Montpellier

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Montpellier
Bandera de Francia Francia
Montpellier PhotoMontage 01.jpg
Blason ville fr Montpellier.svg
Alministración
País Bandera de Francia Francia
Rexón Occitania
Departamentu Hérault
Xefe de gobiernu Philippe Saurel
Xeografía
Coordenaes 43°36′39″N 3°52′38″E / 43.610919444444, 3.8772305555556Coordenaes: 43°36′39″N 3°52′38″E / 43.610919444444, 3.8772305555556
Map commune FR insee code 34172.png
Superficie 56.88 km²
Llenda con Saint-Clément-de-Rivière, Saint-Jean-de-Védas, Castelnau-le-Lez, Clapiers, Grabels, Juvignac, Lattes, Mauguio, Montferrier-sur-Lez y Saint-Aunès
Altitú media 7 m
Demografia
Población 287 351 hab. (1 xineru 2013)
Densidá 4.524 hab/km²
Xentiliciu montpellerino, na (montpelliérain, montpelliéraine en francés)
Más información
Estaya horaria UTC+01:00 y UTC+02:00
www.montpellier.fr y www.montpellier-tourisme.fr/
Cambiar los datos en Wikidata

Montpellier (en francés y oficialmente: Montpellier Tocante a esti soníu [mɔ̃pəˈlje, mɔ̃peˈlje] ; en occitanu: Montpelhièr) ye una ciudá del sur de Francia, na rexón de Occitania y capital del departamentu Hérault. Ta cruciada por dos ríos: el Lez al este, y el Mosson al oeste. Según los datos de 2009 cuntaba con una población de 287.392 habitantes, que si s'incluyía la área metropolitana sumaben 1 516 360 hab (2008) habitantes.

En 2007 yera la octava ciudá de Francia pola so población intra-murios, ye una de les poques ente les ciudaes de más de 100.000 habitantes, que la so población aumentó de forma ininterrumpida dende va cincuenta años, periodu nel que dobló la so población. Dende'l 2006 y hasta güei Montpellier gana 12 000 habitantes añales.

Xeografía[editar | editar la fonte]

Llinda: al norte coles comuñes de Saint Clement de Riviere, Montferrier-sur-Lez y Clapiers; al nordés cola comuña de Castelnau -y-Lez; al sur cola comuña de Lattes; al suroeste cola comuña de Saint Jean de Vedes; al oeste cola comuña de Juvignac; y al noroeste cola comuña de Grabels.

La ciudá ta asitiada sobre un terrén onduláu, a diez km de la mariña mediterránea, a veres del ríu Lez. L'orixe del nome de la ciudá, Monspessulanus nel llatín del sieglu XII, ye desconocíu, y quíxose-y dar dellos significaos como monte peláu, monte de la llomba, monte de les especias, monte cascayosu, etc.

Clima[editar | editar la fonte]

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Montpellier WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Fonte nº1: Météo France[1][2]
Fonte nº2: Infoclimat.fr (humidity and snowy days, 1961–1990)[3]

Hestoria[editar | editar la fonte]

Montpellier ye una ciudá bien nueva en comparanza con otres grandes ciudaes de la rexón como Nimes, Narbona, Béziers o Carcasona que fueron creaes nel so mayor parte na dómina romana. Montpellier foi fundada nel sieglu VIII. Mientres la Edá Media, la vecina ciudá de Magalona yera la ciudá principal de la zona, pero los frecuentes ataques pirates favorecieron un asentamientu más interior. Hasta'l sieglu X nun adquirió cierta importancia, cuando se convirtió nun centru comercial pa los condes de Tolosa. Gracies a la so situación geografica, el sieglu XII representa'l principiu d'un desenvolvimientu cultural y económico pa la ciudá, convirtiéndose nuna importante ciudá mercantil. Ente 975 y 1349 foi la capital del señoríu de Montpellier, primero so la dinastía de los Guillermos (Guilhem n'occitanu), y darréu de la Corona d'Aragón.

Ficheru:Montpellier tour deas pins.JPG
La Torre de los Pinos, del sieglu XII.

Montpellier pasó a formar parte de la Corona d'Aragón tres la boda de Pedro II d'Aragón con María de Montpellier en 1204, que'l so fíu, Jaime, nació na ciudá en 1208. Tres la muerte de Jaime I, el Señoríu de Montpellier pasó a formar parte del Reinu de Mallorca, hasta qu'en 1349, Jaime III de Mallorca vender al pie de les sos otres posesiones en Occitania al rei francés Felipe VI pa recaldar fondos na so guerra contra Pedro IV d'Aragón, momentu nel que pasó definitivamente a la corona francesa. Médicos xudíus crearon la Escuela de Medicina a principios del sieglu XIII. La Universidá foi creada'l 26 d'ochobre de 1289. La see del obispáu de Magalona foi treslladada nel añu 1536 a Montpellier.

Mientres la dómina de la Reforma protestante, munchos de los sos habitantes yeren hugonotes, nome col que se conocía en Francia a los calvinistes. La ciudá foi un feudu de la resistencia protestante frente a la corona francesa, d'enclín católica. En 1622, el rei Luis XIII de Francia tomó la ciudá tres un asediu de veinte meses.

Mientres el sieglu XIX, la ciudá desenvolvióse industrialmente convirtiéndose nun importante centru de la rexón.

