Infidelidá

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

La infidelidá refierse, popularmente, a les relaciones candiales del tipu románticu, a curtiu o llargu plazu, establecíes con persones distintes del venceyu oficial[1][2] que de cutiu se caltienen de callao por considerase como una amenaza a la institución familiar.[3] Anque acordies con el DRAE el vocablu (proveniente del llatín infidelĭtas, -ātis) denota l'incumplimientu del compromisu de fidelidá o la falta d'ésta. Poro, puede significar la falta de llealtá o quebrantamiento de la mesma escontra cualquier compromisu moral como la relixón, la amistá, el matrimoniu (situación que se conoz como adulteriu) o cualesquier otra rellación amorosa o erótica.[n 1]

Diagrama de la infidelidá. L'individuu nel centru caltién a lo menos dos rellaciones amoroses paraleles.
  • Les llinies en verde na parte cimera representen dos rellaciones “formales” o “oficiales”, caúna de les pareyes nos estremos desconoz la esistencia de la otra.
  • Les llinia puntiada y en colloráu na parte inferior amuesa una rellación “non oficial”, na cual puede conocese la esistencia de la otra persona arreyada.
  • La infidelidá amorosa, acepción cola que frecuentemente s'acomuñar el términu, ye descrita, grosso modo, como la falta al pactu normativu que llinda'l númberu de persones arreyaes nuna rellación amorosa o erótica y, poro, la prohibición de caltener otres de forma paralela, sían ocasionales o continues. De forma que, nes relaciones con tradición monogámica la inclusión d'un terceru supón una violación del alcuerdu, ente que en relaciones poliamorosas producir al arreyar a persones ayenes al círculu aceptáu. So esta definición, ser infiel ye romper de forma consciente un alcuerdu afeutivu o sexual preestablecido pal tipu de rellación escoyida.[4]

    Motivos de la infidelidá amorosa[editar | editar la fonte]

    Tantu n'humanos como otros animales suélense combinar los dos táctiques reproductives opuestes: la monogamia y la poligamia, anque históricamente munches sociedaes oponer a esta postrera. Les causes de la infidelidá humana son múltiples, tán rellacionaes cola personalidá y l'hestoria erótica individual; podríen ser insatisfaición (sexual, económica, intelectual, social, etc.), aburrición, interés, busca de novedá, narcisismu, vengación, desenamoramiento, soledá, l'habilidá de conquista del terceru arreyáu, necesidá d'amor, comunicación deficiente, crisis, abandonu emocional, etcétera.[5][6][7]

    Vale resaltar que la tipificación de la conducta infiel, según les sos sanciones, varien conforme a los consensos individual y social. Esto dexa clasificar como infidelidá tantu a les relaciones basaes namái n'atracción y relaciones sexuales, per un sitiu (infidelidá sexual); o relaciones afeutives de índole erótica ensin contautu sexual, pol otru (infidelidá emocional).[6]

    Perspectives científiques y analises metodolóxicos[editar | editar la fonte]

    Psicoloxía y socioloxía[editar | editar la fonte]

    Frecuentemente refierse a la infidelidá como una de les principales situaciones que conflictúan les relaciones amoroses monógames. El so descubrimientu xeneralmente trai emociones desagradables como murnia, baxa autoestima y roxura pal miembru engañáu», quien en munchos casos suel retirar toa l'enfotu depositáu na pareya. Anque ye considerada una de les principales causes de divorciu, non necesariamente significa'l final de la rellación.[5][8] Ente les principales causes qu'eviten el rompimientu, amás de los fuertes venceyos afeutivos, atópense la medrana a la soledá, evitar un dañu al otru, non conflictuar a los fíos y nun modificar la calidá de vida.[9]

    De cutiu unu de los síntomes acomuñaos a la infidelidá son los celos,[5] si esiste la presencia d'una infidelidá real, éstos son parte de los síntomes asociaos y tienen una cualidá oxetiva»; si otra manera, nun esiste una infidelidá, consisten nuna celopatía.[10] Sobre esto, el Manual diagnósticu y estadísticu de los trestornos mentales de l'APA señala qu'anque pueden esistir evidencies p'abarruntar que la pareya ye infiel, tamién diches conxetures pueden ser de calter imaxinariu, provocando nos suxetos celos infundaos ya inclusive delirantes. Estos celos apaecen ensin motivu y traen a acusaciones y conductes empuestes a coartar la llibertá de la pareya,[11] busca afanosa de nicios que comprueben el barruntu, entrugues asediantes, interpretaciones errónees y alcordances falses.[12][3]

