Ríu Loira

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Ríu Loira
Loire - Liger- Léger - Leir
Llocalización alministrativa
División Flag of France.svg Francia
Flag of France.svg Francia
Flag of France.svg Francia
Flag of France.svg Francia
Flag of France.svg Francia
Subdivisión Departamentos de Ardèche, Alto Loira, Loira, Saona y Loira, Allier, Nièvre, Cher, Loiret, Loir y Cher, Indre y Loira, Maine y Loira y Loira Atlánticu.
Xeografía
Mapamapes
France map with Loire highlighted.jpg
Loire river tribs map.png

El ríu Loira (francés: Loire, Plantía:Lang-br, Plantía:Lang-oc) ye un llargu ríu européu de la aguada atlántica qu'escurre namái por Francia. Con un llargor de casi 1006 km[1] ye'l más llargu del país.[2] La so cuenca tien una superficie de 117 000 km² y drena más d'una quinta parte del territoriu francés.[3] Tien les sos fontes en dellos manantiales del monte Gerbier de Jonc, nel Macizu Central, nel departamentu d'Ardeche y acaba desaguando nun ampliu estuariu nel océanu Atlánticu, nel departamentu del Loira Atlánticu, al oeste de la rexón occidental del Países de Loira y del Anjou.

Administrativamente, percuerre cinco región franceses —Ródano-Alpes, Auvernia, Borgoña, Centro-Valle de Loira y Países del Loira— y doce departamentos —Ardèche, Alto Loira, Loira, Saona y Loira, Allier, Nièvre, Cher, Loiret, Loir y Cher, Indre y Loira, Maine y Loira y Loira Atlánticu—, de los que seis lleven el so nome. Traviesa delles grandes ciudaes —Orleans, Tours, Nantes y Saint-Nazaire—, otres de gran tradición históricu-artística —Nevers, Saumur, Amboise y Blois—, amás d'otres más pequenes, como Saint-Just-Saint-Rambert, Feurs, Roanne, Digoin, Cosne, Gien, Châteauneuf-sur-Loire, Beaugency, Montlouis-sur-Loire, Saint-Pierre-deas-Corps y Chalonnes-sur-Loire.

Hidrográficamente, la so cuenca estremar en delles subcuencas socesives:[4]

  • «Alto Loira» o «Loira cimeru», hasta Bec d'Allier, en Cuffy, onde s'atopa la confluencia col más importante de tolos sos afluentes, el ríu Allier;
  • «Mediu Loira», dende Bec d'Allier a Bec de Vienne, na comuña de Candes-Saint-Martin (Indre-et-Loire), na confluencia col ríu Vienne;
  • «So Loira» o «Loira inferior», dende Bec de Vienne al estuariu. La parte del baxu Loira que va dende Ingrandes a Nantes llámase «Valle de Bretaña» (Val de Bretagne).[5] y la que va dende Fresne-sur-Loire hasta la boca del estuariu, «Loira bretón» (Loire bretonne).[6][7]

Hasta mediaos del sieglu XIX, el Loira foi la vía principal al traviés de la cual transitaben les mercancíes del interior del país hasta'l puertu de Nantes. La llegada del ferrocarril, que conectó París con Saint-Nazaire al traviés de Le Mans, camudó esa situación.

El valle ye bien conocíu porque nes sos riberes tópense numberosos castiellos y palacios de los sieglos XVI al XVII francés, conocíos nel so conxuntu como «Castiellos del Loira». Dende la fecha|30|11|2000}}, un tramu del ríu foi nomáu Patrimoniu de la humanidá pola Unesco, col nome de «El Valle del Loira ente Sully-sur-Loire y Chalonnes-sur-Loire». En 2002 fundóse Val De Loire pa xestionar esti legáu natural.

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

El nome de Loira (Loire) apaez escritu nos testos en forma de Liger que deriva probablemente del galu *amiesta, salíu d'un vieyu *manda, que designa'l floreru o'l llimón.[8] Esti términu galu pasó a otres llingües romances so la forma del galu-romance *LLIXA (lenición de [g] intervocálica) y ye l'orixe del vocablu «lie» (fieces de vinu).

Historia[editar | editar la fonte]

El ríu que flúi al traviés de Blois.

Periodu prehistóricu[editar | editar la fonte]

Estudios paleogeográficos de la rexón suxuren qu'el paleo-Loira fluyía escontra'l norte y taba xuníu al Sena,[9] ente que'l Baxu Loira, que tenía la so fonte enagües enriba de Orléans na rexón de Gien, fluyía escontra l'oeste a lo llargo del presente curso. Nun momentu dáu mientres la llarga hestoria de la elevación na cuenca parisina, el Baxu Loira atlánticu prindó'l paleo-Loira o Loira séquanaise («Loira-Sena»"), produciendo l'actual ríu. L'antiguu calce del Loira séquanaise foi ocupáu pol actual ríu Loing.

El valle del Loira tuvo habitáu dende'l períodu Paleolíticu Mediu ente 40-90 000 años.[10]:11 Homes de Neanderthal pudieron faer embarcaciones de tueros d'árboles y ferramientes de piedra y saleáu el ríu.[ensin referencies] L'home modernu habitó'l valle del Loira dende fai unes unidá|30000|años}}.[10]:11 Ente 5000-4000 a. C. empezaron baltar de montes a lo llargo de les veres de los ríos y el cultivu de les tierres y cría de ganáu.[10]:11 Construyeron megalitos pa honrar a los muertos, especialmente alredor de 3500 a. C.. Los galos llegaron al valle ente 1500-500 a. C. y los carnutos establecer en Cenabum, no que güei Orléans, y construyeron una ponte sobre'l ríu.[10]:11 Escontra l'añu 600 a. C. el Loira yá se convirtiera nuna ruta comercial bien importante ente los celtes y los griegos y convertiríase nuna de les grandes carreteres de Francia dende fai más de 2000 años.[10] Los fenicios y los antiguos griegos utilizaron caballos de carga pal tresporte de mercancíes dende Lyon hasta'l Loira pa llegar dende la cuenca del Mediterraneu a la mariña atlántica.

Roma antigua y los viquingos[editar | editar la fonte]

Los viquingos invadieron la rexón en 879

Mientres la dómina romana, éstos sometieron con ésitu a los galos nel 52 a. C. y empezaron a desenvolver Cenabum, qu'ellos llamaron Aurelianis, y tamién empezaron la construcción de la ciudá de Caesarodunum, agora Tours, dende 1 d.C.[10]:11 Los romanos utilizaron el Loira hasta Roanne, a apenes 150 km de la fonte. Dempués de 16 d.C., el valle del ríu Loira convertir en parte de la provincia romana de Aquitania, cola so capital en Avaricum.[10]:11 Dende'l sieglu III, el cristianismu estendióse al traviés de la cuenca del ríu y munches figures relixoses empezaron a cultivar viñeos nes sos riberes.[10]:11 Nel sieglu V, el Imperiu romanu tornó y los francos y los alamanes llegaron a la zona dende l'este.

Dempués d'esto hubo una belixerancia permanente ente los francos y los visigodos.[10]:12 Nel sieglu IX, los viquingos empezaron la invasión de la mariña oeste de Francia y utilizaron llargos barcos pa salear pol Loira. En 853 arruinaron Tours y la so famosa abadía, y dempués afararon Angers, en 854 y 872.[10]:12 En 877 Carlos el Calvo morrió, marcando'l fin de la dinastía carolinxa. Dempués d'un considerable conflictu na rexón, en 898 Foulques -y Roux d'Anjou ganó poder.[10]:14

Periodu medieval[editar | editar la fonte]

Mientres la Guerra de los Cien Años, de 1337 a 1453, el ríu Loira marcaba la frontera ente'l franceses y el ingleses. Una tercer parte de los habitantes morrieron por causa de la peste negro de 1348–1349.[10]:14 El ingleses ganaron a'l franceses en 1356 y Aquitania convertir n'inglesa en 1360. En 1429, Xuana d'Arcu persuadió a Charles VII pa desterrar a'l ingleses del país.[11] El so ésitu nel sitiu d'Orleans, sobre'l Loira, foi'l puntu d'inflexón de la guerra. En 1477, la primera imprenta de Francia foi establecida en Angers, y esi momentu construyó'l castiellu de Langeais.[10]:16 Mientres el reináu de Francisco I, de 1515 a 1547, el Renacimientu italianu tuviera un fondu impactu na rexón, y convirtióse en fondamente enraigonáu na arquiteutura y la cultura de la rexón, sobremanera ente la élite y les sos châteaus.[12][13] Na década de 1530, les idees de la Reforma llegaron al valle del Loira, y en 1560 los católicos afogaron a dellos cientos de protestantes nel ríu.[10]:16[14] Mientres les guerres de relixón, de 1562 a 1598, Orléans sirvió como un bastión importante de los hugonotes, pero en 1568 la catedral d'Orleans foi volada polos protestantes.[15][16] En 1572, la masacre de San Bartolomé vio a unos 3.000 hugonotes asesinaos en París, siguíos pol afogamientu de cientos d'ellos polos católicos nel ríu Loira.[10]:16

1600[editar | editar la fonte]

Un cartelu de 1840 anunciando escursiones nel ríu.

