Copa d'Oru de la Concacaf

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Copa d'Oru de la Concacaf
Soccerball current event.svg XV Edición (2019)
CONCACAF - Gold Cup.svg
Datos xenerales
Datos estadísticos
Participantes 12 seleiciones (Afiliaes CONCACAF)
Bandera de Méxicu Méxicu (10)
Bandera de Estaos Xuníos d'América Landon Donovan (18)
Bandera de Estaos Xuníos d'América Landon Donovan (34)
Cronoloxía
Copa de Concacaf (1963-1989) Copa d'Oru de la Concacaf (1991-Act.)
[ Sitiu oficial]
[editar datos en Wikidata]

La Copa Oru de la CONCACAF, más conocida como Copa Oru, ye'l tornio internacional de seleiciones nacionales de fútbol más importante de Norteamérica, Centroamérica y el Caribe, entamáu pola Concacaf cada dos años. Nel so edición inaugural, el tornéu tenía'l nome de Copa de Naciones de Concacaf o Campeonatu de Concacaf, y recibió la so denominación actual en 1991. Reemplazó a la Copa CCCF (entamada solo pa países de Centroamérica y les Islles del Caribe) y a la Copa NAFC (entamada solo pa países de Norteamérica y Cuba nun primer tiempu). El tornéu CONCACAF foi realizáu hasta 1989, anque ente 1973 y 1989 foi acopláu a la ronda final de les Clasificación de Concacaf pa la Copa Mundial de Fútbol eliminatoriu de la CONCACAF que'l so campeón yera consideráu'l Campeón de la CONCACAF.

La Copa Oro de la CONCACAF, incluyendo la Copa CONCACAF, foi realizada en 24 ocasiones, nes que siete países alzaron la copa: Méxicu ye l'equipu más esitosu, con diez victories; Estaos Xuníos sígue-y con seis trofeos; Costa Rica con trés conquistes; Canadá ganar dos veces, en cuantes que Guatemala, Haití y Hondures tituláronse campeones una sola ocasión. El tornéu presenta un fuerte dominiu de los equipos norteamericanos y centroamericanos: los primeres ganaron el títulu en 17 ocasiones, ente que los centroamericanos ganar 5 ocasiones; y solo un equipu de la rexón del Caribe ganó'l títulu: Haití.

A partir de 1991, la CONCACAF decidió dixebrar el tornéu continental de les instancies finales de la eliminatoria, dando pasu a l'actual versión del certame, la Copa d'Oru, que la so primer edición tuvo llugar nos Estaos Xuníos esi mesmu añu. El tornéu realizóse, nos Estaos Xuníos, sacante trés causes, en dos causes (1993 y 2003) en que foi entamáu xuntu con Méxicu, y una ocasión (2015) en que foi entamáu xuntu con Canadá. Hasta 1993 participaben solu ocho países, cupió que foi aumentáu a nueve pal eventu de 1996, a diez en 1998 y dende l'añu 2000 participen doce países, escoyíos al traviés d'un sistema de clasificatorias. El tornéu tamién tuvo países convidaos de distintes confederaciones, como la Conmebol, CAF y AFC sicasí la Concacaf decidió qu'a partir de 2007 el tornéu fuera esclusivu pa países pertenecientes a la confederación.

El certame sirve como vía de clasificación a la Copa FIFA Confederación. Dende 1991 hasta 2011 el campeón de la edición antecesora al tornéu clasificaba directamente. A partir de la ediciones de 2013 y 2015, el campeones de cada edición (una apostada un añu antes y otra un añu dempués del Mundial) apuesten un partíu extra denomináu Copa CONCACAF, el vencedor del partíu clasifica, en casu de qu'un equipu resulte vencedor de dambes copes, clasifica directamente a Acopar Confederaciones.

Historia[editar | editar la fonte]

Copa Concacaf (1963-1989)[editar | editar la fonte]

En 1961 la Confederación Centroamericana y del Caribe de Fútbol (CCCF) y la North American Football Confederation (NAFC) unificar p'allugar a toles federaciones de la rexón nuna sola entidá confederativa: la Confederación de Fútbol Asociación del Norte, Centroamérica y el Caribe (CONCACAF). Dos años dempués diose entamu a la Copa de Naciones de Concacaf en El Salvador,[1] el primer tornéu oficial de seleiciones de la naciente confederación, el primer campeón históricu foi Costa Rica.[2] La Selección de Méxicu xunir al palmarés en ganando la edición de 1965.[3] Les seleiciones centroamericanes Costa Rica y Guatemala tuvieron la so meyor dómina al conquistar el Campeonatu de 1967 y 1969, respeutivamente.[4][5] Darréu Méxicu llograría la so segunda copa en 1971.[6]

A partir de 1973 el tornéu sirvió como clasificatorio al Copa Mundial de la FIFA: el anfitrión d'esi añu, Haití, aportó por primer y única vegada a un mundial, el d'Alemaña Federal 1974, al ganar el tornéu.[7] Plantía:Self llogró la clasificación a Arxentina 1978 siendo local en 1977.[8]

El campeón de 1981 foi'l anfitrión Hondures que ganó'l derechu d'asistir a la Copa Mundial de Fútbol de 1982 per primer vegada na so hestoria.[9] A razón de que los torneos yeren apoderaos polos anfitriones, en 1985 y 1989 nun hubo una see fixa y el ganador del tornéu eliminatoriu pa la Copa Mundial de Fútbol foi coronáu de nuevu'l campeón de la Concacaf. Canadá y Costa Rica fueron el campeones de 1985 y 1989, respeutivamente, pero ensin llevantar troféu.[10][11] Finalmente, la Copa de Naciones de Concacaf foi reemplazada pola Copa d'Oru de la Concacaf en 1991.

