Universidá de Chile

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Universidá de Chile
Casa Central de la Universidad de Chile.jpg
Situación
PaísBandera de Chile Chile
RexónRexón Metropolitana de Santiagu
ProvinciaProvincia de Santiagu
CiudáSantiagu
Coordenaes 33°26′40″S 70°39′03″W / 33.444549°S 70.650954°W / -33.444549; -70.650954Coordenaes: 33°26′40″S 70°39′03″W / 33.444549°S 70.650954°W / -33.444549; -70.650954
Universidá de Chile is located in Chile
Universidá de Chile
Universidá de Chile
Universidá de Chile (Chile)
Datos
Tipu universidá
Fundación 1842
Fundador Andrés Bello
Rector Ennio Vivaldi
Web oficial
Cambiar los datos en Wikidata

La Universidá de Chile ye una institución d'educación cimera de calter nacional y públicu de Chile, creada por llei de 19 de payares de 1842,[1] ya instalada el 17 de setiembre de 1843.[2] Ye la más antigua del país y tantu el so Casa Central como la mayoría de les sos dependencies atópense allugaes na Rexón Metropolitana de Santiago.

Fundada depués de la reforma republicana a la colonial Real Universidá de San Felipe[3] y establecida como la so socesora llegal, ye dueña d'una rica hestoria académica, científica y d'estensión, llevando a cabu remanes que busquen resolver les problemátiques nacionales y de la rexón y contribuyendo de manera determinante nel desenvolvimientu de Chile dende la so creación hasta los nuesos díes. Esta casa d'estudios, foi reconocida como una de les meyores universidaes del país por cuenta del so lideralgu ya innovación nel ámbitu de la ciencia, la teunoloxía, les humanidaes y les artes al traviés de les funciones de creación, estensión y docencia, enfatizando nel desenvolvimientu de la investigación y posgráu.

Conocida como la Casa de Bellu, n'homenaxe al so primer rector, el destacáu humanista venezolanu Andrés Bellu, la Universidá defínese como garante d'una cultura clásica, humanista y secular.[4] La Universidá de Chile ye una de les 18 universidaes del Consorciu d'Universidaes del Estáu de Chile (CUECH)[5] y una de les 27 que conformen el Conseyu de Rectores de les Universidaes Chilenes (CRUCH).[6]

De les sos aules han egresado o realizáu llabores académicos gran cantidá d'intelectuales y destacaos líderes chilenos, ente los que destaquen, 20 Presidentes de la República, 179 Premios Nacionales y 2 Premiu Nobel.[7]

Cuenta con 3.168.373 m² de superficie ente los sos cinco campus universitarios, edificios d'investigación, centros d'atención de salú, museos, teatros, observatorios ya infraestructura deportiva.[8] Al añu 2016, tien más de 40 mil estudiantes de pregrado y posgráu con una ufierta académica de más de 69 carreres y llicenciatures terminales, 38 programes de doctoráu y 116 de magíster.[9]

Atendiendo a la so naturaleza pública realiza amás un ricu llabor d'estensión cultural al traviés del Teatru Nacional Chilenu; los sos cuerpos artísticos estables - Orquesta Sinfónica de Chile, Ballet Nacional Chilenu, Camerata Vocal y Coru Sinfónicu-; el Muséu d'Arte Contemporaneo (MAC) y el Muséu d'Arte Popular Americanu Tomás Llagu, ente otres iniciatives.[10]

Plantía:Ranking d'universidá chilena

Índiz

Historia[editar | editar la fonte]

El venezolanu Andrés Bellu, rector fundador de la Universidá de Chile.

El proyeutu de crear una nueva institución de educación cimera en Chile naz xuntu cola independencia política del país. Con esi fin créase'l Instituto Nacional, buscando desenvolver les árees de la conocencia retardaes pola ríxidu estructura académica de la Real Universidá de San Felipe.

Esta institución pierde costantemente les sos facultaes en pro del Institutu, terminando per llegar a una inmovilidá académica a mediaos de la década de 1830. Mientres el gobiernu del presidente Manuel Bulnes tómase la decisión de suprimir a la alicaída institución colonial y remplazarla por un organismu nuevu al serviciu de la nueva república. El principal impulsor d'esta midida yera'l destacáu humanista venezolanu Andrés Bellu, quien sería escoyíu pol gobiernu pa ser el primer rector de la nueva Universidá de Chile.

Finalmente, sería'l presidente José Joaquín Prieto quien ordenaría, por decretu, el zarru de la Universidá de San Felipe y l'establecimientu de la Universidá de Chile.[11]

Santiago, Abril 17 de 1839.

«92 Alcordé y decretu:
1.º Queda escastáu dende güei l'establecimientu lliterariu conocíu col nome de Universidá de San Felipe.
2.º Establecer nel so llugar una casa d'estudios xenerales que se va denominar Universidá de Chile.
3.º Esti establecimientu va asitiar nel nuevu edificiu construyíu con esti oxetu.
4.º van treslladase igualmente a esti edificiu la biblioteca y museos nacionales, el gabinete d'hestoria natural, l'academia de jurispurdencia y los demas establecimientos lliterarios qu'esisten na capital. [...]
7.º Publicar y comuníquese»

Prieto.
Mariano de Egaña.
«Boletín de les lleis y decretos del Gobiernu», Boletín n.º 16, Ministeriu de Xusticia, Cultu y Instruccion Publica: Universidá de Chile, Santiago, Abril 17 de 1839.

Instalación[editar | editar la fonte]

Esta institución foi creada por llei'l 19 de payares de 1842,[1] mientres el gobiernu del presidente Manuel Bulnes, heredando tolos bienes de la suprimida Universidá de San Felipe, y tresformándose, pa tolos efectos, na so continuadora llegal. La so instalación formal realizóse'l 17 de setiembre de 1843, como una universidá profesional y académica nacional, anque mientres les primeres décades d'esistencia la Universidá funcionó más como una superintendencia d'educación, xixilando la formación otorgada poles instituciones del país, una y bones les clases puramente tales yeren realizaes nel Institutu Nacional. Los cinco facultaes orixinales establecíes yeren les de Humanidaes y Filosofía, Ciencies Físiques y Matemátiques, Lleis y Ciencies Polítiques, Medicina y Teoloxía. De toes elles, la de Teoloxía foi suprimida en 1927, col procesu de separación de la Ilesia del Estáu y la laicización de los organismos del Estáu.

Más de 13 años nel país llevaba Andrés Bellu cuando pronunció'l célebre discursu d'instalación de la Universidá de Chile[12] na ceremonia realizada'l 17 de setiembre de 1843 a la qu'asistieron el Presidente de la República, ministros, autoridaes lexislatives, xudiciales y militares, amás de los estudiantes del Institutu Nacional y el profesores de la nueva Casa d'Estudios.[13]

Na so intervención referir a la misión y el sentíu de la Universidá enfatizando la forma en que les lletres y les ciencies son les responsables de fortalecer les sociedaes a lo llargo de la hestoria, y afirmando que les verdaes nun funcionar de manera antagónica, sinón articulada: "Dixi que toles verdaes tóquense, y entá nun creo dicir bastante. Toles facultaes humanes formen un sistema, en que nun puede haber regularidá y harmonía ensin el concursu de caúna. Non puede paralizase una fibra (déxeseme dicilo asina), una sola fibra de l'alma, ensin que toles otres carezan".[14] Al pie de esto dio cuenta del propósitu de que la nueva Universidá funcione como órganu espansivu y d'estensión de la conocencia qu'ende se cultiva: "Nesti espardimientu del saber, les academies, les universidaes, formen otros tantos depósitos, a onde tienden costantemente a atropase toles alquisiciones científiques; y de estos centros ye d'onde s'arramen más fácilmente poles distintes clases de la sociedá. La Universidá de Chile foi establecida con esti oxetu especial".[14]

El discursu d'Andrés Bellu apurrió clares afirmaciones de lo que sería dende esi momentu d'equí p'arriba la proyección de la Casa d'Estudios:"El programa de la Universidá ye dafechu chilenu. Si toma emprestaes a la Europa les deducciones de la ciencia ye p'aplicales a Chile. Toles siendes en que se propón dirixir les investigaciones de los sos miembros, l'estudiu de los sos alumnos, converxen a un centru: la patria".[15]

Primeros años[editar | editar la fonte]

El polacu chilenu Ignacio Domeyko, rector de la universidá mientres tres períodos.
Casa Central en 1872.

Nel añu 1843, empecipióse la publicación de los Añales de la Universidá de Chile, la revista periódica más antigua d'América en llingua castellana, y qu'arrexunta planteamientos y reflexones en redol a les artes, ciencia y humanidaes. Nel so tiempu foi una de les revistes científiques más importantes del continente, tantu asína que'l célebre Alexander von Humboldt, na so obra "Cosmos", encamentó la so llectura.

Mientres, la Universidá diba adulces adquiriendo la so función docente. Un exemplu d'esto ye la creación en 1848 de la Escuela Práutica d'Arquiteutura,[16] que se xestó como respuesta a la necesidá d'obres públiques del país, y en 1849 de l'Academia de Pintura so tutelar d'Alejandro Ciccarelli, dando empiezu a los estudios de les Belles Artes nel país. Nesta dómina dio entamu amás a un intensu llabor científicu, cultural y académica con distintes instituciones. Asina, en 1852 suscríbense convenios d'investigación col Institutu Smithsonian de Washington, y en 1856, la convalidación de títulos cola Universidá Harvard.

L'añu 1863 empezó la construcción na Alamea del Palaciu de la Universidá”, güei conocíu como Casa Central, obra del arquiteutu Lucien Ambroise Henault y del constructor Fermín Vivaceta. Foi'l rector Manuel Antonio Tocornal l'encargáu d'inaugurala en 1872.[17]

Ignacio Domeyko asumió en 1867 el cargu de rector,[18] qu'ocupó mientres tres períodos hasta 1883. Unu de los finxos más recordaos del so períodu ye la promulgación, per parte del Ministeriu d'Educación, del Decretu Amunátegui, el 2 de xunu de 1877, por aciu el cual dexóse a les muyeres estudiar na Universidá nes mesmes condiciones que los homes. Nueve año más tarde, en 1886, confirióse-y el grau de “Llicenciáu en Medicina i Farmacia” a la doctora Eloísa Díaz Insunza.[19] Un añu dempués recibió'l so títulu, convirtiéndose na primer muyer en Chile y América del Sur en faelo. La segunda foi Ernestina Pérez Barahona.

Otru finxu del rectoráu de Domeyko foi'l lideralgu que-y correspondió na primera gran reforma universitaria: la nueva llei d'enseñanza secundaria y superior, qu'en 1879 reafitó'l calter docente de la Universidá de Chile y qu'amás consagró la llibertá de cátedra.[20] D'esta forma, dióse-y énfasis a la formación de profesionales, ensin dexar de llau'l llabor investigativa. Nel añu 1889 fundóse'l Institutu Pedagóxicu que más palantre pasó a depender de la Facultá de Filosofía y Humanidaes. Nesta institución formar mientres un sieglu a'l profesores del país, adquiriendo notoriedá y convirtiéndose nun centru de formación pioneru en Llatinoamérica. Mientres esta dómina tamién les Facultaes de la Universidá empiecen a destacar poles sos investigaciones y adelantos: los académicos de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques Luis Zegers y Arturo Salazar llograron en 1895 la segunda radiografía fecha nel continente y la séptima nel mundu, reconozse'l trabayu de Diego Folles Arana y José Toribio Medina n'historiografía, de Luis Risopatrón en xeografía pola confección de la Carta Xeneral de Chile, y apurrir d'el profesores Miguel Cruchaga Montt y Zorobabel Rodríguez n'economía.[20]

En tantu, en 1890 empecípiase la relación col Hospital San Vicente de Paul, el qu'empezó a utilizase como campu clínico de la Facultá de Medicina. En 1931 esti centru trespasar a la Universidá y ye l'antecedente directu del actual Hospital José Joaquín Aguirre.[21]

Tiempos modernos[editar | editar la fonte]

Mientres esti períodu la Universidá espandir a rexones y creáronse conxuntos artísticos, como'l BANCH.