Mientres sieglos fixeron intentos pa caltener una canal navegable abiertu por aciu l'usu de diques de madera y del dragáu. El tráficu fluvial aumentó gradualmente, siendo utilizáu un sistema de peaxe yá na dómina medieval. Anguaño dalgunos d'estes pontes de peaxe siguen de pies, dataos fai más de 800 años.[17] Mientres el sieglu XVII, Jean-Baptiste Colbert instituyó murios de contención de piedra y muelles dende Roanne a Nantes, lo qu'ayudó a que'l ríu fora más fiable,[18] pero'l saléu detener con frecuencia por hinchentes y seques. En 1707, díxose que los hinchentes afogaríen unes 50.000 persones,[19] xubiendo l'agua más de 3 m en dos hores en Orléans. Un viaxe de pasaxeros típicu dende Orléans a Nantes tomaba ocho díes, y catorce díes si'l viaxe faíase ríu arriba contra la corriente.

Los barcos de pasaxeros a vapor apaecieron pocu dempués del empiezu del sieglu XIX, derrompiendo'l ríu ente Nantes y Orléans; en 1843, 70 000 pasaxeros taben tresportándose añalmente nel Baxu Loira y 37 000 nel Altu Loira.[20] Sicasí, cola introducción del ferrocarril na década de 1840, el comerciu nel ríu amenorgar de manera constante y les propuestes pa construyir un ríu totalmente navegable hasta Briare quedaron en nada. L'apertura del canal llateral al Loira en 1838 dexó que'l saléu ente Digoin y Briare siguiera,[21] pero'l pasu a nivel del ríu en Briare siguió siendo un problema hasta la construcción del aguaduchu de Briare en 1896, que coles sos 662,69 m foi la estructura más llarga del mundu mientres bastante tiempu.[21]

El canal de Roanne a Digoin tamién foi inauguráu en 1838 y tuvo a puntu de cerrar en 1971, pero inda apurre un saléu más arriba nel valle del Loira hasta Digoin.[21][22] Sicasí, les unidá|261|km}} del canal de Berry —una estrecha canal con esclusas de namái 2,7 m d'anchu, que foi inauguráu na década de 1820 y que conectaba la canal llateral al Loira en Marseilles-lès-Aubigny col ríu Cher en Noyers y de vuelta al Loira cerca de Tours—, foi cerráu en 1955. Güei el ríu ye namái oficialmente navegable hasta Bouchemaine,[23] onde'l ríu Maine xúnese-y cerca de Angers, xuntu con un curtiu tramu muncho más enriba en Decize, onde un pasu a nivel del ríu crucia dende la canal llateral al Loira pa conectar col canal du Nivernais.

Cronoloxía

La monarquía de Francia gobernó nel valle del Loira mientres dellos sieglos, y como resultáu la rexón llogró'l títulu de «El Valle de los Reis». A partir de los galos, siguíos polos romanos, depués la dinastía de los francos que fueron asocedíos polos reis de Francia, que gobernaron dende finales del sieglu XIV hasta la Revolución Francesa, tolos gobernantes fueron responsables del desenvolvimientu del valle. La cronoloxía de los gobernantes presentar na siguiente tabla.[10]

Curtia cronoloxía de la ocupación del valle del Loira
Gobernante Periodu de reináu Destacable
Pueblos galos 1500-500 a. C. Edá de Fierro. Asentamientos en Cenabum (Orléans) y Arabou. Comerciu a lo llargo del ríu Loira.
Romanos 52 a. C.-Sieglu V Espardimientu del cristianismu ente les comunidaes que vivíen a lo llargo de les veres del ríu Loira y el florecimientu de la Orde benedictina.
Dinastía franca y señores feudales Sieglos V–X Lluches de poder ente los estaos feudales. Carlos Martel ganó a los moros en Poitiers torgando les incursiones musulmanes. Atila, líder de los hunos foi deteníu al entrar na ciudá de Orléans.
Jean II 1350–1364 Foi ganáu per Inglaterra. Territoriu vencíu a la Corona Inglesa
Charles VI 1380–1422 Gobernante mientres el picu de la Guerra de los Cien Años, foi conocíu como'l rei llocu o '-y fou'. Casó a la so fía con Enrique V, el rei d'Inglaterra, que tamién foi declaráu herederu al tronu de Francia.
Charles VII 1422–1461 Foi ayudáu pola famosa Xuana d'Arcu pa xubir al tronu de Francia y gobernó dende Chinon. Tamién tenía una amiga reconocida oficialmente llamada Agnès Sorel.
Louis XI 1461–1483 Un gobernante autoritariu, reinó dende Amboise, y tuvo dos reines.
Charles VIII 1483–1498 Tuvo matrimonios estraños, ente ellos con Anne, una novia de cuatro años d'edá, quien se casó col herederu de Carlos VIII dempués de la so muerte.
Louis XII 1498–1515 Casáu cola vilba Ana de Bretaña dempués de divorciase de Jeanne de Valois. Anne gobernó dende Blois hasta la so muerte en 1514. Luis morrió en 1515.
François I 1515–1547 Segundu primu de Lluis XII. Actividá centrada en Amboise. Llogros lliterarios y arquitectónicos. Influencia de la arquiteutura del Renacimientu y de les idees científiques. Les idees seculares prevalecieron sobre ethos relixosu. Leonardo da Vinci foi patrocináu por que se estableciera en Amboise en 1516. Prindáu na guerra de 1525 colos italianos.
Yera reformista, guerres de relixón 1530–1572 Lluches intestinas y asesinatos ente los católicos, protestantes y la Monarquía católica.
Henri III 1574–1589 Fuxó del Louvre. Abelugar en Tours y finalmente asesináu por un monxu.
Henri IV 1553–1610 Primer rei de la dinastía Borbón, adoptáu la fe católica, decretó'l Edictu de Nantes. Saumur establecióse como un centru académicu prominente.
Louis XIII 1610- -valign=top

bgcolor=#f0f0f0

Revolución francesa de 1789 a güei Decadencia de la monarquía o gobiernu de los reis. Munchos castiellos del valle del Loira fueron destruyíos y otros munchos fueron convertíos en prisiones y escueles. El El Terror reináu del Terror ente 1793 y 1794 vio la muerte de los contrarrevolucionarios col fundimientu de los barcos que los tresportaben a encomalo nel ríu Loira.

Descripción del cursu[editar | editar la fonte]

Delles constataciones xenerales merecen ser destacada en relación a tol Loira. El perfil xeneral del so llechu, en toa'l so llargor, ye'l d'una escalera, con rellanos casi horizontales que s'asoceden, conectaos ente sigo, por aciu sópitos desniveles. Por ello'l cursu ta fechu de mouilles [moyaos], redolaes abondo fondes pa tar siempres somorguiaos, y de seuils [estragales] pocu fondos, casi a puntu de quedar descubiertos en dómina d'agües baxes, onde la corriente ye rápida y los bancos de sable o quixarros son numberosos. Los seuils son travesaos polos jards, canales más o menos fondes según les estaciones. Estes canales escasamente tán nel mesmu llugar d'un añu a otru: en dómina de crecíes (xeneralmente en febreru y n'ochobre, en dellos períodos d'unos pocos díes cada unu) el Loira ocupa, sinón la totalidá del so calce mayor, siquier una gran parte d'él, remocicándolo en fondura. El fondu del ríu ta asina marcáu por una inestabilidá crónica.[24]

El ríu, cargáu d'ábanos nel so parte natal montascosa, depositar depués a lo llargo del so cursu, en cuanto la rimada faise más nidia. Acumulaos, esos ábanos aterrazan el so cursu, espulsando al Loira del so propiu calce y alzándolo, y causando infiltraciones nes capes de terrenes permeables. Vese entós que los sos afluentes, menos impetuosos, lleguen a la confluencia nun nivel más baxu qu'el Loira; y deben entós siguir en paralelu hasta algamar la so altitú enagües embaxo. Un exemplu ta en Touraine, el país del Véron ente'l Loira y el Vienne; o inclusive nel Loiret, qu'agora se considera una resurgemcia y que se sume n'árees pantanoses antes de la confluencia. Ye tamién la causa de los munchos étangs (llagunes), carrizales, marismas, boires (antiguos brazos del Loira), llagunes y otres güelgues que bordien el Loira nuna área de gran estensión a entrambos llaos del so cursu.[24] A lo último, esta configuración ye la responsable de dellos colapsos nel calce mesmu (sables moventibles, causa de munchos afogamientu) o a nivel de les sos veres (bîmes). Esti llevantamientu y toles sos consecuencies, empiecen dende la salidad del Macizu Central y persisten hasta que s'atopa'l macizu armoricano.[24]