    El psicólogu estauxunidense Aaron T. Beck señaló que la infidelidá conxugal, a pesar de ser bastante común, causa un efeutu tan traumáticu nel consorte ofendíu debíu al significáu simbólicu de la «aventura». Esto debíu al pensamientu polar de tou-o-nada, onde se conclúi qu'una pareya ye totalmente fiel o totalmente infiel ensin cabida a puntos entemedios. Tamién destacó que ye común una visión negativa de la infidelidá, pos sueli ser oldeada con pallabres descriptives como: traición, engañu, perfidia; lo que xenera una perceición catastrófica» d'asoceder. Amás, espunxo qu'un efeutu frecuente n'afayando una infidelidá ye la devaluación non de la pareya sinón de la mesma persona, manifestando duldes sobre'l curiosu y la suficiencia por aciu pensamientos automáticos como «fracasé», «nun sirvo pa nada», «naide precísame», etc. Per otra parte, afirmó que la infidelidá non necesariamente ye la causa de debilitamientu d'una rellación, sinón qu'inclusive puede ser el síntoma d'una rellación yá duldosa. Finalmente, él apuntó que, como munchos otros trestornos emocionales, los síntomes acomuñaos a la infidelidá son trataos col replantegamientu de los significaos personales por aciu el trabayu en terapia.[13]

    Pela so parte, los sociólogos Philip Blumstein y Pepper Schwartz, nel so llibru American Couples, tamién citaos por Beck, envaloraron qu'a lo menos el 21% de muyeres y el 37% d'homes tuviera una aventura extramarital en diez años de matrimoniu (datos d'Estaos Xuníos en 1983), y qu'entá consideraben a la monogamia como un ideal. Amás, ellos repararon que (daes ciertes diferencies de xéneru socialmente establecíes) nes pareyes heterosexuales los homes y les muyeres tienden a interpretar les conversaciones sobre la infidelidá de manera distinta: los maríos creen que recibieron el consentimientu de les sos esposes, ente que éstes suponen que-yos repitieron el so oposición.[14][13]

    El tamién psicólogu estauxunidense Albert Ellis cuntó que la infidelidá xeneralmente nun destrúi» un matrimoniu y que ye un motivu esaxeráu pa terminar una rellación. Pa él, el sexu extramarital namái ye dañible cuando a les persones arreyaes realmente nun-yos gusta convivir.[15] Esto ye, la perspeutiva de la TREC sobre la infidelidá ye qu'ésta namái ye conflictiva cuando va acompañada de creencies irracionales que desencadenen emociones desavenientes. Sol modelu A-B-C, el descubrimientu de la infidelidá sería'l activante, l'enoxu y la murnia seríen la consecuencia indeseable, metanes estos dos habría un sistema de creencies racionales (por casu: «nun ye prestosu que la mio pareya tuviera relaciones sexuales con otra persona»), pero sobremanera idees irracionales como: «esto nun puede tar pasando», «ye horrible», «nun puedo trepar con esto», «soi indignu de ser amáu», etc. Tamién se presentaríen esixencies absolutistes de ser amáu y aprobáu (por toos y en tou momentu). Otramiente, la conmoción xenerada pol procesu vendría aburuyar la perceición; asina, por casu veríase a la pareya como un completu desconocíu y se sesgaría o omitiría los momentos prestosos cola pareya. D'esta miente, la persona diría creando conclusiones rápides y precipitaes que lo llevaríen inclusive a un estáu depresivu y autoderrotista. Pal tratamientu d'estos síntomes, Ellis y los terapeutas racionales alderiquen col veceru cuestionando les sos idees ríxidu y tendenciosu, demostrando l'ausencia d'evidencies y buscando xenerar idees más lóxiques. A la fin, la persona podría aceptar que la infidelidá de la so pareya, anque doliosa, nun ye «catastrófica» y qu'anque ésta pueda ser considerada moralmente «mala» nun fadría a quién la cometió una mala persona (pos para Ellis, el ser nun ye definíu pola conducta).[16][17][18]

    Bioloxía[editar | editar la fonte]

