Xiphorhynchus guttatus

De Wikipedia
Map marker icon – Nicolas Mollet – Birds – Nature – white.png Les especies d'aves con nome común en llingua asturiana márquense como NOA. En casu contrariu, conséñase'l nome científicu.
Commons-emblem-notice.svg
 
Infobox animalia.pngXiphorhynchus guttatus
Xiphorhyinchus guttatus - Buff-throated Woodcreeper.JPG
Estáu de caltenimientu
Esmolición menor (LC)
Esmolición menor (IUCN 3.1)[1]
Clasificación científica
Reinu: Animalia
Filu: Chordata
Clas: Aves
Orde: Passeriformes
Familia: Furnariidae
Xéneru: Xiphorhynchus
Especie: X. guttatus
(Lichtenstein, 1820)
Subespecies
Vease artículu
Sinonimia
Dendrocolaptes guttatus (Lichtenstein, 1820)
Consultes
[editar datos en Wikidata]

'''Xiphorhynchus guttatus,[2] tamién denomináu ferrerín golianteado (Ecuador), ferrerín gorjipálido (Méxicu), ferrerín xiblador (Colombia), esguilador gorgianteado (Costa Rica, Hondures) o arapaçu-de-gargüelu-amarela (en portugués, Brasil)[3] ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru Xiphorhynchus qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Suramérica tropical. Nel pasáu incluyíase dientro d'esta especie al ferrerín cacáu.

Xiphorhynchus guttatus; ilustración de Castelnau, 1856

Descripción[editar | editar la fonte]

El ferrerín pegón mide ente 27–28 cm de llargu, y pesa alredor de 64 g, polo que ye xuntu al ferrerín de Lafresnaye el miembru más grande del xéneru Xiphorhynchus. El so cuerpu ye de color pardu acoloratáu cola cabeza, pescuezu y pechu chiscáu con múltiples llixos y pequeñes llistes ablancazaes. El so picu ye llargu y llixeramente curváu escontra baxo, que la so quexal cimeru ye de color gris escuru y l'inferior ye beige claru. La so llamada típica ye un chiv-ri chiv-ri alto.

Distribución y hábitat[editar | editar la fonte]

Atópase nes selves húmedes de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

Taxonomía y historia evolutiva[editar | editar la fonte]

La especie describióse científicamente pol zoólogu alemán Martin Lichtenstein en 1820. El so taxonomía ye complexa. Nel pasáu incluyóse dientro d'esta especie al ferrerín cacáu (X. susurrans) d'América Central y el noroeste de Suramérica, pero anguaño considérase una especie aparte.[4] Del taxón restante dacuando dixebróse el grupu guttatoides (incl. dorbignyanus), de picu pálidu y monteado crema, y el grupu eytoni (incl. vicinalis y gracilirostris), de picu escuru y motudu ablancazáu, considerándolos les especies ferrerinos de Lafresnaye (X. guttatoides) y ferrerín de picu escuru (X. eytoni). Anque visualmente son abondo distintos, estos dos grupos formen un solu clado,[5][6] separáu del grupu nominal (guttatus, polystictus y connectens) de X. guttatus, que sicasí ta más próximu a X. susurrans. La bioxeografía y los datos xenéticos suxuren que la rellación ente estes subespecies y el taxón agora englobado en X. guttatoides y X. susurrans merez estudios más detallaos.[5][6][7] Dependiendo de los resultaos d'estos estudios la especie Xiphorhynchus guttatus podría acutase a la población costera suriega, que ta amenazada d'estinción pola fragmentación del so hábitat.

L'escenariu evolutivu más probable ye los antepasaos del ferrerín de Lafresnaye estiéndese dende baxar Amazonia hasta l'este y el sur de los d'Andes, y que los ancestros del ferrerín pegón y el cacáu estendiérense ríu abajo pa llegar a la mariña norte de Suramérica, onde entós X. susurrans dixebrar nun llinaxe nortizu. De fechu ye posible que les variedaes transandinas pudieren nel futuru constituyise n'especie estreme, X. nanus.

Subespecies[editar | editar la fonte]

Reconócense tres subespecies de ferrerín pegón:

Comportamientu[editar | editar la fonte]

Son principalmente insectívoros. Alimentar na parte baxa de los árboles, xeneralmente en solitariu, anque en grupos pueden siguir a les columnes de formigues guerreres.

Los ferrerinos pegonos constrúin niales nos buecos de los árboles y toconos secos, onde suelen poner dos güevos blancos.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. BirdLife International (2012). «Xiphorhynchus guttatus» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2014.2. Consultáu'l 20 d'ochobre de 2014.
  2. Nomes en castellán de les aves del mundu encamentaos pola SEO 8ª parte p. 106.
  3. Trepatronco Pegón (Xiphorhynchus guttatus) (Lichtenstein, MHK, 1820) en Avibase. Consultada'l 22 d'abril de 2015
  4. AOU (American Ornithologists' Union) (1998): Checklist of North American Birds (7ª edición). American Ornithologists' Union, Washington, D.C.
  5. 5,0 5,1 Aleixo, Alexandre (2002): Molecular systematics, phylogeography, and population genetics of Xiphorhynchus (Aves: Dendrocolaptidae) in the Amazon basin. Ph.D. dissertation, Luisiana State University, Baton Rouge, LA. PDF fulltext
  6. 6,0 6,1 Aleixo, Alexandre (2002b): Molecular Systematics and the Role of the "Várzea"-"Terra-Firme" Ecotone in the Diversification of Xiphorhynchus Woodcreepers (Aves: Dendrocolaptidae). Auk 119(3): 621-640. DOI: 10.1642/0004-8038(2002)119[0621:MSATRO]2.0.CO;2 HTML abstract
  7. Remsen, J. Van (2003): 32. Buff-throated Woodcreeper. In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (editors): Handbook of Birds of the World, volume 6: Broadbills to Tapaculos: 429-430, plate 35. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-50-4

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Hilty, Steven L. (2003): Birds of Venezuela. Christopher Helm, Londres. ISBN 0-7136-6418-5

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]