Ríu Yangtsé

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Ríu Yangtsé
(y según tramos, Tuotuo, Tongtian y Jinsha)

长江 - 長江 - Yángzǐ Jiāng
Llocalización alministrativa
División Provincies de Anhui, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Qinghai, Sichuan y Yunnan, rexón autónoma del Tíbet y municipalidaes de Chongqing y Shanghái
Xeografía
Mapamapes
Yangtze River Map.png
Map of the Yangtze River.gif

El ríu Yangtsé[1] (chinu tradicional: 長江, chinu simplificáu: 长江, pinyin: Cháng Jiāng, lliteralmente «río llargu»; en tibetanu, Bri-chu) ye unu de los ríos más importantes del mundu, por llargor, el Anexu:Ríos más llargos del mundu terceru del mundu —tres el Amazones y el Nilu—, el más llargu d'Asia y el más llargu de China, escurriendo íntegramente por territoriu de la República Popular de China. Tien un llargor d'aprosimao 6300 km, descarga 31 900 m³/s y drena una peramplia cuenca de 1 800 000 km², mayor que países como Irán, Libia o Mongolia.

El ríu dende la so nacencia na pandu tibetanu na provincia de Qinghai, flúi principalmente en dirección Esti, cruciando les provincies, rexones autónomes y municipalidaes chines de Qinghai, Tíbet, Yunnan, Sichuan, Chongqing, Hubei, Hunan, Jiangxi, Anhui, Jiangsu y Shanghái, hasta desaguar nel mar de la China Oriental. El Yangtsé alimenta d'agua al 40% del territoriu chinu y al 70% de la producción rizícola.[2]

Una de les preses nel ríu, el Banzáu de les Trés Foces, ye la más grande del mundu[3] (non el banzáu) y coles mesmes alimenta la mayor central hidroeléctrica.[4] El ríu ye navegable nuna gran parte del so percorríu y los buques tresatlánticos pueden llegar hasta Wuhan ente qu'otros barcos de menor caláu saleen hasta Yichang.

La sección na provincia de Yunnan en que'l ríu que fluye al traviés de fondes foces forma parte de les árees protexíes de los tres ríos paralelos de Yunnan, un llugar declaráu Patrimoniu de la Humanidá de la UNESCO.

De cutiu considérase'l Yangtsé como llinia divisoria ente'l Norte y el Sur de China, anque los xeógrafos chinos consideren polo xeneral que la llinia montes Qinling-ríu Huai He ye la llinia oficial de la división xeográfica.[ensin referencies] Siendo'l mayor ríu de la rexón, el Yangtsé ye histórica, cultural y económicamente bien importante en China.

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

La forma tradicional y encamentao n'español poles academies ye Yangtsé, con tilde por ser palabra aguda y tratase d'una trescripción d'una llingua d'alfabetu non llatinu,[1] anque tamién s'hai transliterado como Yangtse o Yangtze, y, dacuando, con un guion dixebrando los dos sílabas, Yang-tse o Yang-tze. Amás, nos países hispanofalantes, lo mesmo qu'en Francia ya Italia, llamóse-y en dellos atles antiguos ríu Azul, nome ensin xustificación histórica, probablemente inventáu en Francia por analoxía col nome del otru gran ríu de China, el ríu Mariellu.

El nome «río Yangtsé», según otros nomes similares, como ríu Yangzi o Yangtze Kiang, deriva de Yangzi Jiang (chinu tradicional: 揚子江, chinu simplificáu: 扬子江, pinyin: Yángzǐ Jiāng) Tocante a esti soníu Yángzǐ Jiāng . El nome supuestamente provién de l'antigua travesía de ferry de Yangzi Jin (扬子 津, que significa «encruz del Yangzi»).[ensin referencies] Dende la dinastía Ming, el nome escríbese dacuando como 洋子 (yángzĭ). Por cuenta de que foi'l primer nome escucháu polos misioneros y los comerciantes europeos, esti nome, que s'aplicaba solamente al cursu baxu del ríu, foi aplicáu n'inglés pa tol ríu.[ensin referencies] El nome chinu modernu, Chang Jiang (chinu tradicional: 長江, chinu simplificáu: 长江, pinyin: Yángzǐ Jiāng, lliteralmente «río llargu») (Jiang, en chinu clásicu, ye ríu), delles vegaes tamién s'utiliza n'inglés ya inclusive en cartografía xeneralista n'español. Tamién ye conocíu por munchos como la cai Principal de China (Main Street) [ensin referencies] o la hidrovía Dorada.

Al igual que munchos otros grandes ríos, tien nomes distintos a lo llargo del so cursu: nel so orixe, llámase-y en chinu Dangqu (当曲, del tibetanu pa «ríu de los banzaos»); agües embaxo, llámase ríu Tuotuo (沱沱河) y depués ríu Tongtian (通天河, lliteralmente «ríu que pasa pel cielu»); cuando cuerre al traviés de fondes foces paraleles a les del Mekong y el Salween enantes de remanecer nes enllanaes de Sichuan, ye conocíu como'l ríu Jinsha (金沙江 Jīnshā Jiāng, lliteralmente «ríu de sables d'oru»).

