Xeque

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Imaxe típica d'un xeque, el xeque Sattam de Haddadin de Palmira, según el pintor rusu Yacovleff.

Xeque Plantía:Eti ye un títulu d'orixe árabe aplicáu a líderes relixosos o políticos a nivel local, etimológicamente comparable al arquetipu de vieyu sabiu.

L'usu de la forma castellana xeque, derivada del árabe shayj o sheyj, plantega ciertos problemes porque'l so sentíu ye más acutáu qu'el del términu árabe. N'efectu, el Diccionariu de la RAE diz qu'un xeque ye, «ente'l musulmanes y otros pueblos orientales, cimeru o régulo que gobierna y manda un territoriu o provincia, yá sía como soberanu, yá como feudatario.»[1] Popularmente, suel acomuñar la palabra xeque a la imaxe de los xefes beduinos o los potentaos de la península arábiga.

Y tamién se-y llama a un imam de la Mezquita sheikh exemplu:Sheikh Abdul Hamid kishk", y llámase-yos sheikh polo que saben de relixón o por un simple respectu pola so edá .

En términos xenerales, un shayj o sheyj (femenín shayja o sheyja) ye una persona respetada por causa de la so edá o les sos conocencies. Nel Islam con frecuencia designa genéricamente a los homes trataos en relixón (como alfaquíes, ulemas, muftis, etc.). Nuna confrería sufí el shaij ye'l maestru espiritual. Los árabes cristianos tamién suelen usalo de la mesma.

Shayj ye tamién el xefe d'una tribu beduina na península arábiga, y foi utilizáu como títulu oficial polos monarques de Kuwait hasta qu'esti estáu ingresó na Lliga Árabe en 1961 y adoptó la denominación de emiratu (siendo los sos dirixentes entós emires o príncipes).

Na zona del Golfu Pérsicu úsase'l tratamientu pa referise a persones prominentes, xeneralmente altos cargos políticos o homes de negocios (nestos casos suelse usar en castellán la palabra «xeque»).

N'Arxelia una shayja o sheyja ye una maestra en ciertes formes de cantar. La más conocida fora de les sos fronteres ye Cheikha Remitti.

Con muncha frecuencia usa'l títulu como meru tratamientu de cortesía dirixíu a persones mayores. Sicasí, el so usu ye delicáu yá que en determinaos contestos puede utilizase pa faer ver a daquién que ye o paez un vieyu. En munchos llugares (tantu del mundu árabe como de países musulmanes non árabes) shayj convirtióse en nome propiu. En África Occidental son bien utilizaes nesti sentíu les derivaciones Cheïkh, Sékou o Cheikou.

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

La palabra n'árabe provien d'un raigañu triliteral rellacionada cola edá "ش-ي-خ", shīn-yā'-jā, significa lliteralmente "vieyu". Darréu pasó a significar "líder", "vieyu venerable" y "noble" sobremanera en Arabia, onde "xeque" convertir nun títulu tradicional d'un líder tribal beduín nos últimos sieglos. Por cuenta de la espansión de la civilización árabe y del islam el términu haise mundializado como una palabra relixosa o cenciellamente honorífica en cultures musulmanes africanes y asiátiques.

Asina'l títulu pa musulmanes ye un títulu relixosu pa una persona instruyida, como palabra árabe ye un términu políticu independiente de la relixón. Tamién ye bien usáu polos drusos pa designar a los sos sacerdotes según pa los árabes cristianos pa vieyos venerables.

Podría oldease a la palabra llatina "senex", home vieyu, del que deriva en munchos idiomes la palabra senador. De fechu n'idioma árabe los senaos d'occidente, como'l de EE. UU. de cutiu llámense maylis al-shuyuj, "conseyu de vieyos".

Referencies[editar | editar la fonte]


Jeque