En 1906, col sofitu del entós rector Valentín Letelier, creóse, col fin de representar los intereses del alumnáu ante l'alministración, la Federación d'Estudiantes de la Universidá de Chile (FECh), que se convirtió nun importante actor de los movimientos sociales de principios del sieglu XX.[22] Dos años más tarde, integrar al plantel universitariu'l científicu alemán Max Westenhofer, discípulu de Rudolf Virchow, pa establecer la cátedra de anatomía patolóxica na escuela de medicina. Westenhofer publicó un críticu reporte que lleva'l so nome alrodiu de les probes condiciones d'hixene y salú en sectores marxinales de la población santiaguina según en llares d'asistencia. Esti documentu xeneró foi criticáu por ciertos sectores políticos conservadores, nacionalistes y relixosos, lo que remató cola deportación del científicu en 1911. La FECh entamó n'agostu de 1911 una de les primeres marches en Santiago en sofitu del profesor alemán, que retornaría a Chile estableciéndose definitivamente nel país.

Ente 1926 y 1933 realizáronse grandes cambeos na Universidá al envís de emponer puramente a la formación académica y l'investigación y desenvolvimientu intelectual y científicu. So esos parámetros, los deberes de supervigilancia de la educación secundaria fueron trespasaos al acabante crear Ministeriu d'Educación Pública, teniendo de dictase unos nuevos estatutos, que fueron afitaos el 20 de mayu de 1931.

Cola estabilidá otorgada pola nueva institucionalidad, empiecen dos significativos rectoraos: el de Juvenal Hernández (1933-1953) y el de Juan Gómez Milles (1953-1963). So estos académicos, la casa d'estudios espandir a lo llargo del país creando colexos universitarios nun programa que foi lideráu pola profesora Irma Sales Xibla, la primera chilena en llograr un doctoráu n'Educación, na Universidá de Columbia, Nueva York. Asina surdieron les sedes de Temuco (13.07.1960), La Serena (01.11.1960), Antofagasta, Talca y Osorno (13.12.1962). Depués, mientres el gobiernu de Eduardo Frei Montalva (1964-1970), dexóse estender la universidá a nueve región del país, colo qu'a les citaes sumáronse les sedes de Arica, Iquique, Valparaíso y Ñuble.[23] Mientres esti periodu fundáronse importantes instituciones como la Orquesta Sinfónica, el Coru Universitariu, el Ballet Nacional Chilenu, el Teatru Esperimental, los museos d'Arte Contemporaneo y d'Arte Popular Americanu.[24] Intensificóse amás el venceyu de la casa d'estudios con distintes arestes del desenvolvimientu del país: exemplos d'esto son la participación universitaria na Espedición Antártica y el fomentu a los estudios prácticos n'agricultura y minería.[25]

Dende los años '50, la Universidá tuvo especial esmolición pol ámbitu audiovisual: en 1955, creóse'l so Cineclub y dos años más tarde el Centru de Cine Esperimental, so la dirección de Sergio Bravo. En 1956 realizóse la primer tresmisión pública televisiva en Chile, gracies al trabayu del Llaboratoriu de Electrotecnia y Telecomunicaciones del Institutu d'Ensayos Eléctricos,[26] primer pasu pa la nacencia de la tv universitaria, qu'empecipió tresmisiones a les 19:00 del 4 de payares de 1960 sol nome de Canal 9 (güei Chilevisión).[27] Les pallabres d'apertura fueron lleíes por Camilo Fernández, a lo que siguió l'actuación del coru universitariu, música araucana con Margot Loyola, un diálogu ente'l escritores Manuel Coloraes y Jorge Edwards y un drama colos actores del ITUCH. L'equipu técnicu de les primeres tresmisiones de Canal 9 tuvo lideráu por Bartolomé Dezerega, Carlos Haramoto y Rodolfo Baffico, toos ellos estudiantes d'inxeniería civil electrónica. Estos trés iniciatives, sumaes a la Cineteca (institucionalizada en 1961, pero fundada con anterioridá), fueron axuntaes nel Departamentu Audiovisual en 1961.

Reforma universitaria y abrupto términu cola dictadura militar[editar | editar la fonte]

En 1968 empecipióse'l procesu de reforma universitaria nun intentu por xenerar una participación clara de los estamentos que componíen la institución, idea que taba en sintonía cola realidá social que vivía Chile na dómina.[24] Hubo cambeos na estructura de la universidá, que per primer vegada dexaron la participación de los estudiantes mientres la eleición del rector en 1969, que ganó Edgardo Boeninger.[28]

El golpe d'Estáu del 11 de setiembre de 1973 significó un quebre fondu de la situación de les universidaes en Chile. Una de les primeres midíes llevaes a cabu pola dictadura del xeneral Augusto Pinochet consistió n'intervenir toles universidaes por aciu el Decreto Llei Nº 50 de 1973, pol cual designábense militares activos y en retiru como rectores de les instituciones (conocíos como los rectores delegaos)y les cases d'estudiu perdíen la so autonomía.[29] Dichu decretu, que constaba de solo un artículu, señalaba: “La Xunta de Gobiernu va designar en representación Rector-Delegaos en caúna de les Universidaes del país. Esti Rectores Delegaos van cumplir les funciones y van exercer toles atribuciones que correspuende a'l Rectores de les Universidaes en conformidá coles normes llegales vixentes y demás alcuerdos o resolvimientos universitarios dictaes na so virtú" (Diariu Oficial, 2 d'ochobre de 1973).

Na Chile foi designáu'l xeneral de la Fuerza Aérea César Ruiz que llevó a cabu una fonda y meticulosa purga de toos el opositores del réxime en toles facultaes, institutos y organismos dependientes, tantu nel estamentu académicu como ente los mesmos estudiantes y funcionarios de la casa d'estudios. Mientres esta dómina la universidá sufrió fondos retayos presupuestarios, amenorgando'l so tamañu.

Esquema de la creación d'universidaes rexonales a partir de les sedes de la O. de Chile y la UTE.

Col fin de romper cola centralización de la educación, per mediu del DFL Nº 1 del 3 de xineru de 1981,[30] otorgóse-yos la independencia a les sedes fundiéndoles en dellos casos coles de la Universidá Técnica del Estáu (UTE) y creando les llamaes universidaes rexonales. Les sedes vivieron el siguiente tresformamientu:[31]

Cola autonomía de les sedes, la Chile viose obligada a asumir la totalidá de les deldes xeneraes por diches instituciones, lo que provocó una grave crisis de financiamiento.

En 1987 el gobiernu designó rector al civil José Luis Federici, nominación que provocó refugu en tola universidá, por cuenta de que súpose que dicha designación tenía como fin desarmar la see principal de la institución, de la mesma forma en que fixera cola Empresa de Ferrocarriles del Estáu cuando exerció como ministru de Tresportes. Esta designación tenía como fin privatizar o clausurar los organismos deficitarios de la universidá. Sofitaos polos profesores y los funcionarios, realizóse un llargu paru,[32] que provocó una crisis qu'obligó al gobiernu a dar pie tras.[33]

Vuelta a la democracia[editar | editar la fonte]

El campus Juan Gómez Milles ta siendo remocicáu como parte d'un proyeutu Bicentenariu.

El 2 de xunu de 1990 asumió la primer autoridá escoyida democráticamente dempués de la dictadura: el Rector Jaime Llavaos (1990-1998). El regresu de la democracia atopó a la Universidá de Chile nuna fonda crisis financiera y académica. El presidente Aylwin promovio cambeos nel ríxidu estatutu de 1982, pero magar los intentos de reforma, la crisis nun ye superada hasta bien entrada la década de 1990.

En 1998 asumió Luis Riveros (1998 – 2006), quien se caltuvo nel so cargu por dos periodos hasta l'añu 2006. Mientres, el proyeutu de los nuevos estatutos tuvo una lenta tramitación nel Congresu Nacional de Chile, pa tener un negativu pronunciamientu per parte de la Contraloría Xeneral de la República. Dempués d'un alcuerdu, éstos entraron a valir casi dos décades dempués: el 10 de marzu de 2006.[34]

So estos da entamu a una forma d'organización única nel país qu'incluyó la creación del Senáu Universitariu, órganu colexáu encargáu d'exercer la función normativa de la Universidá. Cola publicación de los nuevos estatutos realizóse una nueva eleición de rector: l'inxenieru Víctor Pérez Vera (2006 – 2014), quien asumió'l 14 de xunu de 2006. Nel añu 2007 y con ocasión del aniversariu 165 de la Universidá, la Presidenta Michelle Bachelet anunció'l respaldu del gobiernu al Proyeutu de Revitalización del Campus Juan Gómez Milles[35] que busca potenciar delles de les árees más afectaes tres la intervención militar: les artes, les humanidaes, les comunicaciones y les ciencies sociales. La iniciativa que ta n'execución, y que contempla un financiamiento de más de 40 mil millones de pesos, yá inauguró una primer etapa en payares de 2013:[36] dos aularios con 28 sales y con capacidá pa recibir a 2.610 alumnos.

El 16 de xunu de 2014 asumió la rectoría el médicu ciruxanu Ennio Augusto Vivaldi Véjar.

La Universidá tien nel so portal web una Llinia de tiempu pa consulta de finxos, fundación d'organismos y feches relevantes de la so hestoria.[37]

Símbolos[editar | editar la fonte]

Himnu[editar | editar la fonte]

Por cuenta de la celebración de los cien años (1942) de la Universidá, el rector Juvenal Hernández Xaque llamó a concursu públicu pa escoyer la lletra y melodía d'un himnu pa la Universidá. Foi escoyida la creación de dos exalumnos de la Casa de Bellu, Julio Barrenechea (1910-1979) y René Amengual[38] (1911-1954), autores de la lletra y la música respectivamente:

Coru

Egresado, Maestru, Estudiante, :cimble entera la Universidá,
sol

blancu y encesu estandarte :que llevanta la ciencia y la paz

I

Madre Nuesa, non yá te amamos
polos tos murios de piedra y de sol.
Los tos cimientos de lluz llevar
soterraos nel corazón.

II

En ti canta la vida'l so coru, :nada muerre pasando'l

to estragal.

Mocedá, como un ríu sonoru, :agua fresco de la Eternidá..


III

Nun yes namái'l llar de la Ciencia, :incla nueva d'un

nuevu metal.

Tamién yes el sangre y la fuerza, :nales

firmes de la llibertá.

IV

Si la patria nun tiempu dormía, :escuchando la to

voz espertó.

Les tos muralles quedaben mancaes, :pero alzabes

el to espíritu en flor.

V

Yá alluma'l to claru rellumu, :el

perfil de l'América nueva.

Templu laicu, a la solombra de Bellu, :xúnese un

altu xardín de banderes.

Escudo[editar | editar la fonte]

L'Escudu distintivu de la Universidá de Chile foi afitáu por Decretu Universitariu del 13 d'avientu de 1991, nel que s'establez el so usu en tolos impresos, acompañáu pol nome de la institución. La so descripción heráldica ye la siguiente:

"Cuartel cimeru esquierdu; la balanza suxeta por una espada en plata, fondu sinople (verde), representa a la Facultá de Lleis y Ciencies Polítiques, actual Facultá de Derechu; cuartel cimeru derechu: el cayáu y la culiebra de Esculapio del so color, fondu d'oru (mariellu), representa a la Facultá de Medicina, güei Facultá del mesmu nome; cuartel inferior derechu: un hemisferiu allumáu por una estrella radiante de cinco puntes en plata, debaxo compás n'oru y escuadra en plata, fondu de gules (colloráu), representa a la Facultá de Ciencies Matemátiques y Físiques, actual Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques; cuartel inferior esquierdu: dos llibros chaos sobre ellos unu abiertu y tras la llapada d'una antorcha, tou del so color, fondu azur (azul), representa a la Facultá de Filosofía y Humanidaes, güei Facultá del mesmu nome; Escusón central: en círculu una culiebra que se muerde la cola, nel campu'l güeyu del Ceador enserto nun triángulu, tou de plata (blancu), representa a la Facultá de Teoloxía. Lleva como timbre estrella radiante de cinco puntes en plata".[39]

Medayes y distinciones[editar | editar la fonte]

Al ser una corporación pública d'antigua data, la Universidá creó nel intre de la so hestoria distinciones, medayes y premios pa les figures destacaes del quefer universitariu, nacional ya internacional, de gran prestíu y fama. Ente les más destacaes cabo señalar les siguientes:

Distintivos[editar | editar la fonte]

Símbolos del rangu de les autoridaes.

  • Medaya Universidá de Chile: Utilizada pol rector, prorrector, Presidente de Chile y Ministru d'Educación.
  • Medaya Andrés Bellu: Correspuende al Contralor, Decanos, Direutores d'Institutos, Vicerrectores y Direutores de Servicios.

Distinciones universitaries[editar | editar la fonte]

Espresiones de reconocencia a acciones sobresalientes escontra la Universidá, sociedá o humanidá.

