Ada Yonath

Ada Yonath
Vida
Nacimientu	Xerusalén, 22 de xunu de 1939
Nacionalidá	Israel
Llingua materna	hebréu
Muerte	31 d'agostu de 2026 (87 años)
Estudios
Estudios	Universidá Hebrea de Xerusalén ; Weizmann Institute of Science
Direutor de tesis	Wolfie Traub
Llingües falaes	hebréu; inglés
Oficiu
Oficiu	bióloga molecular, química, profesora universitaria, cristalógrafa, bioquímica, científica, bióloga
Llugares de trabayu	Weizmann Institute of Science
Emplegadores	Universidá de Chicago ; Weizmann Institut for Videnskab - Institut for Videnskabsundervisning
Premios	ver honorary doctor of Carnegie-Mellon University ; honorary doctor of the University of Hamburg ; doctor honoris causa pola Universidá de Chile ; EMBO Membership ; Rothschild Prize ; Honorary doctor of the Technical University of Berlin ; F. A. Cotton Medal (2002) ; Premiu Israel (2002) ; Premiu Harvey (2002) ; Massry Prize (2004) ; Louisa Gross Horwitz Prize (2005) ; Wolf Prize in Chemistry (2006) ; The EMET Prize for Art, Science and Culture (2006) ; Paul Ehrlich and Ludwig Darmstaedter Prize (2007) ; Premiu Mundial de Ciencies Albert Einstein (2008) ; L'Oréal-UNESCO Award For Women in Science (2008) ; Premiu Nobel de Química (2009) ; Wilhelm Exner Medal (2010) ; Marie Curie Medal (2011) ; Erna Hamburger Prize (2011) ; Silver Medal of the President of the Senate (2012) ; X-ray badge (2014) ; honorary doctorate from Joseph Fourier University (31 marzu 2015) ; miembru estranxeru de la Royal Society (2020) ; Esther Hoffman Beller Lectureship (2021) ;
Influyencies	William Lipscomb
Miembru de	Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos ; Academia Europea de Ciencies y Artes ; Academia Israelina de Ciencies y Humanidaes ; Academia Pontificia de les Ciencies ; Academia de les Artes y les Ciencies d'Estaos Xuníos ; Organización Europea de Bioloxía Molecular ; Academia Alemana de les Ciencies Naturales Leopoldina ; Royal Society ; Accademia Nazionale dei Lincei

Ada Yonath (22 de xunu de 1939, Xerusalén – 31 d'agostu de 2026) ye una cristalógrafa israelina reconocida polos sos trabayos pioneros na estructura de los ribosomes. Ye direutora del Centru d'Estructura Biomolecular Helen y Milton A. Kimmelman del Instituto Weizmann. Foi gallardoniada col Premiu Nobel de Química en 2009.

Biografía

Nació nel barriu de Geula de Xerusalén. Los sos padres, Hillel y Esther Lifshitz, yeren xudíos sionistes qu'emigraron a Palestina dende Zduńska Wola, Polonia en 1933 antes del establecimientu d'Israel. El so padre yera un rabín y provenía d'una familia rabínica. Establecer en Xerusalén y abrieron una tienda de comestibles, pero tuvieron dificultaes pa llegar con cuenta de mes. Vivíen nel hacinamiento con delles otres families, y Yonath recuerda que llibros yera lo único que tenía que caltenese ocupada. A pesar de la so probeza, los sos padres unviar a la escuela nel esclusivu barriu de Beit HaKerem asegurándo-y una bona educación. Cuando'l so padre morrió a la edá de 42 años, la familia camudar a Tel Aviv. Yonath foi aceptada na escuela secundaria Tichon Hadash anque la so madre nun podía pagar la matrícula. Ella daba clases de matemátiques a los estudiantes a cambéu. Cuando yera nuevu, ella comenta que foi inspirada pola llectura d'una biografía de Marie Curie, magar nun yera'l so modelu a siguir. Tornó a Xerusalén y graduóse de la Universidá Hebrea de Xerusalén con una llicenciatura en química en 1962 y una maestría en bioquímica en 1964 . En 1968, llogró'l so Ph.D. del Institutu Weizmann de Ciencia pa estudios cristalográficos de rayos X na estructura de coláxenu, con Wolfie Traub como'l so Ph.D. asesor. Tien una fía, Hagit Yonath, médica del Centru Médicu Sheba, y una nieta, Noa. ^[17]

Trayeutoria científica

Llogró'l so doctoráu nel Institutu Weizmann de Ciencies, y depués realizó los sos estudios postdoctorales nel MIT y na Universidá Carnegie Mellon. En 1970 estableció l'únicu llaboratoriu de cristalografía de proteínes n'Israel.

