Mundu árabe

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Países consideraos como árabes.
Estensión de la llingua árabe.

Llámase mundu árabe (árabe: العالم العربي, al-`ālam al-`arabī) o países árabes (árabe: البلدان العربية, al-buldān al-`arabiyya) al conxuntu de los países nos que los falantes del pueblu árabe o la llingua árabe son mayoría. El mundu árabe, ta formáu pelos países occidentales del Mediu Oriente, específicamente a los de la península arábiga, y a les naciones del Magreb y el Cuernu d'África. Esto ye, a los miembros de la Lliga Árabe. Por estensión, designar con esti nome coles mesmes a la comunidá mundial de persones que formen los que tienen l'árabe —nos sos múltiples variantes— como llingua materna.

La esistencia del mundu árabe ye consecuencia de la conquista islámica a partir del añu 622, primero de la Hégira. Los árabes orixinales habitaben la península de Arabia y delles rexones circundantes. Los conquistadores musulmanes estendieron fundamentalmente la so relixón, el Islam, y la llingua oficial del Estáu islámicu, l'árabe. La implantación de dambes nes zones conquistaes foi variable a les poblaciones. Asina, hubo poblaciones qu'adoptaron dambes coses, como son la mayoría de les qu'anguaño componen el mundu árabe, de relixón predominantemente musulmana. Hubo, sicasí, quien adoptaron la llingua árabe pero non el Islam, como ye'l casu de les numberoses minoríes cristianes qu'hasta güei esisten en dellos países árabes (maronites, nestorianos, coptos, mozárabes nel sumíu Al-Ándalus, etc.). Hubo coles mesmes otros qu'adoptaron el Islam pero non la llingua árabe: ye'l casu de les minoríes non árabes nestos países (bereberes, curdos, nubios) o bien se trata de rexones tempranamente conquistaes y que caltuvieron les sos llingües orixinales, como asocede con Irán, Turquía, Paquistán y España. Tamién s'influyó'l so estáu actual la partición del Imperiu otomanu.

El conceutu de árabe, por tanto, anque tea estrechamente amestáu al islam por razones históriques y culturales, ye puramente llingüísticu y nun tien de confundir se col de "musulmán", que ye la comunidá de persones que'l so credo relixosu ye l'islam. Ello ye que el 80% d'el musulmanes nun ye de llingua árabe, y per otra parte munchos árabes son cristianos.

El conceutu de mundu árabe o nación árabe ye relativamente modernu y ta amestáu a los nacionalismos europeos que venceyen l'idioma cola estructura política. Compite en cierta midida col conceutu de Umma o comunidá de musulmanes.

El panarabismu o nacionalismu árabe ye la ideoloxía que pretende establecer la unión de tolos países árabes nuna sola entidá política. A él debe'l conceutu de nación árabe.

Xeografía[editar | editar la fonte]

El Mundu Árabe estender a lo llargo de casi 7.840 kilómetros de distancia, dende La Güera nel Sahara Occidental hasta la punta más oriental de Omán, cerca de la ciudá de Sur. Toma'l África del Norte y la parte de Asia sudoccidental llamada Oriente Mediu. En Libia atópase la frontera que tradicionalmente estrema al mundu árabe en dos: el Magreb o Poniente y el Máshreq o Llevante. Na actualidá, Libia encuádrase políticamente dientro del primeru, y ye Estáu miembru de la Unión del Magreb Árabe (UMA).

La so superficie total ye de la magnitú de la totalidá de países de fala hispana del Hemisferiu Occidental (12,9 millones de km²), más grande que Europa (10,4 millones de km²), Canadá (10 millones de km²), China (9,6 millones de km²), Estaos Xuníos (9,6 millones de km²) o Brasil (8,7 millones de km²) pero con un gran porcentaxe de territoriu deshabitado y desértico. Namái Rusia con 17 millones de km² (el país más grande del mundu) y l'América del Norte anglófona (Estaos Xuníos y Canadá en xunto, con 18 millones de km²) son unidaes geoculturales inda mayores.

El términu árabe de cutiu connota l'Oriente Mediu, pero la mayor rexón y más poblada del mundu árabe ye'l norte d'África. Los sos aprosimao 8 millones de km², qu'inclúin los dos países más grandes del continente africanu, Sudán (2,505 millones de km²) nel sureste de la rexón y Arxelia (2,381 millones de km²) nel centru, cada unu d'ellos alredor de los trés cuartes partes del tamañu de la India, o alredor d'una vegada y media el tamañu de Alaska, l'estáu más grande nos Estaos Xuníos. El país más grande na rexón árabe del Oriente Mediu ye Arabia Saudita (2,149 millones de km²).

Nel otru estremu, el país árabe continental más pequenu del norte d'África y Oriente Mediu ye El Líbanu (10.452 km²), anque'l país árabe más pequenu ye la islla de Baḥréin siendo la so superficie de 665 km².

Notablemente, tolos países árabes tienen como frontera un mar o l'océanu, cola esceición de la rexón de los países árabes del norte de Chad.

El mundu árabe ye designáu de cutiu en llingua árabe cola espresión "del Golfu al Océanu" (min al-jaliy ilà l-muhit من الخليج إلى المحيط ), aludiendo a dos de los grandes accidentes xeográficos que lo delimitan: el Golfu Pérsicu ("Golfu Arábigu" n'árabe) al Este y el Océanu Atlánticu al Oeste.

Los tipos de relieves que s'alcuentren nos países árabes son: Los desiertos de Nafud,de Dahna y de Al-Rub Al-Jali na península arábiga y el desiertu del Sáhara na rexón norte d'África. Nel Sáhara alcuéntrense los macizos de Ahaggar y de Aïr, y na rexón noroeste les altiplanicies del Gran Atles. El cordal que s'estiende paralela al mar Coloráu na península arábiga. El valle del ríu Nilo nel nordés d'África, y el valle de los ríos Éufrates y Tigris na rexón mesopotámica.

Estaos y territorios[editar | editar la fonte]

Na actualidá, considérense parte integrante del mundu árabe los siguientes estaos miembros de la Lliga Árabe:

El Sahara Occidental (República Árabe Saḥariana Democrática), alministráu Marruecos, tamién forma parte del Mundu árabe. Anque nun ye reconocíu pola Lliga Árabe nin pola ONU.

La Autoridá Nacional Palestina ye miembru de la Lliga Árabe, pero nun ta reconocida por Israel o por Estaos Xuníos. Esisten minoríes de llingua árabe en países circundantes como Chad, Turquía, Irán, Israel y otros. Los araboparlantes suman unes 200 millones de persones.

El clima predominante ye'l secu desértico. La temperatura de los meses de branu algama en munchos llugares hasta los 49º C y les sos precipitaciones son bien baxes, un promediu inferior a 100 mm añales. Otra característica d'esti tipu de clima ye que presenta altes temperatures mientres el día ya intensu fríu mientres la nueche. Nes rexones costeres de los países árabes predomina'l clima mediterraneu.

Los ríos permanentes son bien escasos. Los más importantes son los siguientes: El Nilo (el segundu más llargu del mundu, con 6.671 km de llargor) na rexón nordés de África. El Tigris y el Éufrates na rexón mesopotámica nel continente asiáticu.

La vexetación predominante ye la xerófila.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]





Mundo árabe