte esixíen enormes contribuciones en dineru y mano d'obra, que la parte más próspera del pueblu -tamién yá imbuyíu d'acobicia- nun quería apurrir.[47] Los privilexos concedíos a Judá fixeron crecer el descontentu ente los diez tribus del Norte (les más fanegueres), onde Jeroboam fíxose ecu d'esti descontentu y púnxose al frente del llevantamientu que va llevar más tarde a la separación de los reinos d'Israel y de Judá.

Salomón nel imaxinariu colectivu[editar | editar la fonte]

Estampilla israelín dedicada al rei Salomón, 1960. Los sos atributos son la balanza de la Xusticia y el planu del Templu.[48]

Na tradición de la Ilesia ortodoxa etíope, señálase que Salomón tuvo un fíu cola reina de Saba, llamáu Menelik I, quien sería futuru rei d'Etiopía, y de quien la tradición diz que sacó l'Arca de l'Alianza d'Israel, llevándola al so reinu y depositándola na Ilesia de Santa María de Sion, Esta historia vien nel llibru Kebra Nagast.

En Les mil y una nueches, dellos cuentos árabes señalenlu como un poderosu rei, que tenía cualidaes de hechicería que-y dexaron consolidar un imperiu y encarcelar a los numberosos demonios del desiertu (ifrit). A los ifrit (xenios), zarrar en vasíes de folla sellaes col nome de Dios, por negase estos a siguir los mandatos del Peraltu y sometese a los homes. Nel relatu ye llamáu Sulaymán, fíu de Daud (David).

Nel cine

Delles películes onde'l protagonista ye Salomón son les siguientes:

Añu Película Direutor Intérprete
1959 Salomón y la reina de Saba King Vidor Yul Brynner y Gina Lollobrigida
1997 Solomon Roger Young Ben Cross y Vivica A. Fox

Precesión y Sucesión[editar | editar la fonte]


Predecesor:
David
SALOMÓN
Rei d'Israel
—Reinu unificáu de Judá ya Israel—

965-928 a.Y.C.
Socesor:
Roboam (rei de Judá)
Jeroboam (rei de Israel).

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. En referencia al reinu xuníu primixeniu, que tres la so muerte estazar en dos partes: el reinu del Norte —que caltuvo la nomenclatura d'Israel— y el reinu del Sur referíu como reinu de Judá—.
  2. Estudiu lleváu a cabu dientro del Programa Científicu Israelín y dedicáu a la hestoria del pueblu xudíu (The Jewish People, Xerusalén: Keter, 1973, sección 7); feches análogues consideraes por Philip Parker (Atles of World History, Londres: Harper-Collins, 2004, pp. 30-31).
  3. La Biblia describir como l'home más sabiu de la Tierra: «un corazón tan sabiu y entendíu, que nun hubo enantes de ti otru como tu, nin dempués de ti llevantará otru como tu» (1Reis 3:12).
  4. el so reinu estender dende'l ríu Eúfrates hasta la frontera con Exiptu; promovio'l comerciu internacional y la diplomacia, patrocinando coles mesmes grandes proyectos edilicios. Wilkinson (2011, p. 298)
  5. Estudiu lleváu a cabu dientro del Programa Científicu Israelín y dedicáu a la hestoria del pueblu xudíu (The Jewish People, Xerusalén: Keter, 1973, sección 7); similares son les feches consideraes por Philip Parker (World History, Londres: Harper-Collins, 2004, pp. 30-31).
  6. 1Reis 4:21
  7. Deuteronomio 1:7,11:24
  8. Josué 1:4
  9. 2Samuel 8:3
  10. 1Cróniques 18:3
  11. 1Reis 10:23
  12. 1Reis 4:7
  13. 1Reis 3:1
  14. 1Reis 11:1,3
  15. 1Reis 9:16
  16. 1Reis 11:1-2
  17. 1Reis 11:4-5
  18. 1Reis 9:15,17-19
  19. 1Reis 6:1
  20. Salmo 19:7
  21. 1Reis 6
  22. 1Reis 7:13-14
  23. 1Reis 3:16-28
  24. 1Cróniques 29:23
  25. 1Reis 3:20
  26. 1Reis 5:4
  27. Salmo 147:14
  28. 1Reis 4:20
  29. Deuteronomio 7:3,4
  30. 1Reis 11:3
  31. Estudiu lleváu a cabu dientro del Programa Científicu Israelín y dedicáu a la hestoria del pueblu xudíu (The Jewish People, Xerusalén: Keter, 1973, sección 7); conclusiones reafitaes por Sarah Kochab (Israel, Barcelona: Foliu, 2005, p. 26).
  32. 1Reis 9:28
  33. “Construyó'l rei Salomón una flota…”, y dedicóse a comerciar (1Cróniques 22:3; 1Reis 10:15
  34. 1Reis 9:27,28
  35. Salmo 53:3
  36. Isaías 10:2
  37. Jeremías 5:27
  38. Miqueas 3:11
  39. 1Reis 9:12-14
  40. 1Reis 9:22
  41. 2Reis 23:13,5
  42. Isaías 2:7). Esto contrariaba el mandatu divín: “El rei… nun tendrá de tener munchos caballos (porque s'usaben pa los carros de combate)”] (Deuteronomio 17:16,17; Éxodo 14:23; Josué 11:4,6; 1Reis 20:25)
  43. 1Reis 11:1-12
  44. 1Cróniques 29:23)i
  45. 1Reis 11:3
  46. Nehemias 13:26-
  47. 1Reis 12:4
  48. Serie "Reis d'Israel", diseñada por Asher Kalderón.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Dubnow, Simón (1977). Manual de la Hestoria Xudía. Bonos Aires: Sigal.
  • Kochav, Sarah (2005). Grandes civilizaciones del pasáu: Israel. Foliu.
  • Sei-Rajna, Gabrielle (2000). L'abecedaire du Judaïsme. París: Flammarion.
  • Wilkinson, Philip (2011). Religiõye. Río de Janeiro: Zahar.
  • Wilkinson, Philip (2008). Religions.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]






Salomón