Instauración de la Copa d'Oru de la Concacaf[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Copa d'Oru de la Concacaf 1991

En 1990, la Concacaf decidió anovar el tornéu y pallo restablecer el formatu de sedes fixes y el nome de dicha competición camudaría a «CONCACAF Gold Cup», Copa d'Oru de la CONCACAF n'español. A partir de 1991, l'eventu sería allugáu cada dos años por esta confederación, especialmente en Estaos Xuníos. El formatu caltendríase costantemente con una primer ronda de grupos, pero la ronda final variaría ente una nueva fase grupal o un sistema d'eliminación directa hasta llograr al campeón.

La primer edición del nuevu certame celebrar n'Estaos Xuníos, cola novedá de que dende aquella competición el campeón apostaría la «Acopa Rei Fahd», —antecesora homóloga d'Acopar Confederaciones—, que tuvo la so primer edición n'Arabia Saudita 1992. Estaos Xuníos en venciendo a Méxicu na semifinal naquella ocasión clasificó a la final, onde llogró llograr el so primer títulu oficial ante Hondures (quien venciera a Costa Rica), depués d'empatar 0:0 en tiempu regular y resultar vencedor por 4:3 en penales. Ente que Méxicu venció 2:0 a Costa Rica nel partíu pol tercer llugar. El mediocampista mexicanu Benjamín Galindo foi'l máximu artilleru del certame con cuatro anotaciones.[12]

El tricampeonato de Méxicu[editar | editar la fonte]

En 1993, Estaos Xuníos y Méxicu fueron los países anfitriones del certame, dambos escoyíos enfrentar na final que tuvo como see'l Estadiu Azteca, la selección mexicana llogró de forma contundente'l so cuartu títulu continental de manera invicta dempués de 16 años ensin consiguilo con un marcador de 4:0 sobre los norteamericanos, naquella ocasión Méxicu impunxo'l récor de la mayor cantidá de goles marcaos nuna sola edición con 28 anotaciones, amás cuntó con Luis Roberto Alves como goliador con 11 tantos, tamién imponiendo récor de goles d'un futbolista nun mesmu tornéu.[13]

Pa la edición de 1996, aumentó'l númberu d'equipos a nueve, amás nesa edición Brasil, que foi convidáu pola organización a participar llogró'l subcampeonato en ganando 1:0 a Estaos Xuníos en semifinales y cayer nel partíu decisivu ante Méxicu (quien ganó a Guatemala na antoxana de la final) por 2:0 con goles de Cuauhtémoc Blanco. Naquella ocasión Méxicu convertir nel primera escoyíu bicampeón de la confederación y clasificó pa la Copa FIFA Confederación 1997.[14]

Na edición de 1998, nuevamente amontóse'l númberu d'equipos a diez, y per segunda ocasión Brasil actuó como convidáu na competición. Per segunda ocasión dende 1993, Estaos Xuníos y Méxicu enfrentar na final, Méxicu consagróse tricampeón de Concacaf con Luis Hernández como figura anotando l'únicu del partíu, Méxicu llogró'l so sestu títulu continental y el so tercer campeonatu consecutivu, al rematar el sieglu XX la seleición de Méxicu impunxo una dinastía qu'apoderó'l certame mientres la década de 1990.[15]

Sieglu XXI[editar | editar la fonte]

La hexemonía de Méxicu mientres la primer década de la Copa remató nel añu 2000, naquella ocasión apostar un total de doce equipo, trés d'ellos fueron selectivos invitaos: Colombia, Corea del Sur y Perú. La seleiciones d'Estaos Xuníos y Méxicu presentar con planteles suplentes per primer vegada pa la copa, la seleición de Canadá foi la gran sorpresa n'esaniciando a Méxicu y a Trinidá y Tobago nesi orde, y la clasificada pa la final Colombia ganó a Estaos Xuníos y a Perú. Na final Canadá alzó la copa con un trunfu por 2:0 a los suramericanos con goles de deVos y de Carlo Corazzin. El canadiense Carlo Corazzin foi'l goliador con cuatro tantos.[16]

Dos años dempués, el tornéu celebróse cinco meses antes de la Copa Mundial de la FIFA de 2002, Ecuador y Corea del Sur conformaron la llista d'invitaos. Depués de les sos destacaes participaciones na eliminatoria y na Copa América de 2001, Costa Rica llucía como la favorita pa resultar vencedora. La seleición norteamericana» cola nueva promesa Landon Donovan avanzó a la final, como antecedente venciendo 4:0 a El Salvador y en penales a Canadá, ente que Costa Rica trunfaron 2:1 en tiempos extra ante Haití y ante Corea del Sur por 3:1. Los norteamericanos llograron la so segunda acopa oru, ganando por 2:0 con anotaciones de Josh Wolff y Jeff Agoos, ante un ríxidu cuadru costarricense. Amás como segunda distinción, Brian McBride con cuatro tantos convertir nel goliador del certame.[17]

