Sombreru

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Sombreru tipu jipijapa.
Sombreru d'Antonia.

Un sombreru ye una prienda de vistir que s'utiliza específicamente pa cubrir la cabeza, yá sía del sol, el fríu o inclusive marcar el estatus social del portador. El términu sombreru modificóse, convirtiéndolo nun términu específicu pa designar al accesoriu que tien una nala alredor de la copa.

Hestoria y oríxenes[editar | editar la fonte]

Los primeros sombreros tienen los sos oríxenes nos imperios antiguos, nel Antiguu Exiptu yá s'utilizaben diversos tipos de tocaos, pero unu de los más- reconocíos antecedentes del sombreru foi'l gorru frigio, un sombreru d'orixe frigio que foi utilizáu polos griegos pa simbolizar que tou aquel que lo portara yera un esclavu al que se-y otorgara la so llibertá. En Grecia tamién surdieron el Pilleus y el Petasus, siendo'l petasus el primer sombreru que tenía nala.[1]

El sombreru surde como una necesidá pa protexese del sol y l'agua, principalmente ente la comunidá productora. Los primeros sombreros yeren fabricaos principalmente de fieltru y de llana. Los sombreros de los antiguos yeren xeneralmente blancos como lo reparamos en munchos vasos pintaos que nos queden de l'antigüedá. Sófocles fai apaecer a Ismena la más nueva de les fíes de Edipo afatada con unu d'estos sombreros cuando escapándose de Tebas foi a Atenes a xuntase col so padre.

En tiempos de Carlos VI de Francia empezaron a usase sombreros nel campu. Nel de Carlos VIII introducióse'l so usu nes ciudaes pero tan solo en tiempu d'agua. Nel reináu de Lluis XI yá se xeneralizaren más y llevábense en tou tiempu estendiéndose'l so usu a les naciones vecines. Consta que Carlos IV de Francia llevaba sombreru de castor al faer la so entrada en Ruan en 1494. Esti sombreru taba forráu de terciopelu carmesí y llevaba nel remate una borla de filo d'oru.

Los grandes empezaron depués a usalos guarníos de plumes, gordones y otros adornos mientres el cleru y la plebe siguíen llevando capiyes o capirotes. Más palantre, l'usu del sombreru foi xeneralizándose variando la forma según la dómina. A principios del sieglu XX usábase comúnmente en tol mundu civilizáu.[2] El so usu atópase en retrocesu dende entós.


Partes[editar | editar la fonte]

Un sombreru puede constar o non de los siguientes elementos.[3]

  • Corona o Copa: Ye la parte cimera del sombreru que s'afai a la forma del craniu, llindando la so circunferencia. Ésta puede tener distintes formes, regularmente redonda, cónica o truncada.
  • Cantu o Nala: Ye la parte del sombreru que consta d'una superficie que percuerre la circunferencia del sombreru, cumple la función de protexer al usuariu de los rayos solares. El términu nala tamién ye aplicáu a la parte llateral de dellos sombreros como'l chullo y el ushanka, que tien la finalidá de protexer o cubrir les oreyes del fríu.
  • Banda nidia: Ye la parte interna del sombreru, regularmente fecha de materiales bien nidios qu'entra en contactu directu col craniu del usuariu y que tien la finalidá d'afaer correchamente'l sombreru a la cabeza y detener el sudu.
  • Banda del sombreru, Toquía o Petrina: Ye la cinta o adornu que s'asitia alredor de la copa, ente la corona y el cantu. Sirve pa da-y forma al sombreru o como simple ornatu.
  • Visera o Nala frontera: Ye la superficie frontera de ciertos tipos de sombreros que sirve pa bloquiar los rayos solares. Ye frecuentemente atopada como un elementu común en gorres militares y les populares gorres de béisbol.
  • Barbiquejo Cinta pa suxetar el sombreru al cazu, especialmente pa los sombreros de trabayu y militares.

Tipos[editar | editar la fonte]

Ver tamién: Gorra #Tipo
Imaxe Nome Descripción


Akubra-style hat.jpg Akubra Una variante australiana del chambergo tradicional, utilizáu pa protexese de los rayos solares. Usualmente iguáu en fieltru y con una nala grande.
Detail from a painting of Napoleon.jpg Bicornio Un sombreru antiguu que consta d'un cantu dobláu, utilizáu poles fuerces armaes d'Estaos Xuníos y Francia nel sieglu XVIII. Acomuñáu con Napoleón Bonaparte.
Bill haywood headshot side.jpg Bombín Un tipu de sombreru clásicu confecciónado en fieltru que se compon d'una nala estrecha y una corona redonda. Popular ente'l sieglu XIX y los primeros años del sieglu XX.
Tigerstripehat.JPG Boonie Un sombreru de tela d'algodón que se compon d'un cantu ampliu que protexe al portaos de los rayos solares. Variante moderna del chambergo, utilizada como parte del uniforme militar de campu de delles fuerces armaes de distintos países.
1800s Boss of the plains 5.jpg Boss of the Plains Un sombreru diseñáu por John Batterson Stetson p'aguantar tou tipu de clima. Sombreru fabricáu nel periodu del Selvaxe Oeste n'Estaos Xuníos.
Bucket hat line drawing.svg Un

sombreru fabricáu en tela d'algodón que tien un cantu colgante que cai frente a la cara. Utilizáu popularmente pa protexese del sol mientres la práctica de la pesca. Ye'l que solía usar el personaxe Don Ramón en El Chavo del Ocho.

