Sestao

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Sestao
Sestao Kasko udaletxea.jpg
Bandera de Sestao.png Escudo de Sestao.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaIkurrina País Vascu
ProvinciaBizkaikobanderea.svg Bizkaia
ComarcaGran Bilbao
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Sestao Josu Bergara López Traducir
Códigu postal 48910
Xeografía
Coordenaes 43°18′39″N 3°00′20″W / 43.310833333333°N 3.0055555555556°W / 43.310833333333; -3.0055555555556Coordenaes: 43°18′39″N 3°00′20″W / 43.310833333333°N 3.0055555555556°W / 43.310833333333; -3.0055555555556
Sestao is located in España
Sestao
Sestao
Sestao (España)
Superficie 3.5 km²
Altitú 48 m
Llenda con Barakaldo, Trapagaran, Portugalete Traducir, Lejona Traducir y Erandio Traducir
Demografía
Población 27 445 hab. (2018)
Porcentaxe Error na espresión: Falta l'operando pa /.% de Gran Bilbao
Densidá 7841,43 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.sestao.eus
Cambiar los datos en Wikidata

El Conceyu de Sestao o a cencielles Sestao ye un conceyu español de la provincia de Vizcaya (País Vascu). Cuenta con una población de 27 841 habitantes (2016). Asitiáu na marxe esquierda de la ría del Nervión, pertenez a la contorna non oficial del Gran Bilbao.

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

Antaño'l monte onde güei s'alluga Sestao conocer por Sestu. Con esti topónimu denominar los primeros escritos del sieglu IX y les primeres actes municipales que se conocen del sieglu XVII. Conocemos polos historiadores clásicos que dempués de les guerres cántabres col fin de xixilar a los nativos, quedaron n'Asturica les lexones IV Macedonica y X Gemina y la VI Victrix en Cantabria, mientres unos 60 años. Les lexones solíen asitiase en campamentos fixos dexando'l nome al llugar, un claru exemplu ye Llión. Etimológicamente Sestu ye d'orixe llatín. Darréu evolucionaría nel usu habitual a Cestu y finalmente a Sestao.

Símbolos[editar | editar la fonte]

Escudu[editar | editar la fonte]

Escudu cortáu: el 1º d'oru, con edificios nel so color, de los que sobresalen el de la máquina soplante, rematáu en llapaes de azur y plata, y dos chimenees fumientes; el 2º de plata, col crucero “Vizcaya” (cascu negru, arboladura y chimenees marielles y superestructuras blanques), con gallardete nel palu mayor y bandera a popa, saleando sobre'l mar de azur solmenáu de plata.[1]

Bandera[editar | editar la fonte]

Bandera rectangular, formada por dos franxes horizontales iguales, verde la cimera y negra la inferior, col escudu del conceyu nel centru

Mientres los sieglos XX y XXI acomuñáronse'l colores verde y negru col conceyu de Sestao, al ser el colores de clubes deportivos de la llocalidá como'l Sestao Sport Club, el Club Deportivu de Remu Kaiku y el Sestao River Club. Por ello, cuando en marzu de 2014 el Conceyu presentó un proyeutu de participación ciudadana pa escoyer una bandera municipal, los cuatro opciones que presentó fueron combinaciones d'estos dos colories.[2] Estos cuatro propuestes fueren diseñaes pol vexilólogo Juan José González. Resultó escoyida una enseña «rectangular, de proporción 2:3, formada por dos franxes horizontales iguales, verde la cimera y negra la inferior».

La iniciativa foi aprobada [3] [4] y el sábadu 1 d'ochobre de 2016 proceder al izado de la bandera.[5] Hasta entós utilizárase un pendón granate (como otros conceyos de Vizcaya) col escudu municipal nel centru.