    Dende la perspeutiva biolóxica, un estudiu en mures reveló una estrecha rellación ente la exclusividad de les pareyes y la regulación, determinada genéticamente, de oxitocina y vasopresina.[19] L'amenorgamientu de diches sustances podríen traer de resultes el fenómenu descritu como infidelidá. Coles mesmes, ye probable que les sustances atopaes nos mures tamién xueguen un papel importante na fidelidá/infidelidá humana.[20][21] Igualmente, dellos biólogos suponen que l'enclín a la infidelidá tendría un orixe adaptativu: nes femes vendría asegurar mayor proteición y recursos pa los fíos cuando se cunta con dellos amantes; ente que pa los machos, aseguraría una mayor contribución xenética pa la próxima xeneración.[6]

    Psicoanálisis[editar | editar la fonte]

    Dende'l psicoanálisis y la terapia psicodinámica, el psiquiatra Mario Campuzano propón que la infidelidá provien d'una fixación na etapa sádicu-añal, dando la variante dominante/apoderáu, sádicu/masoquista y celo/ infidelidad, amás consiste nun reflexu del triángulu edípico. Puede manifestase de dos formes: una «benigna» y otra «malina». Na primera, el terceru arreyáu funge como un oxetu transicional, esto ye, pasaxeru y en función de les mesmes necesidaes conscientes o inconscientes de la pareya formal. Na otra forma, el terceru funciona como un facilitador d'agresión, faigo de menos, refugu o vengación. Coles mesmes, buscar relaciones por aciu la infidelidá podría ser un esfuerciu compensatoriu consciente ante la insatisfaición sexual cola pareya o bien tener razones puramente inconscientes. D'esta miente, la infidelidá sería dacuando «l'alternativa tomada pa evitar o menguar la rellación afeutiva fonda con otru ser humanu»; una busca de llibertá, anque ilusoria, ante una rellación conxugal que xenera una ansiedá «atrapante» que coles mesmes se deseya y tarrezse. Asina, les relaciones extramaritales seríen como un calmante momentaneu» para dichu malestar. Agora bien, otru tipu de persones infieles seríen aquellos que busquen relaciones extramaritales non pola medrana a la cercanía cola pareya sinón como una reacción a la medrana que tienen ante la responsabilidá.[22]

    Marxismu[editar | editar la fonte]

    Pal marxismu tantu la fidelidá como la infidelidá son vistes como la resultancia de les condiciones sociales y hestóriques que legitiman o prohiben les relaciones monogámicas o poligámicas. Friedrich Engels en L'orixe de la familia, la propiedá privada y l'Estáu sostuvo que nes sociedaes patriarcales, onde la muyer pasa a ser propiedá privada del home, la infidelidá femenina ye vista con despreciu ya inclusive castigada, ente que la infidelidá masculina pue ser inclusive un derechu. Esto por cuenta de que la fidelidá femenina asegura la paternidá y por tantu la heriedu de bienes a la proxenie amestada a un únicu varón. Sicasí, Engels señaló que les relaciones basaes nos derechos de propiedá y la monogamia obligatoria namái pueden conducir a la proliferación de la inmoralidá y la prostitución.[23]

    Microeconomía[editar | editar la fonte]

    Partiendo d'un analís microeconómico, el suxetu infiel, que caltién una rellación illegal o informal, en contraposición a una llegal, oficial o principal, bazcuya d'una rellación a otra dependiendo de la prestu sexual y emocional llograda en caúna. Esto ye, a midida que el beneficiu mengua y el costo aumenta na pareya llegal, recurrir a la illegal, y cuando la calidá d'ésta escai volver a la principal. Escorriendo asina'l máximu de beneficios.[24]

    Otres perspectives[editar | editar la fonte]

    Jalal al-Din Rumi Maulana. Detalle d'un manuscritu de Rumi, escontra 1663: Un Sufí torna inesperadamente a casa pa sosprender a la so esposa siendo infiel con un zapateru.

    Infidelidá y ITS[editar | editar la fonte]

    Ye frecuente que delles persones, sofitaes en parte dende la visión de la medicina preventiva, consideren a la infidelidá sexual en combinación cola promiscuidá como factores contribuyentes a la tresmisión d'enfermedaes infeicioses, como gonorrea, sífilis, VPH, VIH/sida, etc. Esto sol camientu de qu'un individuu con mayor estabilidá sexual tendría menos probabilidá de contraer diches enfermedaes qu'unu con menor estabilidá.[25] Sicasí, nun se debe resalvar dicha rellación, pos non necesariamente la infidelidá sexual trai a contraer ITS, nin tanto significa que quien tengan estes enfermedaes por fuercia fueron infieles o promiscuos.[26] Amás que les principales causes de les ITS son el sexu ensin proteición y la falta de educación sexual.[27] De tal manera que la infidelidá nun ye por sigo mesma causa d'enfermedaes de tresmisión sexual, sinón namái si presentar con otres conductes de riesgu (como ye l'ausencia de preservativos mientres les relaciones sexuales).