L'añu siguiente el tornéu de 2003, per segunda vegada Estaos Xuníos compartió la organización de la competencia con Méxicu; incluyíos Colombia y Brasil como convidaos. Tal como asocedió en 1996, Méxicu y Brasil apostáronse'l títulu, Méxicu esanició a Xamaica por 5:0 y a Costa Rica 2:0, per otra parte Brasil dexó nel camín a los cafeteros por 2:0 y a Estaos Xuníos por 2:1. La final per segunda ocasión apostar nel estadiu Azteca, nuna final bien pareya, los equipos empataron ensin goles, forzando a apostar tiempos extra, onde un gol d'oru de Daniel Osorno dio-y a los «azteques» la cuarta acopa oru y el séptimu títulu de la área. El costarricense Walter Centeno y l'estauxunidense Landon Donovan con cuatro goles terminaron como los máximos romperredes.[18]

En 2005, Estaos Xuníos llogró la so segunda conquista al vencer 3:1 en penales a Panamá tres empate de 0:0, antes consiguiendo victories de 3:1 ante Xamaica y 2:1 sobre Honduras. Pa 2007, los Estaos Xuníos defendieron con ésitu'l títulu venciendo 2:1 a Panamá y Canadá con anterioridá y finalmente vencer a Méxicu na final por 2:1 en Chicago con goles de Landon Donovan y Feilhaber.[19][20]

Na Copa d'Oru 2009, Méxicu llogró conquistar el títulu dempués de vencer a los Estaos Xuníos por un marcador de 5:0. Ente que 2011, Méxicu llogró'l so bicampeonato ganando 4:2 per segunda ocasión consectuiva a los Estaos Xuníos na final en Pasadena.[21][22]

Na edición de 2013, ocho años dempués repitióse la final de 2005, Estaos Xuníos nuevamente ganó na final a Panamá, con gol de Shea. Pa 2015, celebráu n'Estaos Xuníos y Canadá, Méxicu llogró la so décima conquista a cuenta de Plantía:Self por 3:1 con goles d'Andrés Guardado, José Manuel Corona y Oribe Peralta. Los dos campeones vixentes apostaron el boletu pa Acopar FIFA Confederación 2017, el 10 d'ochobre nel Rose Bowl de Pasadena, Méxicu consiguió'l cupu na prórroga con una victoria de 3:2.[23][24]

Sistema de clasificación[editar | editar la fonte]

Seleiciones participantes[editar | editar la fonte]

Mapa de ganadores de la Copa d'Oru de la CONCACAF.

Tocantes a Acopar Oru refierse, 24 equipos distintos participaron a lo llargo de la so hestoria (26 contabilizando la Copa Concacaf). De toos estos equipos, solu siete llegaron a la final del tornéu considerando que dende 1991 apuéstase un partíu de final y trés algamaron la victoria. Curiosamente los trés equipos norteamericanos, Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu.

Contabilizando l'antiguu formatu (Copa Concacaf), Méxicu ye l'equipu más esitosu, al algamar diez campeonato, siguíu por Estaos Xuníos con cinco y Costa Rica con trés. En términos estadísticos, Méxicu ye l'equipu con más victories, siguíu per Estaos Xuníos y Costa Rica.

Méxicu y Estaos Xuníos son, amás, los únicos equipos que ganaron torneos consecutivamente: Méxicu llogró trés consecutivos en 1993, 1996 y 1998; y en 2009 y 2011, ente que los estauxunidenses llograron dos en 2005 y 2007. Dambos equipos enfrentáronse en cinco finales (1993, 1998, 2007, 2009 y 2011), en cuatro salió victoriosu Méxicu y los estauxunidenses en 2007. La final de 1998, amás, foi la primera en que se coronó a un tricampeón.[25]

De los siete equipos campeonos, toos sacante El Salvador, Guatemala y Trinidá y Tobago, fueron campeones siquier una vegada cuando'l tornéu foi entamáu na so casa.

Tocantes a les participaciones dende 1963, Méxicu cunta con ventiún guardes de los ventitrés eventos entamaos. Tocantes a les participaciones na Copa d'Oru, Estaos Xuníos y Méxicu son los únicos equipos presentes en tolos eventos, sígen-y Costa Rica y Honduras con 12 participaciones.

Palmarés[editar | editar la fonte]

Copa CONCACAF
Añu !width=15%|See |width=1%

rowspan=11 bgcolor=ffffff|


Campeón
Final
Resultancia !width=15%|
Subcampeón

Tercer llugar

Resultancia !width=15%|
Cuartu llugar
1963
Detalle
Bandera d'El Salvador
El Salvador
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera d'El Salvador
El Salvador
Bandera de les Antilles Neerlandeses


Antilles Neerlandeses

Lig. Bandera de Hondures
Hondures
1965
Detalle
Bandera de Guatemala
Guatemala
Bandera de Méxicu
Méxicu
Lig. Bandera de Guatemala
Guatemala
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera d'El Salvador
El Salvador
1967
Detalle
Bandera de Hondures
Hondures
Bandera de Guatemala
Guatemala
Lig. Bandera de Méxicu
Méxicu
Bandera de Hondures
Hondures
Lig. Bandera de Trinidá y Tobagu
Trinidá y Tobagu
1969
Detalle
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera de Guatemala
Guatemala
Bandera de les Antilles Neerlandeses


