Plotino

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Plotino
Plotinos.jpg
Vida
Nacimientu Asiut Traducir205 [[(Gregorianu)]]
Nacionalidá Antigua Roma
Fallecimientu

Minturno Traducir270 [[(Gregorianu)]]

(64/65 años)
Estudios
Llingües Llatín
Alumnu/a de Amonio Saccas Traducir
Profesor/a de Porfirio Traducir
Cassius Longinus Traducir
Oficiu
Oficiu filósofu
Cambiar los datos en Wikidata

Plotino (en griegu, Πλωτίνος; en llatín, Plotinus; 205-270) foi un filósofu griegu neoplatónicu, autor de les Enéadas (Ἐννεάδες; en llatín, Enneades).

Biografía y obra[editar | editar la fonte]

Anque Eunapio sostenga que nació en Licón y Suidas asegure qu'en Licópolis, nun se conoz con certidume'l so llugar de nacencia.[1] Natural de la provincia romana Exiptu, nació escontra 203 o 204 d.C. En 232 entró nel círculu de Amonio Saccas (o Sakkas) en Alexandría, de quien tamién fueron discípulos Oríxenes (el paganu),[2] Longino y Erenio. Embarcar en 242 na espedición bélica del emperador Gordianu III a Persia col propósitu de conocer la filosofía persa. Fracasada la espedición y asesináu l'emperador, llogró dificultosamente abelugase en Antioquía. Abrió en Roma una escuela (246) onde goció bien llueu del favor de los más conspicuos personaxes de la corte, incluyendo al emperador Galieno y la so esposa Cornelia Salonina.

Solía recoyer na so casa a neños güérfanos y faía-yos les vegaes de tutor y, anque personalmente llevaba una vida bien ascética, yera de calter duce y candial.[1] Yera vexetarianu, nun se casó nin se dexó retratar "pa nun dar llugar a una solombra d'otra solombra"[ensin referencies]. Atribuyéronse-y dotes místiques de visionariu. El so discípulu Porfirio, autor de la so biografía Vida de Plotino y de la sistematización y publicación de la so obra central Enéadas, refier que nos seis años que tuvo con él, Plotino llegó a aunise y allegarse col Dios omnitranscendente» hasta cuatro veces.[3]

Dende'l 254 empieza a poner les sos obres por escritu. Los sos trataos son en total 54 y tán ordenaos en seis libro de nueve capítulo, resultáu de lo cual reciben el nome de Enéadas. Considérase como unu de los Trataos más sólidos de l'Antigüedá, al pie de los de Platón y los de Aristóteles. Morrió aquexáu d'una doliosa enfermedá (llepra) nel 270 d.C. a los 66 años, en Campania.

Definíu como Neoplatónicu místicu, Plotino realiza una nueva fundamentación de la metafísica clásica, tomando caminos más amestaos a la mística de raigón pitagórica y platónica que al camín siguíu por Aristóteles.

Habría que partir de la idea de que la filosofía de Plotino ye una suerte de Cosmogonía xunida a una Física. La forma teórica qu'asume'l so discursu ye la metafísica. Nesi sentíu ye herederu de Aristóteles, pero sobremanera de Platón.

Doctrina[editar | editar la fonte]

La propuesta central de Plotino consiste n'afirmar qu'esiste una realidá que funda cualesquier otra esistencia: lo Unu. D'un actu de procesión, dalgunos opten por emanación, surde'l nous y el alma. En realidá, el principiu básicu ye solamente lo Unu, ente que les otres dos hipóstasis y el restu de realidaes son derivaes.

