Subrahmanyan Chandrasekhar

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Subrahmanyan ChandrasekharPicto infobox character.png
Subrahmanyan Chandrasekhar.gif
Subrahmanyan Chandrasekhar
Vida
Nacimientu

Lahore19  d'ochobre de 1910

[1]
Nacionalidá Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Grupu étnicu tamiles (es) Traducir
Llingua materna Idioma tamil
Muerte

Chicago21  d'agostu de 1995

[1] (84 años)
Causa de la muerte paru cardiorrespiratoriu[2]
Familia
Casáu con Lalitha Doraiswamy (en) Traducir [3]
Familia
Estudios
Estudios Hindu Higher Secondary School (en) Traducir
Universidá de Cambridge 1933) doctor
Presidency College (en) Traducir
(1921 - 1930)
Trinity College (es) Traducir
(1930 - 1933)
Nivel d'estudios Doktor Nauk in Philosophy (en) Traducir
Tesis '
Direutor de tesis Ralph H. Fowler (es) Traducir
Arthur Stanley Eddington (es) Traducir
Direutor de tesis de Donald Edward Osterbrock (es) Traducir
Bimla Buti
Donat Wentzel
Jeremiah P. Ostriker (es) Traducir
Guido Münch
Steven Lawrence Detweiler (en) Traducir
Russell Kulsrud
Anne Barbara Underhill
John C. Miller (en) Traducir
Norman Ronald Lebovitz (en) Traducir
Morris L. Aizenman (en) Traducir
Yavuz Nutku
John L. Friedman (en) Traducir
Arthur Code
Merle Gold (en) Traducir
Surindar Kumar Trehan
Yousef Sobouti
Eberhart Jensen
H. Lawrence Helfer
Llingües falaes inglés[5]
Alumnu de Arthur Stanley Eddington (es) Traducir
Oficiu matemáticu, físicu, astrónomu, astrofísicuacadémicu
Emplegadores Trinity College (es) Traducir  (1933 -  1937)
Observatorio Yerkes (es) Traducir  (1937 -  1942)
Universidá de Chicago  (1942 -  1985)
Trabayos destacaos Límite de Chandrasekhar (es) Traducir
número de Chandrasekhar (es) Traducir
Schönberg–Chandrasekhar limit (en) Traducir
Chandrasekhar–Wentzel lemma (en) Traducir
Chandrasekhar's X- and Y-function (en) Traducir
Ecuación de Batchelor-Chandrasekhar (es) Traducir
Chandrasekhar's H-function (en) Traducir
Chandrasekhar–Fermi method (en) Traducir
Chandrasekhar–Page equations (en) Traducir
Chandrasekhar virial equations (en) Traducir
Chandrasekhar polarization (en) Traducir
Chandrasekhar-Kendall function (en) Traducir
Chandrasekhar potential energy tensor (en) Traducir
Chandrasekhar equation (en) Traducir
dynamical friction (en) Traducir
Chandrasekhar's white dwarf equation (en) Traducir
Premios
Nominaciones
Miembru de Royal Society
Real Academia de les Ciencies de Suecia
Academia de les Artes y les Ciencies d'Estaos Xuníos
Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos
Indian National Science Academy (en) Traducir
American Astronomical Society (es) Traducir[12]
Academia de les Ciencies de Baviera
TWAS (es) Traducir[13]
Creencies
Relixón ateísmu
Subrahmanyan Chandrasekhar signature.png
Cambiar los datos en Wikidata

Subrahmanyan Chandrasekhar (19  d'ochobre de 1910Lahore – 21  d'agostu de 1995Chicago) foi un físicu teóricu, astrofísicu y matemáticu estauxunidense d'orixe indiu.

Nació na ciudá de Lahore ―anguaño na República Islámica de Paquistán, pero hasta 1947 perteneciente a la entós India Británica―. Ganó'l Premiu Nobel de Física en 1983 compartíu con William Fowler polos sos estudios sobre los procesos importantes na estructura y evolución estelares. Graduóse na Universidá de Madrás y doctoróse na Universidá de Cambridge, anque trabayó na Universidá de Chicago dende 1937 hasta la so muerte en 1995.

Amás del Premiu Nobel, fuéron-y concedíes la Henry Norris Russell Lectureship de l'American Astronomical Society (1949), la Medaya Bruce de la Sociedá Astronómica del Pacíficu (1952), la Medaya d'oru de la Real Sociedá Astronómica (1953), la Medaya Henry Draper de l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos (1971) y la Medaya Copley de la Royal Society (1984).

