Arte románicu

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar

El románicu foi l'estilu artísticu propiu d'Europa nos sieglos XI, XII y parte del XIII. Ye'l primer gran estilu propiamente européu, y agrupa delles carauterístiques d'estilos anteriores (d'época romana, prerrománica, bizantina, xermánica y árabe), hasta consiguir el mesmu tener un llinguaxe específicu y coherente. Xurde amás como consecuencia de la prosperidá material y de la renovación espiritual que se produz n'Europa dende l'añu 1000, siendo les primeres construcciones obres en Lumbardía, Borgoña y Normandía.

Desenvolvimientu[editar | editar la fonte]

Dende'l sieglu VIII, xuna serie d'acontecimientos históricos fixeron posible la renovación y espansión de la cultura europea: la xubida al tronu de Francia de los Capetos, l'afitamientu y espardimientu del cristianismu, l'entamu de la Reconquista na península ibérica y, fundamentalmente, el cimientu de les llingües romániques, son los finxos que marcaron esti resurdimientu.

Alredor del añu 1000, xuna espansión xeneralizada nos ámbitos económico y cultural favoreció una importante crecedera demográfica nes sociedaes occidentales, abriéndose antigües rutes de comerciu, que van facer posible los caminos de pelegrinación. Toa Europa viose invadida por una auténtica fiebre constructiva; consiguiérase formular un arte capaz de representar a tola cristiandá: el románicu.

El términu "románicu", como conceutu que define un estilu artísticu, utilizólo Charles de Gerville per primer vegada en 1820 considerando con esti términu tol arte que se realiza anterior al estilu góticu dende la cayida del Imperiu romanu; y por analoxía al términu yá conocíu de llingües romániques, l'arte románico asocedía al arte antiguo tal que les llingües romániques yeren les sucesores del llatín.

Darréu, l'acepción d'arte románico foise acutando y pasó a designar l'arte desenvueltu n'Occidente ente los sieglos XI y XII, anque inda güei siguen los discutinios pa determinar con exactitú l'amplitú d'espaciu y tiempu que toma esti estilu.

Na definición d'esti primer arte europeo, ye fundamental la reforma monacal que realizó la orde cluniacense como resultáu d'una revisión en fondura de les comunidaes benedictines. El monesteriu de Cluny, fundáu nel añu 930, conviértese nel gran centro difusor de la reforma, algamando rápido xuna gran espansión y consiguiendo, al traviés de los sos monesterios, que l'arte románico espublizárase por tol mundu cristianu européu. Primero que la orde de Cluny capitalizara y estendiera, el románicu yá se desenvolviera n'Italia, na rexón de Como: el llamáu románicu lombardu o primer románicu, conceutu aldericáu, por cuenta de Puig i Cadafalch, que s'aplica a la so estensión a los reinos hispanu-cristianos, especialmente al románicu catalán y el románicu aragonés, con menor incidencia nel románicu castellán-lleonés.

Románicu español[editar | editar la fonte]

Nos condaos catalanes fixéronse los primeres bóvedes de les ilesies españoles. Delles característiques del importante arte románico catalán son:

  • Empléu del arcu de mediu puntu
  • Los templos cubríanse con bóvedes pedreses de cañón y fornu
  • Les naves son más amplies y elevaes, siquier en comparanza con antiguos edificios prerrománicos
  • Empléguense les pilastres como sustentación
  • Nun hai figuración escultórica

La dómina dorada del estilu pola so calidá y guapura (románicu plenu), estiéndese na última metá del sieglu XI y la primera del XII, procedente de Francia y tresmitíu fundamentalmente al traviés del Camín de Santiago. Florió nel reinu de Castiella, sobremanera.

Mientres la segunda metá del sieglu XII y la primer metá del sieglu XIII, a midida que les soluciones arquitectóniques afítense y ameyoren, surde'l tardorrománicu. Xuna de les sos espresiones ye'l llamáu arte cisterciense, que s'espande coles abadíes de la orde del Císter, espresando les concepciones estétiques y espirituales de Bernardu de Claraval (ausencia de ornamentación y amenorgamientu a los elementos estructurales).