Falar de hipóstasis ye una atribución que fai Porfirio, discípulu de Plotino, al pensamientu del so maestru, una y bones el términu hipóstasis nun s'atopa nel testu de les Enéadas.[4]

Lo Unu de la teoría de Plotino ye indescribible, yá que ye la unidá, lo más grande, hasta tal puntu que dacuando-y denomina'l mesmu autor como Dios, únicu, infinitu. Plotino antes de querer correxir, prefier guardar silenciu que dicir daqué. Una actitú claramente mística. Como principiu y última realidá, esta absoluta trescendencia fai que nun esistan términos pa referila. Trátase entós de la Unidá que funda la esistencia de toles coses. Ye ési'l centru de tola so doctrina. L'Unu ta más allá del Ser y, poro, nun hai nenguna definición que describa positivamente al Unu y opta pela vía negativa. Refuga'l so comprensión porque la considera imposible según la modalidá humana de conocer.

La siguiente realidá o hipóstasis ye'l nous. Nun hai una traducción fayadizo pero dalgunu autores identificar con espíritu, ente qu'otros prefieren falar d'Intelixencia, mas esta vegada non con un sentíu místicu sinón intelectual. Na esplicación del "nous" Plotino parte de la semeyanza ente'l Sol y la Lluz. L'Unu sería como'l Sol y la Lluz como'l nous. La función del nous como lluz ye la de que l'Unu pueda trate a sigo mesmu, pero como ye imaxe del Unu, ye la puerta pola que nós podemos ver al Unu. Plotino afirma qu'el nous ye observable a cencielles aplicando les nueses mentes en direición opuesta a los nuesos sentíos.

Esti conceutu ta tomáu de la noción de dialéctica de La República onde un procesu similar dizse que conduz a la visión de la forma del Bien, non del Bien mesmu.

El "nous" puédese, y bien probablemente débese, entender como "la intelixencia pura". El "nous" vien de "lo uno" non a voluntá porque "lo uno" ye "más que perfectu" que nun puede tener voluntá, ta muncho más allá; y tou lo que vien de "lo uno" ye una especie de "esparnase", nel actu de faese a sigo mesmu que ye "lo uno"; por tantu l'analoxía del sol y la lluz tienen d'entendese como una mera imaxe pa dar una idea de como "emana la lluz" del sol; resulta más ilustrativu pensar "l'esplegue d'un círculu a partir del so centru".

La tercer realidá o hipóstasis ye'l alma la cual ye de naturaleza doble. Nun estremu ta amestada al nous y tira d'él. Nel otru estremu acomuñar col mundu de los sentíos, del cual ye creadora (o, meyor, plasmadora). Por tanto Plotino considera a la Naturaleza como la resultancia d'una procesión que va "escontra baxo" dende l'alma.

Sobre la inmortalidá, Plotino adopta'l criteriu espuestu nel Fedón. L'alma del home ye una esencia, y como tal ye inmortal, pero afirma que tiende a fundise col nous y por consiguiente pierde la so personalidá.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Copleston, Frederick Charles (1974) Hestoria de la filosofía, Volume 1 / traducción de José Manuel García de la Mora, Editorial Ariel.
  2. (1982) Vida de Plotino. Editorial Gredos, 133, nota pie de páxina n° 20. ISBN 84-249-0860-0. «Oríxenes ye'l platónicu, non el cristianu (cf. K. O. WEBER, Origenes der Neuplatoniker, Munich, 1962).»
  3. (1982) Vida de Plotino. Editorial Gredos, 163, § 23, 15. ISBN 84-249-0860-0. «Yo, Porfirio, que toi nel añu sexagesimoctavo de la mio vida, declaro habeme allegáu a esi Dios y aunime con él una sola vegada. Con éses, Plotino «vio asomar la meta yá cercana»; porque para él el fin y la meta consistíen n'aunise col Dios omnitranscendente y en allegarse a él. Cuatro veces, mientres tuvi yo con él, algamó esta meta por cuenta de una actividá inefable.»
  4. Gatti, M., Pensara l'Unu. Studi sulla filosofia neoplatonica y sulla storia dei suoi influssi / traduzione di Beierwaltes W, B.W., Denken deas Einen. Studien zum Neuplatonismus und dessen Wirkungsgeschichte, Vita y Pensiero, Bilanu 1992.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Sobre Plotino

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]





Plotino