En 1999, la NASA llamó nel so honor al terceru de los sos cuatro Grandes Observatorios, l'Observatoriu de rayos X Chandra. Inclusive un asteroide, el 1958 Chandra, débe-y el so nome.

Etimoloxía del so nome[editar | editar la fonte]

El so nome y apellíu ―que se pronuncia [subrajmánian chándra shékjar][14] son dos nomes del dios Shiva.

En idioma sánscritu, Subrahmanyan (सुब्रह्मण्य)[15] significa ‘el que ye favorable a los sacerdotes’, siendo el so: ‘bien’; y brahmanya: ‘amistosu colos brahmanes’.[16]

Chandrasekhar (चन्द्रशेखर)[17] significa ‘el que tien a la Lluna como la xoya cimera de la cabeza’; siendo Chandra: la Lluna (o'l dios de la Lluna);[18] y shékhar: la coroniella de la cabeza, una corona, una diadema, una corona de flores, el visu d'un monte, la parte más elevada, lo más formoso de daqué, el versu introductoriu d'un cantar (recurrente como estribillu).[19] Ye un nome del dios Shiva, que'l so iconografía amuésa-y con una media lluna sobre la cabeza.

Carrera científica[editar | editar la fonte]

En 1930, Chandrasekhar ingresó nel Trinity College de la Universidá de Cambridge, Inglaterra. Entós daquella lleó unu de los llibros d'Arthur Eddington, The Internal Constitution of Stars, que-y influyó fondamente. En dichu llibru, Eddington sostenía que les estrelles acababen les sos vides tresformaes n'oxetos pequeños del tamañu de la Tierra y conocíos como nanes blanques, n'escosando les sos fontes d'enerxía. Chandrasekhar incluyó nos sos cálculos efeutos de tipu cuánticu y Teoría de la relatividá relativistes, concluyendo que tan solo les estrelles de baxa masa podíen terminar les sos vides tal que Eddington plantegara. Los sos cálculos más ellaboraos amosaben que pa estrelles de masa cimero a 1,4 la masa del nuesu propiu Sol, estes, n'ausencia d'una fonte interna de calor, colapsar por debaxo del tamañu terrestre. Esta llende conozse como llende de Chandrasekhar. Los sos descubrimientos apuntaben a la formación d'estrelles de neutrones y furacos negros.

En 1937, Chandrasekhar aceptó un trabayu na Universidá de Chicago, onde permanecería mientres el restu de la so carrera científica. En Chicago, Chandrasekhar empecipió una nueva llinia de trabayu que remataría na publicación de la so obra The Principles of Stellar Dynamics (1942). Mientres la Segunda Guerra Mundial, Chandrasekhar collaboró con otros físicos de la Universidá de Chicago ―como Enrico Fermi― nel Proyeutu Manhattan. A empiezos de los años 1950, Chandrashekhar estudió refechamente'l tresporte radiactivu nel interior de les estrelles, pero'l so trabayu nesti campu referenciar en numberoses ocasiones pal estudiu del tresporte radiactivu d'enerxía en cualquier mediu (Radiative transfer). Más tarde, trabayaría nos efeutos del magnetismu sobre les galaxes, la so forma y evolución publicando otru clásicu: Hydrodynamics and Hydromagnetic Stability (1961).

Mientres la siguiente década intentó afayar cómo la rotación afecta la forma de los planetes, estrelles, galaxes y clústeres de galaxes. Nos años 1970, Chandrasekhar volvió esaminar el colapsu de les estrelles a la fin de la so vida. Esti trabayu concluyó cola publicación de la que quiciabes sía la so obra más famosa: The Mathematical Theory of Black Holes, publicada en 1983. Por estos trabayos recibió'l Premiu Nobel de Física en 1983, que compartió con William Fowler. El so últimu llibru foi Newton's Principia for the Common Reader.