Xeografía[editar | editar la fonte]

El términu municipal de Sestao empieza nel so estremu oriental na Punta de San Nicolás, a una altitú de 12 metros sobre'l nivel del mar. Tratar d'una pequeña talaya qu'apodera'l ríu Nervión, para, nun llixeru cayente d'unos 600 metros de llargor, llegar a la parte más baxa de la so xurisdicción, nel llugar de Urbinaga, que solamente s'alza 9 metros sobre'l nivel de la ría, formando un amenorgáu istmu.

Dende Urbinaga, Sestao empieza a alzase sópito, para, en pocos metros de pindiu, algamar una altitú de 61,52 metros nel llugar conocíu como Portopín. En formando un llixeru pandu llamáu Rebonza, sigue l'ascensión hasta'l llugar más altu del pueblu, na Sierra Panadera, puntu que s'atopa na redoma de la Cruz de Kueto, con una altitú de 79,87 metros. Equí sigue en nidiu desnivel d'unos 400 metros de llargor escontra'l centru del conceyu, con una altitú de 67,62 metros. Remóntase más sópito'l desnivel, pa formar el Alto de Aizpuru, de 76,20 metros, y tres una depresión, alzase nuevamente hasta'l llamáu Alto de Mendieta, de 76,90 metros, xuntu al Campusantu, y que forma una formosa talaya sobre la ría y l'Abra. Y tres un llixeru desnivel d'unos 50 metros de llargor, internar na xurisdicción de la Villa de Portugalete.

Les pronunciaes fasteres que configuren Sestao baxen pela so cara norte a les riberes del Nervión, n'otra dómina marismas y güei nucleu industrial y navieru. Pela so cara sur a les vegues del regueru Ballonti y ríu Galindo, n'otru tiempu fértiles güertas y güei tamién convertíes n'asientu de grandes industries. En resume, l'área puramente residencial asitiar nel relieve, esto ye, nel monte, y les zones industrial facer nes zones baxes, aprovechando asina los allugamientos más llanos del conceyu. Destacar que la zona baxa norte yera, na dómina preindustrial, un espaciu de güelgues y marismas, que foi rellenáu pa la construcción de los Altos Fornos de Vizcaya y de La Naval. Tocantes a partir sur, anguaño coesisten polígonos industriales al pie de polígonos comerciales, espacios lúdicu-deportivos (como Les Camporras y los campos d'entrenamientu de Galindo), la EDAR de Galindo, el Garbigune de Sestao y l'estación de Metro de Urbinaga, que nel futuru va convertir na Estación Intermodal de Urbinaga.

Conceyos colindantes[editar | editar la fonte]

De siguío amuésense los conceyos colindantes:

Noroeste: Lejona Norte: Lejona Nordés: Erandio
Oeste: Portugalete Rosa de los vientos.svg Este: Erandio y Baracaldo
Suroeste: Valle de Trápaga Sur: Valle de Trápaga y Baracaldo Sureste: Baracaldo

Barrios[editar | editar la fonte]

  • Albiz
  • Azeta
  • El Kasko
  • Kueto
  • La Punta *

Markonzaga

  • Rebonza
  • Simondrogas
  • Txabarri

Economía[editar | editar la fonte]

A pesar de que nos últimos años empecipióse una reconversión industrial y una revitalización económica, social y urbanística pola crisis acaecida mientres la década de 1980, la principal actividá económica de Sestao sigue siendo la industria, qu'ocupa a los dos terceres partes de la población activa del conceyu.

Les industries actives en Sestao son principalmente la siderúrxica con empreses como l'Acería Compacta Bizkaia o La Naval Estelleros Españoles-SECN, que remata'l procesu de privatización el 1 d'avientu de 2006 quedando en manos de la empresa CNN (Construcciones Navales del Norte); y un abondosu y heterogéneo grupu d'empreses medianes dedicaes a la metalurxa, química o al sector eléctricu. Tamién ye destacable la esistencia de la Depuradora d'Agües de Galindo, que trata les agües residuales de tola contorna del Gran Bilbao.

