Astaná

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Astaná
Bandera de Kazakhstán Kazakstán
Ak Orda Presidential Palace04.jpg
New flag of Astana.svg New coat of arms of Astana.svg
Alministración
País Bandera de Kazakhstán Kazakstán
Tipu entidá ciudá
Alcalde/esa Imangali Tasmagambetov
Nome oficial Астана
Акмола
Целиноград
Акмолинск
Nome llocal Астана
Códigu postal 010015
Xeografía
Coordenaes 51°11′00″N 71°24′00″E / 51.183333333333, 71.4Coordenaes: 51°11′00″N 71°24′00″E / 51.183333333333, 71.4
Error de Lua en Módulu:Minimapa na llinia 442: Unable to find the specified Minimapa definition. Neither "Module:Minimapa/data/Kazakstán" nor "Template:Minimapa Kazakstán" exists.
Superficie 710.2 km²
Altitú 347 m
Llenda con Provincia de Akmola
Demografía
Población 814 401 hab.
Densidá 1146,72 hab/km²
Más información
Fundación 1830
Estaya horaria UTC+6
Llocalidaes hermanaes Esmirna, Ankara, Estambul, Moscú, Pittsburgh, Kiev, San Petersburgu, Amán, Sarayevu, Riga, Gdansk, Varsovia, Tiflis, Ḥanoi, Seúl, Bangkok, Kazán, Manila, Beixín, Margate, Biskek, Dubai, Xakarta, Uşak, Trujillo y Vilnius
astana.gov.kz/
Cambiar los datos en Wikidata

Astaná[1] (en kazaquistanín: Астана), que'l so nome yera Akmola hasta xunu de 1998, ye l'actual capital de Kazakstán (hasta 1998 la capital foi Almatý) y del so distritu federal. La población de la ciudá, según una estimación de payares de 2008, yera de 750.700 habitantes.[2]

Atópase asitiada nel centru-norte de Kazakstán, dientro de la provincia d'Akmola, anque ye políticamente independiente del restu de la provincia, que cunta cola so propia capital (Kokshetau). [3]

Orixe etimolóxicu[editar | editar la fonte]

La palabra Astaná en idioma cazacu significa lliteralmente Ciudá Capital.[4] D'antiguo tenía'l nome Tselinograd y dempués de Akmola (tumba blanca) hasta 1998, añu nel que pasó a ser la nueva capital de Kazakstán y recibió el so actual nome. Escontra l'añu 2002 tenía una población de 277.000 habitantes, que llegó hasta los 600.200 en 2007.

En xunu de 2008 presentóse una propuesta parlamentaria pa camudar el nome de la ciudá a "Nursultan", n'honor del actual presidente. La idea foi refugada por el mesmu presidente, que dixo que la decisión de camudar el nome de la ciudá tendría de ser pa les xeneraciones futures.[5]

Hestoria[editar | editar la fonte]

Una tropa de cosacos siberianos fundó un fuerte nos altos del ríu Ishim en 1824. Darréu creció y conocer como Akmolinsk. En 1961 se la renombró como Tselinogrado y convirtióse na capital del Territoriu de les Tierres Virxes Soviétiques (Kray de Tselinny). Foi'l centru de la Campaña de les Tierres Virxes dirixida por Nikita Jrushchov na década de 1950, col fin de convertir a la RSS de Kazakstán nun segundu productor de granu pa la Unión Soviética.

Dempués de que Kazakstán llograra la independencia, la ciudá y el óblast fueron renombraos como Aqmola (Tumba Blanca). En 1994 designar como la futura capital del país. Cuando la capital foi treslladada dende Almaty (enantes llamada Almá-Atá) en 1997, volvió llamase col nome actual, que significa capital n'idioma cazacu.

La ciudá foi tresformada por aciu unu de los proyectos d'urbanización más grandes y caros del mundu, financiáu con dineru del petróleu y la minería. El proyectu foi impulsáu pol presidente Nursultán Nazarbáyev.

Hai varies teoríes avera del treslláu de la capital. Dizse que foi p'apoderar a la rexón norte del país, de mayoría rusa, y p'evitar una posible secesión; otros dicen que se trató d'alloñar de les fronteres, yá que Almaty ta a tan solo 60 km de China y a 50 de Kirguistán.[6]

Xeografía[editar | editar la fonte]

Vista satelital de la ciudá.