    Dende la relixón[editar | editar la fonte]

    Coles mesmes, el términu ye comúnmente acomuñáu con un calter moral de «pecáu»; esto asocede principalmente nes relixones abrahámicas. Cabo destacar que so esta concepción adulteriu y infidelidá son sinónimos, pos cualquier rellación sexual fuera del matrimoniu ye yá de por sí un actu de fornicación. Nel Éxodu l'adulteriu ye vetáu nel Diez Mandamientos#Los Diez Mandamientos nel xudaísmu séptimu mandamientu xudíu (Éxodo 20:14). Tamién nel Antiguu Testamentu, específicamente nel llibru de Proverbios (Proverbio 5:18-20 y Proverbio 6:27-32) animar a los maríos a ser fieles a les sos esposes, pos nun hai motivu pa buscar l'amor n'otra muyer; indicando les consecuencies negatives de faelo.[28] Nel Nuevu Testamentu señalar na Primer epístola a Timoteo (1 Timoteo 3:2) que l'home tien de ser maríu d'una sola muyer, y en Epístola a los hebreos (Hebreos 13:4) aprofia que los cónyuges débense fidelidá y que l'adulteriu ye un pecáu contra Dios;[29] per otra parte, según el Evanxeliu de Mateo (Mateo 19:9) quien se divorcie pola infidelidá sexual de la so pareya tien la posibilidá de casase de nuevu ensin cometer adulteriu.[30]

    Nel Corán la espresión infidelidá ye usada pa referise a los que nieguen o nun acepten el Islam, ente que l'adulteriu/fornicación ye definíu como «una cosa fea y un mal camín» (Plantía:Corán) y una razón pa refugar a una muyer (Plantía:Corán); según una conducta que trai de resultes el castigu de Dios (Plantía:Corán). Destácase que pa la tradición poligámica musulmana, qu'un home caltenga relaciones coles sos esposes nun ye consideráu infidelidá (Plantía:Corán). N'otru apartáu del llibru de Mahoma indícase la pena al adulteriu:

    (24:2) Vais Aplicar al home o a la muyer adúlteros cien latigazos a cada unu. Que la compasión nun vos contenga nel cumplimientu d'esti preceptu de Dios, si creéis en Dios y nel día final. Qu'el supliciu tenga llugar en presencia d'un ciertu númberu de creyentes.
    (24:3) Un home adúlteru nun tien de casar se más que con una muyer adúltera o con una idólatra, y una muyer adúltera nun tien de casar se más que con un home adúlteru o con un idólatra. Estes aliances tán prohibíes a los creyentes.

    Análogamente, pal budism u'l rol de los maríos tien de ser el tratu respetuoso y fiel; conductes contraries a éstes son desaconseyaes, porque consisten n'actos motivaos pola lluxuria que traen al sufrimientu.[31] Dende esta visión, les relaciones con otres persones más allá de la mesma pareya traen de resultes el deterioru de la mesma, según una serié de conductes dañibles como la mentira y l'enoxu. Pa la ética budista la infidelidá ye productu de la ignorancia, la necedad, la insatisfaición y el deséu d'esaniciala, que traen a l'avaricia.[32] Esti deséu sexual vehemente ye combatíu cola práutica de la Óctuple sienda.[31]

    «La fête de l'Ordre deas Cocus devant Le trône de Sa Majesté, Infidélité».
    «La celebración de la Orde de Cornudo ante'l tronu de la so maxestá, la Infidelidá»: Una satírica impresión francesa, cerca de 1815. La caricatura fai alusión a la metáfora sobre que l'home que la so esposa ye infiel tien cuernos na cabeza.