Les fontes[editar | editar la fonte]

El Loira tien la so fonte a 1408 m nel Vivarais, al este del Macizu Central, na falda sur del monte Gerbier de Jonc, na comuña de Ardèche de Sainte-Eulalie (Ardèche). Nel so orixe nun ye más qu'un simple filo d'agua, y sería más esactu falar de les fontes del Loira, una y bones el ríu, primeramente, nun ye más qu'un ensame de pequenos regueros que converxen gradualmente. La presencia d'agües soterrañes sol monte Gerbier causa la nacencia de múltiples fontes, trés de les cualos, asitiaes a los pies del monte, considérense les fontes del ríu. Los trés regueros xúnense llueu pa formar el Loira, que baxa aína al valle asitiáu al sur del monte travesando'l pueblu de Sainte-Eulalie. Son:

  • la fonte xeográfica», qu'arrama nun bebederu en piedra del establu d'una antigua granxa («la ferme de la Loire») nel teyáu de cayueles que reemplazó a un techu de paya;
  • la fonte auténtica», la fonte del Loira, simbolizada por un monumentu alzáu en 1938 pol Touring club de France;
  • la fonte verdadera» que correspuende a la fonte oficial indicada nel planu catastral n.º 87; flúi nuna redolada natural y sale de la tierra nun prau, so una cayuela cola inscripción «ici commence ma course vers l'Océan...» [Equí empieza'l mio viaxe escontra l'Océanu...].


El Loira cimeru[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Gargüelos del Loira

El Loira ye inda un regueru de monte de caudal rápidu cuando s'atopa col so primer afluente, el Aigue Nègre, que lu enceta pola esquierda dempués de namái 2,5 km y que podría considerase la fonte verdadera, yá que na confluencia yá percorrió 4 km. Nes sos primeros 10 km, el ríu naciente flúi en dirección sur, acompañáu nel valle pela carretera departamental D-116. Llueu llega a Sainte-Eulalie (232 hab. en 2008). Llegáu a Rieutord, na comuña de Usclades-et-Rieutord (126 hab. en 2010[25]), el ríu algama'l so puntu más al sur, a apenes unos 130 km del Mediterraneu, cuando vira escontra l'oeste dispuestu a entamar un cursu de casi 1000 km antes de llegar al Atlánticu. Algama llueu la cola d'un pequenu banzáu de monte, el del llagu de La Palisse y l'entá pequenu Loira volver escontra'l noroeste, bordiando pel sur el pequenu llagu de Issarlès, asitiáu a unes unidá|1000|m}} d'altitú. Al pasar al poco pol pueblecillo de Issarlès (166 hab.) el ríu abandona'l departamentu de Ardèche y enfusar nel departamentu de Alto Loira, yá na rexón de Auvernia.

En Auvernia[editar | editar la fonte]

Pasa depués el Loira cerca de Lafarre (66 hab. en 2009[26]) y Salettes (151 hab.), pequenes llocalidaes asitiaes nes fasteres del valle, más altes que'l ríu. Llega dempués a Arlempdes (133 hab. en 2008), consideráu unu de -yos Plus Beaux Villages de France y onde ta'l primeru de los castiellos construyíos sobre'l ríu y que na parte baxa de los sos cursu darán-y tanta fama. El Loira empónse de siguío en dirección xeneral norte pa remontar pela parte oriental el Macizu Central, serpentando a lo llargo de gargüelos y escobios. Nesta primer zona de gargüelos el Loira pasa por Goudet (63 hab.) —onde ta'l castiellu de Beaufort, el so segundu castiellu— y depués cerca de Chadron (255 hab.), onde recibe al curtiu ríu Gazeille (27 km). Continua la so avanzar norteño, pasando próximu a Cussac-sur-Loire, onde vira momentáneamente al este describiendo un zarráu meandro p'algamar Coubon (3054 hab.), el primer pueblu d'importancia nel so cursu. Sigue dempués al norte, llegando a Brives-Charensac (4188 hab.), onde'l vieya ponte romana de la Chartreuse entá lo crucia, y recibir, pola esquierda, al ríu Borne (48 km), xusto a los pies de Chadrac (2666 hab.). Prosigue'l so escurrir por un estrechu valle, pasando por Lavoûte-sur-Loire (725 hab.) —onde se llevanta'l castiellu de Lavoûte-Polignac— y Vorey (1434 hab.), onde recibe al ríu Arzon (44 km).


Vuélvese de volao depués el Loira nun curtiu tramu escontra l'este, pasando por Chamalières-sur-Loire (451 hab.) y Retournac (2639 hab.), onde empezaba a ser navegable, anque anguaño la presa de Grangent, construyida na década de 1950 a unes unidá|2|km}} agües enriba de Saint-Rambert, bloquia definitivamente toa navegabilidad de gran percorríu. (A 50 km agües embaxo de Retignac, cerca de Saint-Rambert, el caudal vuélvese suficiente pa «porter bateau» ['llevar barcu']. Sicasí hasta Roanne el saléu ye desaxeradamente peligrosa en dellos llugares.[24]) El Loira reemprende dirección norte y recibe, pela marxe derecha, en Pont de Lignon, al ríu Lignon du Velay (82 km), y pocu dempués, pola otra mano, al ríu Ance (69 km). Tolos ríos que desagüen nel Loira nesti tramu del Macizu Central caracterizar polos escesos de la hidrografía del Velay: son cursos empinaos y de caudales rápidos, con desniveles repentinos ya importantes cascaes d'agua.

Pasa dempués el Loira por Bas-en-Basset (4126 hab.) —onde tán les ruines del Château de Rochebaron—, una llocalidá distante malapenes un par de kilómetros de Monistrol-sur-Loire (8717 hab.), la segunda ciudá n'importancia del Velay y tamién d'Altu Loira. Sigue'l ríu por Aurec-sur-Loire (5614 hab.) y depués recibe, pola derecha, al ríu Semène, na llocalidá homónima, abandonando'l departamentu d'Altu Loira pa entrar nel departamentu de Loira, de nuevu na rexón de Ródano-Alpes.

En Ródano-Alpes[editar | editar la fonte]

El Loira algama aína Saint-Paul-en-Cornillon (1310 hab.) y depués recibe, pola mesma mano derecha, en Unieux (8643 hab.), al ríu Ondaine (18,6 km), yá na cola del banzáu de la presa de Grangent, de daqué menos de 20 km.

La presa de Grangent, de 54 m d'altor y alcontrada a una altitú de 420 m, foi construyida en 1955-1957 y tien una superficie de solamente 3,65 km², dáu lo estrecho del valle. Esta zona ta protexida dende 1988 como parte de la Reserva natural rexonal Saint-Étienne - Gorges de la Loire, que'l so fin ye llindar la crecedera de les zones urbanes escontra los gargüelos del Loira. En estre tramu embalsado atópense tres castillos más: el de Essalois, el de Grangent y el de Saint Victor-sur-Loire.

Pasada la presa'l Loira entra na enllanada del Forez, una amplia cuenca que ye la primera de les fueses tectóniques rellenes d'ábanos qu'entecorten el so percorríu nesta parte alta (depués va pasar pola enllanada del Puy y la de Roanne, más estenses,[27] y por otres más pequenes, como la de Emblavès (cuenca de Lavoûte-sur-Loire y Chalignac, tamién llamada Emblavez) y Feurs[28])

El Loira algama nesta enllanada Saint-Just-Saint-Rambert (14 172 hab.) y depués, en recibiendo pola mano derecha al ríu Furan (34 km), llega a la pequena ciudá de Andrézieux-Bouthéon (9676 hab.), onde s'atopa'l castiellu de Bouthéon y el Aeropuertu de Saint-Étienne - Bouthéon. Sigue dempués por Saint-Cyprien (2337 hab.), Veauche (8507 hab.), Craintilleux (1134 hab. en 2008) y Montrond--yos-Bains (4718 hab.), onde recibe, primero pola esquierda al ríu Mare (46,6 km) y depués pola derecha al ríu Coise (49,6 km) y onde ta'l castiellu de Montrond. Sigue'l ríu'l so escurrir en dirección norte, algamando llueu la ciudá de Feurs (7921 hab.), verdaderu centru de la enllanada del Forez. En toa ta zona'l ríu foi dexáu a entrambos llaos regueros de pequeños étangs que son manifestación de lo cambiante del so cursu. Sigue'l Loira escontra'l norte, y en pasando cerca de Balbigny (2840 hab.) y recibir pola esquierda al ríu Aix (49,0 km), sale de la enllanada y entra n'otra zona de pequenos montes.