Realidá social[editar | editar la fonte]

Sestao cuenta con una de les tases de paru más altu de too el País Vascu, 22,37% (marzu de 2017),[6] debíu al zarru de grandes empreses o a la so reconversión (AHV, Aurrera, la Construcciones Navales del Norte Naval o la Babcock & Wilcox). A partir del sieglu XIX y mientres el sieglu XX producióse una inversión del fluxu migratorio que se diera mientres sieglos,[7] gracies a la instalación de distintes factoríes na contorna y n'el mesmu conceyu de Sestao. Asina, mientres les décades del cincuenta, sesenta y setenta del sieglu XX, Sestao foi destín de la emigración de miles de persones procedentes d'otres partes d'España, destacando la de gallegos, andaluces, estremeños y castellanu-lleoneses. Nos últimos años tamién recibió emigración procedente d'otros países y continentes, como China, Rumanía, Marruecos, América, África, etc.

Sestao vistu dende'l paséu a Portugalete, cola ACB a la izquierda y nel centru un antiguu altu fornu.
Sestao dende'l Sureste

Historia[editar | editar la fonte]

Edá Antigua[editar | editar la fonte]

Antes de la romanización el territoriu de Sestao pertenecía a la área d'influencia de los Autrigonos, pueblu d'orixe desconocíu.

Mientres el dominiu visigodu'l territoriu de Sestao formó parte del ducáu de Cantabria, que taba sol dominiu d'un dux o duque. Nel entamu de reconquistar al igual que toles Encartaciones Sestao perteneció al Reinu d'Asturies y más tarde al de Llión. Darréu mientres un curtiu periodu d'unos 60 años nel apoxéu del Reinu de Navarra foi parte del so territoriu y definitivamente pasó a formar parte del Reinu de Castiella.

Edá Media[editar | editar la fonte]

Esisten escritos que menten la so esistencia dempués del fin de la edá antigua. La primera data del 880 cuando huestes de godos desembarcaron nes mariñes de Vizcaya. Nun pequeñu monte llamáu Sestu nel que tuvo llugar una batalla onde perdió la vida'l conde Falcon, xefe de los godos. Según esti relatu la so muyer Godina mandu construyir una ermita pa ser soterráu nel llugar onde perdió la vida, darréu na cortil qu'ocupaba la ermita construyó la ilesia de Santa María de l'Anunciación.

María Díaz de Haro, fundadora de la villa de Portugalete nel añu 1322 fai referencia a Sestao na carta puebla de la villa portugaluja. La sobrina del fundador de Bilbao, D. Diego López de Haro, menta la ilesia de Santa María de Sestao como una de les qu'había de contribuyir colos sos diezmos a la edificación de la primer ilesia de Portugalete.

Mientres los sieglos XIV y XV, Sestao, como los demás conceyos del Valle de Somorrostro, sufre les consecuencies de les “Guerres de Banderizos”. Nesti ambiente, escontra l'añu 1370, Juan López de Salazar, que se casara con María de Sestao, viuda hacendada del Conceyu, construyi casar-Torre como defensa y llugar d'abelugu. Asina surde casar Torre de Sestao de cuatro cubos, toa de sillares, perfectamente cuadrada, con aprosimao 13 metros de base por unos 14 metros d'altor (baltada en 1931). Tamién se construyeron delles ermites:[8] San Pedro (na campa de San Pedro y sumida a principios del sieglu XX), San Nicolás (que dio nome a la Punta y baltada escontra 1840), La Piedá (nel barriu de Salcedillo, güei xurisdicción del Valle de Trápaga y sumida al instalase los talleres de la empresa Xeneral Eléctrica) y La nuesa Señora de la Concepción, que llevantaba la so pequeña estructura na parte alta del pueblu o Kueto.