Medaya Rector Juvenal Hernández Jaque * Condecoración al Méritu Amanda Labarca

  • Medaya Doctoral Universidá de Chile *

Medaya Rector Juan Gómez Milles

  • Medaya al Méritu Académicu Rector Valentín Letelier
  • Medaya Patronato de la Universidá de Chile *

Diploma d'Honor por Años de Servicio * Medaya al Méritu Cultural Profesor Pedro de Barrer

  • Distinción Muyer Sieglu XXI

Distinciones de Facultaes, Institutos y Hospital Clínicu[editar | editar la fonte]

Acutada a personalidaes que contribuyeron de manera sobresaliente a distintos organismos.

  • Medaya al Méritu Académicu Rector Ruy Barbosa (Facultá de Ciencies Agronómiques)
  • Medaya de Honor Pedro Aguirre Gocha (Facultá d'Economía y Negocios)
  • Medaya Arquiteutu Claude Francois Brunet de Baines (Facultá d'Arquiteutura)
  • Distinción Universitaria "Dr. José Joaquín Aguirre" (Hospital Clínicu Universidá de Chile)
  • Distinciones Universitaries "Lorenzo Sazié" y "Facultá de Medicina de la Universidá de Chile" (Facultá de Medicina)

Calidaes Académiques[editar | editar la fonte]

  • Profesor Eméritu *

Profesor Honorariu de Facultá o d'Institutu interdisciplinariu * Profesor Visitante

Organización[editar | editar la fonte]

La Comunidá Universitaria ta compuesta por académicos, estudiantes y personal de collaboración, que lleven a cabu los queferes qu'establecen la so misión y funciones.

Órganos cimeros[editar | editar la fonte]

L'artículu 16 del estatutu de la Universidá de Chile espresa que "los órganos cimeros de la Universidá constitúin les instancies encargaes de dirixir y xestionar, impulsando'l desenvolvimientu académicu institucional y de los sos miembros; tamién se van encargar de normar y proxectar la Universidá, estableciendo les polítiques xenerales, en procura del cumplimientu de la so misión y del so desenvolvimientu coherente, tresversal y d'excelencia. Moren estes funciones nel Rector, nel Conseyu Universitariu y nel Senáu Universitariu". Al pie de esto precisa que “les funciones executives van ser exercíes pol Rector y pol Conseyu Universitariu, de conformidá coles normes d'esti Títulu” y que los decanos y decanes “son les autoridaes máximes de les sos respectives facultaes”.[40]

La Universidá, por tanto, ye dirixida pol Rector, xuntu cola collaboración del Conseyu Universitariu y el Senáu Universitariu.

En tantu l'Artículu 9º de dichu estatutu establez que “el Presidente de la República ye'l Patronu de la Universidá de Chile”.[41]

  • Rectoría: el Rector ye la máxima autoridá de la Universidá y la so representante llegal, preside'l Conseyu Universitariu y el Senáu Universitariu. Ye amás l'encargáu de dictar los reglamentos, decretos y resolvimientos; conferir les distinciones, calidaes honorífiques, graos y títulos; afitar los aranceles y nomar al personal académico y alministrativu, ente otres atribuciones. Tanto la Prorrectoría como les Vicerrectorías dependen del Rector. Na eleición d'esti cargu participen los académicos que pertenecen a les más altes xerarquíes y que tengan a lo menos un añu d'antigüedá. Ye nomáu pol Presidente de la República por aciu decretu supremu expedíu pol Ministeriu d'Educación y el so cargu tien una duración de cuatro años, pudiendo ser reelexíu una vegada.[40]
  • Prorrectoría: asesora al Rector n'aspeutos académicos, económicos, alministrativos, xurídicos y estudiantiles. Esta instancia coordina les acciones que lleven a cabu los cinco Vicerrectorías.[42] En xunu de 2014 asumió esti cargu'l Profesor Rafael Epstein Numhauser,[43] Inxenieru Civil Industrial y magíster en Ciencies de la Inxeniería, Mención Industrial, de la Universidá de Chile.
  • Conseyu Universitariu: ye l'organismu cimeru encargáu d'aprobar les decisiones del más altu nivel y ta integráu pol Rector, el Prorrector, los Decanos y dos representantes del Presidente de la República.[44]
Antiguu escudu de la Universidá de Chile, utilizáu pol so Senáu Universitariu.
  • Senáu Universitariu: nel marcu de los nuevos estatutos de 2006 créase'l Senáu Universitariu, órganu colexáu, d'esistencia inédita nel país, encargáu d'exercer la función normativa na Universidá. Al igual que los demás órganos cimeros ye presidíu pol Rector y tien representación triestamental. Cuenta con 36 miembros, 27 de los cuálos son académicos, 7 estudiantes y 2 representantes del personal de collaboración.[45] N'agostu de 2017 foi escoyíu'l so vicepresidente actual, el Profesor Guillermo Sotu Vergara y el so secretariu'l Profesor Claudio Olea Azar; actúen como collaboradores por estamentu la Profesora María Patricia Gómez Morales (estamentu académicu), la Srta. Florencia Infante Rodríguez-Peña (estamentu estudiantil) y el Sr. Daniel Burgos Bravo (estamentu funcionariu).[46] Nel so funcionamientu ordinariu estremar en tres comisiones permanentes sobre Desenvolvimientu Institucional, Docencia ya Investigación y Presupuestu y Xestión, y dos comisiones non permanentes sobre Estamentos y Participación y Estructures y Unidaes Académiques.
  • Conseyu d'Evaluación: esti organismu lidera y coordina los procesos d'evaluación, calificación y acreditación a nivel institucional ya individual, amás de constituyir comisiones xenerales y locales.[47] La función d'evaluación aplícase tantu a les estructures como a los académicos que les integren, por aciu normes, procesos y criterios debidamente reglamentados, y abelugando la especificidá, característiques y diversidá de les actividaes. El Conseyu d'Evaluación ye integráu por cinco profesores titulares que son nomaos pol Senáu y propuestos pol Rector. Anguaño la so Presidenta ye la Profesora Cecilia Hidalgo.[48]

Vicerrectorías[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile entamar en cinco Vicerrectorías:[49]

  • Asuntos Académicos
  • Asuntos Económicos y Xestión Institucional
  • Investigación y Desenvuelvo
  • Estensión y Comunicaciones
  • Asunto Estudiantiles y Comuñales

Facultaes ya Institutos[editar | editar la fonte]

Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques.
Facultá d'Artes.

Les facultaes ya institutos de la Universidá de Chile desempeñen llabores académicos de pregrado, posgráu, investigación y estensión. Anguaño esisten 14 facultaes:[50]

Anguaño tamién esisten 4 Institutos Interdisciplinarios:

Amás tien los siguientes programes:

  • Programa de Bachilleratu

Otros organismos[editar | editar la fonte]

Centru de Formación Técnica *

Institutu Politécnicu de la Universidá de Chile

Educación secundaria *

Licéu Esperimental Manuel de Salas

  • Institutu Secundariu de la Facultá d'Artes de la Universidá de Chile (ISUCH)
Medios de comunicación

Rede de Televisión de la Universidá de Chile (Propietaria de la concesión)

Museos
Estensión artística *

Teatro Universidad de Chile

Organismos dependientes[editar | editar la fonte]

Ente los organismos dependientes de la Universidá atopen los siguientes:

Tresparencia na xestión[editar | editar la fonte]

Cola Reforma constitucional de 2005 y la promulgación de la Llei Nº 20.285 sobre Accesu a la Información Pública (la "Llei de Tresparencia"), qu'establez como principiu de rangu constitucional la tresparencia y la publicidá de los actos de los Órganos del Estáu, la Universidá de Chile, como universidá pública del Estáu, y sometida a los deberes de tresparencia, vivió una importante etapa nel camín escontra la tresparencia na so xestión.

Magar, nun empiezu esta Casa d'Estudios Cimeros dictó'l so propiu reglamentu llindando l'accesu a la información pública, el Conseyu pa la Tresparencia, resolvió un amparu por denegación d'accesu a la lnformación presentáu por un estudiante de Derechu de la mesma universidá, nel que se fixo dafechu aplicable la "Llei de Tresparencia", faciendo públicos los sueldos, les contrataciones, les funciones, les nómines del personal de planta, de contrata y d'honorarios, ente otros.

Ante dicha resolvimientu, el Rector de la Universidá Víctor Pérez Vera presentó un Recursu d'Ilegalidad ante la Corte d'Apelaciones de Santiago en contra de la decisión del Conseyu pa la Tresparencia, recibiendo'l patrociniu del Presidente del Colexu d'Abogaos de Chile, Enrique Folles Bourie, el Direutor del Departamentu de Derechu Procesal y ex ViceDecano de la Facultá de Derechu de la Universidá Cristián Maturana Míquel y el administrativista Luis Corderu Vega, el que recibió innumberables crítiques inclusive antes de ser declaráu almitible por esti órganu xurisdiccional.[ensin referencies]

Docencia[editar | editar la fonte]

Facultá de Ciencies Sociales.

La Universidá de Chile cunta con programes de pre y posgráu en toles árees de la conocencia, que la so calidá foi reconocida pola Comisión Nacional de Acreditación otorgando'l puntaje máximu en dambes árees (2011 - 2018).

Pregrado[editar | editar la fonte]

A 2016 cuenta con un total de 69 programes d'estudiu, de los cualos 55 son conducentes a títulos profesionales y 14 a llicenciatures terminales.[52] Al pie de esto imparte'l Programa Académicu de Bachilleratu, que depende directamente de la Vicerrectoría d'Asuntos Académicos.

En 2015 la Universidá abrió trés nueves carreres na área de les pedagoxíes: Educación parvularia; Educación básica y Educación media en bioloxía y química.[53] D'esta forma complétase la formación de profesores en tolos niveles del sistema educativu chilenu. Amás reabrióse la carrera de Trabayu Social,[54] dempués d'un zarru de más de cuatro décades decretáu nel añu 1973.[55]

L'almisión realizar por vía regular col puntaje de la Prueba de Selección Universitaria, ingresando de forma directa a les carreres[56] o al traviés de Bachilleratu.

Víes d'almisión especial[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile cunta coles siguientes víes d'ingresu especial:[57]

  • Sistema d'Ingresu Prioritariu de Equidad Educativa (SIPEE): Esclusivu pa estudiantes egresados d'establecimientos municipales.[58] Les postulaciones empiecen a partir del mes d'agostu.[59]
  • Deportistes destacaos: Pa mozos que tengan una destacada participación deportiva a nivel rexonal, nacional o en calidá de preseleccionáu o escoyíu nacional los deportes reconocíos pol Comité Olímpicu de Chile.[60]
  • Persones con estudios medios nel estranxeru: Empobináu a postulantes que cursaren los sos estudios medios (secundaria, bachilleratu o equivalente) nel esterior. Les postulaciones empiecen a partir del mes de xunetu.[61]
  • Ingresu Prioritariu de Equidad de Xéneru (PEG): Pa muyeres postulantes a la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques .[62] Consiste en cupos especiales nel Plan Común d'Inxeniería y Ciencies pa les primeres 40 moces que queden en llista d'espera.[63]
  • Convenios étnicos: Tratar de cupos supernumerarios en delles de les sos carreres pa los postulantes pertenecientes al pueblu Rapa Nui y Kawésqar.[64]
  • Estudiantes ciegos: Pa estudiantes ciegos que cunten cola Credencial de Discapacidá. [65]
  • Soldaos conscriptos: Empobináu a soldaos conscriptos del Exércitu de Chile que pertenezan  a los siete primeros deciles de más baxos ingresos. Consiste en 12 cupos supernumerarios nel Programa Académicu de Bachilleratu pa soldaos que tean realizando'l serviciu militar.[66][67]
  • Programa "Escuela de Desenvolvimientu de Talentos": Programa de la Facultá d'Economía y Negocios con clases selmanales, por dos años consecutivos previos al ingresu universitariu, que contemplen un entrenamientu sistemáticu en diverses competencies y habilidaes.[68]
  • Titulaos o graduaos: Pa quien tean en posesión d'un títulu profesional o d'un grau académicu otorgáu o reconocíu pola Universidá de Chile, o otorgáu por otra entidá d'educación nacional o estranxera.[69]
  • Cambeos internos de carrera dientro de la Universidá de Chile[70]
  • Alumnos con estudios cursaos n'otres universidaes: Pa estudiantes provenientes d'universidaes nacionales o estranxeres que soliciten cambéu a la mesma o a otra carrera o programa de la Universidá de Chile.[71]

Posgráu[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile cunta col sistema de posgráu más grande y complexu del país conformáu por 38 programes de doctoráu, 137 programes de magíster,[72] 76 programes de postítulo y 14 cursos d'especialización.[52]

Investigación[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile destacada en rankings internacionales y nacionales pola so productividá científica ya impactu de les sos publicaciones, lidera amás el sistema nacional de fondos concursables. Esta Casa d'Estudios ye la primera n'axudicaciones de Conicyt -centros d'investigación d'excelencia, FONDEF, FONDECYT, infraestructura- ente otros.[73] Ye unu de los pocos planteles d'educación cimera chilenos que realiza estudios en toles árees de la conocencia. Coles mesmes, cuenta con 12.037 publicaciones indexadas nel Institute for Scientific Information, Web of Science (ISI-WOS) ente'l 2010 y 2016.[74]

Centros y programes[editar | editar la fonte]

Centros Científicos y Teunolóxicos d'Excelencia (PIA)[editar | editar la fonte]

La Universidá lidera gran cantidá de centros d'investigación.