Llega de nuevu a lo cabero d'otru banzáu, esta vegada'l de Villerest, de daqué más de 30 km de llargor y 7,70 km² de superficie, que somorguió los gargüelos del Loira. Nes fasteres d'esti banzáu caltiénense pequenes llocalidaes, como Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire (1124 hab.), Commelle-Vernay (2809 hab.) y Villerest (4427 hab.), onde ta'l castiellu de la Roche.

El Gargüelu de les Roques (escobiu de Neulise), l'estrechu de Pinay y el saltu del Perron[editar | editar la fonte]

Llamada'l gargüelu de les Roques polos inxenieros de mines, esti escobiu selvaxe estiéndese 32 km dende Saint-Priest-la-Roche, al sur (agües enriba), hasta Villerest, al norte (agües embaxo). Antes de la puesta en serviciu de la presa de Villerest yera la parte más impresionante de los gargüelos del Loira. Foi descrita en 1837 como «estrecha, fonda, severa, con parés serrapatoses y picudes roques avesees, con formes abruptas y acoradaes, amenaciando desprendimientu polos sos grandes quebres». El fondu del gargüelu, dafechu ocupáu pol Loira en munchos llugares estrechos, nun dexa más que dacuando llugar a un estrechu senderu nuna ribera o la otra. El ríu tien equí un fluxu aturbolinao, salvu rares y curties esceiciones. Los dos pasaxes que teníen peor reputación yeren: l'estrechu de Pinay, xustu antes de les unidá|12|km}} de pórfido del escobiu de Neulise, ente Feurs y Roanne; y l'estrechu de Perron ("saltu del Perron") a la fin del escobiu de Neulise.[28]

Nel estrechu de Pinay, grandes roques bloquiaben una parte del calce que provocaben grandes vórtices nun pasaxe de menos de 15 m d'anchu; nel saltu del Perron (Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire), xustu antes de Villerest, el ríu se arremolinaba fuertemente en calce apertada nuna revuelta, con roques a flor d'agua y un aguaxe bien fuerte. Un peñascu plantáu metanes la corriente en Saint-Maurice--y-Dézert, tamién inspiraba enforma mieu a los navegantes.[24] La presa de Villerest, qu'entró en serviciu en 1985, somorguió la casi totalidá del llargor del gargüelu de Neulise.

En dexando tras la presa'l ríu enfusar nuna nueva enllanada, ta vegada la de Roanne (36 806 hab.), la ciudá prefeutura qu'el Loira algama aína y que ye la mayor nel so percorríu hasta esi momentu. La ciudá cunta con un destacáu puertu fluvial nel que s'ensobien gabarras y embarcaciones deportives. D'equí sale la canal llateral de Roanne a Digoin, una canal con 13 esclusas construyíu ente 1832-1838 p'asegurar el tresporte fluvial y que va siguir al Loira, pela marxe esquierda, mientres un percorríu de 55,6 km.

Dempués de Roanne la rimada del ríu mengua sensiblemente cuidao que l'altitú baxa. Escava'l so llechu escontra'l norte nuna capa d'escombros y ábanos, de sables y magres. El so cursu modérase y ralentiza, la so velocidá dexa de ser una torga importante pa los navegantes. Cuando sale del Macizu Central, xustu antes del nivernais, dobla escontra'l noroeste y empieza a rellenar el so calce. Este ye'l principiu d'esta particularidá liguriana: la elevación del llechu, que ye la causa directa de dellos fenómenos particulares nel Loira.<Poitrineau/>

El Loira sigue'l so pausáu camín pasando cerca de les pequenes llocalidaes de Pouilly-sous-Charlieu (2582 hab.), Briennon (1733 hab.) y Saint-Pierre-la-Noaille (367 hab.), y en recibiendo al Teysonne (30 km), internar nel departamentu de Saona y Loira, na rexón de Borgoña.

En Borgoña[editar | editar la fonte]

Continua'l Loira por Iguerande (1013 hab.), Artaix (404 hab.), onde desagua el ríu Arçon (28,8 km), Chambilly (523 hab.) y Baugy (505 hab.), recibiendo dempués pola esquierda les agües del pequenu ríu Urbise 28,4 km. A partir d'equí'l Loira va pasar a ser mientres un bon entamo frontera departamental: a la izquierda, el departamentu auvernés de Allier y, a la derecha, el borgoñón de Saona y Loira. En pasando mui cerca del Aeropuertu de Charolais recibe al Arconce (99 km) y llega depués a la ciudá de Digoin (8460 hab.), onde tamién recibe al Arroux (120 km). En Digoin naz otra canal el Canal llateral al Loira que va xunir col anterior y qu'acompañara de nuevu al río 196,1 km y que va garantizar un tresporte fluvial fiable.

El Loira va volviéndose adulces escontra'l noroeste, recibiendo al Vouzance (41,3 km) y pasando por Diou (1502 hab.). Depués encétalu aína'l ríu Besbre (97 km), y en dexando tras Saint-Aubin-sur-Loire (311 hab.), recibe al Somme (46 km) y al Engièvre (21,9 km), casi en Saint-Martin-deas-Lais (145 hab.). En siendo mientres un curtiu tramu llende departamental ente Nièvre y Allier (apenes 4,5 km), el Loira entra nel departamentu de Nièvre y torna a la Borgoña. Llega a Decize (5777 hab.) y Saint-Léger-deas-Vignes (2034 hab.), onde recibe pola derecha al Aron (105,4 km). El Loira yá lleva dirección noroeste y n'algamando Imphy (3739 hab.) llega a Nevers (36 762 hab.), la capital departamental de Nièvre y la primera gran ciudá del so cursu, emplazada na confluencia col ríu Nièvre (53 km).

Mui cerca de Nevers, en Bec d'Allier (comuña de Cuffy) atópase la confluencia col más importante de tolos sos afluentes, el ríu Allier (420,9 km), que lu enceta llegando dende'l sur, pela marxe esquierda, y que va dexar al Loira doblar el so tamañu, yá que según los sos caudales respectivos, el Allier podría inclusive ser el cursu principal y el Loira el so afluente. Nes unidá|280|km}} que siguen a la confluencia col Allier, el Loira solamente va recibir al Cosson y al Beuvron, que'l so pequenu caudal mediu acumuláu ye de solamente 15 m3⋅s-1. Va Tener qu'esperar hasta pasáu Tours pa recibir otros afluentes tan caudalosos como'l Allier. Coles mesmes qu'empieza a rellenar el so calce, el Loira vira escontra'l noroeste.

El Mediu Loira[editar | editar la fonte]

Dempués de Bec d'Allier, el Loira reemprende aldu norte y va ser nuevamente mientres un tramu llende departamental, esta vegada ente Nièvre (dcha.) y Cher (izqda). El Loira llega llueu a Fourchambault (4635 hab.) y dempués a Marseilles-lès-Aubigny (687 hab.), onde recibe al Aubois (37,1 km). Pasa cerca de Germigny-sur-Loire (710 hab.), Beffes (721 hab.), Tronsanges (371 hab.), Colar (578 hab.) y algama La Charité-sur-Loire (5179 hab.), una de les etapes del Camín de Santiago y una de les Villes et pays d'art et d'histoire de Francia.

Dende equí empieza un tramu de ríu protexíu, el de la Reserva Natural Valle del Loira, establecida en 1995. Pasa depués por Mesves-sur-Loire (664 hab.) y llega a Pouilly-sur-Loire (578 hab.), que'l so ponte atopar a mediu camín ente la fonte y la boca. Sigue por Tracy-sur-Loire (970 hab.), Sancerre (1727 hab.) y Cosne-sur-Loire (10 653 hab.), la ciudá prefeutura onde ensin dulda el ríu volver escontra l'oeste. El rellenu del calce acentuar a partir de Cosne.[24] Sigue por Myennes (583 hab.), La Celle-sur-Loire (844 hab.) y Neuvy-sur-Loire (1470 hab.), onde ta la Central nuclear de Bellevile, construyida ente 1980 y 1989. En recibiendo pela marxe derecha al curtiu ríu Vrille (33 km), remata'l tramu en que'l ríu ye llende departamental ente Nièvre y Cher, para tres un curtiu tramu en que ye llende ente Nièvre y Loiret (d'unes unidá|3.5|km}}), entrar nel departamentu de Loiret.

Continua depués por Bonny-sur-Loire (2049 hab.), Ousson-sur-Loire (743 hab.), Châtillon-sur-Loire (3132 hab.), Saint-Firmin-sur-Loire (502 hab.) y Briare (5710 hab.), onde recibe al Trézée (22,4 km) y dende onde sale'l canal de Briare, una nueva canal de 57 km, parte de la ruta de canales del Borbonado.