Industrialización sieglu XIX[editar | editar la fonte]

Sestao formó parte d'una entidá colectiva, los Tres Concejo del Valle de Somorrostro, del que tamién formaben parte Santurce el y Valle de Trápaga (antes "San Salvador del Valle"), y teníen derechu a asientu y votu nes Xuntes de Guernica axuntándose en conceyu na ermita de San Bernabé de Urioste. Nel añu 1805, dixébrense los Tres Concejo del Valle de Somorrostro y Sestao celebra la so primer sesión como conceyu independiente'l día de Navidá de 1805. Entós daquella yera una aldega de 340 habitantes con 70 caseríos. La so primer casa consistorial construyir nel añu 1823 al pie de la plaza del Conde de Valmaseda.

En 1843 el conceyu tuvo escudu propiu y en 1870 un informe respondió por la so segregación oficial de los Trés Conceyos.

A mediaos del sieglu XVIII, Inglaterra construyi ferrocarriles pa realizar con rapidez el tresporte del mineral de fierro a los puntos d'embarque más fayadizos, que s'atopen na xurisdicción de Sestao. En 1859, la Diputación de Vizcaya constrúi los cargaderos pa treslladar el mineral que llega nel ferrocarril de Triano a los barcos qu'apexen en La Punta. Años más tarde, en 1873, The Bilbao River and the Cantabrian Railway conocida col nome de ferrocarril de Galdames, trai'l mineral d'aquelles mines pa ser embarcáu nos muelles que construyó na dársena de La Benedicta.

La puesta en marcha de los primeros convertidores Bessemer y Martin Siemens, que revolucionen la industria metalúrxico y los ferrocarriles que traviesen el conceyu, dan llugar a que s'empecipie a mediaos del sieglu XVIII la evolución industrial que va camudar radicalmente la fisonomía de Sestao.

En 1877 instalóse la fábrica de "San Francisco" y la llocalidá pasó de 400 a 1.500 habitantes

En 1879 la Bilbao River and Cantabrian Railways viende parte de los sos terrenes a D. Francisco de les Rivas, Marqués de Mudela, qu'empieza nellos la instalación de la fábrica y altos fornos de San Francisco.

L'actual edificiu del Conceyu construyir nel añu 1880, sufriendo posteriores cambeos la so inicial estructura en siendo utilizáu como escuela.

Víctor Chávarri pidió al Conceyu de Sestao los terrenes de les marismas pa instalar nellos la so nueva fábrica Vizcaya, dedicada a la fabricación de fierro y aceru, según a la ellaboración de toa clase de construcciones y maquinaria de fierro y aceru. Más palantre viende parte de la marisma adquirida a la nueva sociedá La Iberia, que se constituyó'l 19 de payares de 1888 pa la fabricación de fueya de llata, chapa de fierro y aceru, cubos, sartenes, galvanizaos, latería pa envases de conserves y otros usos.

En 1890, n'otra parte de les mesmes marismas, D. Fernando Alonso Millán constitúi La Aurrera, con una fábrica dedicada a la ellaboración de chapa y otra a la fundición pa la construcción de pieces pa válvules, tuberíes, calefactores y calderes.

Sestao esperimenta una impresionante crecedera económica y demográficu, motiváu pola instalación de la nueva industria, multiplicando en menos d'un sieglu por venti la so población. En 1890 yá cuntaba con 6.851 habitantes.

En 1888 José María Martínez de les Rivas, acomuñáu con Sir Charles Palmer, propietariu de los estelleros Jarrow-Tyne n'Inglaterra, funda la sociedá colectiva Martínez de les Rivas-Palmer, qu'en 1891 convertir en Estelleros del Nervión, sobre les marismas del conceyu de Sestao, al pie de la fábrica y altos fornos de San Francisco.

La hestoria de finales del sieglu XIX de Sestao ta estrechamente amestada a los acontecimientos bélicos acaecíos en Cuba. El conde de Valmaseda, fíu predilectu de Sestao, foi gobernador militar de la colonia en dos causes, y dos de los cruceros pesaos fundíos pola armada estauxunidense na Batalla naval de Santiago de Cuba, fueron botaos nos estelleros de Sestao y Bilbao, ente ellos atopaben el cruceru protexíu el Vizcaya y el Almirante Oquendo, los dos ximielgos. Anguaño puede reconocese nel escudu de Sestao al cruceru protexíu Vizcaya.