Antilles Neerlandeses

Lig. Bandera de Méxicu
Méxicu
1971
Detalle
Bandera de Trinidá y Tobagu
Trinidá y Tobagu
Bandera de Méxicu
Méxicu
Lig. Bandera d'Haití
Haití
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera de Cuba
Cuba
1973
Detalle
Bandera d'Haití
Haití
Bandera d'Haití
Haití
Lig. Bandera de Trinidá y Tobagu
Trinidá y Tobagu
Bandera de Méxicu
Méxicu
Lig. Bandera de Hondures
Hondures
1977
Detalle
Bandera de Méxicu
Méxicu
Bandera de Méxicu
Méxicu
Lig. Bandera d'Haití
Haití
Bandera d'El Salvador
El Salvador
Lig. Bandera de Canadá
Canadá
1981
Detalle
Bandera de Hondures
Hondures
Bandera de Hondures
Hondures
Lig. Bandera d'El Salvador
El Salvador
Bandera de Méxicu
Méxicu
Lig. Bandera de Canadá
Canadá
1985
Detalle
Location North America.svg
Delles sedes
Bandera de Canadá
Canadá
Lig. Bandera de Hondures
Hondures
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera d'El Salvador
El Salvador
1989
Detalle
Location North America.svg
Delles sedes
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Lig. Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Trinidá y Tobagu
Trinidá y Tobagu
Lig. Bandera de Guatemala
Guatemala
Copa Oro
Añu !width=15%|See |width=1%

rowspan=15 bgcolor=ffffff|


Campeón
Final
Resultancia !width=15%|
Subcampeón

Tercer llugar

Resultancia !width=15%|
Cuartu llugar
1991
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
0:02
5:3 penales
Bandera de Hondures
Hondures
Bandera de Méxicu
Méxicu
2:0 Bandera de Costa Rica
Costa Rica
1993
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América Bandera de Méxicu
Estaos Xuníos y Méxicu
Bandera de Méxicu
Méxicu
4:0 Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Costa Rica
Costa Rica
1:14 Flag of Jamaica.svg
Xamaica
1996
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Méxicu
Méxicu
2:0 Bandera de Brasil
Brasil
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
3:0 Bandera de Guatemala
Guatemala
1998
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Méxicu
Méxicu
1:0 Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Brasil
Brasil
1:0 Flag of Jamaica.svg
Xamaica
2000
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Canadá
Canadá
2:0 Bandera de Colombia
Colombia
Bandera de Trinidá y Tobagu
Trinidá y Tobagu
-1 Bandera del Perú
Perú
2002
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
2:0 Bandera de Costa Rica
Costa Rica
Bandera de Canadá
Canadá
2:0 Bandera de Corea del Sur
Corea del Sur
2003
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América Bandera de Méxicu
Estaos Xuníos y Méxicu
Bandera de Méxicu
Méxicu
1:03 Bandera de Brasil
Brasil
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
3:2 Bandera de Costa Rica
Costa Rica
2005
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
0:02
3:1 penales
Bandera de Panamá
Panamá
Bandera de Hondures
Hondures
-1 Bandera de Colombia
Colombia
2007
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
2:1 Bandera de Méxicu
Méxicu
Bandera de Canadá
Canadá
-1 Bandera de Guadalupe (Francia)
Guadalupe
2009
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Méxicu
Méxicu
5:0 Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Hondures
Hondures
-1 Bandera de Costa Rica
Costa Rica
2011
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Méxicu
Méxicu
4:2 Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Panamá
Panamá
-1 Bandera de Hondures
Hondures
2013
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
1:0 Bandera de Panamá
Panamá
Bandera de Méxicu
Méxicu
-1 Bandera de Hondures
Hondures
2015
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América Bandera de Canadá
Estaos Xuníos y Canadá
Bandera de Méxicu
Méxicu
3:1 Flag of Jamaica.svg
Xamaica
Bandera de Panamá
Panamá
1:1
(3:2 pen.)
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
2017
Detalle
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
Bandera de Estaos Xuníos d'América
Estaos Xuníos
2:1 Flag of Jamaica.svg
Xamaica
Bandera de Méxicu
Méxicu
-1 Bandera de Costa Rica
Costa Rica
2019
Detalle
Bandera de ?
Por definir
Por apostase
1 Nun se realizó partíu pol tercer puestu, pero'l primer equipu asitiáu, ye'l terceru por tener más puntos que'l segundu asitiáu (que ye'l cuartu).
2 Resultancia tres la prórroga.
3 Resultancia tres gol d'oru.
4 El tercer llugar foi empatáu. Costa Rica asítiase delantre de Xamaica por tener meyor desempeñu a lo llargo del tornéu.

Nota: Equipos en cursiva correspuenden a equipos invitaos.

Palmarés[editar | editar la fonte]

La llista de siguío amuesa a los 18 equipos que tuvieron ente los cuatro meyores de dalguna edición del tornéu. Como en 1993 el partíu pol tercer llugar empatóse y en 2000 y a partir de 2005 directamente nun se realiza, el tercer y cuartu puestu llograr pola tabla xeneral de puntos llograos mientres el tornéu.