Pasa de siguío por Saint-Brisson-sur-Loire (1029 hab.) —onde ta'l castiellu de Saint-Brisson, un castiellu que ye'l primeru de los incluyíos nel Valle del Loira ente Sully-sur-Loire y Chalonnes-sur-Loire patrimoniu de la Humanidá dende 2000—, Saint-Martin-sur-Ocre (1244 hab.) y algama Gien (14 684 hab.), onde hai tres puente, unu d'ellos del sieglu XVIII con 12 arcos en mampostería de piedra. Sigue poles pequenu llocalidá de Poilly-lez-Gien (2341 hab.), Saint-Gondon (1099 hab.) y Lion-en-Sullias (393 hab.), onde ta la segunda central nuclear del so cursu, la de Dampierre, en funconamiento dende 1980.

Dempués algama Sully-sur-Loire (5443 hab.) —onde ta'l castiellu de Sully-sur-Loire—, Saint-Benoît-sur-Loire (2057 hab.) —onde ta l'abadía benedictina de Benoît-sur-Loire—, Sigloy (664 hab.), Châteauneuf-sur-Loire (8005 hab.), Jargeau (4488 hab.), Bou (902 hab.) y Orleans (114 167 hab.), la ciudá más al norte qu'algamara'l ríu, yá que a partir d'equí empónse al oeste, cada vegada diendo daqué escontra'l sur. Nesta ciudá hai un importante puertu fluvial, yá conocíu dende la dómina de Julio César, alcontráu nuna privilexada encruciada: la parte alta de la rexón del Loira, que conecta col valle del Ródano, dende onde llegaben los productos d'orixe mediterraneu; el so parte inferior que conecta cola mariña atlántica, d'onde veníen los productos del Atlánticu; y finalmente la carretera natural de tierra escontra'l norte que lu conectaba cola capital, complementáu dende finales del sieglu XVII pol canal d'Orleans.

Nesta zona de piedra caliar sedada, el caudal de estiaje discure na so mayoría so tierra; el ríu Loiret ye, en realidá, nun ye más qu'un resurgencia del ríu Loira. Otra consecuencia de la elevación constante del calce del Loira Mediu, ye que tien un calce menor o pequenu Loira (lit mineur o petite Loire), corriendo nel calce mayor o Gran Loira '(lit majeur o grande Loire). La enllanada d'hinchente utilizar p'absorber l'escesu d'agua. Ye'l calce menor en que los homes trataron de canaizar por aciu duits (o dhuis), diques sumergibles paralelos a la corriente. Munchos, llantaos con árboles, tán agora en ruines.[24]



El valle del Loira[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Valle del Loira

Dempués d'Orleans el Loira va percorrer un valle de 450 km, más o menos empobináu esti oeste, ampliu hasta Rochefort-sur-Loire, a la salida de Anjou. Ye'l valle del Loira y como tal inscribir en 2000 na llista del Patrimoniu de la Humanidá de la UNESCO, una apelación que se refier a la parte del valle del Loira ente Sully-sur-Loire (nel departamentu de Loiret) y Chalonnes-sur-Loire (en Maine-et-Loire). Constitúi un sitiu escepcional pola so diversidá biolóxica, según pol so patrimoniu históricu y cultural (parques, castiellos y ciudaes).

Dempués de la confluencia del ríu Loiret, el Loira repon el caudal qu'esi pseudo-afluente fixéra-y perder. De les unidá|365|m|3}} en Blois, el so caudal mediu aumenta hasta les unidá|835|m|3}} en Montjean en Anjou. Pasáu Tours, recibe al Cher, al Indre y al Vienne (reforzáu pol Creuse), toos ellos con aportaciones sustanciales. El Indre en réxime regular non drena más qu'una cuenca estrecha na que 9/10 partes son enllanaes de suelu permeable. Pero'l Cher, que nun s'asela hasta un pocu dempués de Montluçon y los gargüelos de Lavault-Sainte-Anne, apúrre-y tou la so puxanza.

Ente Orléans y Angers, el valle tien un anchor de 2-5 km y de cutiu ta bordiáu por pandos nes que'l calce ta talláu, formando pequenes cornises y cantiles de tuffeau y piedra caliar.[24] Numberosos castros y bancos de sable o de grava chisquen el cursu principal del ríu. La fondura y anchor del calce varien considerablemente d'una estación a otra y d'añu n'añu. Les crecíes del Loira tienen xeneralmente llugar pel hibiernu, anque gracies a la construcción de numberoses preses polo xeneral nun tienen yá graves consecuencies.

De Orleans a Tours[editar | editar la fonte]

Nes contornes d'Orleans, na so área urbana, ta la La Chapelle-Saint-Mesmin (9658 hab.), onde na confluencia col Loiret (12 km) protexóse dende 1975 una islla como reserva ornitolóxica, la Reserva natural nacional de Saint-Mesmin, onde viven 226 especies de páxaros, d'elles 65 anidadoras y 190 migrantes. Depués el ríu pasa por Saint-Ai (3161 hab.), Meung-sur-Loire (6086 hab.) —onde ta'l castiellu de Meung— y Beaugency (7659 hab.), onde ta'l castiellu de Beaugency y onde se dirimió ente ingleses y franceses, en 1429, la batalla de Beaugency. Al poco el ríu ye nun curtiu tramu llende departamental (unos 5,5 km) ente Loiret y Loir-et-Cher, y dempués enfusar nesti postreru.

Sigue dempués el Loira por Saint-Laurent-Nouan (4190 hab.) y Avaray (730 hab.), frente a la que se construyó, nuna islla del ríu, otra central, la central nuclear de Saint-Laurent-deas-Eaux, operativa dende 1969. Sigue escontra'l suroeste, pasando por Muides-sur-Loire (1336 hab.), Saint-Dyé-sur-Loire (1115 hab.), Cour-sur-Loire (280 hab.), Menars (611 hab.) —onde ta'l castiellu de Menars— y Saint-Denis-sur-Loire (835 hab.), p'algamar finalmente Blois (46 492 hab.), col so magníficu castiellu.

Llega depués el Loira a Chouzy-sur-Cisse (1860 hab.) y Candé-sur-Beuvron (1462 hab.), onde recibe al Beuvron (114,9 km), qu'acaba de recibir de la mesma al Cosson (96,5 km), onde ta'l famosísimo castiellu de Chambord. Sigue'l ríu por Chaumont-sur-Loire (1037 hab.) —onde ta'l castiellu de Chaumont—, Rilly-sur-Loire y Veuves (220 hab.), pasada la cual el Loira entra nel departamentu de Indre-et-Loire.

Sigue por Mosnes (751 hab.), Chargé (1053 hab.) y algama Amboise (12 505 hab.), con otru magníficu castiellu, onde se-y xune'l ríu Amasse (29,2 km). En Amboise, que se desenvuelve en dambes marxes del Loira, hai una islla nel centru del ríu, Île d'Or, que ta urbanizada y ocupada pela ciudá y a la que'l xune una ponte que xunen dambes riberes pasando pel estremu occidental de la isla.

Dexa depués tras Lussault-sur-Loire (792 hab.), Montlouis-sur-Loire (10 448 hab.), onde recibe al ríu Cisse (81 km), y algama la área metropolitana de Tours, pasando por Vouvray (3079 hab.), La Ville-aux-Dames (4889 hab.), Rochecorbon (3244 hab.), Saint-Pierre-deas-Corps (15 227 hab.) y finalmente Tours (134 817 hab., con 477 438 hab. na área metropolitana), la capital departamental de Indre-et-Loire, onde en 732 se dirimió ente francos y árabes la famosa batalla de Tours.


De Tours a Angers[editar | editar la fonte]

Sigue'l Loira por Saint-Genouph (1015 hab.), Saint-Étienne-de-Chigny (1364 hab.) y Cinq-Mars-la-Pile (3175 hab.), onde al poco se -y xune pela marxe esquierda'l ríu Cher (365 km) y onde entá permanez de pies una sobeyosa pila funeraria romana, del sieglu II o III, construyida en lladriyu qu'algama los 29.50 m. Pasa por La Chapelle-aux-Naux (526 hab.), Langeais (3977 hab.) —onde ta'l castiellu de Langeais—, Saint-Michel-sur-Loire (580 hab.), Bréhémont (809 hab.), Saint-Patrice (681 hab.) y La Chapelle-sur-Loire (1544 hab.), pasada la cual vuelve haber nuevamente otra central en mediu del ríu, nuna isla, la Central nuclear de Chinon, operativa dende 1957, xusto na confluencia col ríu Indre (276 km). Na ribera del Indre, non llueñe de la desaguada, ta unu de los más famosos castiellos del Loira, el castiellu de Azay-le-Rideau.