Sieglu XX[editar | editar la fonte]

En 1902 Sestao cuntaba yá casi con 10.000 habitantes.

En 1912 créanse los Altos Fornos de Vizcaya (AHV), antecesora de la ACB, empresa que taba establecida en Sestao y Baracaldo, gracies a la cual la crecedera demográfica siguió mientres casi tol sieglu XX, llegando a la cifra de 42.905 habitantes en 1978. AHV foi'l gran impulsor de la crecedera de Sestao creando colexos pa la educación de los fíos y fíes de los sos obreros: La nuesa Señora de Begoña, La Salle y Fíes de la Cruz, o barrios enteros como El Carmen. Nel so apoxéu AHV llegó a cuntar con más de 10.000 persones en nómina, siendo unu de cada cuatro trabayadores de Sestao.

Construcción d'un gasero na Naval

Tamién en 1912, foi construyida na Gran Vía la Escuela Municipal de Música, obra del arquiteutu Santos Zunzunegui.

En 1915 naz La Naval, dependiente de la Sociedá Española de Construcción Naval. Dende un puntu de vista social, los nuevos estelleros tendríen una gran importancia, yá que contribuyíen a desaniciar la grave crisis llaboral d'aquellos años. En 1916 empieza la construcción de trés navíos, lo que supón el despegue del nuevu estelleru: el trasatlántico Alfonsu XIII, con 146 metros d'eslora y una capacidá de 1.809 pasaxeros, que foi inauguráu pol rei Alfonsu XIII en 1920, y los vapores Conde de Zubiría y Marqués de Chávarri que fueron botaos en 1917. Los Estelleros del Nervión, que pasaren a poder d'Altos Fornos de Vizcaya, son arrendaos a La Naval hasta qu'en 1924 pasen del arriendu a la compra, constituyendo d'equí p'arriba una única sociedá.

El 26 d'ochobre de 1917 la parroquia de Santa María de l'Anunciación sufrió un quema que la destruyó por completu, y en 1921 foi reconstruyida col so aspeutu actual.

El 18 de xunetu de 1936 españa la Guerra Civil española. Dientro del sector republicanu del norte, el Conceyu de Sestao asítiase a favor de la República. Sestao yera de vital importancia al tener una pervalible industria pesao, y tres la cayida de Bilbao el 19 de xunetu de 1937, ye motivu d'alderique en redol a la so destrucción, anque finalmente nun se volar la industria pesao del conceyu. Les tropes sublevaes entren en Sestao el 22 de xunu de 1937 ensin atopar resistencia dalguna. Les nueves autoridaes nomen una comisión xestora que dirixa l'alministración local. La nueva comisión xestora, na sesión del 28 d'avientu de 1937, empecipia un llargu periodu de dictadura franquista que nun termina hasta la muerte de Franco en 1975.

La Gran Vía construyir en 1934 y na década de los 50 la llocalidá adoptaba la so fisonomía actual.

En 1978 algama'l so mayor tasa de población con 42.905 habitantes. Por cuenta de la crisis económica ya industrial, xeneróse un progresivu amenorgamientu de la población de Sestao. En xunetu de 1996 cerró Altos Fornos de Vizcaya, siendo sustituyíu pola Acería Compacta de Bizkaia.

Política[editar | editar la fonte]

Ficheru:Conceyu de Sestao.jpg
Logotipu del Conceyu de Sestao

Sestao foi tradicionalmente un feudu socialista, debíu al gran númberu d'obreros residentes. Mientres la última década, la influencia socialista ya izquierdista escayó pola mor del zarru d'empreses. Esto motivó n'última instancia la medría relativa del votu al Partíu Popular, la xubida porcentual del votu nacionalista vascu (EAJ-PNV) y la creación d'un partíu local Vecinos por Sestao (VPS), promovido por asociaciones vecinales de Txabarri, Los Baños y Rebonza.