Cabo destacar que tantu Brasil y Colombia, seleiciones que participaron como convidaes de la Conmebol llograron el subcampeonato, los brasileños en 1996 y 2003, y los colombianos en 2000. Asina tamién la seleición de Perú foi convidada en 2000 y llogró el cuartu llugar.

En cursiva, indícase'l tornéu en que l'equipu foi local.

Equipu !width=22%|Campeón Subcampeón Tercer puestu !width=20%|Cuartu puestu
Bandera de Méxicu Méxicu 10 (1965, 1971, 1977, 1993, 1996, 1998, 2003, 2009, 2011, 2015) 2 (1967, 2007) 5 (1973, 1981, 1991, 2013, 2017) 1 (1969)
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos d'América 6 (1991, 2002, 2005, 2007, 2013, 2017) 5 (1989, 1993, 1998, 2009, 2011) 2 (1996, 2003) 1 (2015)
Bandera de Costa Rica Costa Rica 3 (1963, 1969, 1989) 1 (2002) 4 (1965, 1971, 1985, 1993) 4 (1991, 2003, 2009, 2017)
Bandera de Canadá Canadá 2 (1985, 2000) 2 (2002, 2007) 2 (1977, 1981)
Bandera de Hondures Hondures 1 (1981) 2 (1985, 1991) 3 (1967, 2005, 2009) 4 (1963, 1973, 2011, 2013)
Bandera de Guatemala Guatemala 1 (1967) 2 (1965, 1969) 2 (1989, 1996)
Bandera d'Haití Haití 1 (1973) 2 (1971, 1977)
Bandera de Panamá Panamá 2 (2005, 2013) 2 (2011, 2015)
Bandera d'El Salvador El Salvador 2 (1963, 1981) 1 (1977) 2 (1965, 1985)
Bandera de Brasil Brasil 2 (1996, 2003) 1 (1998)
Flag of Jamaica.svg Xamaica 2 (2015, 2017) 2 (1993, 1998)
Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu 1 (1973) 2 (1989, 2000) 1 (1967)
Bandera de Colombia Colombia 1 (2000) 1 (2005)
Plantía:Xeodatos ANT Antilles Neerlandeses 2 (1963, 1969)
Bandera del Perú Perú 1 (2000)
Bandera de Corea del Sur Corea del Sur 1 (2002)
Bandera de Guadalupe (Francia) Guadalupe 1 (2007)
Bandera de Cuba Cuba 1 (1971)

Estadístiques[editar | editar la fonte]

Clasificación histórica[editar | editar la fonte]

Méxicu asítiase como líder de la clasificación y col selectivu con más participaciones con venti ente los ventiséis equipos que dalguna vegada participaron nel tornéu. Inclúi la Copa de Concacaf na cual apostábense dos puntos por victoria.

Nota: Sistema de puntuación actual de 3 puntos per victoria.
Pos. Equipu !

width="35" | Ediciones

Pts. PJ PG PE PP GF GC Dif. Rend. Títulos % Ésitu 1 % Ésitu 2
1 Bandera de Méxicu Méxicu 21 220 100 67 19 14 227 63 +164 73.33% 10 43.48 47.62
2 Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 15 183 79 57 12 10 144 55 +89 77.22% 5 21.74 33.33
3 Bandera de Costa Rica Costa Rica 18 134 87 36 26 25 140 90 +50 51.34% 3 13.04 16.67
4 Bandera de Hondures Hondures 18 109 79 30 19 30 109 99 +10 45.99% 1 4.35 5.56
5 Bandera de Canadá Canadá 15 87 59 23 18 18 67 71 -4 49.15% 2 8.7 13.33
6 Bandera de Guatemala Guatemala 18 77 69 19 20 30 82 88 -6 36.84% 1 4.35 5.56
7 Bandera d'El Salvador El Salvador 15 70 60 18 16 26 67 85 -18 38.89% 0 0
8 Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu 15 65 59 17 14 28 74 96 -22 39.39% 0 0
9 Bandera d'Haití Haití 13 54 53 14 12 27 47 75 -28 33.96% 1 4.35 7.69
10 Bandera de Panamá Panamá 8 49 38 11 16 11 55 47 +8 42.98% 0 0

Tabla histórica de goliadores[editar | editar la fonte]

El futbolista estauxunidense Landon Donovan ye'l máximu anotador históricu de la competición con 18 goles desque debutara en 2000 na edición celebrada n'Estaos Xuníos, momentu nel qu'igualó y superó al mexicanu Luis Roberto Alves, quien hasta entós comandaba los rexistros. Destaca amás ente los máximos anotadores el yá mentáu Luis Roberto Alves por ser el xugador con meyor promediu anotador de la competición con 1,2 goles per partíu, per delantre de Paulo Wanchope y Carlos Pavón quien respeutivamente atropen un promediu de 1,00 y de 0,90.


En negrina xugadores n'activu seleccionables pola so seleición.