Llega a Chouzé-sur-Loire (2079 hab.) —onde ta'l castiellu deas Réaux— y Candes-Saint-Martin (222 hab.), otru de los pueblecitos consideraos -yos Plus Beaux Villages de France, onde'l Loira recibe pola manzorga al caudalosu ríu Vienne 372 km) y el Loira internar nel departamentu de Maine-et-Loire, na rexón de Países del Loira.

Dexa tras el ríu Montsoreau (480 hab.), otru pueblecito consideráu Beaux Villages, col castiellu de Montsoreau, Varennes-sur-Loire (1891 hab.), Turquant (563 hab.), Parnay (482 hab.), Souzay-Champigny (753 hab.), Villebernier (1449 hab.) y llega a Saumur (27 283 hab.), otra de les Villes d'art et d'histoire con una islla habitada en mediu del ríu y el sobeyosu castiellu medieval de Saumur, alzáu ente'l sieglu X y el XIV. Al poco de Saumur, pela marxe esquierda, acométe-y el ríu Thouet (142 km).

Sigue por Chênehutte-Trèves-Cunault (1038 hab.), Saint-Martin-de Prestar (1156 hab.), Saint-Clément-deas-Levées (1149 hab.), -yos Rosiers-sur-Loire (2357 hab.), Gennes (2086 hab.), -y Thoureil (436 hab.), La Ménitré (2194 hab.), onde ta la abadía Saint-Maur de Glanfeuil, Saint-Rémy-la-Varenne (976 hab.), Saint-Mathurin-sur-Loire (2374 hab.), La Bohalle (1208 hab.), La Daguenière (1282 hab.) y -yos Ponts-de-Cé (11 696 hab.), yá un suburbio de Angers (147 571 hab., con 397 435 hab. na área metropolitana). En bordiando la capital angevina pel sur, conflúi en Saint-Jean-de-la-Croix (239 hab.), a unos 8 km, col Maine (12 km) —formáu pola confluencia del ríu Mayenne (200 km) y el ríu Sarthe (313 km)—.


El Baxu Loira[editar | editar la fonte]

Artículu principal: So Loira (en francés)

Dende la confluencia col Maine, incluyendo los casi 150 km del estuariu, el cursu del Loira alterna ente los abruptos cortes serrapatosos, dacuando impresionante, tallaos nes roques hercínianas del macizu Armoricano, y los escalonamientos en múltiples brazos chiscaos d'islles y de castros. El sable adulces ye reemplazada gradualmente pola trolla depositáu pol refluxu de les marees, que pueden, con vientu del oeste en delles ocasiones, remontar hasta más allá del Mauves.[24] Ente Angers y Nantes les boires, brazos muertos, bordien el cursu del ríu. Tán inscritos como zones naturales d'interés ecolóxicu, faunistico y florístico, cuantimás la boire de Champtocé, en Maine-et-Loire, y la boire Torse (d'un llargor de 17 km), en Loire-Atlantique.

De Angers a Nantes[editar | editar la fonte]

Sigue'l Loire el so avanzar en dirección oeste, pasando por Béhuard (127 hab.), Savennières (1375 hab.), La Possonnière (2342 hab.), Rochefort-sur-Loire (2232 hab.) y Chalonnes-sur-Loire (6492 hab.), onde empieza una gran islla deshabitada de más de 10 km que remata en Montjean-sur-Loire (2939 hab.). Llega dempués el ríu a [[Ingrandes (Maine y Loira)|Ingrandes]] (1645 hab.), onde'l Loira vuelve ser llende departamental, esta vegada ente Maine-et-Loire y Loira Atlánticu. Dende equí'l ríu conozse como «Loira bretón» (Loire bretonne).[6]

Continua'l ríu por Varades (3514 hab.) y Saint-Florent--y-Vieil (2677 hab.), onde recibe al ríu Èvre (276 km) que llega del sur. Equí'l ríu empieza a tener nel so calce grandes islles, como la islla Batailleuse (más de 4,0 km de llargor) (y más palantre, hasta Nantes, les de Mocquart (2,25 km), aux Moines (1,77 km), Neuve-Macrière (4,40 km) o Dorelle-Moron (4,40 km), Buzay (3,45 km), de La Chenaie (3,0 km) y Heron (2,5 km)). Depués el ríu sigue por -y Marillais (1084 hab.), Anetz (1910 hab.) —onde ta'l castiellu del Plessis de Vair— y Ancenis (7551 hab.) —onde ta'l castiellu de Ancenis. En Ancenis, a más de 150 km de la desaguada, yá se siente la variación de la marea, que puede faer camudar el nivel del ríu en más d'un metro. Llega dempués a Champtoceaux(2373 hab.), Oudon (3355 hab.), La Varenne (1762 hab.) y -y Cellier (3713 hab.) —onde ta'l castiellu de Clermont —, pasáu'l cual intérnase'l ríu nel departamentu de Loira Atlánticu.

Sigue'l Loira por Mauves-sur-Loire (3033 hab.) y llega a la área metropolitana de Nantes, pasando por Thouaré-sur-Loire (7674 hab.), Sainte-Lluz-sur-Loire (11 907 hab.) —onde ta'l castiellu de Chassay—, Basse-Goulaine (8091 hab.), Saint-Sébastien-sur-Loire (25 017 hab.) y Nantes (284 970 hab.), con 873 133 hab. na área metropolitana). En Nantes hai una terminal portuaria —capaz pa cruceros y l'embarque d'automóviles, ceberes, maderes y sables— que forma parte del «Grand port maritime de Nantes-Saint-Nazaire».

Inda na aglomeración nantesa, tán Rezé (38 425 hab.) —frente a la isla de Nantes, na confluencia col ríu Sèvre nantaise (125 km)—, Bouguenais (18 194 hab.), Indre (4006 hab.), La Montagne (5985 hab.), Couëron (18 591 hab.), Saint-Jean-de-Boiseau (5131 hab.) y -y Pellerin (4382 hab.), saliendo yá de la aglomeración urbana, onde hai una terminal portuaria d'arreglos navales.


L'estuariu[editar | editar la fonte]

L'estuariu —el llugar onde l'agua marino atopar cola agua duce baxando'l llechu del ríu— va dende Nantes hasta la so desaguada nel océanu Atlánticu. L'estuariu del Loira componer de canales, chiscaos d'islles y bordiáu per árees pantanoses. Constitúi unu de les principales güelgues na fachada del océanu Atlánticu y ye un eslabón importante nel ecosistema d'estuariu col llagu de Grand-Presta, les marismas de Brière y les de Guérande. La onda de la marea estiende agües enriba de Nantes. Los últimos cien kilómetros del Loira tán sometíos a les marees, entemeciéndose a diariu los dos cuerpos d'agua. La diferencia nel nivel d'agua ente la marea baxo y alto mar algama les unidá|6|m}}, tantu en Saint-Nazaire como en Nantes, ya inclusive llega a un altor de 1 m en Ancenis, 50 km agües enriba de Nantes. El caudal mediu del ríu ye de 825 m3⋅s-1, con un réxime irregular que va de menos de 100 m3⋅s-1 en estiaje a más de 6000 m3⋅s-1 na crecida. L'anchu del ríu puede llegar a casi un kilómetru ente los dos orielles opuestes.

En dexando tras el puertu de -y Pellerin , el Loira recibe al Buzay y empieza a enanchase, pasando d'alredor de 300 m hasta los 600 m. Nesti yá'l so últimu tramu pasa por Cordemais (2938 hab.), onde hai una central térmica de carbón d'EDP, Lavau-sur-Loire (758 hab.), Paimbœuf (3206 hab.), Corsept (2742 hab.) y Donges (6748 hab.), onde hai un puertu con refinería de petróleu, bien próxima a les marismas de Brière, que son drenadas pol postreru de los afluentes del Loira: el Brivet. Les marismas tán protexíes como parque natural rexonal de Brière.

Llega finalmente'l Loira al Atlánticu, teniendo na marxe esquierda, a Saint-Brevin--yos-Pins (12 248 hab.), y na marxe derecha Saint-Nazaire (67 031 hab.), col so terminal de cargues pesaes, frigorífica, agroporturaria, frutera, y d'arreglu naval.

El Loira desagua nel océanu al traviés de la boca del estuariu qu'empieza a enanchase a nivel de Saint-Nazaire (Loira Atlánticu). Nesti estuariu, la presencia d'un castru remanecíu, el «Banc du Billot», allugáu frente al puertu de Montoir-de-Bretagne enzanca la remontada de los buques en Loira marítima (sección Nantes-Saint-Nazaire) bien delicada. Una canal de 13 m de fondura caltener de forma permanente.