Como resultancia, creóse un nuevu escenariu políticu nes eleiciones del 2003. El PSE-EE perdió l'alcaldía en favor d'EAJ-PNV, sofitáu por EB-B y VPS, siendo un fechu históricu, al ser Sestao el llugar de nacencia del socialismu vasco nel sieglu XIX.

Dientro de los planes pa revitalizar el conceyu, cabo destacar la constitución nel añu 2005 de la sociedá Sestao Berri 2010 pa la rexeneración urbanístico y social de Sestao, integrada al 50% tantu pol Conceyu como pol Departamentu de Vivienda, Obres Públiques y Tresportes del Gobiernu Vascu, que va subvencionar el plan con 4,5 millones d'euros.[9]

Nel añu 2007 el PSE-EE volvió a l'alcaldía. Ente 2007 y 2011 l'alcalde foi'l socialista José Luis Marcos Merín. Hasta marzu del 2010, ésti gobernaba en minoría con 10 conceyales de 21 posibles: 8 del PSE-EE y 2 d'EB-B-Aralar. En marzu de 2010, tres disputes internes dientro del PSE-EE de Sestao qu'acabaron cola dimisión de trés conceyales socialistes, dos d'ellos integráronse nel Grupu Mistu y l'otru arrenunció a l'acta de conceyal, siendo sustituyíu por otru que sí taría venceyáu al Partíu Socialista, pero quedando'l gobiernu en minoría. El gobiernu municipal del últimu añu de llexislatura componer 6 conceyales del PSE-EE y 2 conceyales d'EB-B-Aralar.

Ente 2011 y 2015 l'alcalde foi'l nacionalista Josu Bergara López (EAJ-PNV), gobernando en minoría con 8 conceyales de 21 posibles.

En mayu de 2015, EAJ-PNV vuelve ganar les eleiciones municipales en Sestao con Josu Bergara de nuevu como alcalde, gobernando esta llexislatura con mayoría absoluta gracies a los 13 conceyales llograos de 21 posibles.

La balconada del Conceyu cunta con cuatro banderes: la sestaoarra, la vizcaina, la ikurriña y la española.

Sestao foi escenariu de delles aiciones armaes y atentaos d'ETA, quien asesinó a 4 persones nel conceyu. El Xulgáu de Paz del conceyu foi oxetu d'atentáu col allugamientu d'una bomba'l 16 d'avientu de 2007,[10] según tamién asocedió nel términu municipal de Sestao l'ataque de coche bomba contra l'ex-conceyal y ex-dirixente nacional del PSOE, Eduardo Madina, el 19 de febreru de 2002,[11] de la mesma que tamién se recibieron numberosos avisos de bomba a lo llargo de los años, amás d'ataques de kale borroka.

Resultaos electorales locales 2015[editar | editar la fonte]

Partíu políticu NᵘVotos 2015 % de Votos 2015 NᵘConceyales 2015 NᵘVotos 2011 % de Votos 2011 NᵘConceyales 2011
Euzko Alderdi Jeltzalea-Partíu Nacionalista Vascu (EAJ-PNV) 6.997 51,02 % 13 4.563 32,30 % 8
Partíu Socialista d'Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE/PSOE) 1.922 14,02 % 3 4.059 28,73 % 8
Bai Ahal Da - Sí Se Puede Sestao (BAD-SSP) 1.579 11,51 % 2 - - -
EH Bildu 1.563 11,40 % 2 1.636 11,58 % 3
Partíu Popular (PP) 686 5,00 % 1 1.307 9,25 % 2
Irabazi (Ezker Anitza - IX, Equo ya Independientes) 459 3,35 % 0 690 4,88 % 0
Partíu Social y Vascu (PSyV) 346 2,52 % 0 479 3,39 % 0
Vecinos por Sestao (VPS) - - - 286 2,02 % 0
Aralar - - - 220 1,56 % 0
Asociación Txabarri Garbi (ATG) - - - 630 4,46 % 0
Participación 13.942 61,18 % - 14.366 60,80 % -
Astención 8.845 38,82 % - 9.262 39,20 % -
Votos en blancu 161 1,17 % - 258 1,83 % -
Votos nulos 229 1,64 % - 238 1,66 % -

