Rita Levi-Montalcini

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Rita Levi-MontalciniPicto infobox character.png
Rita Levi Montalcini.jpg
senador vitalicio (es) Traducir

1 agostu 2001 - 30 avientu 2012
Vida
Nacimientu

Turín[3]22  d'abril de 1909

[9]
Nacionalidá Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Bandera d'Italia Reinu d'Italia  (22 abril 1909 -  18 xunu 1946)
Bandera d'Italia Italia  (18 xunu 1946 -  30 avientu 2012)
Residencia Estaos Xuníos
Grupu étnicu pueblu xudíu
sefardíes (es) Traducir
Muerte

Nomentano (en) Traducir30  d'avientu de 2012

[9] (103 años)
Sepultura Cementerio Monumental de Turín (es) Traducir
Causa de la muerte Paru cardiorrespiratoriu
Familia
Hermanos/es
Familia
Estudios
Estudios Universidá de Turín
Llingües Italianu
inglés
Oficiu
Oficiu neuróloga, neurocientífica, bioquímica, política, médicacientífica
Llugares de trabayu Estaos Xuníos
Emplegadores Universidá Washington en Saint Louis
Premios
Miembru de Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL
Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos[14]
Academia Estauxunidense de les Artes y les Ciencies
Academia Pontificia de les Ciencies[15]
Academia Nacional de los Linces (es) Traducir
Academia Francesa de les Ciencies
Organización Europea de Bioloxía Molecular
Accademia delle Scienze di Torino
TWAS (es) Traducir[16]
Académie Internationale d’Histoire des Sciences (es) Traducir
Academia Europaea[17]
Royal Society
Real Academia de Medicina de Bélxica
Creencies
Relixón Jewish (en) Traducir
IMDb nm1390338
Cambiar los datos en Wikidata

Rita Levi-Montalcini (22  d'abril de 1909Turín - 30  d'avientu de 2012Nomentano (en) Traducir) foi una científica italiana especializada en neuroloxía. Afayó'l primer factor de crecedera conocíu, el factor de crecedera nerviosa, pol qu'en 1986 recibió'l Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina compartíu con Stanley Cohen. Al términu de la Segunda Guerra Mundial emigró a los Estaos Xuníos, onde trabayó nel llaboratoriu Viktor Hamburger del Institutu de Zooloxía de la Universidá Washington en Saint Louis.

"El cuerpu fai lo que quier. Yo nun soi'l mio cuerpu: soi la mio mente".[18]

Biografía[editar | editar la fonte]

Nacida en Turín, foi la menor (xuntu cola so hermana melliza Paola) de cuatro fíos d'una familia sefardina. El so padre, Acocoro Levi, bien dotáu pa les matemátiques, yera d'oficiu inxenieru llétricu y la so madre, Adele Montalcini, pintora con gran talentu. El so hermanu mayor, Gino, finó por causa de un ataque al corazón en 1974. Foi unu de los arquiteutos italianos más conocíos, profesor tamién na Universidá de Turín. Rita Levi-Montalcini tuvo otros dos hermanes: Anna, cinco años mayor, y Paola, la so hermana ximielga, artista plástica bien conocida que finó'l 29 de setiembre del 2000, a los 91 años.[19][20]

Trayeutoria[editar | editar la fonte]

Trabayó nuna panadería pa costearse los estudios hasta 1929, a pesar de la so alerxa al lleldu. Faciendo casu omiso a les esixencies paternes de nun estudiar y de ser sicasí bona madre y esposa, en 1930 matricular na Facultá de Medicina de Turín. Graduar cola máxima calificación (Summa cum laude) en 1936 y doctoróse en neurociruxía.[21]

Trabayó como ayudante del famosu histólogu italianu Giuseppe Levi hasta qu'en 1938 Benito Mussolini publicó'l Manifesto per la Difesa della Razza, que prohibía a toa persona xudía aportar a dalguna carrera académica o profesional. Nel intre de la Segunda Guerra Mundial, montó un llaboratoriu nel cuartu del so propiu llar, onde estudiaba la crecedera de les fibres nervioses n'embriones de pollu, lo que lu sirvió como base pa futures investigaciones. En 1943 treslladar cola so familia y el so llaboratoriu a Florencia. En 1945 volvieron a Turín.[22]

En setiembre de 1946 aceptó una invitación de la Universidá Washington en Saint Louis, so la supervisión del profesor Viktor Hamburger. Anque nun principiu la estancia tenía que ser por un solu semestre, quedóse 30 años. Foi ellí onde fixo'l so trabayu de mayor importancia, avera del factor de crecedera nerviosa (n'inglés nerve growth factor, embrivíu NGF), pol qu'acabaría recibiendo, xunto a Stanley Cohen, el premiu Nobel de Medicina. El so trabayu con Cohen sirvió p'afayar que les célules namái empiecen a reproducise cuando reciben la orde de faelo, orde que ye tresmitida por unes sustances llamaes factores de crecedera.[23]

Fíxose profesora en 1958 y en 1962 estableció una unidá d'investigación en Roma, y tuvo asina qu'estremar el so tiempu ente Roma y Saint Louis.