Kreissäge2.JPG Canotier Un sombreru fabricáu en paya con corona plana. Acomuñáu colos gondoleros de Venecia.
PilgrimsHat.jpg Capotain Un sombreru con corona en forma de conu truncáu que usualmente contenía una petrina alredor de la base de la corona. El capotain formaba parte de la vestimienta del sieglu XVI y XVII; ye frecuentemente acomuñáu colos pilgrims de les congregaciones relixoses na conquista d'Estaos Xuníos.
Caballero del chambergo Nicolas de Villacis.JPG Chambergo Un sombreru de fieltru o tela utilizáu ente los sieglos XVII y XIX. Constaba d'un cantu ampliu diseñáu pa cubrir al portador de los rayos solares.
Huasos.jpg Chupalla Un sombreru tradicional de Chile comúnmente utilizáu por ganaderos y caballeros.
YellowHardHat.jpg Deerstalker Un sombreru a prueba de clima utilizáu pa la práctica de la caza. Popularmente identificáu como'l sombreru del personaxe Sherlock Holmes.
A fedora hat, made by Borsalino.jpg Fedora Un sombreru masculín de fieltru con corona pinchada y con una cinta alredor de la base de la corona, formaba parte de la vestimienta avezada masculina mientres la primer metá del sieglu XX
Korea-gat-01.jpg Gat () Un sombreru de cantu ampliu utilizáu tradicionalmente por homes en Coria.
Hardee Hat.jpg Hardee Hat Un sombreru utilizáu pa identificar a les tropes del Exércitu de la Unión na Guerra de Secesión.
Robert Ewing 1914.jpg Homburg Un sombreru masculín formal confecciónado en fieltru, bien similar a un fedora.
Jaapi.jpg Jaapi Un sombreru grande tradicional en Assam, India. Usualmente ye fabricáu en paya y afatáu con llistones y lentejuelas.
Benedykt XVI (2010-10-17) 4.jpg Mitra Indumentaria utilizada por clérigos de la Ilesia católica, la Ilesia ortodoxa y la Comunión Anglicana.
Enrique ponce.jpg Montera Un sombreru tradicional texíu en como parte de la indumentaria tradicional de la Península Ibérica. Acomuñáu colos prauticantes profesionales de la tauromaquia.
Aodai-nonla-crop.jpg Nón lá o 斗笠 Un sombreru de paya en forma cónica tradicional en Asia, principalmente en China, Xapón, Vietnam, Coria y Indonesia. El sombreru caltiense xuntáu a la cabeza con una banda de seda que se suxetar per debaxo del quexal.
Porkpie.jpg Porkpie Un sombreru d'Antonia o fieltru de cantu estrechu y corona plana.
Mary Bomar.jpg Un

sombreru de nala amplia fabricáu n'Antonia o fieltru que ye utilizáu pa estremar a dellos miembros del exércitu de dellos países. El sombreru de campaña identificar por tener cuatro alteraciones curves na corona. Utilizáu anguaño polos miembros de la Policía montada del Canadá, les fuerces armaes d'Estaos Xuníos, los líderes de los Boy Scouts d'América y los guardabosques de los parques nacionales d'Estaos Xuníos.

Vilmabanky.jpg Sombreru cloché Un sombreru femenín en forma de campana, paecíu a un sombreru de pesca que yera frecuentemente utilizáu poles flappers na Yera del Jazz na década de los años 20.
Austin Lane Crothers, photograph of head with top hat.jpg Sombreru de copa alta Un sombreru cofeccionado en fieltru, seda o piel, que se compon d'una corona cilíndrica y un cantu semi-curvu. Popular na moda masculina ente los sieglos XVIII y XX.
Sombrero-cordobes.jpg Sombreru cordobés Un sombreru tradicional de Córdoba, España.
Sombreros.JPG Sombreru de charru Un sombreru tradicional mexicanu de cantu ampliu. Acomuñáu cola charrería.
PanamaHatHarryTruman.jpg jipijapa Un sombreru tradicional iguáu nes llocalidaes de Montecristi y Jipijapa de la provincia de Manabí na República del Ecuador con fueyes trenzadas de palma, la confección tamién s'estiende a la provincia de Azuay nes llocalidaes de Sigsig, Gualaceo y Cuenca.
110px Sombrero panza de pollín Un sombreru tradicional arxentín utilizáu polos gauchos.
S- vueltiao.jpg Sombreru vueltiao Un sombreru tradicional de Colombia.
StetsonHatFortHoodArmy.jpg Stetson, sombreru vaqueru, sombreru texano, occidental o norteño Un sombreo de copa pinchada y cantu semi curvu. Utilizáu poles sección rurales del sur d'Estaos Xuníos y el norte de Méxicu.
PikiWiki Israel 3243 Ein Hahoresh.jpg Tembel (כובע טמבל) Un sombreru utilizáu como símbolu de les Fuerces de Defensa d'Israel.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. A Brief History of Hats Hats UK
  2. Hestoria: del diccionariu enciclopédicu popular ilustráu Salvat (1906-1914), que s'atopa nel dominiu públicu.
  3. sombreros/ Partes de los sombreros Sombreros.us


Sombrero