El Programa de Financiamiento Basal pa Centros Científicos y Teunolóxicos d'Excelencia potencia investigación básica y aplicada que se venceye a desafíos del país y qu'amás tea conectada col sector granible.[75] La Universidá de Chile lidera 5 d'estos centros:

  • Centru d'Excelencia n'Astrofísica y Teunoloxíes Allegaes: Empezó a operar el 2008 y axunta más del 70% de tola masa crítico d'investigadores nacionales amestaos a la área. Participen la O. de Chile, la Pontificia Universidá Católica de Chile y l'Universidá de Concepción.[76][77]
  • Centru d'Investigación Avanzada n'Educación: Inauguróse'l 3 d'avientu de 2008 y ye una iniciativa conxunta ente la O. de Chile, la Universidá de Concepción y la Pontificia Universidá Católica de Valparaíso. Realiza investigación científica n'educación sobre polítiques educacionales, oficiu docente, calidá d'enseñanza, neurociencia, cognición y teunoloxíes de la información y celebru, ente otres temes.[78][79]
  • Centru Avanzáu de Teunoloxía pa la Minería (AMTC): Crear en 2009 y ye el principal centru d'investigación na materia en Chile. Amás de tresferir nueves teunoloxíes, busca formar capital humanu.[80] El Centru cunta col sofitu de Codelco y de BHP Billiton Metales Base.[81]
  • Centru de Biotecnoloxía y Bioingeniería: Creóse l'añu 2014 y la so llinia d'investigación son les enfermedaes infeicioses y el desenvolvimientu de nuevos antibióticos y drogues anticancerígenas. Amás de la O. de Chile, tien participación de científicos d'Universidá de Antofagasta, Universidá de Santiago, Universidá de La Frontera y Universidá de Los Llagos.[82] Investiga temes claves de la biotecnoloxía y la bioingeniería modernes, incluyendo aplicaciones na industria.[83]

Centros d'investigación Fondap[editar | editar la fonte]

El Fondu de Financiamiento de Centros d'Investigación n'Árees Prioritaries (Fondap), aúna l'actividá de grupos d'investigadores n'árees de la conocencia d'importancia pal país. Financia centros por un períodu de 5 años, estensible n'otros 5 adicionales.[84]

  • Centru de Regulación del Xenoma: Investiga les redes xéniques arreyaes na crecedera y desenvolvimientu, según la respuesta a estrés abiótico en sistemes modelos bacterianos, vexetales y animales. Al pie de científicos de la Universidá de Chile, participen profesionales de la Pontificia Universidá Católica y de la Universidá Andrés Bellu.[85]
  • Centru d'Excelencia en Geotermia de Los Andes (CEGA): Al traviés de la investigación y el so estudiu, promueve el desenvolvimientu de la enerxía geotérmica como un recursu sustentable. Ta integráu por un equipu d'investigadores d'esta Casa d'Estudios y de Pontificar Universidá Católica, la Universidá Católica del Norte, la Universidá de Atacama y l'Universidá de Concepción.[86]
  • Centru de Ciencia del Clima y la Resiliencia (CR)2: Estudia de manera interdisciplinaria la ciencia climática en Chile p'ameyorar la comprensión del sistema y la busca de formes p'adquirir resiliencia. Participen profesionales de la Universidá de Chile n'asociación la Universidá Austral y l'Universidá de Concepción.[87]
  • Centru d'Estudios Avanzaos d'Enfermedaes Cróniques: La so investigación busca identificar los elementos comunes pa les principales enfermedaes cróniques que dexen ufiertar estratexes de prevención o control del dañu.[88]
  • Centru d'Estudios pal Conflictu y la Cohesión Social: Centrar en cuatro linia d'investigación: Desenvolvimientu granible y equitativo; interacciones grupales ya individuales; desenvolvimientu territorial pa la cohesión social y conflictu social y políticu.[88]
  • Centru d'Investigación d'Enerxía Solar: Aprovechando la potencialidá del norte chicu los científicos d'esti centru busquen apurrir ferramientes y conocencia pal desenvolvimientu de soluciones teunolóxiques que contribuyan al establecimientu d'una matriz enerxética sustentable.[89]
  • Centru de Modelamiento Matemáticu: Fundar en 2000 y empónse a la creación de nueves matemátiques, el so espardimientu internacional y el so usu na comprensión y solución de problemes complexos.[90]

Instituto Milenio[editar | editar la fonte]

Los Institutos Mileniu realicen investigación científica a niveles similares qu'en países avanzaos, tantu n'árees de les ciencies natural y esactu, como tamién de les ciencies sociales. La Universidá de Chile lidera cuatro d'estos centros.

  • Institutu Mileniu pa la Investigación n'Imperfecciones de Mercáu y Polítiques Públiques: El quefer d'esti institutu ta concentráu en trés grandes árees: organización industrial, finances y economía política.[91]
  • Institutu de Neurociencia Biomédica: Los científicos que lu integren realicen estudios pa entender y conocer en fondura'l sistema nerviosu humanu y el so funcionamientu. Con esto espérase entender les causes de les enfermedaes neurolóxicu y psiquiátricu.[92]
  • Instituto Sistemes Complexos d'Inxeniería: Ente otres llinies, realiza modelos aplicaos y optimización en xestión d'operaciones. Desenvolvió proyeutos cola JUNAEB, significando un aforru del 20% del costo de distribución d'un millón y mediu de raciones alimenticies diaries; amás de trabayos nel ámbitu de la minería y forestal.[93]
  • Institutu Mileniu d'Ecoloxía y Biodiversidá: Les sos árees d'investigación son la paleoecología, paleoclimatología, biogeografía, macroecología, dinámica d'ecosistemes, ecoloxía forestal, ecoloxía evolutiva, filogenética molecular, bioloxía reproductiva de plantes, bioloxía del comportamientu, microevolución, modelamiento ecolóxicu, bioloxía del caltenimientu, ética ambiental y caltenimientu biocultural.[94]
  • Institutu Mileniu d'Astrofísica: Ente les sos llinies d'investigación ta'l descubrimientu y caracterización de les supernoves y l'orixe, estructura y evolución de la Vía Láctea y les galaxes del Grupu Local.[95]
  • Institutu Mileniu n'Inmunoloxía y Inmunoterapia: Estudia de forma integrada'l sistema inmunolóxicu, pa collaborar na ellaboración de terapies, estratexes profiláctiques como vacunes y métodos de diagnósticu. Ente les enfermedaes qu'investiga esti centru tán el cáncer, la autoinmunidad, la hipertensión y les infecciones.[96]

Núcleo Milenio[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile tien participación cunta nos siguientes Núcleos Mileniu:[97]

Ciencies Naturales

  • Núcleu Mileniu Discos Protoplanetarios n'Alma Early Science (MAD)
  • Núcleu Mileniu Información y Coordinación en Red
  • Núcleo Mileniu Centro Interdisciplinariu de Líquidos Iónicos (CILIS)
  • Núcleu Mileniu Paleo Clima del Hemisferiu Sur
  • Núcleu Mileniu Modelos Estocásticos de Sistemes Complexos y Desordenaos
  • Núcleu Mileniu Centro d'Investigación de la Web Semántica *

Núcleu Mileniu Intervención Psicolóxica y Cambéu en Depresión

  • Núcleo Mileniu Centro pa la Neurociencia de la Memoria (CENEM)

Producción científica y publicaciones[editar | editar la fonte]

Ente 2016 el investigadores d'esta Casa d'Estudios publicaron 2.257 artículos científicos en revistes indexadas nel Institute for Scientific Information, Web of Science (ISI - WOS).[98]

Repositorio Académicu de la Universidá de Chile[editar | editar la fonte]

Primer númberu de revistir Claridá. Fonte: Memoria Chilena.

El repositorio inclúi testu completu d'artículos de revistes, llibros dixitales, documentos, papers, ponencies, materiales docentes, presentaciones, apuntes de clases, informes técnicos, obres d'arte, imáxenes, ente otros, que son d'autoría de los académicos ya investigadores de la Universidá de Chile. Esta "memoria dixital" de la productividá de conocencia de la institución ye alministrada pola Dirección de Servicios d'Información y Biblioteques (SISIB) sobre la base del software DSpace, desenvueltu pol Massachusetts Institute of Technology (MIT) n'alianza con Hewlett-Packard.[99]

Utiliza la teunoloxía Open Archives Iniciative (OAI), protocolu de interoperabilidad estándar que dexa la conexón ente los distintos servidores y repositorios universitarios de too el mundu, xuntu cola normalización del intercambiu de metadatos. Tratar de la mesma teunoloxía utilizada na Universidá de Cambridge, Oxford, Berkeley, UCLA, MIT y Complutense de Madrid.

Llibros[editar | editar la fonte]

El Portal de llibros electrónicos www.libros.uchile.cl axunta llibros editaos por distintes Facultaes, Escueles ya Institutos de la Universidá, amás d'obres de valor históricu, que formen parte de les colecciones de les Biblioteques de la Casa d'Estudios.[100]

Revistes[editar | editar la fonte]

El sitiu www.revistas.uchile.cl cuenta cola edición electrónica de más de 100 publicaciones seriaes de diverses disciplines, tantu impreses como electróniques, editaes poles distintes Facultaes ya Institutos d'esta Casa d'Estudios.[101]

Dalgunes de les revistes disponibles son Añales de la Universidá de Chile, Acta Bioethica, Byzantion Nea Hellas, Boletín de Filoloxía, Revista Chilena de Lliteratura, Revista de Filosofía, Revista Musical Chilena, Revista INVI, Meyores en Cs. Veterinaries, Comunicación y Medios, Derechu y Humanidaes, Revista d'Urbanismu, Revista Chilena de Salú Pública, Revista Chile de Terapia Ocupacional y Revista Chilena d'Hestoria de Derechu.

Nesti repositorio tamién s'atopen disponibles, a pesar de nun tar vixentes, dos publicaciones escoyíes pol so valor históricu y patrimonial: la colección completa de los Añales de la Facultá de Ciencies Xurídiques y Sociales (publicada ente 1935 y 1072) y revistir Claridá de la FECH (publicada ente los años 1920 y 1932).

Venceyu cola sociedá[editar | editar la fonte]

Artes y cultura[editar | editar la fonte]

Al traviés de los cuerpos artísticos estables del Centru d'Estensión Artísticu y Cultura "Domingo Santa Cruz" (CEAC), los museos, sales d'esposiciones y teatros la Universidá realiza llabores d'espardimientu y estensión. Un exemplu d'esto son les xires de música y danza pel país, la participación nes Selmanes Musicales de Frutillar, el Festival de Música Contemporanea y les Envernaes Internacionales de Teatru en Puertu Montt, ente otres iniciatives.

Los museos universitarios, amás de cumplir col calendariu d'esposiciones y otros eventos, lleven a cabo curso d'estensión: el Muséu d'Arte Contemporaneo tien programes empobinaos a escolares mientres la dómina de vacaciones al traviés de EducaMac y el Muséu d'Arte Popular Americanu realiza talleres de testiles.

Cuerpos artísticos estables[editar | editar la fonte]

Al traviés del Centru d'Estensión Artística y Cultural (CEAC), que dirixe Diego Matte, la Universidá de Chile arrexunta a los conxuntos artísticos más antiguos del país.[102] La temporada añal de conciertos desenvolver nel Teatru de la Universidá de Chile, allugáu na plaza Baquedano.