Nesta capital de rexón tuvo llugar la llamada Entrevista de Montpellier, ente los xenerales Francisco Franco y Philippe Pétain, presidente de la Francia de Vichy, el primeru taba de camín pela ciudá yá que s'incluyía na ruta de regresu del tren tres la Entrevista de Bordighera con Mussolini.[4]

La ciudá foi bombardeada delles vegaes mientres la Segunda Guerra Mundial:

En la década de 1960, la población sufrió una medría notable por cuenta de la llegada de los habitantes de l'antigua colonia francesa de Arxelia, qu'abandonaron el país tres la independencia del país magrebín.

Patrimoniu[editar | editar la fonte]

Arcu del Trunfu
La catedral de San Pedro, cola so inusual pórticu
Ficheru:-yos Arceaux.JPG
L'aguaduchu de San Clemente

Montpellier tien 106 edificios clasificaos o inscritos Monumentu históricu (el 19% de los edificios históricos del departamentu), siendo los principales:

  • el muséu Fabre, que debe'l so nome al pintor F. X. Fabre, qu'alluga notables obres pictóriques, dende'l Barrocu hasta'l Realismu y posteriores: Nicolas Poussin, Rubens, Zurbarán, Delacroix...;
  • la catedral de San Pedro, del sieglu XIV, caracterizada sobremanera pol so inusual pórticu;
  • la puerta del Peyrou, de 1691 y de estilu dóricu, con relieves posteriores que glorifican al rei Luis XIV de Francia;
  • el Jardin deas Plantes, fundáu en 1593, el primer xardín botánicu de Francia;
  • l'aguaduchu de San Clemente, del sieglu XVIII, con un llargor de 880 metros y con dos ordes d'arcos. Trescurre pol barriu de -yos Arceaux y sirvía pa llevar agua dende la fonte de San Clemente a la ciudá, que faltaben 14 km. El aguaduchu desaguaba nun gran depósitu asitiáu cerca del Arcu del Trunfu, dende onde l'agua yera redistribuida faía les fontes de la ciudá y los llavaderos públicos;
  • la Facultá de Medicina de Montpellier, la más antigua n'actividá del mundu (la de Salerno sumió a principios del sieglu XIX). Esiste na práctica dende'l sieglu XII, anque'l so primer marcu institucional llograr nel añu 1220. Anguaño pertenez a la universidá de Montpellier, llamada Université Montpellier I. Nel so senu estudiaron personaxes pernomaos tales como Nostradamus, François Rabelais, Arnau de Vilanova, Ramon Llull, Guy de Chauliac o Guillaume Rondelet ente otros.

Y construyida en dómina recién, la área de Antigone,[5] un ampliu espaciu públicu, modernu y elegante, obra del arquiteutu español Ricardo Bofill y executáu por Ricardo Bofill Taller d'Arquitectura.

Enseñanza cimera[editar | editar la fonte]

La Universidá de Montpellier ye una de les más antigües de la república francesa ; la ciudá foi unu de los principales centros del saber del mediudía francés. La universidá foi fundada en 1220 pol cardenal Conrad y confirmada pol Papa Nicolás IV nuna bulda en 1289. La universidá foi suprimida mientres la Revolución francesa y restablecida en 1896.

Anguaño, Montpellier cuenta con tres universidad herederes de la pionera y con diverses escueles politécniques cimeres, públiques y privaes.

Deportes[editar | editar la fonte]

Equipu !Deporte !Competición


Estadiu !Creación
Montpellier Hérault Sport Club Football pictogram.svg Fútbol Amieste 1 Stade de la Mosson 1919
Montpellier Hérault Rugby Club Rugby union pictogram.svg Rugby Top 14 Stade Yves-du-Manoir (Montpellier) 1986
Montpellier Agglomération Handball Handball pictogram.svg Balonmano Lliga francesa de balonmano Arena Montpellier 1982

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica de Montpellier
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1846 1851 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
32 897 32 723 33 264 35 123 40 746 35 506 45 828 45 811 49 737 51 865 55 606 57 727 55 258 56 005 56 765 69 258 73 931
Pa los censos de 1962 a 1999 la población llegal correspuende a la población ensin duplicidades
(Fonte: INSEE [Consultar])
Evolución demográfica de Montpellier
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2014
75 950 77 114 80 230 81 548 82 819 86 924 90 787 93 102 97 501 118 864 161 910 191 354 197 231 207 996 225 392 287 351[6]
Pa los censos de 1962 a 1999 la población llegal correspuende a la población ensin duplicidades
(Fonte: INSEE [Consultar])

Montpellerinos pernomaos[editar | editar la fonte]

Auguste Comte.

Na ciudá de Montpellier nacieron (por orde cronolóxicu):

Auguste Comte (1798-1857), unu d'el fundadores de la socioloxía

Na so universidá estudiaron ente otros:

Jaume Cañellas Galindo (1965-), médicu psiquiatra * Rémi Gaillard (1975-)

Notes[editar | editar la fonte]

  1. «Données climatiques de la station de Montpellier» (francés). Meteo France. Consultáu'l 7 de xineru de 2016.
  2. «Climat Languedoc-Roussillon» (francés). Meteo France. Consultáu'l 7 de xineru de 2016.
  3. «Normes et records 1961-1990: Montpellier - Fréjorgues (34) - altitude 3m» (francés). Infoclimat. Consultáu'l 7 de xineru de 2016.
  4. Juan Eslava Galán. Los años del mieu, 2008.
  5. Vease en:Antigone
  6. INSEE (ed.): «Résultats du récensement de la population - 2006». Consultáu'l 14 de xunu de 2010.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Montpellier