    Nel folclore[editar | editar la fonte]

    En dellos países de América Llatina y en delles zones d'Europa úsase regularmente la pallabra cornudu o la espresión «poner los cuernos», según los nomes d'animales con cuernos o estiles (como'l güe [en Méxicu: güey], el cabrón, el venado, etc.) pa referise al home (o a cualquier persona) que la so esposa (o pareya) foi-y infiel. Sicasí, esti términu non yá fai referencia al amigu engañáu como una amuesa de despreciu social, sinón tamién a la parafilia na que'l cornudu» escítase ya inclusive consigue a los amantes pa les escenes de triolismo.[6] De la mesma, un xestu acomuñáu ye la mano cornuda (símbolu de los cuernos o similares) qu'en dellos países como Arxentina, Brasil, Colombia, Cuba, Francia, Grecia, Italia, Portugal, España, y Uruguái ye usada como un insultu escontra l'home engañáu (o supuestamente engañáu).[33][34][35]

    L'orixe de la rellación ye incierta, probablemente sía una alusión a los vezos de apareamiento de los venaos que pierden a les sos compañeres cuando son ganaos por otru machu.[36]

    En francés, el términu ye «porter deas cornes» que ye una mofla o un insultu.[37] Foi usáu por Molière pa describir a daquién a quien el so alcordé foi-y infiel na so obra La escuela de les muyeres, hestoria d'un home que se burlla de los cornudos y conviértese n'unu a la fin. Pa Molière esisten tres tipos de «cornudos»:[6]

    • El «complaciente», quien s'allegra de la situación y presumir.
    • El «protestatario», quien se quexa abiertamente de la so desgracia.
    • El «juicioso», quien toma l'asuntu con aselu.

    Paralelamente, el términu francés pa referise al cornudu» ye «cocu»,[38] ente que n'inglés ye «cuckold»; dambes pallabres faen alusión al cucu (ave de la familia Cuculidae) que'l so vezu ye dexar los sos güevos en niales d'otros páxaros.[39][40]

    La infidelidá nes artes[editar | editar la fonte]

    «Infedeltà»: Oliu sobre llenzu de Paolo Veronese, ente 1575 y 1580.[41]

    El fenómenu de la infidelidá foi retomáu por diversos artistes pa les sos obres, tal ye'l casu del pintor italianu Paolo Veronese, creador d'un llenzu llamáu: «La infidelidá», parte d'una serie de pintures conocida como Alegoríes del amor; o'l dramaturgu español Federico García Lorca nel so romance «La casada infiel»,[42] sobre un alcuentru ocasional y eróticu d'un xitanu con una muyer que creyó una doncella, pero resultó tar casada.[43] Amás, la víctima d'adulteriu ye un personaxe recurrente nel teatru de vodevil, por casu na obra Sganarelle ou Le Cocu imaginaire de Molière[44] o en -y Cocu magnifique de Fernand Crommelynck;[45] igualmente'l dramaturgu William Shakespeare refier nes sos obres a dellos personaxes cornudos.[40] Esta tema tamién ye recurrente na industria cinematográfico, como son les películes: La comición del séptimu añu (dir. Billy Wilder, 1955, comedia), Les pontes de Madison (dir. Clint Eastwood, 1995, romance), Unfaithful (dir. Adrian Lyne, 2002, drama), Brokeback Mountain (dir. Ang Llee, 2005, drama), Chloe (dir. Atom Egoyan, 2009, suspensu), ente munches otres. Tamién ye frecuente na industria musical, por casu el cantar «-y Cocu» («El cornudu») del cantautor francés Georges Brassens o'l cantar «Me and Mrs. Jones» («Yo y la Sra. Jones») de Billy Paul, ente delles más.

    Ver tamién[editar | editar la fonte]

    Notes[editar | editar la fonte]

    1. Sicasí, socialmente la espresión llegó a denotar puramente a les relaciones amoroses por antonomasia, acutar otres espresiones pa les otres relaciones, como la apostasía para denotar la traición na relixón o la defección pa referise a la traición na política.