BANCH. Fonte: Álvaro Tapia
  • Orquesta Sinfónica Nacional de Chile

Fundóse'l 7 de xineru de 1941, día en que so la dirección d'Armando Carvajal realizóse'l so primer conciertu nel Teatru Municipal. Ye la Orquesta Sinfónica más antigua del país y anguaño ta integrada por 91 músicos que se presenten nuna estensa temporada de conciertos con más de 90 programes musicales distintos.[103] En 1990 l'agrupación recibió'l Premiu APES, qu'otorga l'Agrupación de Periodistes de Cultura y Espectáculos y en 2001 foi reconocida pola Academia de Belles Artes de Chile. En 2009 el Círculu de Críticos d'Arte de Valparaíso apurrió-y el Premiu a la Música a Francisco Rettig y a la Sinfónica pola so versión de la Quinta Sinfonía de Gustav Mahler. Esi mesmu añu'l conxuntu foi estremáu col Premiu del Círculu de Críticos d'Arte de Santiago. En 2012 recibió'l Premiu a la Música Nacional” Presidente de la República 2011[104] qu'otorga'l Conseyu Nacional de la Cultura y les Artes. En 2014 foi reconocida pel Círculu de Críticos d'Arte pol so apurra al repertoriu cola inclusión d'obres nueves.[105] Dende 2013 el so direutor ye'l rusu Leonid Grin.[106]

  • Ballet Nacional Chilenu

Ye la primer compañía de danza de contemporanea de Chile y a lo llargo de la so hestoria presentó más de 200 coreografíes nacionales y estranxeres.[102] Foi fundáu'l 7 d'ochobre de 1945 col baillarín alemán Ernst Uthoff nel triple llabor de direutor, coreógrafu y profesor.[107] Dalgunos de los montaxes más esitosos de los primeros años fueron “Coppelia”[108] y “Carmina Burana”.[109] El BANCH foi'l formador de la primer xeneración de baillarinos y coreógrafos nacíos en Chile.[110] Nos últimos trés años más de 120 mil persones asistieron a presentaciones del BANCH. Dende 2013 el so direutor ye'l francés Mathieu Guilhaumon.[111]

  • Coru Sinfónicu

Creóse l'añu 1945 y el so primer Direutor foi Mario Baeza Gajardo, quién en 1957 fundó'l Coru Lex de la Facultá de Derechu. En 1949 el coru presentar por primer vegada acompañando a la Orquesta Sinfónica, pa interpretar “El Mesíes” de Haendel, nuna versión en castellán.[112] Dende esa fecha incorporar de forma permanente a les temporaes de conciertos al pie de esta agrupación y tamién presentándose en solitariu mientres l'añu. En 2005 recibió'l Premiu a la Trayectoria otorgáu pel Círculu de Críticos d'Arte. Esi mesmu añu llogró'l Premiu APES en reconocencia a la so destacada trayectoria nel espardimientu musical mientres seis décades.[113] El so direutor ye'l maestru Juan Pablo Villarroel[114]

  • Camerata Vocal

Fundar nel añu 2000 por integrantes del Coru Sinfónicu y ta conformáu por 16 cantantes profesionales. El repertoriu de la Camerata toma 500 años de música, que va dende les composiciones clásiques a les contemporanees.[115]

Ballet Folklórico Antumapu[editar | editar la fonte]

Esta compañía artística universitaria tien el so orixe na antigua Facultá de Ciencies Agraries y Forestales de la Universidá, nel añu 1971. Nació de la iniciativa de los mesmos estudiantes como una forma d'espublizar el folclor nacional. A cuatro décades de la so fundación[116] creó más de 10 obres, realizó más de 2000 presentaciones en Chile y más de 25 xires per América y Europa, con un promediu de 60 actuaciones per añu.[117]

Cuenta con un Conxuntu Folklórico de neños conocíu como "Antumapitos", un programa en Radiar Universidá de Chile (102.5 FM) llamáu "Chile, la so tierra y la so xente" y realiza les xornaes académiques “Folclor y sociedá”, cursos y talleres de diverses espresiones de música y danza.

El so direutor artísticu ye Oscar Ramírez Arriagada.[118]

Sitio web culturales[editar | editar la fonte]

La Universidá desenvolvió sitio web temáticos pa espublizar el patrimoniu cultural chilenu n'árees como los pueblos orixinarios, lliteratura, hestoria, arte y arquiteutura. Anguaño pueden consultase páxines dedicaes a los premios Nobel Gabriela Mistral y Pablo Neruda, sobre grabaos virtuales, la dramaturxa chilena, los yaganes y kawéskar, ente otros. Inclúyese material d'imáxenes videos, obres, entevistes y artículos de prensa.[119]

Ciencies[editar | editar la fonte]

Antiguu telescopiu refractor instaláu nel Observatoriu Astronómicu Nacional.

La Universidá realiza acciones empobinaes a prevenir y enfrentar eventos como emerxencies sísmiques al traviés del Centru Sismolóxicu Nacional y el so programa de midida de riesgu sísmico, y tamién a peligros acomuñaos a riesgos xeolóxicos nel Departamentu de Xeoloxía que realizó estudios de la Falla de San Ramón, el terremotu de Aysén y del Maule.

Tamién se lleven a cabo medición de radiaciones ultravioleta y cósmica y de la capa d'ozonu; amás d'analís de fenómenos naturales d'orde climatolóxicu y atmosféricu y l'aplicación de teunoloxíes espaciales. Nel Observatoriu Astronómicu Nacional, allugáu nel visu del cuetu Calán en Los Condes, desenvuélvense actividaes d'investigación y tamién docentes pa la comunidá.

Per otru llau, el Centru d'Investigación, Desenvolvimientu ya Innovación d'Estructures y Materiales (IDIEM) empresta llabores d'inspección y evaluación d'infraestructura, amás d'investigación y asesoramientu teunolóxicu a diverses obres.

La conocencia que se xenera na Universidá tamién contribúi al funcionamientu d'organismos estatales como la Oficina Nacional d'Emerxencies (ONEMI), el Institutu Nacional d'Estadístiques (INE), la Corporación Nacional Forestal (CONAF), el Institutu de Fomentu Pesqueru (IFOP), la Fuerza Aéreo de Chile (FACH), la Comisión Nacional del Mediu Ambiente (CONAMA), la Corporación de Fomentu de la Producción (CORFO) y el Serviciu Hidrográficu y Oceanográficu de l'Armada (SHOA), ente otros.

Ciencies xurídiques, sociales y polítiques públiques[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile lleva a cabu gran cantidá d'actividaes d'asesoramientu a la comunidá en temes como'l derechu y les ciencies sociales. La Facultá de Derechu tien un programa de Clíniques Xurídiques, na que los futuros abogaos adquieren habilidaes práutiques al traviés del trabayu con casos reales y brinden atención gratuita a persones d'escasos recursos. Esta mesma unidá académica foi la encargada de deliniar les bases de la Reforma Procesal Penal na qu'empezó a trabayar el Ministeriu de Xusticia a partir de 2004.[120]

Nel Centru Interdisciplinariu d'Estudios de Xéneru, na Facultá de Ciencies Sociales, realiza iniciatives destinaes al espardimientu y sofitu de la problemática de xéneru tantu n'universidaes rexonales, como en ONGs y organismos públicos, impartiendo cursos de capacitación y perfeccionamiento nos que se problematizan la tema del xéneru.

El Institutu d'Asuntos Públicos ta costantemente realizando xornaes de discutiniu sobre polítiques públiques, seguridá ciudadana y opinión pública. Mientres 2013 desenvolvió una serie de seminarios[121] en xunto cola Asociación Nacional d'Emplegaos Fiscales qu'incorporó a académicos, políticos y actores sociales, sindicales y gremiales. Tamién lleva alantre estudios presidenciales sobre la formación de los gabinetes nos gobiernos, los cuerpos d'asesores y analises comparativos de los programes y los discursos presidenciales.

Comunicaciones y editoriales[editar | editar la fonte]

Programa "Llibre y De baldre" de Radiar Universidá de Chile.

La Radio Universidá de Chile,[122] fundada en 1981, funciona al traviés de la frecuencia 102.5 en Santiago y per internet pal restu del mundu. La so parrilla programática inclúi programes de delles Facultaes o otros organismos de la Universidá como "Al to Salú" de la Facultá d'Odontoloxía y "Quiero ser científicu" de la Facultá de Ciencies. Tamién emite "Educación nel aire", un programa del Senáu Universitariu y "Llibre y De baldre", realizáu pola FECh. Estos suman a los espacios más antiguos y tradicionales de la emisora: Radioanálisis, Vuelen les Plumes, Semáforu y Radiópolis. La radio tien amás un diariu electrónicu y una editorial mesma llamada “Ediciones Radio Universidá de Chile”.

El Institutu de la Comunicación ya Imaxe tien dende 2004 la radio comuñal Juan Gómez Milles[123] que tresmite al traviés d'internet. Amás d'información d'interés de la comunidá universitaria, la emisora tresmite conteníu dedicáu a los vecinos del campus allugáu na llende de Ñuñoa con Macul.

Otru mediu d'espardimientu de la conocencia de la Casa d'Estudios ye la Editorial Universitaria, fundada en 1942 y que publica obres de tolos ámbitos de la conocencia, con énfasis na educación.[124] La Editorial viende les sos publicaciones per internet y tamién na tienda allugada a una banda de la Casa Central.

Educación[editar | editar la fonte]

El Licéu Esperimental Manuel de Salas, fundáu en 1932, pasó a depender directamente de la Universidá de Chile diez años dempués de la so creación. Tratar d'un establecimientu d'enseñanza preescolar, básica y media, que'l so oxetivu ye l'aplicación y esperimentación de nueves organizaciones, métodos y programes d'enseñanza académica.

Nel ámbitu de la educación, la Facultá d'Artes cuenta con un establecimientu dependiente qu'otorga formación a moces con aptitud sobresalientes nel campu del arte, la música y la danza: l'Institutu d'Estudios Secundarios (ISUCH). Los estudiantes tienen una xornada estremada ente los estudios formales na mañana y la formación n'especialidaes artístiques pela tarde, nes respectives sedes de la Facultá.

El Departamentu d'Evaluación, Midida y Rexistros Educacional (DEMRE) ye un organismu técnicu que desenvuelve y constrúi preseos d'evaluación y midida de les capacidaes. Crear en 1966 sol nome d'Oficina de Seleición y Almisión d'Alumnos (OSAA) y encargóse d'alministrar lo rellacionao cola nueva Prueba d'Aptitú Académica que se rindió en xineru de 1967.[125] Les demás universidaes fueron incorporándose adulces a esti mecanismu d'almisión. Anguaño ye'l Conseyu de Rectores el que toma les decisiones y apurre los liniamientos sobre la prueba, y el DEMRE encargar d'executalos. Esti organismu ellabora, pilotea y pretestea les entrugues que contienen los test, arma les pruebes, encargar del procesu d'inscripción, postulación y seleición y coordina colos colexos la información sobre'l NEM y el ranking de notes.

La Universidá tamién apurre ferramientes pal perfeccionamiento y actualización de los docentes al traviés del so Programa d'Educación Continua pal Maxisteriu (PEC) que funciona dende 1999. A 2014 participaron nos sos cursos más de 18 000 persones.[126] Per otru llau esisten otres iniciatives empobinada a estudiantes d'enseñanza media, como la Escuela de Branu (EdV) de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques, que se fundó en 1988. Esti programa ufierta cursos mientres les vacaciones con temátiques variaes como ciencies físiques, inxeniería, matemátiques, ciencies sociales, humanidaes, artes visuales, bioloxía y ciencies biomédiques.[127] La EdV tien amás una versión virtual, la que ye gratuita.[128]

Salú[editar | editar la fonte]

Clínica de la Facultá d'Odontoloxía.

Al traviés de centros d'atención ya investigación la Casa d'Estudios realiza apurras na área de salú, principalmente por aciu l'Hospital Clínicu de la Universidá de Chile que tien servicios clínicos en más de 20 especialidaes ente les que s'atopen cardioloxía, ciruxía, dentomaxilofacial, xenética, nefrología, oftalmoloxía, oncoloxía, otorrinolaringoloxía, pediatría, psiquiatría y reumatoloxía.[129] Esto compleméntase col trabayu nos distintos campos clínicos de la Facultá de Medicina na rexón y l'atención que s'empresta nel Centru de Medicina Reproductiva y Desenvolvimientu Integral de l'Adolescencia, na Clínica d'Atención Psicolóxica – CAPs de la Facultá de Ciencies Sociales y na Clínica Odontolóxica de la Facultá d'Odontoloxía.