Ente 1986 y 2004 dirixó una de les Unidaes d'Investigación Max Planck d'Estructura Molecular Xenética nel DESY, Hamburgu, Alemaña, conxuntamente colos esperimentos que faía nel Institutu Weizmann. Dirixe dende 1988 el Centru Helen & Milton Kimmelman d'Estructura Biomolecular del Institutu Weizmann de Ciencies. Foi docente en delles Universidaes d'Israel, y trabayó amás, n'Estaos Xuníos, Alemaña y Francia.

El so trabayu centróse na determinación y l'estudiu de la estructura de los ribosomes, macromolécules responsables de la síntesis de proteínes y la manera d'aición de los antibióticos. Introdució una nueva téunica, la criobiocristalografía, na cual los cristales de materiales biolóxicos sensible a la radiación son esfrecíos a temperatures menores de 100 K, lo que facilita'l so estudiu por rayos X.

Premios (seleición)

Premiu Israel (2002).
Premiu Massry (2004), xunto con Harry Noller.
Premiu Louisa Gross Horwitz (2005).
Premiu Paul-Ehrlich y Ludwig-Darmstaedter (2007), xunto con Harry Noller.
Premiu Wolf en Química (2006/07), xunto con George Feher.^[18]
Premios L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia (2008).^[19]
Premiu Mundial de Ciencia Albert Einstein del Conseyu Cultural Mundial (2008)^[20]
Premiu Nobel de Química (2009), xunto con Venkatraman Ramakrishnan y Thomas A. Steitz.^[21]
[ensin referencies]

Sociedaes científiques

Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos (2003)^[22]
Academia Israelina de Ciencies y Humanidaes (2000)^[23]
Academia Europea de Ciencies y Artes
Academia Alemana Leopoldina de Ciencies (2013)^[24]
Organización Europea de Bioloxía Molecular (EMBO)
Academia Americana d'Artes y Ciencies (2005)^[25]
Academia Coreana de Ciencies y Teunoloxía
Academia Internacional d'Astronáutica (IAA)
Academia Americana de Microbioloxía (2010)^[26]
Pontificia Academia de les Ciencies (2014)^[27]
Real Sociedá de Química (2009)

Referencies

↑ «Three Win Nobel for Ribosome Research». The New York Times (7 ochobre 2009). Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ Afirmao en: FemBio database. FemBio ID: 31358. Apaez como: Ada E. Yonath. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.
↑ Direición web d'archivu: https://web.archive.org/web/20160305012502/https://www.ujf-grenoble.fr/universite/presentation/docteurs-honoris-causa/.
↑ «כלת פרס נובל, פרופ' עדה יונת, הלכה לעולמה». Ynet. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ Afirmao en: YouTube. YouTube video ID: J2KUQtAbyts. Llingua de la obra o nome: distintes llingües. Autor: Steve Chen.
↑ Afirmao en: YouTube. YouTube video ID: ETc4DaARjpI. Llingua de la obra o nome: distintes llingües. Autor: Steve Chen.
↑ «F.A. Cotton Medal for Excellence Chemical Research». Universidá de Texas A&M. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «2010 - 2001 Awardees». Universidá de Columbia. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Ada Yonath». Wolf Foundation. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Paul Ehrlich- und Ludwig Darmstaedter-Preisträger*innen 2007». Universidá Johann Wolfgang Goethe. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Ada E. Yonath». nobelprize.org. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Ada Yonath». Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Erna Hamburger Award: WISH's "Woman of the Year"». Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Docteurs Honoris Causa». Joseph Fourier University. Consultáu'l 1r setiembre 2026.
↑ «Outstanding scientists elected as Fellows and Foreign Members of the Royal Society». Royal Society. Consultáu'l 30 abril 2022.
↑ URL de la referencia: https://www.aps.org/programs/international/programs/beller.cfm. Data de consulta: 18 febreru 2022.
↑ Candid Science VI: More Conversations with Famous Scientists
↑ Ada Yonath y George Feher gallardoniaos col Premiu Wolf en Química (n'inglés)
↑ Premiu L'Oreal-UNESCO pa les Muyeres na Ciencia (n'inglés)
↑ «Two honored with World Cultural Council awards» (inglés). Universidá de Princeton. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013.
↑ Los estudios sobre la estructura y la función del ribosoma, Nobel de Química
↑ National Academy of Sciences. Ada Yonath
↑ The Israel Academy of Sciences and Humanities. Ada Yonath
↑ Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina. Ada Yonath
↑ American Academy of Art and Sciences. Ada Yonath
↑ American Society For Microbiology. Ada Yonath
↑ The Pontifical Academy of Sciences. Ada Yonath