L'estuariu agospia los famosos chantiers de l'Atlantique, unos estelleros reputaos n'especial na construcción de tresatlánticos (Normandie, France...) y de cruceros (Sovereign of the Sías, Queen Mary 2...). El ponte de Saint-Nazaire, un ponte atirantado multicable n'abanicu, traviesa l'estuariu del Loira


El sistema fluvial del ríu Loira[editar | editar la fonte]

Los principales afluentes del Loira recoyer na tabla que sigue. Los afluentes ordenar xeográficamente, siguiendo'l ríu dende la so nacencia hasta la desaguada, y la dirección na que desagüen los afluentes, esquierda-derecha, considérense tamién agües embaxo.


bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Aigue Nègre || || align=right| Loira || align=right| 4 || align=right| || align=right| || Ardèche || rowspan=2 | Ardèche || rowspan=2 | Flag of France.svg Francia || bgcolor=#bed9a6 rowspan=41 | Altu Loira bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - ||colspan=5| Ríu Padelle || || align=right| Loira|| align=right| 12,5 || align=right| || align=right| || Ardèche bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Ondaine || Unieux || align=right| Loira|| align=right| 18,6 || align=right| 125 || align=right| || Loira y Alto Loira || rowspan=16 | Loira || rowspan=16 | Flag of France.svg Francia bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - ||colspan=5| Ríu Bonson || || align=right| Loira|| align=right| 30,1 || align=right| 104 || align=right| 0,84 || Loira bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 |D || colspan=5| Ríu Furan || || align=right| Loira|| align=right| 34,2 || align=right| 178 || align=right| 2,42 || Loira bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - ||colspan=5| Ríu Mare || Montrond--yos-Bains || align=right| Loira|| align=right| 46,6 || align=right| 95 || align=right| 0,86 || Puy-de-Dôme y Loira bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Toranche || || align=right| Loira || align=right| 29 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Coise || || align=right| Loira || align=right| 49,6 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Lignon du Forez || Feurs || align=right| Loira || align=right| 58 || align=right| 664 || align=right| 8,33 || Loire bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Aix || || align=right| Loira || align=right| 49 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Lourdon || || align=right| Loira || align=right| 7,9 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Renaison || || align=right| Loira || align=right| 26 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Oudan || || align=right| Loira || align=right| 17,8 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Rhins || Roanne || align=right| Loira || align=right| 60 || align=right| 427 || align=right| 5,25 || Loire bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Rhodon || || align=right| Loira || align=right| 13 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Jarnossin || || align=right| Loira || align=right| 20,9 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Sornin || || align=right| Loira || align=right| 45 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Teyssonne || || align=right| Loira || align=right| 30 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Arconce || Varenne-Saint-Germain || align=right| Loira || align=right| 99 || align=right| 599 || align=right| 5,65 || || rowspan=9 | Allier / Saona y Loira || rowspan=9 | Flag of France.svg Francia - Flag of France.svg Francia bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Arroux || Digoin || align=right| Loira || align=right| 132,4 || align=right| 3174 || align=right| 34,1 || Côte-d'Or, Saona y Loira y Morvan bgcolor=#f6f6f6 |- || bgcolor=#f6f6f6 |- || bgcolor=#ffffff | - || colspan=4| Ríu Bourbine || || Arroux || 82,4 || 845 || 7,88 || Saona y Loira bgcolor=#f6f6f6 |- || bgcolor=#f6f6f6 |- || colspan=2 bgcolor=#ffffff | - || colspan=3| Ríu Oudrache || || Bourbine || 48,3 || 178 || 7,88 || Saona y Loira bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Vouzance || || align=right| Loira || align=right| 41,3 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Roudon || || align=right| Loira || align=right| 36 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Besbre || Cerca de Dompierre-sur-Besbre || align=right| Loira || align=right| 97 || align=right| 762 || align=right| 9,23 || Allier, Loire bgcolor=#d8d8d8 | - || bgcolor=#d8d8d8 | D || colspan=5| Ríu Somme (Loira) || || align=right| Loira || align=right| 46 || align=right| || align=right| || bgcolor=#d8d8d8 | I || bgcolor=#d8d8d8 | - || colspan=5| Ríu Engièvre || || align=right| Loira || align=right| 21,9 || align=right| || align=right| ||
El ríu Loira y los sos afluentes (primarios y secundarios de más de 50 km)
 
Ramal Nome afluente |

Llugar desaguada | Río desagua | Llargor
(km)

Cuenca
(km²)
Caudal
(m³/s)

colspan=2| Tramu alministrativu | colspan=2| Tramu Hidrográficu

- D Ríu Gazeille Loira 27 Alto Loira Flag of France.svg Francia
I - Ríu Borne Loira 48
I - Ríu Arzon Loira 44
- D Ríu Lignon du Velay Monistrol-sur-Loire Loira 82 661,3 9,8 Haute-Loire
I - Ríu Ance Bas-en-Basset Loira 69 410 4,34 Puy-de-Dôme, Loira y Alto Loira
- D Ríu Semène Loira 45,8 155 1,91 Loira y Alto Loira
I - Ríu Arçon Loira 28,8 Saona y Loira

Flag of France.svg Francia

I - Ríu Urbise Loira 28,4
- D Ríu Aron Saint-Léger-deas-Vignes Loira 105,4 1600 17,6 Nièvre Nièvre Flag of France.svg Francia
- - - Ríu Alène Aron 56 338 4,48 Nièvre
I - Ríu Acolin Cerca de Decize Loira 61,7 384 2,5 Allier
- D Ríu Ixeure Loira 27,1 115 1,26 Nièvre
I - Ríu Collâtre Loira 33,5
- D Ríu Nièvre Nevers Loira 53 630 5 Nièvre
I - Ríu Allier Cerca de Nevers Loira 420,9 14 310 147 Lozère, Ardèche, Alto Loira, Puy-de-Dôme, Allier, Nièvre y Cher Cher / Nièvre Flag of France.svg Francia - Flag of France.svg Francia Mediu Loira
- - - Ríu Sioule Cerca de Saint-Pourçain-sur-Sioul Allier 167 2468 25,5 Puy-de-Dôme y Allier
- - - Ríu Bouble Cerca de Saint-Pourçain-sur-Sioul Sioule 65 555 3,97 Puy-de-Dôme y Allier
- - - Ríu Sioulet Sioule 45,7 472 6,14 Puy-de-Dôme
- - - Ríu Morge (Allier) Cerca de Maringues Allier 68,4 713 4,22 Puy-de-Dôme
- - - Ríu Alagnon Allier 86 1042 12,0 Cantal, Haute-Loire y Puy-de-Dôme
- - - Ríu Senouire Fontannes Allier 63,2 170 1,57 Haute-Loire
- - - Ríu Chapeauroux Saint-Christophe-d'Allier Allier 56,0 387 3,36 Lozère y Haute-Loire
- - - Ríu Dore Allier 140,4 1523 20,3 Puy-de-Dôme
I - Ríu Aubois Loira 37,1 Cher
I - Ríu Vauvise Saint-Satur) Loira 67,0 392 2,84 Cher
- D Ríu Nohain Loira 45 521 3,45 Nièvre
- D Ríu Œuf Loira 5,6
- D Ríu Vrille Loira 33
- D Ríu Cheuille Loira 27,5 Loiret Flag of France.svg Francia
- D Ríu Trézée Loira 22,4 Loiret y Yonne
I - Ríu Notreure Loira 36,3
I - Ríu Aquiaulne Loira 30,9
- D Ríu Bonnée Loira 27,4 Loiret
- D Ríu Oussance Loira 34,1
- D Ríu Bionne Loira 6 Loiret
I - Ríu Loiret Loira 12 Loiret
- D Ríu Mauves Loira 17,6 274 0,68 Loiret
I - Ríu Beuvron Chaumont-sur-Loire Loira 114,9 2193 11 Loiret, Cher y Loir y Cher Loir-et-Cher
- - - Ríu Cosson Beuvron 96 779 3,97 Loiret y Loir-et-Cher
- D Ríu Amasse Loira 29,2 136 Indre y Loira y Loir y Cher Indre-et-Loire
- D Ríu Cisse Pocé-sur-Cisse Loira 81 1295 Indre y Loira y Loir y Cher
- - - Ríu Brenne (Cisse) Vernou-sur-Brenne Cisse 54 263 1,23 Indre-et-Loire y Loir-et-Cher
- D Ríu Choisille Loira 25,2 190 Indre y Loira
- D Ríu Bresme Loira 26,9
I - Ríu Cher Villandry Loira 365 13 920 95,9 Creuse, Puy-de-Dôme, Allier, Cher, Loir y Cher, y Indre y Loira
- - - Ríu Sauldre Cher 180,9 2254 15 Loir-et-Cher
- - - Ríu Rère Villeherviers Sauldre 53 Cher y Loir-et-Cher
- - - Ríu Petite Sauldre Cerca de Salbris Sauldre 61,9 360 3,31 Cher y Loir-et-Cher
- - - Ríu Arnon Cerca de Vierzon Cher 150,5 2274 14,4
- - - Ríu Yèvre Vierzon Cher 80 2220 15,5 Cher
- - - Ríu Auron Bourges Yèvre 77 585 3,73 Cher y Allier
- - - Ríu Aumance Meaulne Cher 56 986 6,51 Allier
- - - Río Tardes Cerca de Budelière Cher 86,5 972 9,09 Cher
- - - Ríu Voueize Chambon-sur-Voueize Tardes 53,1 435 Creuse
- - - Ríu Fouzon Châtillon-sur-Cher Cher 59 1002 5,74 Cher, Indre y Loir-et-Cher
- D Ríu Roumer Loira 27,3 Indre y Loira
I - Ríu Indre Cerca de Candes-Saint-Martin Loira 276 3462 18,7 Cher, Indre y Indre y Loira
I - Ríu Vienne Candes-Saint-Martin Loira 372 21 105 210 Corrèze, Alto Vienne, Charente, Vienne y Indre y Loira So Loira
- - - Ríu Creuse Vienne 255
- - - Ríu Gartempe Creuse 205
- - - Ríu Anglin Gartempe 91
- - - Ríu Benaize Anglin 79
- - - Ríu Petite Creuse Creuse 95
- - - Ríu Claise Creuse 87
- - - Ríu Bouzanne Creuse 84
- - - Ríu Clain Vienne 144
- - - Ríu Auxances Clain 76
- - - Ríu Clouère Clain 76
- - - Ríu Vonne Clain 73
- - - Ríu Taurion Vienne 107
I - Ríu Thouet Saumur Loira 142 3396 17 Deux-Sèvres y Maine y Loira Maine-et-Loire Flag of France.svg Francia
- - - Ríu Dive Thouet 75
- - - Ríu Argenton Thouet 71
- D Ríu Authion Cerca de Sainte-Gemmes-sur-Loire Loira 85 1400 Indre y Loira y Maine y Loira
- D Ríu Maine Cerca de Angers Loira 12
- - - Ríu Sarthe Maine 313
- - - Ríu Loir Sarthe 317
- - - Ríu Braye Loir 72
- - - Ríu Huisne Sarthe 161
- - - Ríu Vègre Sarthe 83
- - - Ríu Erve Sarthe 71
- - - Ríu Mayenne Maine 200
- - - Ríu Oudon Mayenne 103
I - Ríu Aubance Loira 35,7 205 0,65 Maine y Loira
I - Ríu Layon Chalonnes-sur-Loire Loira 90 950 4,05 Deux-Sèvres y Maine y Loire
- D Ríu Auxence-Romme Loira 23
- D Ríu Boire de Champtocé Loira
I - Ríu Thau Loira 13
I - Ríu Èvre Cerca de Saint-Florent--y-Vieil Loira 92 573 3,38 Maine y Loira Maine-et-Loire / Loira Atlánticu
- D Ríu Boire Torse Loira 23,5
- D Ríu Hâvre Loira 28
I - Ríu Divatte Loira 28 105 0,57 Maine y Loira y Loira Atlánticu
I - Ríu Goulaine Loira 23,9
- D Ríu Erdre Nantes Loira 92
I - Ríu Sèvre nantaise Nantes Loira 125 Loira Atlánticu
- D Ríu Chézine Loira 21
I - Ríu Acheneau Rouans Loira 40
- D Ríu Brivet Loira 35
I - Ríu Ardoux Loira 41,7