Nel campu de la medicina reproductiva, l'Institutu d'Investigaciones Maternu Infantiles (IDIMI),[130] ufierta diagnósticu y tratamientu de diverses patoloxíes, determinación d'hormones, estudiu de material xenético, imagenología, estudiu de gametos y alteraciones de la crecedera y desenvolvimientu en neños.

El INTA dispon d'una serie de llaboratorios[131] destinaos a desenvolver investigación y teunoloxía aplicaes en relación a les enfermedaes xenéticu y metabólicu, la epidemioloxía nutricional y xenética y el suañu y la neurobiología funcional, ente otres temes. Tamién esiste'l Centru de Diagnósticu (CEDINTA),[132] centru de salú d'atención ambulatoria, qu'apurre atención clínica a pacientes portadores d'enfermedaes acomuñaes a la nutrición.

Les Facultá de Ciencies Veterinaries y Pecuaries tien dos centros d'atención p'animales:[133] el Consultoriu Veterinariu El Carbayu, allugáu na comuña de La Pintana, y l'Hospital Clínicu Veterinariu en Providencia. Nel Campus Sur tamién se realiza atención al traviés d'una clínica d'equinos, rumiantes y animales pequenos.

Campus ya infraestructura[editar | editar la fonte]

En total cuenta con 3.168.373 m² de superficie urbana con 648.502 m² construyíos y 103.884.600  m² de terrén agrícola.[134]

Casa Central[editar | editar la fonte]

En 1872 foi inauguráu esti edificiu de fachada neoclásica que s'estiende pela Alamea Bernardo O’Higgins ente les cais Arturo Prat y San Diego.[135] El diseñu ye obra de Lucien Ambroise Hénault y foi la primera de munches obres que l'estáu chilenu encamentó-y a esti arquiteutu francés.[136] La construcción tuvo al cargu de Fermín Vivaceta, y la construcción del edificiu retrasó nueve años en ser edificada.[137]

La exa de la Casa Central ye'l Salón d'Honor, onde se realicen les ceremonies universitaries de mayor importancia. Ende atópase l'Escudu de la Universidá, obra del escultor Nicanor Plaza - autor amás de la escultura d'Andrés Bellu allugada n'unu de los patios interiores y la que ta na Alamea- y el mural de Mario Toral que s'inauguró en 2001. La Casa Central foi declarada Monumentu Nacional el 7 de xineru de 1974, con Decretu del Ministeriu d'Educación N°11 d'esi añu.[138]

Campus universitarios[editar | editar la fonte]

La Universidá de Chile tien 5 campus, toos distribuyíos dientro de la Rexón Metropolitana.

Campus Juan Gómez Milles en Ñuñoa.
  • Campus Andrés Bellu: Ta emplazado en Santiago centro y Providencia y alluga dalgunes de los de les construcciones más antigües y reconocíos de la Universidá: l'edificiu de la Facultá de Derechu y el de la Facultá d'Arquiteutura y Urbanismu, conxuntu al que se suman l'Institutu d'Asuntos Públicos, la Escuela de Gobiernu y Xestión Pública, la Facultá d'Economía y Negocios, la casa de la FECh, la see del Centru d'Investigación Avanzada n'Educación y la Torre 15 de Servicios Centrales.[139]
  • Campus Beauchef: La Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques funciona nestes dependencies allugaes nel sector del Club Hípicu dende'l 8 d'abril de 1922.[140] A la infraestructura de sales, biblioteques y llaboratorios yá esistentes, sumar en 2014 l'edificiu Beauchef Poniente[141] que cunta con 50 000 m2 construyíos, distribuyíos en siete pisos sobre superficie y seis soterraños. Ellí allúguense oficines, auditorios, sectores pal deporte y de recreación, y estacionamientos, ente otros espacios.
  • Campus Juan Gómez Milles: Atópase aprosimao na intersección de l'Avenida Grecia con José Pedro Alessandri, na comuña de Ñuñoa y alluga les Facultaes d'Artes, Ciencies, Ciencies Sociales y Filosofía y Humanidaes, amás del Institutu de la Comunicación ya Imaxe y el Programa Académicu de Bachilleratu. Anguaño ta n'execución la Iniciativa Bicentenariu Juan Gómez Milles, plan maestru col que se va modernizar la infraestructura d'esti Campus. Nesti marcu yá s'inauguraron n'ochobre de 2013[142] tres aularios con capacidá pa 2.610 estudiantes en total.
  • Campus Norte: Allugar na comuña d'Independencia y ye la plataforma más importante n'investigación científica y de formación de recursos humanos del país nes disciplines de la salú, la biomedicina y la salú pública, concentraes nes Facultaes de Ciencies Químiques y Farmacéutiques, de Medicina, d'Odontoloxía y nel Hospital Clínicu Universidá de Chile (HCUCH).[143]
  • Campus Sur: Establecióse como Campus en 1999 y abarca más de 3 millones de metros cuadraos. Arrexunta les Facultaes de Ciencies Veterinaries y Pecuaries, Ciencies Agronómiques y Ciencies Forestales y del Caltenimientu de la Naturaleza, que s'atopen en La Pintana nel terrén conocíu como Antumapu. Tamién pertenez a esti Campus el INTA, allugáu na comuña de Macul, espaciu onde se realiza docencia de posgráu ya investigación.[144]

Biblioteques[editar | editar la fonte]

El catálogu de la Casa d'Estudios tien más de 3 millones de llibros, revistes, tesis y otros recursos disponibles nes 48 biblioteques de la Universidá. Estes suman un total de 27.650 metros cuadraos de superficie, onde esisten 5.298 puestos de llectura y 1.050 computadores d'usu públicu.[134]

Biblioteca dixital[editar | editar la fonte]

El sitiu web dexa aportar a tolos materiales que tán almacenaos tantu nes biblioteques, como n'unidaes d'archivos y museos de la Universidá de Chile. Tien almacenaos más de 700 mil documentos ente tesis, revistes, archivos sonoros, imáxenes, mapes, obres d'arte y archivos audiovisuales.[145]

Colecciones antigües y pervalibles[editar | editar la fonte]

Colecciones digitalizadas.

Colecciones patrimoniales y archivos d'altu valor históricu tán disponibles en formatu dixital pa consulta al traviés d'internet[146] como la colección completa de los periódicos chilenos Aurora de Chile, Selmanariu Republicanu, El Monitor Republicanu y El Furón.[147] Atópense digitalizadas partitures representatives de mediaos del sieglu XIX y la primer metá del sieglu XX de José Zamudio Zamora, Domingo Edwards Matte y Eugenio Pereira Salas y más de 5.500 partitures de música de cámara, presea, orquesta, cantar y pianu, manuscritos, partitures de bolsu.[148] Tamién ye posible revisar les tesis[149] de egresados pernomaos como Bejamín Vicuña Mackenna, Eloísa Díaz, Volodia Teitelboim, Elena Caffarena y Ricardo Llagos.

Rede de salú[editar | editar la fonte]

Hospital Clínicu de la Universidá de Chile.
Sala del Muséu d'Arte Contemporaneo de la Universidá de Chile.
  • Hospital Clínicu: En 1952 el Gobiernu de Chile decidió baltar l'antiguu Hospital San Vicente de Paul y nel so llugar alzar un nuevu centru al cargu de la Universidá de Chile, el que se bautizó col nome d'unu de los sos impulsores: el Dr. José Joaquín Aguirre, ex Decanu de la Facultá de Medicina, ex Rector de la Casa d'Estudios y destacáu médicu discípulu de Lorenzo Sazié.[150] Ye'l primer Hospital Universitariu del país y el principal campu clínico de la Facultá de Medicina.
  • Clínica Odontolóxica: Dependiente de la Facultá d'Odontoloxía, realiza atenciones por problemes odontolóxicos d'alta complexidá y resolvimientu de patoloxíes bucales. Allugar na comuña d'Independencia.
  • SEMDA: La Universidá tamién empresta atención de salú a los estudiantes al traviés del Serviciu Médico y Dental (SEMDA). Los Campus Juan Gómez Milles, Beauchef y Sur cunten con atención de delles especialidaes nes sos cortiles, pero la mayoría de los servicios emprestar na see d'Independencia na que los alumnos pueden consultar a profesionales de la Odontoloxía, Oftalmoloxía, Obstetricia, Psiquiatría y Nutrición, ente otres.[151]
  • Clínica d'Atención Psicolóxica - CAPs: La clínica dependiente de la Facultá de Ciencies Sociales, tien más de 30 años de trayectoria y ufierta tratamientos sicoterapéuticos de tipu ambulatoriu pa neños, adolescentes, adultos, adultos mayores, pareyes y families, amás d'evaluaciones psicodiagnósticas (de personalidá y psicométricas) y psicojurídicas.[152] Allugar nel Campus Juan Gómez Milles, comuña de Ñuñoa.

Espacios culturales[editar | editar la fonte]

Museos

  • Muséu d'Arte Contemporaneo (MAC): Sedes Parque Forestal y Quinta Normal
  • Muséu d'Arte Popular Americanu “Tomás Llagu” (MAPA)
  • Muséu Nacional de Medicina Enrique Laval
  • Muséu d'Anatomía Normal, Comparada y Teratológico
  • Muséu de la Hestoria de la Farmacia Profesor César Leyton
  • Muséu Nacional d'Odontoloxía

Archivos

  • Archivu Central Andrés Bellu *

Cineteca

Teatros

  • Teatru de la Universidá de Chile

Sales

  • Sala Antonio Vares
  • Sala Agustín Siré
  • Sala Sergio Aguirre *

Sala Isidora Zegers

  • Sala Juan Egenau
  • Sala Gabriela Mistral

Centros deportivos[editar | editar la fonte]

  • Piscina Universitaria *

Estadiu Universitariu Juan Gómez Milles

  • Complexu Tenístico Quinta Normal

Edificios patrimoniales[editar | editar la fonte]

Fachada de la Facultá de Derechu

Hasta principios del sieglu XX la Casa Central allugó gran parte de les Facultaes y escueles universitaries.[153] Foi nesa dómina cuando empezaron a construyise nuevos edificios, reconocíos como finxos urbanos de la ciudá y dellos declaraos Monumentu Nacional pol so valor arquitectónicu y hestóricu.

  • Casa Central: El so arquiteutu foi Lucien Ambroise Henault, y el so constructor, Fermín Vivaceta. Inaugurar en 1872 y recibió la calificación de Monumentu Nacional en 1974.
  • Edificiu Facultái de Derechu: Obra del arquiteutu Juan Martínez, inaugurar en 1938. Foi declarada Monumentu Nacional en 2014.[154]
  • Edificiu Facultái de Medicina: Inaugurar en 1960 y ye obra del arquiteutu Juan Martínez.[155]
  • Edificiu Facultái d'Arquiteutura y Urbanismu: Foi construyíu en 1883 y antes de funcionar como see universitaria utilizóse como reximientu de caballería. La FAU treslladóse ende en 1976.
  • Edificiu Facultái de Ciencies Físiques y Matemátiques: Terminar de construyir en 1922 y tien la categoría de "Inmueble d'Interés Históricu Artísticu”.[156]
  • Piscina Escolar: Esti edificiu d'inspiración art decó foi proxectáu pol arquiteutu Luciano Kulcezwski ya inauguráu en 1929. El MINVU calificar como Inmueble de Caltenimientu y en 2016 foi declaráu Monumentu Nacional.[157]
  • Palaciu Claudio Matte: Originalmente yera una casa residencial y foi adquirida pola Universidá en 1957. Foi la see de la Escuela de Gobiernu y Xestión Pública ente 1993 y 2010. Declaróse Monumentu Históricu l'añu 1995.[158]
  • Institutu d'Anatomía: Foi inauguráu en 1922 sol nome de "Anfiteatru d'Anatomía José Joaquín Aguirre". En 2015 declaróse como monumentu nacional na categoría de monumentu históricu, al "Anfiteatru del Institutu d'Anatomía" y a les "Colecciones del Muséu d'Anatomía".[159][160]

Finxos[editar | editar la fonte]