Enllaces esternos

The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
Weizmann Institute of Science, Yonath-Site
Páxina oficial de los Premios Nobel de Química (n'inglés)
Páxina oficial de los Premios Wolf en Química (n'inglés)
Autobiografía de premiu Nobel: Yonath (n'inglés)

Predecesor:
Martin Chalfie
Osamu Shimomura
Roger Y. Tsien

Premiu Nobel de Química
2009

Socesor:
Richard F. Heck
Eiichi Negishi
Akira Suzuki

[7c6e57d0072862501cc107457604baa7bda079e8-1] «Three Win Nobel for Ribosome Research». The New York Times (7 ochobre 2009). Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[53139dbe1f68ee1c63e03eaa883e386cf52881ca-2] Afirmao en: FemBio database. FemBio ID: 31358. Apaez como: Ada E. Yonath. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.

[2ed972f7c830c63fac706825f0d60b574de65361-3] Direición web d'archivu: https://web.archive.org/web/20160305012502/https://www.ujf-grenoble.fr/universite/presentation/docteurs-honoris-causa/.

[4b85f0852ecee2e1759898aa71de49cf072c0972-4] «כלת פרס נובל, פרופ' עדה יונת, הלכה לעולמה». Ynet. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[3e262bf751248c23b3f304803906a14cfafdcd8b-5] Afirmao en: YouTube. YouTube video ID: J2KUQtAbyts. Llingua de la obra o nome: distintes llingües. Autor: Steve Chen.

[efdc993fa50f7a7db4af3498d0db79611533cb37-6] Afirmao en: YouTube. YouTube video ID: ETc4DaARjpI. Llingua de la obra o nome: distintes llingües. Autor: Steve Chen.

[bbb469dda21cbede9d2b7fff6f1df58eb03fa7cb-7] «F.A. Cotton Medal for Excellence Chemical Research». Universidá de Texas A&M. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[c15ad20ab7e876dfbd6f8366f084c82f157bb034-8] «2010 - 2001 Awardees». Universidá de Columbia. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[b2dfbd829edb4161ffa6c1e6961e520e60589026-9] «Ada Yonath». Wolf Foundation. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[40d11c40ee32612ef887f4745d8615cf76c64b67-10] «Paul Ehrlich- und Ludwig Darmstaedter-Preisträger*innen 2007». Universidá Johann Wolfgang Goethe. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[ee876fd2c29c79f51bf31d03c7abd527e391716c-11] «Ada E. Yonath». nobelprize.org. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[da7b83bba3f26be0f24a52ee73b0e0ab738c7a57-12] «Ada Yonath». Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[3728e7d51ca88d1980080991786ce93fa5097bcd-13] «Erna Hamburger Award: WISH's "Woman of the Year"». Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[289d8f3d0af0138e3323f0abfb330c90c8fc8b36-14] «Docteurs Honoris Causa». Joseph Fourier University. Consultáu'l 1r setiembre 2026.

[50f08d686f73c6fdefe527f2fb7943a8aa47b6f0-15] «Outstanding scientists elected as Fellows and Foreign Members of the Royal Society». Royal Society. Consultáu'l 30 abril 2022.

[82efbf4854ebb7a1cb8033728b145d6e786ef6fc-16] URL de la referencia: https://www.aps.org/programs/international/programs/beller.cfm. Data de consulta: 18 febreru 2022.

[17] Candid Science VI: More Conversations with Famous Scientists

[18] Ada Yonath y George Feher gallardoniaos col Premiu Wolf en Química (n'inglés)

[19] Premiu L'Oreal-UNESCO pa les Muyeres na Ciencia (n'inglés)

[20] «Two honored with World Cultural Council awards» (inglés). Universidá de Princeton. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013.

[21] Los estudios sobre la estructura y la función del ribosoma, Nobel de Química

[22] National Academy of Sciences. Ada Yonath

[23] The Israel Academy of Sciences and Humanities. Ada Yonath

[24] Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina. Ada Yonath

[25] American Academy of Art and Sciences. Ada Yonath

[26] American Society For Microbiology. Ada Yonath

[27] The Pontifical Academy of Sciences. Ada Yonath

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]