La ciudá ta asitiada nel centru de Kazakstán nuna estepa semidesértica bien plana, siendo irrigada pol ríu Ishim, que la estrema en dos barrios. L'altitú de Astaná ye de 347 msnm (metros sobre'l nivel del mar). Atopar na zona con una vexetación d'estepa subdesértica y/o continental templada. Los barrios que fueron construyíos en primer llugar tán asitiaos al norte del ríu, ente que los modernos topar al sur del mesmu.

Clima[editar | editar la fonte]

Astaná ye la segunda capital más fría del mundu (dempués de Ulán Bator) con temperatures que lleguen ente −35 a −40 °C polo común. La ciudá tien un clima continental, con iviernos escepcionalmente fríos y branos moderadamente templaos, grebos y semiáridos. La temperatura añal media en Astaná ye de 3 °C. Xineru ye'l mes más fríu con una temperatura medio de −14 °C. Julio ye'l mes más templáu con una temperatura medio de 20 °C.

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de/d' Astaná WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xut Ago Set Och Pay Avi añal
Fonte nº1: Pogoda.ru.net[7]
Fonte nº2: NOAA (sun)[8]

Demografía[editar | editar la fonte]

Antes del 2007, la población en Astaná yera por demás inferior a la que s'atopa anguaño, y envalórase que va rondar la cifra de 1 millón escontra'l 2030. El desenvolvimientu de la nueva capital atraxo a'l trabayadores emigrantes -llegales ya illegales- de Kazakstán, y d'estaos vecinos como Uzbequistán y Kirguistán, amás de ser un imán pa los profesionales nuevos qu'intenten construyir la so carrera. Esto produció un cambéu na demografía de la ciudá, trayendo a cazacos más étnicos a una ciudá con población mayoritariamente eslava. La población étnica de los cazacos aumentó a un 60%, bien percima del 17% en 1989.[9]

En 1999, Astaná tenía una población de 281.000 habitantes, con un amiestu étnico de cazacos, rusos, ucranianos y alemanes del Volga.[10]

Munchos alderiquen que'l mecanismu impulsor p'atraer población d'etnia cazaca escontra'l norte fuera'l cambéu de capital, que foi asitiáu oficialmente pola falta d'espaciu pa la espansión de Almaty, antigua capital del país, amás de que s'atopa nuna zona sísmica y bien fría.[9]

Según un escrutiniu realizáu ente'l 5 de payares y el 5 d'avientu, les resultancies refundiaben que Astaná cuntaba con una población de 700.000 habitantes.[11]

La repartida de les etnies na ciudá nel censu de 1999 yera'l siguiente: el 40,5% de la población yeren rusos; el 5,7%, ucranianos; un 3% yeren alemanes; el 2,6% yeren tártaros; el 1,8% bielorrusos y el 0,8% polacos. Anque la población cazaca supera a la rusa con un 41,8%, los rusos formen el mayor grupu étnicu de la ciudá, ente que los ingusetios y los coreanos cunten cada unu con un 0,8% del total. Otres minoríes notables son los uzbekos, col 3,8% de la población.[12]

Economía[editar | editar la fonte]

Vista d'una de les principales llibreríes de la ciudá.

Les polítiques públiques y l'alministración del gobiernu son les actividaes económiques principales de la capital, que tamién forma una zona económica especial. Astaná ye considerada unu de los proyectos de crecedera urbana más grandes del mundu, pos el dineru del "oru negro" (petróleu) foi invertíu n'edificios del gobiernu, una residencia pal presidente, una mezquita, parques y numberosos monumentos. L'oxetu del proyectu, amás de faer de la ciudá'l centru de Kazajstán, ye ser la capital de Asia Central, anque hasta'l momentu Taxkent sigui siendo la capital d'esta zona.

Turismu[editar | editar la fonte]

La ciudá nun recibe demasiaos turistes, yá que ye de construcción recién y nun cunta con grandes atracciones turístiques; esto indicar amás l'escasu númberu d'hoteles calidable que tien, cuidao que solamente tien 14 hoteles de cuatro o cinco estrelles. Sicasí, la ciudá llogra una parte de los sos ingresos económicos gracies al turismu.

Xente y cultura[editar | editar la fonte]

Planificación urbana[editar | editar la fonte]

Una ponte sobre'l ríu Ishim.