De 1961 a 1969 dirixió'l Centru d'Investigación Neurobiolóxica de Roma y de 1969 hasta 1978, el llaboratoriu de bioloxía celular.

Morrió na so casa de Roma'l 30 d'avientu del 2012, a los 103 años d'edá.[24]

Premios y honores[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 Afirmao en: Gemeinsame Normdatei. Data de consulta: 11 avientu 2014. Autor: Biblioteca Nacional d'Alemaña. Error de cita: La etiqueta <ref> ye inválida; el nome «Q36578» ta definíu delles vegaes con distintu conteníu Error de cita: La etiqueta <ref> ye inválida; el nome «Q36578» ta definíu delles vegaes con distintu conteníu
  2. «The Washington Post» (inglés). Fred Ryan. Consultáu'l 30 avientu 2012.
  3. «The Sydney Morning Herald» (inglés). Fairfax Media. Consultáu'l 31 avientu 2012.
  4. 4,0 4,1 Biblioteca Nacional de Francia. «autoridaes BNF» (francés). Consultáu'l 10 ochobre 2015.
  5. 5,0 5,1 Afirmao en: Comité des travaux historiques et scientifiques. Identificador CTHS de persona: 117445. Apaez como: Rita Levi-montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017.
  6. 6,0 6,1 Afirmao en: Find a Grave. Identificador Find a Grave: 102817048. Apaez como: Rita Levi-Montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  7. 7,0 7,1 Afirmao en: Internet Speculative Fiction Database. Identificador ISFDB de autor: 151144. Apaez como: Rita Levi-Montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  8. 8,0 8,1 Afirmao en: Munzinger-Archiv. Identificador Munzinger: 00000018111. Apaez como: Rita Levi-Montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.
  9. 9,0 9,1 Afirmao en: Enciclopedia Brockhaus. Identificador de Brockhaus Enzyklopädie en línea: levi-montalcini-rita. Apaez como: Rita Levi-Montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.
  10. «encyclopedia.com» (inglés).
  11. URL de la referencia: http://www.infoplease.com/encyclopedia/people/levi-montalcini-rita.html.
  12. «NNDB» (inglés).
  13. Afirmao en: American National Biography. American National Biography ID: 1302688. Apaez como: Rita Levi-Montalcini. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés. Data de publicación: 1999.
  14. «Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos». Consultáu'l 25 febreru 2018.
  15. «Academia Pontificia de les Ciencies».
  16. «TWAS».
  17. URL de la referencia: https://www.ae-info.org/ae/User/Levi-Montalcini_Rita.
  18. Aloe, Luigi (2004), «Rita Levi-Montalcini: the discovery of nerve growth factor and modern neurobiology.», Trends Cell Biol. 14 (7): 395–9, xunetu de 2004, doi:10.1016/j.tcb.2004.05.011, PMID 15246433 
  19. 19,0 19,1 «Rita Levi-Montalcini - Biographical». Consultáu'l 2017-09-23.
  20. (n'it-IT) Rita Levi-Montalcini, una vita lungo il Novecento. l'Espresso. 2012-12-30. http://espresso.repubblica.it/semeya/2012/12/30/galleria/rita-levi-montalcini-una-vita-lungo-il-novecento-1.86961#1. Consultáu 'l 2017-09-23. 
  21. 21,0 21,1 País, Ediciones El títulu Entrevista | "Vivimos apoderaos por impulsos de baxu nivel, como fai 50.000 años" (2005-05-15) (n'es). EL PAÍS. https://elpais.com/diario/2005/05/15/domingu/1116129153_850215.html. Consultáu 'l 2017-09-23. 
  22. Federico Mayor Zaragoza (2012). «Fina Rita Levi-Montalcini, neuróloga comprometida y perseverante». Consultáu'l 23 de setiembre de 2017.
  23. «nuesos-científicos/254-jose-maria-frade-especial-rita-levi-montalcini-marzu-2013-el factor-de-crecedera José María Frade (Especial Rita Levi-Montalcini) - Marzu 2013: El factor de crecedera» (es-ye). Consultáu'l 22 d'abril de 2017.
  24. «La Nobel de Medicina Rita Levi-Montalcini muerre a los 103 años». EMOL (30 d'avientu de 2012). Consultáu'l 30 d'avientu de 2012.
  25. «FAO - Noticies: Direutor-Xeneral remembers FAO Goodwill Ambassador Rita Levi Montalcini» (es). Consultáu'l 2017-09-23.
  26. «Discursu de invistidura como Doctora “Honoris Causa” de la Excma. Sra. Dª Rita Levi-Montalcini». Discursu de invistidura (23 d'ochobre de 2008). Consultáu'l 6 de xineru de 2013.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Michael S. Brown
Joseph L. Goldstein
Premiu Nobel de Fisioloxía o Medicina
Nobel prize medal.svg

1986
Socesor:
Susumu Tonegawa
Rita Levi-Montalcini