Pos. Xugador G. P. J. Prom. Debú !

width=20% | Seleición

1 Landon Donovan 18 34 0.53 Copa Oro 2000[26] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
2 Luis Roberto Alves 12 10 1.2 Copa Oro 1991[27] Bandera de Méxicu Méxicu
3 Clint Dempsey 12 21 0.57 Copa Oro 2005[28] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
4 Blas Pérez 11 21 0.52 Copa Oro 2005[29] Bandera de Panamá Panamá
5 Andrés Guardado 10 18 0.56 Copa Oro 2007[30] Bandera de Méxicu Méxicu
6 Luis Tejada 10 21 0.48 Copa Oro 2005[31] Bandera de Panamá Panamá
7 Carlos Pavón 9 10 0.9 Copa Oro 1998[32] Bandera de Hondures Hondures
8 Walter Centeno 9 19 0.47 Copa Oro 2000[33] Bandera de Costa Rica Costa Rica
9 Eric Wynalda 9 21 0.43 Copa Oro 1991[34] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
10 Paulo Wanchope 8 8 1 Copa Oro 1998[35] Bandera de Costa Rica Costa Rica
11 Rodolfo Zelaya 8 9 0.89 Copa Oro 2009[36] Bandera d'El Salvador El Salvador
12 Brian McBride 8 14 0.57 Copa Oro 2000[37] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
13 Carlo Costly 8 14 0.57 Copa Oro 2007[38] Bandera de Hondures Hondures
14 Carlos Ruiz 8 17 0.47 Copa Oro 2002[39] Bandera de Guatemala Guatemala

Xugadores con mayor cantidá d'alcuentros apostaos[editar | editar la fonte]

Nota: En negrina xugadores seleccionables pola so seleición.

Pos. Xugador P. J. G. Prom. Debú !

width=30% | Seleición

1 Landon Donovan 34 18 0.53 Copa Oro 2000[26] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
2 Gabriel Gómez 28 3 0.11 Copa Oro 2005[40] Bandera de Panamá Panamá
= Jaime Penedo 28 0 0 Copa Oro 2005[41] Bandera de Panamá Panamá
4 DaMarcus Beasley 23 6 0.26 Copa Oro 2002[42] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
= Kasey Keller 23 0 0 Copa Oro 1996[43] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
6 Román Torres 22 2 0.09 Copa Oro 2007[44] Bandera de Panamá Panamá
7 Clint Dempsey 21 12 0.57 Copa Oro 2005[28] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
= Blas Pérez 21 11 0.52 Copa Oro 2005[29] Bandera de Panamá Panamá
= Luis Tejada 21 10 0.48 Copa Oro 2005[31] Bandera de Panamá Panamá
= Eric Wynalda 21 9 0.43 Copa Oro 1991[34] Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
= Harold Wallace 21 1 0.05 Copa Oro 1998[45] Bandera de Costa Rica Costa Rica
12 Gerardo Torrado 20 2 0.1 Copa Oro 2000[46] Bandera de Méxicu Méxicu
Actualizáu al postreru partíu xugáu por dalgún de los implicaos el 26 de xunetu de 2015.

Entrenadores[editar | editar la fonte]

L'entrenador estauxunidense Bruce Arena ye l'únicu que llogró en trés causes la Copa d'Oru de la Concacaf, obteniendolas nes ediciones de 2002, 2005 y 2017, los trés con Estaos Xuníos.

Goles[editar | editar la fonte]

Mientres les 23 ediciones de la Copa d'Oru apostaes hasta 2015, anotáronse 1167 goles. A nivel de torneos, la Copa d'Oru de la Concacaf 2011 ye la que tuvo mayor númberu de goles, con 80 anotaciones nes sos 25 partíos apostaos, mientres el menor númberu foi en 2002 con 39 goles. Considerando'l númberu de partíos, el mayor númberu de goles per partíu foi na Copa Oro 1993, con 3,75 tantos por alcuentru; la cifra menor, en tantu, foi de 1,67 goles per partíu en 1989.

El partíu con más goles anotaos foi l'apostáu ente Méxicu y Martinica na Copa d'Oru 1993, que remató con una victoria mexicana por 9:0, siendo tamién la mayor goliada na hestoria del tornéu. La final con más anotaciones, en tantu, foi l'apostada en 2011 por Estaos Xuníos y Méxicu, que terminó cola victoria de los azteques por 4:2. Per otru llau, les finales ente Estaos Xuníos y Hondures; y Estaos Xuníos y Panamá en 1991 y 2005 remataron ensin goles, polo que se recurrió a una serie de penaltis, onde los norteamericanos pudieron llevantar la copa en dambes finales.


De siguío se listan les mayores goliaes na Copa Oro de la Concacaf:

Seleición Resultancia !width=30%|Seleición Edición
Bandera de Méxicu Méxicu 9:0 Bandera de Martinica Martinica Bandera de Estaos Xuníos d'AméricaBandera de Méxicu Estaos Xuníos y Méxicu 1993
Bandera de Méxicu Méxicu 8:0 Flag of Jamaica.svg Xamaica Bandera d'El Salvador El Salvador 1963
Bandera de Méxicu Méxicu 8:0 Bandera de les Antilles Neerlandeses

 Antilles Neerlandeses

Bandera d'Haití Haití 1973
Bandera de Méxicu Méxicu 8:0 Bandera de Canadá Canadá Bandera de Estaos Xuníos d'AméricaBandera de Méxicu Estaos Xuníos y Méxicu 1993
Bandera de Hondures Hondures 7:1 Bandera de Granada Granada Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 2011
Bandera de Costa Rica Costa Rica 6:0 Flag of Jamaica.svg Xamaica Bandera d'El Salvador El Salvador 1963
Bandera de Costa Rica Costa Rica 6:0 Bandera de les Antilles Neerlandeses