Puede establecese una amplia división de la ciudá en delles árees estremaes ente sigo. Les zones al norte de la llínea de ferrocarril que crucia la ciudá d'este a oeste, son industriales, y hai árees residenciales probes. Ente la vía del ferrocarril y el ríu Ishim, alcuéntrase'l centru urbanu, onde na actualidá ta teniendo llugar una intensa actividá constructiva. Escontra l'este y l'oeste de la ciudá, hai árees residenciales de mayor nivel, onde se dexaron espacios pa los parques. Tamién ta la nueva área gubernamental, al sur del ríu Ishim, onde se tán construyendo edificios d'altor considerable, y onde se tán entamando nuevos proyectos de gran valumbu. Ente los proyectos que se tán aldericando, figura la creación d'una gran área diplomática y munchos edificios gubernamentales. Toes estes construcciones créese que van tar terminaes escontra l'añu 2030. Los planos orixinales pa la creación de la nueva Astaná, fueron creaos pol arquiteutu xaponés Kishō Kurokawa, que yá antes diseñara'l nuevu aeropuertu de la ciudá. El conceyal d'urbanismu d'esta ciudá, Vladimir Laptev, ye partidariu de crear un Berlín al estilu centroasiáticu, argumentando qu'una capital puramente alministrativa del estilu de Canberra en Australia, nun ye unu de los sos oxetivos.

Arquitectura[editar | editar la fonte]

El trunfu de Astaná.
La Torre de Bayterek y l'esposición de United Buddy Bears, 2010

Hai divisiones ente los espertos alrodiu de la calidá de los nuevos edificios, anque los estándares apunten que la calidá ye considerablemente alta.

En avientu de 2006, el presidente cazacu Nursultan Nazarbayev presentó los planos pa construyir el Xan Şatırı, un inmensu "tendíu" tresparente sobre una gran parte de la ciudá, que se calcula que va algamar los 150 metros d'altor y que va ser construyíu pol arquiteutu británicu Norman Foster.[13] Esta obra faraónica créese que va tardar más d'un añu en construyise.[14] Norman Foster yá diseñó otros dos edificios pa la ciudá, de los cualos unu va ser l'Auditoriu nacional de Kazakstán.

Llugares d'interés[editar | editar la fonte]

Inda hai munchos edificios en Astaná que tán en procesu de construcción, como les embaxaes, que van tar bordiando les veres del ríu Ishim y delles infraestructures de tresporte y comunicaciones nel centru de la ciudá. La Avenida de la República ye'l centru principal d'actividá na ciudá, onde hai tiendes, cafeteríes, restoranes y discoteques que merecen la pena visitar.

  • Torre de Bayterek: símbolu de la nueva Astaná.
  • Avenida de la República: actúa como'l cubu principal de l'actividá.
  • "Oceanarium".
  • Centru Islámicu.
  • Catedral Católica.
  • Mezquita Nacional Central de Astaná.
  • Palaciu de la Paz y la Reconciliación.

Centru islámicu[editar | editar la fonte]

El centru islámicu, que llama poderosamente l'atención, foi construyíu en 2005 gracies al patrociniu del Emir de Qatar. Componer d'una mezquita, una madraza y una biblioteca. La mezquita tien cuatro minaretes de 63 metros d'altor cada unu y una capacidá pa 5.000 persones. L'altor de la so cúpula ye de 43 metros.[15]

Museos[editar | editar la fonte]

  • Centru Presidencial de la Cultura
  • Mausoléu de Kabanbay batır
  • Complexu memorial éticu de Atameken
  • Muséu S. Seyfullïn
  • Muséu del Presidente de la República de Kazakstán

Teatros[editar | editar la fonte]

  • Teatru dramáticu rusu Gorky
  • Teatru cazacu K. Qwanışbaev
  • Ópera nacional de K. Baysetova

Monumentos[editar | editar la fonte]

Vista del centru de Astaná.
  • Monumentu Otan qorğawşıllar
  • Monumentu n'homenaxe a les víctimes de la represión política
  • Monumentu n'homenaxe a los cazacos muertos na guerra d'Afganistán
  • Plaza central
  • Monumentu n'homenaxe a Kenesarı khan

Monumentos arquitectónicos[editar | editar la fonte]

  • Ciudá Buzok
  • Ilesia de Konstantin y Jelena
  • Edificios del sieglu XIX
  • Mezquita verde

Tresportes[editar | editar la fonte]

L'Aeropuertu Internacional de Astaná, diseñáu pol arquiteutu xaponés Kishō Kurokawa, atopar a 14 km de la ciudá, ye'l segundu más importante del país y de tipu públicu.