    Referencies[editar | editar la fonte]

    1. Salmerón García, Hilda Beatriz. «Infidelidad, causa o consecuencia de la crisis de pareya». «Sicoterapia Integral». http://www.psicoterapiaintegral.com/Articulos/Infidelidá.pdf. Consultáu 'l 15 de xineru de 2013. 
    2. Diana Resnicoff (entrevista) (2005). «Definición d'infidelidá» (español). Infidelidá.com.mx. Consultáu'l 15 de xineru de 2013.
    3. 3,0 3,1 (2007) «Sexualidá Humana». Universidá Iberoamericana. ISBN 968-859-638-8.
    4. Riso, Walter (2003). «La fidelidá ye más qu'amor». Bogotá: Grupu Editorial Norma.
    5. 5,0 5,1 5,2 González Galarza, Jomairy (en español). «Factores psicolóxicos asociaos a la infidelidá sexual y/o emocional y la so rellación a la busca de sensaciones en pareyes puertorriqueñes». «Revista Puertorriqueña de Psicoloxía» (Recuperáu de Redalyc). ISSN 1946-2026. http://redalyc.uaemex.mx/src/entamu/ArtPdfRed.jsp?iCve=233216361004. Consultáu 'l 10 d'ochobre de 2012. 
    6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Orlandini (2000). «El namoramientu y el mal d'amores». Fondu de Cultura Económica. ISBN 968-16-5864-7.
    7. «La pareya: infidelidá causes y como prevenir» (español). TN Rellaciones. Consultáu'l 16 d'abril de 2015.
    8. Dattilio, Frank M. (2004). «Terapia Cognitiva con pareyes». Bilbao: Editorial Desclée De Brouwer. ISBN 84-330-1079-4.
    9. (2007) «El psicólogu ante les crisis de la vida: Aportación de la Psicoloxía clínica dende una esperiencia vivencial». UOC. ISBN 978-84-9788-614-7.
    10. Antón San Martín, José Miguel. «Los celos na pareya». «Revista Systémica - AATFSH» (Escuela de Terapia Familiar de Málaga - C.Y.T.Re.S.) (Nº 9-10.). http://www.cetresmalaga.com/descargues/57.pdf. Consultáu 'l 12 de febreru de 2013. 
    11. American Psychiatric Association (2002). «DSM-IV-TR. Manual diagnósticu y estadísticu de los trestornos mentales. Testu revisáu». Editorial Masson. ISBN 978-84-458-1087-3..
    12. (2002) «Diccionariu de Psicología». Méxicu: Sieglu XXI. ISBN 88-02-04613-1.
    13. 13,0 13,1 Beck, Aaron T. (2010). «Col amor non basto: Cómo superar tracamundios, resolver conflictos y enfrentase a los problemes de la pareya». Paidós. ISBN 978-968-853-170-9.
    14. Blumstein, P. (1983). «American Couples». Nuevu York: William Morrow, 583.
    15. Sally Moore (25 de marzu de 1974). «Dr. Albert Ellis: 'Sex Is the Worst Reason to Marry—or Divorce'» (inglés). People. Consultáu'l 2 de febreru de 2013.
    16. Ann Jorn (22 d'ochobre de 2011). «Infidelity: Part 1» (inglés). REBT Insights. Consultáu'l 3 de febreru de 2013.
      — (31 d'ochobre de 2011). «Infidelity: Part 2» (inglés). REBT Insights. Consultáu'l 3 de febreru de 2013.
      — (15 de payares de 2011). «Infidelity: Part 3» (inglés). REBT Insights. Consultáu'l 3 de febreru de 2013.
    17. Ellis (2005). «Terapia Racional Emotiva». Editorial Pax. ISBN 978-968-860-776-3.
      — & Shawn Blau (compilador) (2000). «Vivir nuna sociedá irracional; Una guía pal bienestar por aciu la Terapia Racional Emotiva-Conductual». Paidós Ibérica.
      — (2010). «Rational and Irrational Beliefs: Research, Theory, and Clinical Practice». Oxford University Press Inc.
    18. Vease «Les 11 creencies irracionales básiques d'Albert Ellis» Consultáu 2 de febreru de 2013.
    19. Julianna Kettlewell (16 de xunu de 2004). «“Fidelity gene” found in voles» (inglés). BBC News Online. Consultáu'l 5 d'ochobre de 2012.
      — (17 de xunu de 2004). «Atopen xen de la fidelidá… en mures (traducíu del inglés)» (español). BBC Mundo. Consultáu'l 5 d'ochobre de 2012.
    20. Ricardo Cabrera. «Bioloxía de la Fidelidá» (español). Consultáu'l 5 d'ochobre de 2012.
    21. Marta Susana Martín. «¿Homes y muyeres amen igual?» (español). Psicoloxía especial. Consultáu'l 5 d'ochobre de 2012.
