Xinebra (ciudá)

De Wikipedia


Blue globe icon.svgXinebra
Geneva from Mount Salève.jpg
Flag of Canton of Geneva.svg Wappen Genf matt.svg
, y
Alministración
PaísFlag of Switzerland.svg Suiza
Cantón cantón de Xinebra
Tipu d'entidá capital cantonal de Suiza (es) Traducir
Alcaldesa de Xinebra Frédérique Perler (Los Verdes (es) Traducir)
Nome oficial Genève (fr)
Nome llocal Genève
Códigu postal
Xeografía
Coordenaes 46°12′N 6°09′E / 46.2°N 6.15°E / 46.2; 6.15Coordenaes: 46°12′N 6°09′E / 46.2°N 6.15°E / 46.2; 6.15
Xinebra alcuéntrase en Suiza
Xinebra
Xinebra
Xinebra (Suiza)
Karte Gemeinde Genève 2007.png
Superficie 15.92 km²
Altitú 373,6 m
Llenda con Carouge (es) Traducir, Chêne-Bougeries (es) Traducir, Cologny (es) Traducir, Lancy (es) Traducir, Pregny-Chambésy (es) Traducir, Vernier (es) Traducir, Grand-Saconnex y Veyrier
Demografía
Población 201 818 hab. (31 avientu 2018)
Porcentaxe 2.31%
40.41% de Suiza
cantón de Xinebra
Densidá 12 677,01 hab/km²
Xentiliciu xinebrín (masculín singular)[1]
xinebrina (femenín singular)[1]
xinebrino (xéneru neutru)[1]
Más información
Prefixu telefónicu 22
Estaya horaria UTC+01:00
geneve.ch
Cambiar los datos en Wikidata

Xinebra[2] (en francés, idioma oficial, Genève [ʒəˈnɛv]) ye una ciudá y comuña suiza capital del Cantón de Xinebra. Ye la segunda ciudá suiza dempués de Zúrich y la primera na Romandía.

Xinebra ye una ciudá global, centru financieru y mundial de la diplomacia por cuenta de la presencia de numberoses organizaciones internacionales, ente elles la see de munchos de los organismos de les Naciones Xuníes[3] y la Cruz Roxa.[4]​ Ello ye que Xinebra ye la ciudá qu'alluga'l mayor númberu d'organizaciones internacionales del mundu.​[5] Ye tamién el llugar onde se roblaron los Convenios de Xinebra, que principalmente se refieren al tratamientu, en situaciones béliques, de los non combatientes y los prisioneros de guerra.

Xinebra foi asitiada como'l novenu centru mundial financieru más importante tocantes a competitividá nel Índiz Global de Centros Financieros, per delantre de Frankfurt, y el terceru n'Europa dempués de Londres y Zúrich.[6] una encuesta de 2009 realizada por Mercer amuesa que Xinebra ye la tercer ciudá con más alta calidá de vida del mundu (por detrás de Viena y Zúrich).[6] La ciudá foi conocida como "la metrópolis más compacta del mundu y la capital de la paz".[7]​ Sicasí, ente 2009 y 2011, Xinebra apaeció como la cuarta y quinta ciudá, respeutivamente, más cara del mundu.[8]

Historia[editar | editar la fonte]

Xinebra vista por Frances Elizabeth Wynne (4 d'agostu de 1858).

Xinebra yera una ciudá fronteriza de la tribu celta gala de los alóbroges. Taba fortificada pa defendese de la tribu,tamién celta, de los helvecios[9], cuando foi conquistada polos romanos en 121 e.C. Convertida al cristianismu nel final de la dómina imperial, tuvo obispu propiu de magar el sieglu V. Na Edá Media la ciudá, que formaba parte del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, dirixíala un conde hasta que, a finales del sieglu XIV, concedióse-y una carta na que consiguió un altu grau d'autogobiernu. Foi tamién nesi tiempu cuando la Casa de Saboya convirtiose, a lo menos nominalmente, na dominadora de la ciudá.

Nel sieglu XV creose'l Gran Conseyu, una institución que convirtió la ciudá nuna república oligárquica, y na primer metada del XVI la Reforma protestante sescudió la ciudá. Les revueltes finaron cola salida del poder de la casa de Saboya y l'alianza de la ciudá cola Confederación Suiza. En 1541, col protestantismu n'ascensu, John Calvin, reformador protestante creador de la doctrina que lleva'l so nome (calvinismu) convirtiose nel llíder espiritual de la ciudá, y estableció la República de Xinebra.

Pal sieglu XVIII la ciudá cayera embaxu la influyencia de la católica Francia, que manexábala como si fuera de so. El maltratu de la Corona pa cola xente humilde foi'l combustible pa la fallida revolución de 1782, que tentó de consiguir representación nel gobiernu pa les clases populares. Años dempués, el gobiernu revolucionariu francés del Directoriu anexionose la ciudá, que siguió siendo francesa hasta que, tres de finar les guerres napoleóniques, el 1 de xunu de 1814, foi almitida na Confederación Suiza. En 1907 adoptose oficialmente la separtación de la Ilesia y l'Estáu. La ciudá tien desarrollaose enforma nos dos caberos sieglos, nos que convirtiose na sede de munches organizaciones internacionales[10].

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Diccionariu de la Llingua Asturiana» (asturianu) (15 avientu 2000). Consultáu'l 16 mayu 2022.
  2. Esti términu apaez nel Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana. Ver: xinebrín
  3. https://www.nytimes.com/1990/06/24/travel/staying-on-the-safe-side-geneva.html
  4. https://www.nytimes.com/2007/09/16/travel/16hours.html?scp=1&sq=Geneva+Switzerland&st=nyt
  5. François Modoux, "La Suisse engagera 300 millions pour rénover le Palais des Nations", Le Temps, Friday 28 June 2013, page 9.
  6. 6,0 6,1 Mark Yeandle, Jeremy Horne, Nick Danev (setiembre de 2008). «The Global Financial Centres Index 4». Z/Yen Group. City of London. Archiváu dende l'orixinal, el 5 de febreru de 2009. Consultáu'l 17 de xineru de 2009.
  7. https://www.myswitzerland.com/en/destinations/geneva/
  8. https://www.mercer.com/newsroom.html#Top_50
  9. Entrada de Xinebra na Enciclopedia Católica de 1913.
  10. Entrada de Xinebra na enciclopedia online Encarta.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]