Edward Norton

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Edward Norton
Pa otros usos d'esti términu, ver Edward Norton (dixebra). Disambig.svg

Edward Norton
Edward Norton 2012.jpg
Norton en 2012.
Nome real Edward Harrison Norton
Nacencia 18 d'agostu de 1969 (48 años)
Bandera de Estaos Xuníos d'América Columbia, Maryland, Estaos Xuníos
Otros nomes Ed
Pareya/es Courtney Love (1996-1999)
Drew Barrymore (1999)
Salma Hayek (1999-2003)
Evan Rachel Wood (2005)
Fíu/os Atles Norton (2013)
Ficha en IMDb

Edward Harrison Norton (Columbia, Maryland, 18 d'agostu de 1969) ye un actor, guionista, productor y direutor de cine estaunidense.

Biografía[editar | editar la fonte]

Edward nació y creció en Columbia, Maryland, cerca de Baltimore. La so madre Lydia Robinson Rouse, profesora de llingua inglesa, morrió d'un tumor cerebral en 1997. El so padre, Edward Norton Sr. ye un conocíu abogáu. Tien dos hermanos menores, Molly y James.[1] El so güelu maternu foi'l famosu arquiteutu James Rouse (1914 - 1996).

Dende pequeñu Edward yá s'interesó pel mundu de l'actuación. Graduóse en 1987 en Wilde Lake High School y graduóse na carrera d'hestoria na Universidá de Yale (1991). Como afirmó nuna entrevista, escoyó esa carrera porque tamién podía sirvi-y de refuerzu nel mundu del cine.[2] N'estudiando en diverses escueles y pasar pol teatru neoyorquín (actuando pa la Signature Theatre Company), llogró un debú nel cine al pie de Richard Gere na película Primal Fear empobinada por Gregory Hoblit. Gracies a esta película ganó'l Globu d'Oru y foi nomáu al Óscar como meyor actor de repartu pola so interpretación, que finalmente s'otorgó a Cuba Gooding Jr.

A partir d'esti momentu, Edward Norton participó en delles películes, lo que lu llevó a ser una de les persones más reconocíes del mundu artísticu. Por American History X volvió ser nomáu al Óscar, entós na categoría de meyor intérprete masculín principal, que finalmente quedó en manos de Roberto Benigni.

Un añu dempués volvía a la pantalla, acompañáu de Brad Pitt y de la mano de David Fincher, cola película Fight Club, basada na novela homónima de Chuck Palahniuk y calificada polos espertos como una de les meyores películes de los 90.

Nel añu 2000 dirixió la película Keeping the Faith, protagonizada por Ben Stiller y Jenna Elfman na que tamién actúa. Onde a éstes na versión orixinal puede apreciase como fala en castellán. Antes de los creitos, Norton dio un curtiu homenaxe a la so madre, Robin Norton, por tener fe en tol mundu.

Tamién participó en películes como The Score, xuntu a Robert De Niro; Smoochy, onde compartía una peculiar rivalidá con Robin Williams; un pequeñu papel en Frida cola so ex novia Salma Hayek y películes de más amplitú taquillera como Kingdom of Heaven, interpretando al rei Balduino o The Italian Job y arrodiáu d'un gran repartida. Más tarde atrevióse con una hestoria independiente 25th Hour de Spike Llee, onde'l so monólogu formaba una parte principal del guion y el cual convirtióse nuna de les actuaciones más queríes polos amantes del so cine.

Norton en 2009.

Norton sigue cola so carrera cinematográfica y dempués d'estrenar películes como L'Ilusionista, xuntu a Jessica Biel o The Painted Veil, basada na adaptación de W. Somerset Maughan que co-protagonizó xuntu a Naomi Watts.

Vuelve a la gran pantalla con una producción The Incredible Hulk, na que tamién participó como guionista a pesar de los desalcuerdos con Marvel. Edward Norton nun ta dispuestu pa protagonizar la tercer entrega de Hulk.

Norton creó apocayá Class 5 Films n'asociación col so hermanu Jim Norton, l'escritor Stuart Blumberg y el productor Bill Migliore. La división de llongures de Class 5 va producir películes al traviés d'un alcuerdu con Universal Pictures, y la división de documentales va producir películes sobre naturaleza y ciencia. La primer producción de documentales de Class 5 ye una película pa Outdoor Life Network, The Great Rivers Expedition. Class 5 ta coles mesmes collaborando cola Sea Studies Foundation na so multimillonaria serie pa National Geographic sobre'l sistema de les ciencies de la tierra, Strange Days on the Planet Earth, con Norton como presentador y narrador.

Norton apaeció na comedia de televisión ganadora del premiu Emmy Modern Family en 2010, como un miembru ficticiu de la banda real de los años 80 Spandau Ballet.

Vida privada[editar | editar la fonte]

Edward foi noviu de Courtney Love dende 1996 hasta 1999.[3] En 1999 tuvo una curtia relación cola actriz Drew Barrymore. Ente l'añu 1999 y l'añu 2003 Edward caltuvo una relación cola actriz mexicana Salma Hayek y, poro, tamién fala daqué d'español. En 2005 caltuvo una relación cola actriz Evan Rachel Wood quién co-protagonizó al pie de él Down in the Valley.