Eloísa Díaz foi la primer muyer n'ingresar a la universidá en Chile y América Llatina.
Casa Central de la Universidá de Chile.
  • Ye la más antigua casa d'estudios cimeros de Chile, foi fundada en 1842.
  • La primer muyer en cursar estudios universitarios facer na O. de Chile: Eloísa Díaz Insunza,[161] qu'en 1887 graduóse como médica.
  • Tamién se graduó la primera llicenciatura en lleis llicenciada en lleis del país, Matilde Throup en 1892, quien tamién ye la primera abogada titulada en Chile; la primer química farmacéutica, Griselda Hinojosa en 1899; la primer inxeniera, Xusticia Espada en 1919; la primer inxeniera agrónoma, Victoria Tagle en 1922; la primera arquiteuta, Dora Riedel, en 1930,[162] la primer química, María Margarita Préndez en 1966.[163]
  • En 1906 fundóse la primera y más antigua organización d'estudiantes del país: la Federación d'Estudiantes de la Universidá de Chile.[164]
  • Nesta Institución realizó docencia la primer académica universitaria: Amanda Labarca[165] qu'en 1922 foi nomada profesora estraordinaria de la Facultá de Filosofía y Humanidaes. Tenía 36 años.
  • Los dos premiu Nobel nacionales tán amestaos a esta Casa d'Estudios: a pesar de nun estudiar formalmente nesti plantel, en 1923 la Universidá decidió otorga-y el títulu de Profesora de Castellán a Gabriela Mistral[166] y en 1954 recibió'l grau de Doctor Honoris Causa.[167] Depués de la so muerte, en xineru de 1957, los sos restos fueron velaos mientres tres díes nel Salón d'Honor de la Casa Central;[168][169] pela so parte Pablo Neruda[170] ingresó a estudiar en 1921 al Institutu Pedagóxicu y en 1962 la Facultá de Filosofía y Educación otorgó-y la calidá de Miembru académicu "en reconocencia al so vastu llabor poéticu de categoría universal". El poeta donó una biblioteca de cerca de 3.500 obres y la so colección de Caracolas, por que quedaren sol resguardu de la Universidá de Chile.[171]
  • Nel Hospital Clínicu llevar a cabu en 1966 la primer ciruxía de tresplante renal.
  • El grupu de meteoroloxía de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques llogró la primer imaxe satelital meteorolóxica de Chile l'añu 1966.
  • Dende la O. de Chile salió'l primer corréu electrónicu en 1985. Investigadores del Departamentu de Ciencies de la Computación unviaron el testu "Si esti mail te llega, abramos una botella de champaña" a los sos pares del Departamentu d'Inxeniería Informática de la USACH.[172]
  • Nel añu 1987 la Universidá inscribió'l primer dominiu en Chile (.cl). Foi www.uchile.cl.
  • Ye la primer universidá en cuntar con un senáu universitariu, el que funciona dende 2006.
  • En 2007 estudiantes de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques construyeron el primer autu solar chilenu: Eolian.[173]
  • Un estudiu sobre supernoves d'autoría d'académicos del Departamentu d'Astronomía foi la base pa la investigación qu'en 2011 dexó-y a Brian Schmidt ser estremáu col Premiu Nobel de Física.[174]
  • 179 de los 207 Premios Nacionales de Ciencies, Lliteratura, Artes, Hestoria, Humanidaes, Periodismu, Teatru, Educación y Música, fueron egresados, maestros o estudiantes de la Universidá de Chile.
  • En 2017 punxo n'órbita'l primera nano-satélite construyíu en Chile: SUCHAI[175]

Presidentes de la República de Chile egresados de la Universidá[editar | editar la fonte]

Michelle Bachelet na ceremonia d'aniversariu 172 de la Universidá de Chile.

Sumándose a la llarga llista de destacaos intelectuales y profesionales que pasaron poles aules de la Universidá de Chile, tán 19 presidentes de la República.[176]

Aníbal Pintu Garmendia - abogáu * Domingo Santa María González - abogáu * Federico Errázuriz Echaurren - abogáu * Germán Riesco Errázuriz - abogáu * Pedro Montt Montt - abogáu * Ramón Folles Luco - abogáu * Juan Luis Sanfuentes Andonaegui - abogáu * Arturo Alessandri Palma - abogáu * Emiliano Figueroa Larraín - abogáu * Juan Esteban Montero Rodríguez - abogáu * Pedro Aguirre Gocha - profesor y abogáu