 Antilles Neerlandeses || Bandera de Guatemala Guatemala 1965

Bandera d'Haití Haití 6:0 Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu 1971
Bandera de Méxicu Méxicu 6:0 Bandera de Cuba Cuba Bandera de Estaos Xuníos d'AméricaBandera de Canadá Estaos Xuníos y Canadá 2015
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 6:0 Bandera de Cuba Cuba Bandera de Estaos Xuníos d'AméricaBandera de Canadá Estaos Xuníos y Canadá 2015
Bandera de Guatemala Guatemala 6:1 Bandera de les Antilles Neerlandeses

 Antilles Neerlandeses || Bandera de Costa Rica Costa Rica 1969

Bandera de Méxicu Méxicu 6:1 Flag of Jamaica.svg Xamaica Bandera de Estaos Xuníos d'AméricaBandera de Méxicu Estaos Xuníos y Méxicu 1993
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 6:1 Bandera de Belice Belize Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 2013
Bandera de Panamá Panamá 6:1 Bandera de Cuba Cuba Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 2013

Premios y reconocencies[editar | editar la fonte]

A lo llargo de la so hestoria la organización de la CONCACAF dispon la entrega de diversos premios d'alcuerdu a la participación de los equipos y xugadores a lo llargo del tornéu. Ensin batura a duldes el principal premiu ye'l títulu de campeón del eventu; L'equipu que llogra coronase como campeón recibe la copa.

Sicasí dende la fundación de la Copa d'Oru en 1991, destacáronse diverses reconocencies individuales tales como'l goliador del certame, el xugador más pervalible, el meyor porteru, y n'equipu como'l premiu al xuegu llimpiu. Anguaño prémiase al meyor xugador col Balón d'Oru, al goliador col Botín d'Oru y estrémase al cuadru estelar, ye dicir los meyores futbolistes del certame.

Goliadores[editar | editar la fonte]

Dende l'entamu del tornéu, unu de los premios más importantes ye al goliador del eventu, esto ye, el xugador qu'anota más goles mientres la realización del tornéu. Dende la Copa d'Oru de 2011 el premiu foi instituyíu oficialmente como'l Botín d'Oru». Si hai dos o más xugadores cola mesma cantidá de goles, cada unu recibe'l premiu correspondiente, ensin tomar en cuenta la cantidá de minutos xugaos per caúnu o si los goles fueron anotaos en penaltis.

Edición Goliador Goles
1963 Bandera d'El Salvador Eduardo Hernández 6
1965 Bandera de Méxicu Javier Fragosu 5
1967 4
1969 3
1971 Bandera d'Haití Pierre Bayonne 3
1973 Bandera de Trinidá y Tobagu Steve David 7
1977 Bandera de Méxicu Víctor Rangel 6
1981 Bandera de Méxicu Hugo Sánchez 3
1985 Bandera de Hondures Roberto Figueroa 5
1989 2
1991 Bandera de Méxicu Benjamín Galindo 4
1993 Bandera de Méxicu Luis Roberto Alves 11
1996 Bandera de Estaos Xuníos d'América Eric Wynalda 4
1998 Bandera de Méxicu Luis Hernández 4
2000 Bandera de Canadá Carlo Corazzin 4
2002 Bandera de Estaos Xuníos d'América Brian McBride 4
2003 4
2005 3
2007 Bandera de Hondures Carlos Pavón 5
2009 Bandera de Méxicu Miguel Sabah 4
2011 Bandera de Méxicu Javier Hernández 7
2013 5
2015 Bandera de Estaos Xuníos d'América Clint Dempsey 7
2017 3
2019

Xugador más pervalible[editar | editar la fonte]

El «Xugador más pervalible» ye meyor xugador de cada edición de la Copa Oro.[47]

Copa !bgcolor=#006699

style="color:white;"|Xugador

Copa !bgcolor=#006699

style="color:white;"|Xugador

1991 Bandera de Estaos Xuníos d'América Tony Meola 1993 Bandera de Méxicu Ramón Ramírez
1996 Bandera de Méxicu Raúl Lara 1998 Bandera de Estaos Xuníos d'América Kasey Keller
2000 Bandera de Canadá Craig Forrest 2002 Bandera de Estaos Xuníos d'América Brian McBride
2003 Bandera de Méxicu Jesús Arellano 2005 Bandera de Panamá Luis Tejada
2007 Bandera de Canadá Julián de Guzmán 2009 Bandera de Méxicu Giovani do Santos
2011 Bandera de Méxicu Javier Hernández 2013 Bandera de Estaos Xuníos d'América Landon Donovan
2015 Bandera de Méxicu Andrés Guardado 2017 Bandera de Estaos Xuníos d'América Michael Bradley

Seleiciones convidaes[editar | editar la fonte]

Dende la edición de 1996, acostumar por dellos años a qu'hubiera escoyíos convidaos al certame, que nun pertenecen a CONCACAF. En total, participaron seis equipo invitaos, pertenecientes a CONMEBOL, AFC y CAF.

Dientro de les seleiciones convidaes, el meyor resultáu foi consiguíu por Brasil, con dos vicecampeonatos (1996 y 2003). De la mesma, Brasil y Colombia fueron les seleiciones que más fueron convidaes, con tres participaciones.