La ciudá funciona como la principal estación de ferrocarril de too el país yá que cunta con diversos trenes a les ciudaes nacionales más importantes como Karaganda, Pavlodar, Kokcetav y Atbasar y cuenta amás con diversos trenes que dexen dir a países tales como Rusia, Ucrania, Kirguistán y Uzbequistán con una frecuencia averada d'un tren selmanal. Tamién hai un tren selmanal a la ciudá de Ürümqi asitiada na provincia china de Xinjiang.[16]

La ciudá tien tamién una autopista que tien un primer tramu escontra Kokcetav y Petropavlovsk (dempués sigue escontra Rusia) y un segundu tramu escontra Termitau, Karaganda, Baljash y Almaty (dempués sigue escontra China).

Tiense previstu construyir el Metro de Astaná escontra l'añu 2010. Ye tamién parte del plan económicu de Kazakstán, una y bones el país nun cunta con sistema de funcionamientu del metro.[17]

Deportes[editar | editar la fonte]

Vista del pelotón del equipu ciclista que lleva'l nome de la ciudá.

Astaná ye'l llar de FC Astana, un equipu de fútbol de la Super Amiesta de Kazakstán, que ganó'l campeonatu nacional en 2000, 2001 y 2006. La ciudá ye tamién el llar de los Astana Tigers, un equipu de baloncestu que consiguió'l títulu de la temporada 2004/2005, que darréu sería llamáu como B.C. Astana, según el Barys Astana de la Lliga d'H.oquei sobre xelu de Kazakstán. Amás, dende 2006 el gobiernu cazacu patrocina un equipu ciclista que cunta con llicencia del UCI ProTour, el Equipu Astana. Participó nel Tour de Francia 2007 colos uniformes nacionales azules, pero fueron escluyíos mientres la carrera dempués de la condena de Alexander Vinokourov por dopaxe, nun participó nel 2008.[18] Nel 2009 consiguió asitiar a dos de los sos corredores ente los trés primeros de la clasificación final: Alberto Contador y Llance Armstrong, primeru y terceru respectivamente. Tamién nel añu 2014 l'equipu ciclísticu Astana ganó'l Tour de Francia col corredor italianu Vincenzo Nibali. Decidióse construyir un pabellón na ciudá nel qu'agospiar a un equipu de Bandy que sería conocíu col nome de Dynamo de Astaná.[19]

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. El Apéndiz 5 del Diccionariu panhispánicu de duldes reflexa'l nome de Astaná pa la capital de Cazayistán.
  2. Astana city official site
  3. Nesta páxina informar del proyectu de remodelación de la ciudá lo mesmo que de los nomes del alcalde de Astaná y el primer ministru de Cazayistán
  4. Astana - La nueva capital de Cazayistán
  5. Don't name capital after me yet, says Kazakh president AFP
  6. Schatz, 76.
  7. «Weather and Climate-The Climate of Astana» (rusu). Weather and Climate. Consultáu'l 8 de febreru de 2015.
  8. «Akmola (Astana) Climate Normals 1961–1990». National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Consultáu'l 8 de febreru de 2015.
  9. 9,0 9,1 Kazakhstan's Capital Holds A Lavish Anniversary Celebration
  10. www.angelfire.com Astana
  11. www.astana.kz Astana city population count preliminary results (in Russian)
  12. demoscope.ru (ed.): «Электронная версия бюллетеня Население и общество» (rusu). Consultáu'l 7 d'avientu de 2009.
  13. «Foster + Partners». Fosterandpartners.com. Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015. Consultáu'l 11 de xunetu de 2009.
  14. Giant tent to be built in Astana BBC News Online
  15. 4 минарета по 63 метра каждый ... Катар достраивает в Астане Исламский культурный центр
  16. Train Nº 054 Astana - Urumchi
  17. Plan pa la reestructuración de Astaná antes del 2030
  18. Tour de France organizers exclude Astana team; Alberto Contador may not defend title
  19. «Крытый стадион в Астане для "Динамо" | BANDYNET.RU». Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015.
  20. «Pág web oficial de Gdansk: 'Miasta partnerskie'» (polish & english). © 2009 Urząd Miejski w Gdańsku. Consultáu'l 11 de xunetu de 2009.
  21. «Ciudad hermanaes con Manila». City of Manila. Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015. Consultáu'l 2 de setiembre de 2009.
  22. «Ciudad hermanaes con Pequín». Beijing Municipal Government. Consultáu'l 23 de xunu de 2009.
  23. «Ciudad hermanaes con Riga». Riga City Council. Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015. Consultáu'l 27 de xunetu de 2009.
  24. «Portal Municipal de Tiflis - Ciudaes hermanaes». © 2009 - Tbilisi City Hall. Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015. Consultáu'l 16 de xunu de 2009.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Bot icon2.svg
Artículu de traducción automática a partir de "Astaná" que necesita revisión. Quita l'avisu cuando tea correxíu.