Xeroglíficos exipcios

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Sistema d'escrituraXeroglíficos exipcios
Papyrus Ani curs hiero.jpg
Tipos Sistema d'escritura
Llingües Llingües exipcies
ISO 15924 Egyp (050)
Direición del testu de izquierda a derecha Traducir
Cambiar los datos en Wikidata
Xeroglíficos inscritos nel obeliscu de Hatshepsut alzáu nel templu de Karnak.

Los xeroglíficos fueron un sistema d'escritura inventáu polos antiguos exipcios. Foi utilizáu dende la dómina predinástica hasta'l sieglu IV. Los antiguos exipcios usaron tres tipos básicos d'escritura: xeroglífica, hierática y demótica; esta postrera correspuende al Periodu tardíu d'Exiptu.

Ye un sistema complexu, una escritura coles mesmes figurativo, simbólica y fonética, nun mesmu testu, una mesma frase, prácticamente casi diría nuna mesma pallabra.

Carauterizar pol usu de signos, que'l so significáu conozse gracies al descifráu de los testos conteníos na Piedra de Rosetta, que foi atopada en 1799, na que ta grabáu un decretu en tres tipos d'escritura: xeroglífica, demótica y griega uncial. Consiguióse descifrar esti documentu gracies a los estudios realizaos por Thomas Young y, fundamentalmente, a Champollion quien llogró descifrar el métodu de la so llectura en 1822, 23 años dempués de ser afayada la piedra.

Ilustración Tabula Aegyptiaca hieroglyphicis exornata (Acta eruditorum, 1714)

Por estensión, tamién se dio'l nome de signu xeroglíficu a dalgunos de los grafemes de la escritura cuneiforme y otres. La razón ta en qu'esos pocos signos nun usaríen el principiu fonéticu, sinón el principiu ideográficu de representación de la escritura.

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

La pallabra xeroglíficu provien de los raigaños griegos ἱερός (hierós, "sagráu") y γλύφειν (glýfein, "grabar").

La espresión exipcia pa xeroglíficu se translitera mdw nṯr,
transcrita como medu necher, que significa pallabres del dios:
R8S43Z3
Xeroglíficos unilíteros (d'un soníu)[2]
Signu Trans. Pron. Descripción
A
ȝ a Oclusiva-glotal-sorda
"A" española, aleph semítica
Utre exipcia
i
i Constrictiva-palatal-sonora
"I" española, yod semítica.
Xuncu
ii
o
y
y y Constrictiva-palatal-sonora
"Y" española de "yo",
yod doble
Pareya de xuncos o Trazos
a
ˁ a Fricativa-farinxal-sonora
"A" curtia, a