Alcaldes de la democracia[editar | editar la fonte]

Alcaldes dende les eleiciones de 1979
Llexislatura Nome Partíu
1979-1983 Santiago Llanos del Ríu Partíu_1= Logotipo PSE-EE.svg PSE-PSOE n/d
1983-1987 Santiago Llanos del Ríu Partíu_2= Logotipo PSE-EE.svg PSE-PSOE n/d
1987-1991 Santiago Llanos del Ríu (1987)
Juan José Azpitarte Larrucea (1987-1989)
José Pedro Milla Ortiz de Zárate
Logotipo PSE-EE.svg PSE-PSOE
Logotipo PSE-EE.svg PSE-PSOE
Logotipo PSE-EE.svg PSE-PSOE
1991-1995 José Pedro Milla Ortiz de Zárate Logotipo PSE-EE.svg PSE-EE
1995-1999 Segundu Caleya Machu Logotipo PSE-EE.svg PSE-EE
1999-2003 Segundu Caleya Machu Logotipo PSE-EE.svg PSE-EE
2003-2007 Alberto Lozano Ibarra Logotipo EAJ-PNV.svg EAJ-PNV
2007-2011 José Luis Marcos Merín Logotipo PSE-EE.svg PSE-EE
2011-2015 Josu Bergara López Logotipo EAJ-PNV.svg EAJ-PNV
2015-2019 Josu Bergara López Logotipo EAJ-PNV.svg EAJ-PNV
2019- n/d n/d

Alcaldes de Sestao 1805-1979[editar | editar la fonte]

1807-1811: Pedro de Velasco * 1811-1812: Ramón de la Llosa

1944-1949: José Azpichueta

  • 1949-1959: Serafín Fernández Aguirre *

1956-1970: Jesús Sainz Planillo

Fiestes patronales[editar | editar la fonte]