Brasil[editar | editar la fonte]

Brasil foi la seleición convidada más esitosa, al algamar el segundu llugar na so participación en 1996. Naquella oportunidá, ganó a Estaos Xuníos en semifinales y cayó con Méxicu na final. Mesmu panorama tuvo na so participación en 2003, cuando superó a los estauxunidenses en semifinales y foi derrotáu frente a los mexicanos na final. Tamién foi la seleición que más vegaes foi convidada, xuntu con Colombia. Amás, formó parte de la copa en 1998, onde perdió en semifinales con Estaos Xuníos.

Corea del Sur[editar | editar la fonte]

La seleición asiática tuvo'l so debú na edición de 2000, quedando esaniciada na primer fase. En 2002, volvió participar, avanzando hasta les semifinales.

Colombia[editar | editar la fonte]

Ye la seleición que más vegaes foi convidada, xuntu con Brasil (tres oportunidad). Foi convidada na copa de 2000, avanzando hasta la final. Naquella oportunidá, perdió con Canadá. Tamién tuvo en 2003 y 2005, perdiendo en cuartos de final frente a Brasil, y en semifinales frente a Panamá, respeutivamente.

Perú[editar | editar la fonte]

Tuvo convidáu a la edición de 2000. L'escoyíu nun pudo superar al so par de Colombia nes semifinales.

Ecuador[editar | editar la fonte]

Participó en 2002. Nesa copa, nun pudo avanzar de la fase de grupos.

Suráfrica[editar | editar la fonte]

Formó parte de la copa en 2005. Na so única participación, los africanos superaron la fase de grupo pero perdieron en cuartos de final con Panamá, por penales.

Torneos antecesores[editar | editar la fonte]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Capo, Rodrigo A. Calvo (6 d'abril de 2012). «Costa Rica wins 1963 NORCECA title». CONCACAF.com. Archiváu dende l'orixinal, el 9 d'abril de 2012. Consultáu'l 7 d'abril de 2012.
  2. Macario Reyes. «I. CONCACAF NATIONS CUP 1963» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  3. Macario Reyes. «II. CONCACAF NATIONS CUP 1965» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  4. Macario Reyes. «III. CONCACAF NATIONS CUP 1967» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  5. Macario Reyes. «IV. CONCACAF NATIONS CUP 1969» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  6. Macario Reyes. «V. CONCACAF NATIONS CUP 1971» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  7. Macario Reyes. «VI. CONCACAF Nations Cup 1973» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  8. Macario Reyes. «VII. CONCACAF Nations Cup 1977» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  9. Macario Reyes. «VIII. CONCACAF Nations Cup 1981» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  10. Macario Reyes. «IX. CONCACAF Nations Cup 1985» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  11. Macario Reyes. «X. CONCACAF Nations Cup 1989» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  12. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 1991 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  13. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 1993 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  14. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 1996 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  15. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 1998 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  16. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2000 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  17. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2002 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  18. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2003 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  19. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2005 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  20. «Finales Copa Oru: Cinco momento involvidables». Páxina oficial de la CONCACAF (26 de xunetu de 2015). Consultáu'l 26 de xineru de 2016.
  21. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2009 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  22. «Mexico wins fifth Gold Cup». Archiváu dende l'orixinal, el 24 d'agostu de 2010. Consultáu'l 15 de setiembre de 2010.
  23. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2013 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  24. Barrie Courtney. «CONCACAF Championship, Gold Cup 2015 - Full Details» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 24 de xineru de 2016.
  25. «Resultaos, marcadores y anotadores finales Copa Oru». Páxina oficial de la CONCACAF (26 de xunetu de 2015). Consultáu'l 26 de xineru de 2016.
  26. 26,0 26,1 Roberto Mamrud. «Landon Donovan» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  27. Roberto Mamrud. «Luis Roberto Alves "Zague"» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  28. 28,0 28,1 Roberto Mamrud. «Clint Dempsey» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  29. 29,0 29,1 Roberto Mamrud. «Blas Pérez» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  30. Roberto Mamrud. «Andrés Guardado» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  31. 31,0 31,1 Roberto Mamrud. «Luis Carlos Tejada» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  32. Luis Fernando Passo Alpuin. «Carlos Pavón» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  33. Luis Fernando Passo Alpuin. «Walter Centeno» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  34. 34,0 34,1 Roberto Mamrud. «Eric Wynalda» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  35. Luis Fernando Passo Alpuin. «Paulo Wanchope» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  36. «Rodolfo Zelaya - Seleición». Transfermarkt. Consultáu'l 22 de xineru de 2016.
  37. Roberto Mamrud. «Brian McBride» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  38. Roberto Mamrud. «Carlo Costly» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  39. Luis Fernando Passo Alpuin. «Carlos Ruiz» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  40. Roberto Mamrud. «Gabriel Gómez» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  41. Roberto Mamrud. «Jaime Penedo» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  42. Roberto Mamrud. «DaMarcus Beasley» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  43. Roberto Mamrud. «Kasey Keller» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  44. Roberto Mamrud. «Román Torres» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  45. Luis Fernando Passo Alpuin. «Harold Wallace» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  46. Roberto Mamrud. «Gerardo Torrado» (inglés). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 15 de xineru de 2016.
  47. Erik Francisco Llugo, Roberto Di Maggio, Karel Stokkermans y Razvan Toma. «Gold Cup» (inglés). Consultáu'l 24 de xineru de 2016.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]