Delles publicaciones[editar | editar la fonte]

  • Introduction to the Study of Stellar Structure, Dover Publications, 1958, 509 p. ISBN 0-486-60413-6
  • Principles of stellar dynamics, Dover Publications, 1963, 314 p.
  • Hydrodynamic and hydromagnetic stability, Clarendon Press, 1981, 652 p. ISBN 0-486-64071-X
  • Eddington, the most distinguished astrophysicist of his time, Cambridge University Press, 1983, 64 p. ISBN 0-521-25746-8
  • Truth and Beauty: Aesthetics and Motivations in Science, University of Chicago Press, 1987, 208 p. ASIN 0226100863
  • Stellar structure and stellar atmospheres}}, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 1, Univ. of Chicago Press, 1989, 515 p. ISBN 0-226-10089-8
  • Radiative transfer and negative ion of hydrogen, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 2, Univ. of Chicago Press, 1989, 622 p. ISBN 0-226-10092-8
  • Stochastic, statistical, and hydromagnetic problems in physics and astronomy, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 3, Univ. of Chicago Press, 1989, 642 p. ISBN 0226100944
  • Plasma physics, hydrodynamic and hydromagnetic stability, and applications of the tensor-virial theorem, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 4, Univ. of Chicago Press, 1989, 585 p. ISBN 0-226-10096-0
  • Relativistic astrophysics, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 5, Univ. of Chicago Press, 1990, 587 p. ISBN 0-226-10098-7
  • The mathematical theory of black holes and of colliding plane waves, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 6, Univ. of Chicago Press, 1991, 739 p. ISBN 0-226-10100-2
  • The non-radial oscillations of stars in xeneral relativity and other writings, obres escoyíes de S. Chandrasekar, v. 7, Univ. of Chicago Press, 1998, 294 p. ISBN 0-226-10104-5
  • Newton's Principia for the common reader, Clarendon Press, 2003, 593 p. ISBN 0-19-852675-X

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Biblioteca Nacional de Francia. «autoridaes BNF» (francés). Consultáu'l 10 ochobre 2015.
  2. URL de la referencia: https://elpais.com/diario/1995/08/24/agenda/809215201_850215.html.
  3. 3,0 3,1 3,2 Afirmao en: MacTutor History of Mathematics archive.
  4. «Google Doodle celebrates birthday of S. Chandrasekhar» (19 ochobre 2017).
  5. Biblioteca Nacional de Francia. «autoridaes BNF» (francés). Consultáu'l 10 ochobre 2015.
  6. URL de la referencia: https://doi.org/10.1098/rsbm.1996.0006. Páxina: 81.
  7. «Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics». American Physical Society. Consultáu'l 6 ochobre 2018.
  8. «Schmidt, Friedman, Cousteau, 8 Others Receive Honoraries at Commencement». The Harvard Crimson. 7 xunu 1979. 
  9. «The Nobel Prize in Physics 1983».
  10. «Award winners : Copley Medal» (inglés). Royal Society. Consultáu'l 30 avientu 2018.
  11. 11,0 11,1 URL de la referencia: http://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=10748.
  12. Afirmao en: NNDB. Llingua de la obra o nome: inglés.
  13. URL de la referencia: https://twas.org/directory/chandrasekhar-subrahmanyan.
  14. El fonema «kh» nun se pronuncia [j] (como n'árabe), sinón [kj].
  15. Vease la entrada - brahmaṇyá, que s'atopa na metá de la segunda columna de la páx. 1229 nel Sanskrit-English Dictionary del sanscritólogo británicu Monier Monier-Williams (1819-1899). Oxford (Reinu Xuníu): Clarendon Press, 1899.
  16. Vease la entrada 2. Brahmaṇyá, que s'atopa nel renglón 25 de la primer columna de la páx. 741 nel Sanskrit-English Dictionary de Monier Monier-Williams. Oxford (Reinu Xuníu): Clarendon Press, 1899.
  17. Vease la entrada śy-khara, que s'atopa nel renglón 27 de la tercer columna de la páx. 387 nel Sanskrit-English Dictionary de Monier Monier-Williams. Oxford (Reinu Xuníu): Clarendon Press, 1899.
  18. Vease la entrada Candrá, que s'atopa nel renglón 24 de la tercer columna de la páx. 386 nel Sanskrit-English Dictionary de Monier Monier-Williams. Oxford (Reinu Xuníu): Clarendon Press, 1899.
  19. Vease la entrada शेखर śekhara, que s'atopa nel renglón 21 de la segunda columna de la páx. 1088 nel Sanskrit-English Dictionary de Monier Monier-Williams. Oxford (Reinu Xuníu): Clarendon Press, 1899.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]