  • San Juan y San Pedro: patrón de Sestao, esta festividá celebra'l día 29 de xunu. El bloque festivu da empiezu sobre la nueche de San Juan (tercer patrón de Sestao) y enllargar ininterrumpidamente hasta'l 30 de xunu. Cunten con festivales, conciertos, fueos artificiales, xuegos populares, teatru y verbenas multitudinaries.
  • Santiago Apóstol: patrón d'España y segundu patrón de Sestao, celébrase'l 25 de xunetu y ye entamáu pola agrupación sestaoarra Fíos de Galicia cola collaboración del Conceyu. Ente tolos actos, destaquen la tradicional "Feria del Pulpu", les orquestes, los pasacalles y la procesión del santu.
  • San Ignacio de Loyola: celébrase'l 31 de xunetu. La programación realiza sobre la base d'actos de la cultura y el folclore tradicional vascu, entamaes pol grupu de folclor vascu Eusko Lorak.
  • Rosa de Lima Santa Rosa de Lima: celébrase'l 30 d'agostu. D'antiguo yera la fiesta más importante del conceyu, mientres na actualidá celebra un desfile de vistíos entamáu pola asociación sestaoarra Amigues de la Cordura y una sardinada popular.
  • San Miguel: de les más antigües del conceyu, perdiérase mientres años, pero en 2007 recuperóse. Celebrar nel Barriu de La Iberia y entamar l'Asociación de Comerciantes de Sestao en collaboración col Conceyu de Sestao.
Otres fiestes
  • Santa Águeda: fiesta popular, el so onomástica celebra'l 5 de febreru, pero'l día anterior al atapecer cántense les sos coples y vase pidiendo aguilandu.
  • Nuesa Señora del Pilar: patrona d'España, celébrase una misa nel so honor el 12 d'ochobre.
  • Virxe del Rocío: celébrase una misa nel so honor y sácase la so talla en procesión (coincidiendo cola tradicional romería n'Huelva). Entamada pola Casa Andaluza.
  • Fiesta de la Cruz: fiestes del barriu de Kueto, que se celebren la segunda fin de selmana de setiembre.
  • Fiestes de Álbiz y Markonzaga: fiestes populares que se celebren nos barrios del mesmu nome.
  • Nuesa Señora del Carmen: la so festividá ye'l 16 de xunetu. Entamáu pola Asociación de Vecinos del Carmen. Actividaes variaes.
  • Selmana Santa: ufiértense mises.
  • Antroxos: celébrense una selmana dempués al restu de pueblos. Destaca'l so impresionante y multitudinariu desfile y l'entierru de la sardina.
  • Navidá: entámense actos n'honor al Olentzero y a los Reyes Magos con guapos desfiles y actos culturales variaos.
  • Actos culturales y deportivos: mientres tol añu destaquen actividaes culturales y deportives per parte de les distintes asociaciones y clubes del conceyu, como'l Triatlón de Sestao, el mercáu medieval, feries d'artesanía, feria de la sidra, conciertos de música y coros, vienres culturales, concursu de pucheras, concursu de paelles, concursu de pinchos, concursu d'escaparates...
  • Baxada de Simondrogas: d'antiguo baxábase en romería al barriu de Simondrogas. Anguaño nun esiste, pero yera una de les más multitudinaries romeríes.

Personaxes destacaos[editar | editar la fonte]

Hermenegildo Elices Rivas /Chatu: futbolista del Sestao Sport, Athletic Club y Real Madrid.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Diputación Foral de Bizkaia, Heráldica municipal de Bizkaia, 1998, ISBN 84-7752-250-2
  2. Web del Conceyu de Sestao
  3. Aida M. Pereda, Les Xuntes dan lluz verde a la nueva bandera de Sestao El Corréu, 16 de xunu de 2016
  4. Europa Press Les Xuntes de Bizkaia ratifiquen la bandera de Sestao
  5. «so bandera municipal Sestao estrena la so bandera municipal. Deia, Noticies de Bizkaia». Consultáu'l 22 de payares de 2016.
  6. «Lanbide: desempléu rexistráu, afiliación a la Seguridá Social y contratos (marzu de 2017)». Lanbide (Serviciu Vascu d'Empléu). marzu de 2017. http://www.lanbide.euskadi.eus/y94-estadist/es/conteníos/estadistica/avance_datos_2017/ye_def/adxuntos/03-Marzu/NotaPrensa.pdf. Consultáu 'l 30 d'abril de 2017. 
  7. «Causes de la emigración vasca contemporánea». Consultáu'l 30 de payares de 2016.
  8. «Conceyu de Sestao - Historia». Consultáu'l 26 d'ochobre de 2015.
  9. «Sestao Berri». Consultáu'l 17 d'agostu de 2015.
  10. España un artefactu en Sestao tres una llamada d'ETA. 16 d'avientu de 2007. http://elpais.com/elpais/2007/12/16/actualidá/1197796617_850215.html. Consultáu 'l 30 d'abril de 2017. 
  11. País, Ediciones El títulu=ETA tulle a un mozu socialista hores antes del pactu p'aisllar a Batasuna (20 de febreru de 2002). http://elpais.com/diariu/2002/02/20/espana/1014159601_850215.html. Consultáu 'l 30 d'abril de 2017. 
  12. «Fina'l profesor y xurista vizcaín Adrián Celaya». Consultáu'l 29 de xineru de 2016.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Sestao