Activismu social[editar | editar la fonte]

Edward Norton collaboró con tiempu y dineru pa distintes causes sociales: ente elles, la llucha por ameyorar el nivel de vida de coleutividaes afectaes pola probeza. Ye miembru de Enterprise Foundation, empresa ensin ánimu d'arriquecimientu dedicada a ameyorar y rehabilitar viviendes destinaes a families de clase baxa en distintes ciudaes del mundu.

Tamién ye conocida la so ayuda en temes rellacionaes col ecoloxismu y les enerxíes anovables, como'l programa "BP Solar Neighbors" que facilita paneles solares que dexen el llogru d'enerxía pa los llares menos favorecíos del este de Los Angeles.[4]

Apocayá foi designáu Embaxador de bona voluntá de les Naciones Xuníes pa la Biodiversidá.

Filmografía[editar | editar la fonte]

Actor[editar | editar la fonte]

Añu Película Papel Notes
1996 Los dos cares de la verdá Aaron Stampler
1996 The People vs. Larry Flynt Alan Isaacman
1996 Everyone Says I Love You Holden Spence
1998 American History X Derek Vinyard
1998 Rounders Lester 'Worm' Murphy
1999 El club de la llucha Narrador y protagonista
2000 Más qu'amigos Padre Brian Finn Direutor, productor y guionista
2000 Los Simpson Devon Bradley (voz) Serie de TV (1 episodiu)
2001 The Score Jack Teller
2002 25th Hour Monty Brogan Productor
2002 Smoochy Sheldon Mopes / Smoochy el Rino
2002 Frida Nelson Rockefeller Guionista
2002 Red Dragon Will Graham
2003 The Italian Job Steve
2005 Down in the Valley Harlan Productor
2005 El reinu de los cielos Rei Baldwin
2006 The Painted Veil Walter Fane Productor
2006 L'ilusionista Eisenheim
2008 Pride and Glory Ray Tierney
2008 The Incredible Hulk Bruce Banner / Hulk Guionista (non acreditáu)[5]
2009 Leaves of Grass Bill Kincaid / Brady Kincaid
2009 Increíble pero falsu Policía
2009 Modern Family Izzy LaFontaine Serie de TV (1 episodiu)
2010 Stone Gerald 'Stone' Creeson
2012 Moonrise Kingdom Scout Master Ward
2012 The Bourne Legacy Eric Byer Antagonista
2014 The Grand Budapest Hotel Henckels
2014 Birdman Mike Shiner
2014 Motherless Brooklyn Lionel Essrog Direutor, productor y guionista
2016 Sausage Party Sammy Bagel Jr. (voz)

Direutor[editar | editar la fonte]

Guionista[editar | editar la fonte]

Productor[editar | editar la fonte]

Narrador[editar | editar la fonte]

Creitos musicales[editar | editar la fonte]

Smoochy 2002

  • My Stepdad's Not Mexen (He's Just Adjusting)
  • Smoochy's Methadone Song
  • Smoochy's Magic Jungle Theme
  • The Cookie Chant

Everyone Says I Love You 1996

  • Just You Just Me
  • My Baby Just Cares for Me
  • I'm Thru With Love

Premios y nominaciones[editar | editar la fonte]

Óscars[editar | editar la fonte]

Añu Categoría Película Resultancia
1996 Óscar al meyor actor de repartu Primal Fear Candidatu
1998 Óscar al meyor actor American History X Candidatu
2014 Óscar al meyor actor de repartu Birdman Nomáu
Añu Premiu Categoría Resultancia Película
2006 Independent Spirit Awards Meyor actor secundariu Nomáu The Painted Veil
2005 Satellite Awards Meyor Actor de repartu - Drama Nomáu Kingdom of Heaven
2004 Sant Jordi Awards Meyor actor estranxeru Ganador 25th Hour
2002 Obie Award Meyor funcionamientu por un actor nun off-Broadway play Ganador Burn This
2000 Satellite Awards Meyor Actor - Comedia/Musical Nomáu |rowspan="2" Keeping the Faith
Street Filme Festival, Milan Meyor película Ganador
MTV Movie Awards Meyor llucha Nomáu |rowspan="3" Fight Club
Online Filme Critics Society Awards Meyor actor Nomáu
2001 Blockbuster Entertainment Awards Meyor equipu d'acción (con Brad Pitt) Nomáu
1998 Satellite Awards Meyor Actor - Drama Ganador American History X
Southeastern Filme Critics Association Awards Meyor actor Ganador
Online Filme Critics Society Awards Meyor actor Nomáu
Chlotrudis Awards Meyor Actor Nomáu
Chicago Filme Critics Association Awards Meyor actor Nomáu
Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films Meyor actor Nomáu
1997 Southeastern Filme Critics Association Awards Meyor actor Ganador Primal Fear
Kansas City Filme Critics Circle Awards Meyor actor Ganador
MTV Movie Awards Best Villain Nomáu
Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films Meyor actor Nomáu
BAFTA Awards Meyor funcionamientu nun actor por papel principal Nomáu
Golden Globes Meyor funcionamientu nun actor por papel principal Ganador
Chicago Filme Critics Association Awards Actor más prometedor Ganador Primal Fear, The People vs. Larry Flynt y Everyone Says I Love You
Florida Filme Critics Circle Awards Meyor actor Ganador
1996 Boston Society of Filme Critics Awards Meyor actor Ganador
Los Angeles Filme Critics Association Awards Meyor actor Ganador
National Board of Review Meyor actor Ganador Everyone Says I Love You
Society of Texas Filme Critics Awards Meyor actor Ganador Primal Fear y The People vs. Larry Flynt

Salariu[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]