Jorge Alessandri Rodríguez - inxenieru civil

Patriciu Aylwin Azócar - abogáu * Eduardo Frei Ruiz-Tagle - inxenieru civil

Michelle Bachelet Jeria - médicu ciruxanu ==Doctores honoris causa==

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Error de cita: Etiqueta <ref> non válida; nun se conseñó testu pa les referencies nomaes llei1842
  2. Fuentes documentales y bibliográfiques pal estudiu de la hestoria de Chile. Capítulu III: "La Universidá de Chile 1842 - 1879". 1. La llei orgánica de 1842 www.uchile.cl
  3. Reseña hestórica de la Universidá de Chile, "Pilar Republicanu". www.uchile.cl
  4. Anuariu 2013 Universidá de Chile. Capítulu I: Antecedentes xenerales "Presentación", páxina 4. www.uchile.cl
  5. Consorciu d'Universidaes del Estáu de Chile (2009). «Principal». www.universidadesestatales.cl. Consultáu'l 30 d'ochobre de 2011.
  6. Conseyu de Rectores de les Universidaes Chilenes (s/f). «Empecipio». www.consejoderectores.cl. Archiváu dende l'orixinal, el 30 de payares de 2015. Consultáu'l 30 d'ochobre de 2011.
  7. Fechos y cifres de la Universidá de Chile: "Grandes figures y egresados". www.uchile.cl
  8. Fechos y cifres de la Universidá de Chile: "Infraestructura y teunoloxía". www.uchile.cl
  9. Fechos y cifres de la Universidá de Chile: "Pregrado y posgráu". www.uchile.cl
  10. Fechos y cifres de la Universidá de Chile: "Arte y cultura". www.uchile.cl
  11. «Universidá de Chile». Boletin de les Lleis y d'Ordenar y Decretos del Gobiernu (Santiago de Chile: Imprenta de la Independencia) Llibro 8. 1839. http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.35112103815900;view=1up;seq=139. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  12. Añales de la Universidá de Chile, Non.1. Facsímil del Discursu d'instalación de la Universidá de Chile d'Andrés Bellu, 1843. www.anales.uchile.cl
  13. Añales de la Universidá de Chile, Non.15. “Versu y aviesu del nuesu primer rector. Discursu d'instalación y Poesía d'Andrés Bellu”. Manuel Jofré, 2003. www.anales.uchile.cl
  14. 14,0 14,1 Discursu inaugural d'Andrés Bellu, 1843. www.uchile.cl
  15. Andrés Bellu, L'Araucanu, 1843 "Discursu Inaugural Universidá de Chile"
  16. Añales de la Universidá de Chile, Non. 4 (2012): tomu 2, serie 7. Finxos d'una hestoria en 170 años: La Universidá de Chile, un proyeutu pa una nación, 2012. www.anales.uchile.cl
  17. Materia y Memoria, 2011. Casa Central de la Universidá de Chile, pág. 10.
  18. Ignacio Domeyko Ancuta. Rectores de la O. de Chile. www.uchile.cl
  19. Hestoria de la Universidá de Chile. Grandes figures: “Eloísa Díaz Insunza”. www.uchile.cl
  20. 20,0 20,1 Reseña hestórica de la Universidá de Chile. “Ciencia y docencia”. www.uchile.cl
  21. Hestoria del Hospital Clínicu de la Universidá de Chile. www.redclinica.cl
  22. Memoria chilena: La Universidá de Chile (1842 – 1990). Presentación, portal Memoria Chilena
  23. Francisco Javier Pinedo Castro. «La nacencia d'una Universidá nel valle central y la amputación de les sedes rexonales de la O. de Chile: El casu de la O. de Talca», revista Añales de la Universidá de Chile, séptima serie n.°4, payares 2012, pp. 62-63
  24. 24,0 24,1 Reseña hestórica de la Universidá de Chile. “Tiempos modernos”, portal de la Universidá de Chile
  25. Rectores de la Universidá de Chile: Juan Gómez Milles. www.uchile.cl
  26. Llinia de tiempu de la Universidá de Chile. Creación canal de televisión de la Universidá de Chile, añu 1960. www.uchile.cl
  27. Hestoria de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques. www.uchile.cl
  28. «La Reforma universitaria y el movimientu estudiantil», portal Memoria Chilena
  29. Jorge Baeza Correa. «Referencies pa un analís del discursu del gobiernu militar chilenu sobre'l movimientu estudiantil universitariu: 1973-1980», Scielo, Santiago, 2014
  30. Ministeriu d'Educación Pública (03 de xineru de 1981), Decretu con fuerza de llei 1, http://www.leychile.cl/Navegar?idNorma=3394&idVersion=1981-01-03, consultáu 'l 30 d'ochobre de 2011 .
  31. Francisco Javier Pinedo Castro. «La nacencia d'una Universidá nel valle central y la amputación de les sedes rexonales de la O. de Chile: El casu de la O. de Talca», revista Añales, séptima serie n.°4, payares 2012, pp. 73 y 63
  32. Teleanálisis. "Paru de Federici (Universidá de Chile)", ochobre 1987. www.youtube.com
  33. TVN. “La cayida de Federici”, reportaxe. www.youtube.com
  34. Estatutos de la Universidá de Chile. www.uchile.cl
  35. Discursu de S.Y. la Presidenta de la República, Michelle Bachelet, nel 165 Aniversariu de la Universidá de Chile, 2007. www.uchile.cl
  36. La Tercera. Dos modernos edificios anueven campus Juan Gómez Milles en 47 años, 2013. www.latercera.com
  37. Llinia de tiempu de la Universidá de Chile
  38. Memoria Chilena. René Amengual (1911-1954) www.memoriachilena.cl
  39. Presentación de la Universidá de Chile: Símbolos, Escudu distintivu de la Universidá de Chile www.uchile.cl
  40. 40,0 40,1 Estatutos de la Universidá de Chile, 2006. www.uchile.cl
  41. Estatutos de la Universidá de Chile, 2006. www.uchile.cl
  42. Presentación de la Universidá de Chile, Prorrectoría www.uchile.cl
  43. Presentación de la Universidá de Chile, Prorrector www.uchile.cl
  44. Presentación de la Universidá de Chile, Conseyu Universitariu, Misión y funciones www.uchile.cl
  45. Presentación del Senáu Universitariu, Misión y funciones www.uchile.cl/senáu
  46. periodu-2016-2017 http://www.uchile.cl/noticies/125166/senáu-eligio-nueva-mesa-directiva-pa-el periodu-2016-2017 www.uchile.cl/senáu
  47. Presentación de la Universidá de Chile, Conseyu d'Evaluación, Misión www.uchile.cl
  48. «Integrantes - Universidá de Chile». Consultáu'l 16 de xunu de 2016.
  49. Presentación de la Universidá de Chile, Estructura orgánica www.uchile.cl
  50. Presentación de la Universidá de Chile, Facultaes www.uchile.cl
  51. «Palabra Pública – Otru sitiu realizáu con WordPress». Consultáu'l 4 d'agostu de 2016.
  52. 52,0 52,1 «Anuariu 2015 - Universidá de Chile». Consultáu'l 5 de xunetu de 2016.
  53. Senáu Universitariu aprobó crear les Pedagoxíes n'Educación Parvularia y Básica. Noticia Senáu Universitariu, setiembre 2014 www.uchile.cl/senáu
  54. Video: Re - apertura de Trabayu Social en La Universidá de Chile www.vimeo.com
  55. Procesu d'Almisión 2015 www.uchile.cl
  56. Pregrado. Almisión Regular. www.uchile.cl
  57. Pregrado. Almisión Especial. www.uchile.cl
  58. «Sistema d'Ingresu Prioritariu de Equidad Educativa (SIPEE) - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  59. «SIPEE || Sistema d'Ingresu Prioritariu de Equidad Educativa». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  60. «Sistema d'Ingresu Especial pa Deportistes Destacaos - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  61. «Persones con estudios medios nel estranxeru - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  62. El Mercuriu, Alternatives académiques. "Más muyeres pa la inxeniería y les ciencies". 30 d'agostu de 2014.
  63. «Programa d'Ingresu Prioritariu de Equidad de Xéneru (PEG) - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  64. «Convenio étnicos - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  65. «Estudiantes ciegos - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  66. Programa de Bachilleratu va abrir doce cupos pa conscriptos el 2016 www.uchile.cl
  67. «Soldaos conscriptos - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  68. «Programa Escuela de Desenvolvimientu de Talento - Universidad de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  69. «Titulaos o graduaos - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  70. «Cambio internos de carrera na O. de Chile - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  71. «Alumnos con estudios cursaos n'otres universidaes - Universidá de Chile». Consultáu'l 14 de marzu de 2017.
  72. Estáu de acreditación de los programes de Magíster de la Universidá de Chile, marzu 2015. www.uchile.cl
  73. El pensamientu Rakiduam. Centros d'Excelencia n'Investigación. 2014. "Pallabres del Rector", pág 5.
  74. «Investigación - Universidá de Chile». Consultáu'l 5 de xunetu de 2016.
  75. CONICYT. PIA. Centros científicos y teunolóxicos d'excelencia. www.conicyt.cl
  76. CATA, Avera de la Cata. www.cata.cl
  77. «Centro d'Excelencia n'Astrofísica - Universidá de Chile». Consultáu'l 6 d'abril de 2017.
  78. CIAE, Misión. www.ciae.uchile.cl
  79. «Centro d'Investigación Avanzada n'Educación (CIAE) - Universidá de Chile». Consultáu'l 6 d'abril de 2017.
  80. AMTC, Hestoria. www.amtc.cl
  81. «Centro Avanzáu de Teunoloxía pa la Minería (AMTC) - Universidá de Chile». Consultáu'l 6 d'abril de 2017.
  82. CEBIB, About us. www.cebib.cl
  83. «Centro de Biotecnoloxía y Bioingeniería - Universidá de Chile». Consultáu'l 6 d'abril de 2017.
  84. CONICYT. ¿Qué ye FONDAP?. www.conicyt.cl
  85. Centro FONDAP de Regulación del Xenoma, CRG. www.genomacrg.cl
  86. Centru d'Excelencia en Geotermia de los Andes, Oxetivos. www.cega.ing.uchile.cl
  87. Centru de Ciencia del clima y la resiliencia, Avera del (CR)2. www.cr2.cl
  88. 88,0 88,1 Universidá de Chile llogra'l financiamiento pa 2 nuevos Centros d'Excelencia FONDAP, payares de 2013. www.uchile.cl
  89. El pensamientu Rakiduam. Centros d'Excelencia n'Investigación. 2014. Institutu de Sistemes Complexos d'Inxeniería, pág 55.
  90. CMM, About us. www.cmm.uchile.cl
  91. Nuevu Institutu Mileniu, Inxeniería Industrial O. de Chile.
  92. BNI, Avera del BNI. www.bni.cl
  93. El pensamientu Rakiduam. Centros d'Excelencia n'Investigación. 2014. Institutu de Sistemes Complexos d'Inxeniería, pág 31.
  94. IEB, Quién somos. www.ieb-chile.cl
  95. Institutu Mileniu d'Astrofísica, Sobre Nós. www.astrofisica.cl
  96. «Institutu Mileniu n'Inmunoloxía y Inmunoterapia ye nomáu primer Centru d'Excelencia Internacional FOCIS del Conu Sur - Universidad de Chile». Consultáu'l 6 d'abril de 2017.
  97. (en es-CL) ciencies naturales/ Núcleo Mileniu en Ciencies Naturales. http://www.iniciativamilenio.cl/centro-milenio/nucleos-mileniu-en ciencies naturales/. Consultáu 'l 6 d'abril de 2017. 
  98. Fechos y cifres de la Universidá de Chile: "Investigación" www.uchile.cl
  99. Repositorio académicu de la Universidá de Chile, Alrodiu de. www.captura.uchile.cl
  100. Portal de llibros electrónicos, Alrodiu de. www.libros.uchile.cl
  101. Portal de revistes académiques, Alrodiu de. www.revistas.uchile.cl
  102. 102,0 102,1 CEAC, Presentación. www.ceac.uchile.cl
  103. CEAC, Orquesta Sinfónica de Chile. www.ceac.uchile.cl
  104. Universia, “Orquesta Sinfónica de Chile gana premiu a la música "Presidente de la República", avientu 2011. www.universia.cl
  105. "Círculu de Críticos d'Arte premió a la Orquesta Sinfónica de Chile pola so temporada 2014", avientu 2014. www.uchile.cl
  106. rusu-en-la-direccion-leonid-grin-encabezara-la-sinfonica-de-la-o-de-chile La Segunda, "Otru rusu na dirección: Leonid Grin va encabezar la Sinfónica de la O. de Chile", ochobre 2012. www.lasegunda.com
  107. Memoria chilena, El Ballet Nacional Chilenu. www.memoriachilena.cl
  108. Domingo Ulloa "Una proeza fotográfica Domingo Ulloa: Imáxenes del Ballet Nacional Chilenu 1954-1967", 2014 www.libros.uchile.cl
  109. Domingo Ulloa "Una proeza fotográfica Domingo Ulloa: Imáxenes del Ballet Nacional Chilenu 1954-1967", 2014 www.libros.uchile.cl
  110. Memoria chile, La danza en Chile. www.memoriachilena.cl
  111. Revista Muyer, La Tercera. Perfil de Mathieu Guilhaumon, abril 2014. www.revistamujer.cl
  112. Revista Musical Chilena, v.54 n 194. Guido Minoletti S. "Una visión de la vida coral en Chile", xunetu 2000. www.scielo.cl
  113. CEAC, Coru Sinfónicu. www.ceac.uchile.cl
  114. CEAC, Coru Sinfónicu, Direutor. www.ceac.uchile.cl
  115. CEAC, Camerata Vocal. www.ceac.uchile.cl
  116. “Ballet Folklórico Antumapu celebra 40 años de creatividá y pasión”, xunetu 2011. www.uchile.cl
  117. Ballet Folklórico Antumapu, Nós www.balletantumapu.uchile.cl
  118. Ballet Folklórico Antumapu, Nós, Direutor www.balletantumapu.uchile.cl
  119. Dirección de Servicios d'información y Biblioteques, Publicación y caltenimientu dixital www.uchile.cl
  120. Reforma Procesal Civil entra na so última fase www.derecho.uchile.cl
  121. Estensión, Seminariu INAP – ANEF. www.inap.uchile.cl
  122. Radio Universidá de Chile www.radio.uchile.cl
  123. Radio Juan Gómez Milles, Misión y Oxetivos www.icei.uchile.cl
  124. Editorial Universitaria, Quién somos www.universitaria.cl
  125. DEMRE, Quién somos. www.demre.cl
  126. Programa d'Educación Continua, Quién somos www.pecuchile.cl
  127. Escuela de Branu, Quién somos, Hestoria. www.edv.uchile.cl
  128. La Nación, "Güeyu escolares: O. de Chile va impartir cursos de online d'anatomía y cálculu". www.lanacion.cl
  129. Hospital Clínicu de la Universidá de Chile, especialidaes www.redclinica.cl
  130. Institutu d'investigaciones maternu infantiles, Programa www.idimi.cl
  131. INTA, Llaboratorios académicos www.inta.cl
  132. CEDINTA, Quién somos www.cedinta.cl
  133. Facultá de Ciencies Veterinaries y Pecuaries, Servicios clínicos www.veterinaria.uchile.cl
  134. 134,0 134,1 Fechos y cifres de la Universidá de Chile: “Infraestructura y teunoloxía” www.uchile.cl
  135. Materia y Memoria, 2011. Casa Central de la Universidá de Chile, pág. 10. www.libros.uchile.cl
  136. Sellos UChile. Lucien Ambroise Henault (1823-s/d). www.sellos.uchile.cl
  137. moguerza.blogspot.cl Evolución de los trabayos na casa central de la Universidá de Chile, en Santiago.
  138. universidá-de-chile/ Plataforma Urbana. Ficha de Monumentu: Casa Central de la Universidá de Chile. www.plataformaurbana.cl
  139. Una mirada a los nuesos Campus: Andrés Bellu, patrimoniu ya investigación nel centru de Santiago. 2012. www.uchile.cl
  140. Materia y memoria. Ayalgues patrimoniales de la Universidá de Chile. Pág 76. 2011. www.libros.uchile.cl
  141. Les Últimes Noticies: Los lujitos del nuevu edificiu d'Inxeniería en Beauchef. 26 de payares de 2014. www.lun.cl
  142. Patrimoniu, integración y dignidá: O. de Chile inaugura nuevos aularios pal Campus Juan Gómez Milles. 2013. www.uchile.cl
  143. O. de Chile -170 años: Campus Norte, onde la Salú ta al serviciu del país. 2012. www.uchile.cl
  144. 170 años d'O. de Chile: Campus Sur y la so contribución al desenvolvimientu sustentable de Chile, xineru 2012 www.uchile.cl
  145. Biblioteca dixital www.bibliotecadigital.uchile.cl
  146. Colecciones antigües y pervalibles. www.uchile.cl
  147. Colecciones antigües y pervalibles, Periódicos. www.uchile.cl
  148. Colecciones antigües y pervalibles, Partitures. www.uchile.cl
  149. Colecciones Tesis, Partitures. www.uchile.cl
  150. Hestoria del Hospital Clínicu de la Universidá de Chile www.redclinica.cl
  151. Bienestar Estudiantil, Programa médicu y dental. www.uchile.cl
  152. CAPs, Facultá de Ciencies Sociales www.facso.uchile.cl
  153. Presentación de la Universidá de Chile, Patrimoniu Históricu y Cultura. www.uchile.cl
  154. Conseyu de Monumentos Nacionales “Obra del arquiteutu Juan Martínez Gutiérrez ye declarada Monumentu Nacional” setiembre de 2014 www.monumentos.cl
  155. Presentación de la O. de Chile, Patrimoniu Históricu. "La obra de Juan Martínez" wwww.uchile.cl
  156. Campus Beauchef, Edificios Patrimoniales. www.ingenieria.uchile.cl
  157. "Piscina Escolar de la O. de Chile foi aprobada como Monumentu Nacional" xunu de 2016. Universidá de Chile
  158. Materia y memoria. Ayalgues patrimoniales de la Universidá de Chile. Pág 181. 2011 www.libros.uchile.cl
  159. Conseyu de Monumentos Nacionales “Anfiteatru del Institutu d'Anatomía” avientu 2015 www.monumentos.cl
  160. "Institutu d'Anatomía de la Universidá de Chile ye declaráu Monumentu Nacional" xineru de 2016. Universidá de Chile
  161. Memoria Chilena, Eloísa Díaz Insunza. www.memoriachilena.cl
  162. «Universidad de Chile: Llista d'Arquiteutos Titulaos hasta l'añu 1930». Arquiteutura y Arte Decorativo 2. Setiembre de 1931. http://www.memoriachilena.cl/602/w3-article-318089.html. Consultáu 'l 11 de marzu de 2017. 
  163. 170 aniversariu, Primeres muyeres universitaries. www.uchile.cl
  164. Bienestar estudiantil, FECH. www.uchile.cl
  165. Educarchile, Amanda Labarca. www.educarchile.cl
  166. Presentación de la Universidá de Chile, grandes figures, premios nacionales "Gabriela Mistral" www.uchile.cl
  167. Grandes figures, Premiu Nobel “Gabriela Mistral y l'Universidá de Chile” www.uchile.cl
  168. Camín a Gabriela Mistral, "Vida 1945-1957 www.caminoagabrielamistral.cl
  169. "Oración del Rector de la Universidá de Chile, don Juan Gómez Milles" 21 de xineru de 1957 www.uchile.cl
  170. Grandes figures, Premiu Nobel “Pablo Neruda como estudiante” www.uchile.cl
  171. Donación de los llibros y caracolas del poeta, a la Universidá de Chile www.neruda.uchile.cl
  172. hestoria-del primera-email-chilenu.shtml La hestoria del primera y-mail chilenu www.latercera.com
  173. Eolian: Primer autu solar chilenu parte a la World Solar Challenge www.fayerwayer.com
  174. Ganadores del Premiu Nobel de Fí­sica reconocen apurra investigadores CATA na astronomía www.cata.cl
  175. «UNIVERSIDAD DE CHILE CONSOLIDA EL SO PROGRAMA ESPACIAL - Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques - Universidá de Chile» (es). Consultáu'l 18 de xunetu de 2017.
  176. Presentación de la Universidá de Chile. Grandes figures, Presidentes de Chile ex alumnos de la O. www.uchile.cl

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Serrano, Sol. Universidá y nación. Chile nel sieglu XIX. Colección Imaxe de Chile. Santiago de Chile: Editorial Universitaria, 1994.
  • Mellafe Coloraes, Rolando; Rebolledo, Antonia; Cárdenes, Mario (1992). Historia de la Universidá de Chile. Santiago de Chile: Ediciones de la Universidá de Chile.
  • Seitz, Manuel "Historia de la Masonería en Chile"

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Órganos Cimeros

Vicerrectorías

Facultaes

Institutos Interdisciplinarios

Centros d'Excelencia

Rede Clínica

Educación

Biblioteques

Organización Estudiantil

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Universidad de Chile