    22. (2002) «Pareya humana: La so psicoloxía, los sos conflictos, el so tratamientu». AMPAG. ISBN 968-856-888-0.
    23. Engels, Friedrich (2006). «L'orixe de la familia, la propiedá privada y el Tao» (en Español). Fundación Federico Engels. ISBN 84-96276-17-1.
    24. Mendoza, Juan Lleón (2008). «Analís económicu de la infidelidá sexual» (en Español). «Revista Pensamientu Críticu» (IIE-FCE-UNMSM) (8). http://economia.unmsm.edu.pe/organizacion/iiec/archivos/revistasiie/PC_08/PC08_CAP10.pdf. Consultáu 'l 15 de xineru de 2013. 
    25. Julio C. Potenziani B. «Infeiciones de tresmisión sexual en población adolescente y adultos nuevos: un problema de toos» (español). Hospital Priváu Centru Médicu de Caracas / Humbolt-Universität zu Berlin. Archiváu dende l'orixinal, el 24 de payares de 2015. Consultáu'l 2 de febreru de 2013.
    26. «Contra VPH, lo ideal ye la prevención» (español). SuMédico (21 de xineru de 2013). Consultáu'l 2 de febreru de 2013.
    27. NVSH. «La infidelidá sexual y les ETS (enfermedaes de tresmisión sexual)» (español). Sobre amorecer. Consultáu'l 2 de febreru de 2013.
    28. (1989) «Usté Puede vivir pa siempres nel paraísu na Tierra». Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, 244. ISBN 968-7260-21-1.
    29. Henschel, M. G.. «Una vida de familia que presta a Dios» (en español). «¿Qué esixe Dios de Nós?» (Méxicu: Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania). ISBN 968-7260-74-2. 
    30. La Torre Vigía, A. R. (8). «El divorciu y la separación». «¡Espertái!» (Méxicu: Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania) 83 (3). 
    31. 31,0 31,1 Bukkyō Dendō Kyōkai (2008). «La enseñanza de Buda» (en español). Tokiu: 仏教伝道教会, 85, 214.
    32. Alexander Berzin; Gabriela Fernández Benvenutti (traductor) (1995). «camín-escontra-la-iluminacion/karma-y-renacencia/les visiones budista-y-occidental-del sexu Les visiones budista y occidental del sexu» (español). Study Buddhism. Consultáu'l 23 de xunu de 2016.
    33. «Rude hand gestures of the world» (inglés). The Telegraph (24 de marzu de 2016). Consultáu'l 18 de mayu de 2016.
    34. Batul Nafisa Baxamusa (21de xineru de 2016). «Hand Gestures in Different Cultures» (inglés). Buzzle. Consultáu'l 18 de mayu de 2016.
    35. «Hand Gestures Part Two» (inglés). Reading Body Language (2012). Consultáu'l 18 de mayu de 2016.
    36. (1898) Dictionary of Phrase and Fable.
    37. Cléante. «-yos cornes du diable et deas cocus» (francés). Chroniqueur au journal Le Soir. Consultáu'l 12 de febreru de 2013.
    38. «Cocu» (francés). Dictionnaire de l'Académie française, huitième édition (Diccionariu de l'Academia francesa, octava edición) (1932-1935). Consultáu'l 18 de mayu de 2016.
    39. «Cuckold» (inglés). Online Etymology Dictionary. Consultáu'l 18 de mayu de 2016.
    40. 40,0 40,1 Williams, Janet (4 de xunetu de 2009). «Cuckolds, Horns and Other Explanations» (en inglés). BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8133615.stm. Consultáu 'l 18 de mayu de 2016. 
    41. «The Allegory of Love I - Infidelity» (inglés). National Gallery. Consultáu'l 5 d'abril de 2013.
    42. «infidelidá-a-traves-del arte_784.html La infidelidá al traviés del arte». Gleeden. Consultáu'l 5 d'abril de 2013.
    43. «“Romanceru xitanu”: Romance de la casada infiel. (Federico García Lorca)». Licéu Dixital. Consultáu'l 5 d'abril de 2013.
    44. (1984) McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama 2nd Edition, Vol. 1.. McGraw-Hill Inc.. ISBN 9780070791695.
    45. «Quelques sources historiques et littéraires du Cocu magnifique» (francés). Textyles (30 de xunetu de 2012). Consultáu'l 18 de mayu de 2016.

    Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



    Bot icon2.svg
    Artículu de traducción automática a partir de "Infidelidad" que necesita revisión. Quita l'avisu cuando tea correxíu.