Notes[editar | editar la fonte]

  1. Service d'administration nationale deas données et référentiels sur l'eau. «Fiche fleuve la loire (----000-)». Consultáu'l 18 d'ochobre de 2008..
  2. El ríu Rin ye más llargu qu'el Loira, pero'l so cursu ye compartíu ente dellos países y per Francia nun escurre más que parcialmente, principalmente como frontera con Alemaña. Nin la fonte nin la boca atópase en Francia.
  3. Banque Hydro – Code station M8420010 - La Loire à Saint-Nazaire (option Synthèse). La Banque Hydro est un service du Ministère de l’Écologie et du Développement durable qui réunit -yos informations fournies par deas services de l’État, -yos directions régionales de l'Environnement, -yos services de prévision deas crues, -yos directions départementales de l'agriculture et de la forêt, -yos agences de l'eau, Électricité de France, deas organismes de recherche (CEMAGREF, universités…), -yos compagnies d'aménagement (la Compagnie d'aménagement deas coteaux de Gascogne, la Compagnie nationale du Rhône, la Société du canal de Provence, la Compagnie d'aménagement du Bas-Rhône-Languedoc, etc.).
  4. Association Patrimoine culturel Loire
  5. Guide deas Oiseaux, Sélection du Reader's Digest, 1982, pag. 450.
  6. 6,0 6,1 La Loire bretonne, d'Ingrandes à Nantes, de Christian Voi Querer. -yos iconu guides, 1993, Ouest-France.
  7. Pêcheurs de Loire ente Bretagne et Anjou, de Jacques Boislevé. Éd. Siloë, 2005, 140.
  8. Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, Errance, 2003, pag. 201.
  9. J. Tourenq and C. Pomerol, "Mise en évidence, par la présence d'augite du Massif Central, de l'existence d'xune pré-Loire-pré-Seine coulant vers enllordiar", Comptes Rendus de l'Académie deas Sciences, 320, 1995:1163–1169; Pierre Antoine, Jean Pierre Lautridou and Michel Laurent, "Long-term fluvial archives in NW France: response of the Seine and Somme rivers to tectonic movements, climatic variations and sía-level changes", Geomorphology 33.3–4, (June 2000:183–207).
  10. 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 10,13 10,14 10,15 (1 de mayu de 2002) The Loire. Lonely Planet, 9–12, 14, 16–17, 19, 21–22, 24, 26, 27–36, 40–54. Consultáu lo 13 d'abril de 2011.
  11. Bradbury, Jim (1 de febreru de 2004). Routledge Companion to Medieval Warfare. Taylor and Francis. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  12. AA. VV. (20 de xunu de 2007). Châteaux of the Loire. Casa Editrice Bonechi. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  13. (2003) A world history of architecture. Laurence King Publishing. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  14. Jervis, William Henley (23 de febreru de 2010). A History of France: From the Earliest Times to the Establishment of the Second Empire in 1852. BiblioLife. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  15. (Mayu de 1999) Chronology of world history. ABC-CLIO. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  16. Finney, Paul Corby (1999). Seeing beyond the word: visual arts and the Calvinist tradition. Wm. B. Eerdmans Publishing. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  17. Smith, Judy (Payares de 2002). Holiday walks in the Loire Valley. Sigma Leisure. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  18. Trout, Andrew P. (1978). Jean-Baptiste Colbert. Twayne Publishers. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  19. (1997) Geomorphological hazards of Europe. Elsevier. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  20. (Abril de 1992) Identity of France: People and Production. HarperPerennial. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  21. 21,0 21,1 21,2 McKnight, Hugh (September 2005). Cruising French Waterways. Sheridan House, Inc., 178–179. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  22. Université de Lyon. Institut deas études rhodaniennes (1971). Revue de géographie de Lyon. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  23. Liley, John (6 de marzu de 1975). France, the quiet way. Stanford Maritime. Consultáu lo 11 d'abril de 2011.
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 24,5 24,6 24,7 24,8 La Loire – -yos peuples du fleuve, d'Abel Poitrineau. pag. 5-12, Xune turbulente famille y pag. 21-39, L'organisation de la navigation. Éd. Horvath, Saint-Étienne, 1989. ISBN 2-7171-0639-1.
  25. Tolos habitantes de llocalidaes citaos nesti artículu refiérense siempres a los de la comuña homónima y, sacantes se diga otra cosa, a la población del añu 2010.
  26. Tolos habitantes de llocalidaes del departamentu d'Altu Loira, sacantes se diga otra cosa, referir a les comuñes homónimes y a la población del añu 2009.
  27. La Loire, de L. Gallouédéc. 1910. p. 77.
  28. 28,0 28,1 Notice géologique sur mínes-yos d'anthracite de Fragny, commune de Bully; et sur -y défilé deas roches de la Loire, ente -yos bassins de Feurs et de Roanne, de Louis-Étienne Héricart de Thury, inspecteur général deas mines. Dans Annales deas mines, ou recueil de mémoires sur l'exploitation deas mines et -yos sciences et -yos arts qui s'y rapportent], par -yos ingénieurs deas Mines de Saint-Étienne. 3.ª serie, tomu 12. Editor Carilian Gœury, París, 1837. pag. 47-66.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Río Loira