El Yangtsé yera conocíu d'antiguo polos chinos a cencielles como Jiang (江 Jiāng), que se convirtió nun nome xenéricu que significa «ríu», o Da Jiang (大江 Dà Jiāng, lliteralmente «gran ríu»). El nome tibetanu pal ríu ye Drichu (tibetanu: འབྲི་ཆུ་[5]Wylie: 'bri chu; dialectu de Lhasa IPA: [Río de los yac fema] ).

Xeografía[editar | editar la fonte]

El ríu Yangtsé formar pola unión de delles importantes cabeceres, siendo la principal, la más alloñada, científicamente, la que debería de llevar el nome del propiu ríu Yangtsé. Esta ye la cabecera occidental, la del ríu Jinsha, que de la mesma sigue agües enriba como ríu Tongtian y depués como ríu Tuotu. A partir de la ciudá de Yibin, onde se xunen el ríu Jinsha y el ríu Min —la cabecera septentrional del Yangtsé—, el ríu adopta yá definitivamente'l nome de Yangtsé. De la mesma el mesmu Yangtsé, tradicionalmente, consideróse estremáu en tres tramos: el cursu cimeru, que se considera la sección que va dende Yibin a la ciudá de Yichang; el cursu mediu, el que correspuende a la sección ente Yichang y el condáu de Hukou, en que'l ríu atopar col llagu Poyang; y el cursu inferior, el tramu que va dende Hukou a Shanghái, la desaguada nel mar.

Ríu Tongtian[editar | editar la fonte]

Glaciar nel la cabecera del Tuotuo (fonte más alloñada del Yangtsé)
El ríu Qumar nel pandu tibetanu (Qinghai), vistu dende'l ferrocarril Qinghai-Tíbet, na zona llamada la primera ponte.

La fonte más alloñada del Yangtsé formar pola unión de cinco importantes corrientes d'agua que cuerren pela parte oriental de la pandu tibetanu, nel oeste de la provincia de Qinghai, al sur de los montes Kunlun, y na aguada norte de les montes Tanggula, alcontraes na frontera cola Rexón Autónoma del Tíbet. Esos ríos, nel so orixe d'altu monte, van confluyendo nel pandu tibetanu hasta dar llugar al ríu Tongtian: son los ríos Qumar, Tuotuo, Garqu, Danqu y Buqu.

  • ríu Tuotuo (chinu simplificáu: 沱沱河, pinyin: Tuótuó hé), la fonte más alloñada del Yangtsé, de 375 km, que naz nos montes cordal Dangla, nun glaciar que s'estiende al oeste de la monte Geladandong, a unos 5500 m d'altitú. Primero escurre en dirección norte y vira escontra la metá 90º pa volvese en dirección este. La nacencia del ríu ye una reserva natural ecolóxica de nivel estatal, establecida'l 5 de xunu 1999. El ferrocarril Qinghai-Tíbet traviesa'l valle y el ríu ye una gran ponte d'unos 400 m d'anchor, dempués de devasar el pasu Tanggula, a 5231 m, el pasu ferroviariu más altu del mundu.
  • ríu Danqu o Dan Qu (chinu tradicional: 当 曲, chinu simplificáu: 当曲, pinyin: Dāngqū, del tibetanu «ríu de los banzaos»), a una altitú d'unos 4500 m El Danqu tien 352 km y drena unos 30 220 km².
  • el ríu Tongtian (chinu simplificáu: 通天河, pinyin: Tongtian He, o Moron Us, lliteralmente en tibetanu, «ríu que pasa pel cielu»), ye una sección de 813 km qu'escurre pola provincia de Qinghai. Formar pola confluencia de los ríos Tuotuo y Dan qu.
  • el ríu Qumar o Qu Mar (chinu tradicional: 玛尔, chinu simplificáu: 玛尔, pinyin: Chŭmǎĕr hé),que n'idioma tibetanu significa «ríu Coloráu», ye'l principal afluente del Tongtian.Naz nos montes de l'aisllada rexón de Hoh Xil y cuerre en dirección este a lo llargo de los montes Kunlun. Tien un llargor de 527 km y tamién ye cruciáu pol ferrocarril Qinghai-Tíbet (por aciu una llarga ponte de 2565 m) y per la carretera Qinghai-Tíbet.

El ríu Tongtian dirixir escontra l'este al traviés de la provincia de Qinghai, xirando adulces al suroeste y escurriendo por un fondu valle o gargüelu, un momentu nel qu'escurre paralelu a unu de los sos principales afluentes, el ríu Yalong, col que nun va confluyir más que centenares de kilómetros alantre. El Tongtian pasa cerca de la ciudá de Yushu, asitiada a veres d'unu de los sos afluentes de la marxe derecha. Depués el ríu vuélvese más al sur y llega a Daingkok, nun pequeñu enanche del valle, a partir del cual el ríu ye conocíu como Jinsha que va ser dende esi puntu una llarga frontera natural ente provincies. El tramu del ríu Tongtian tien un llargor de 813 km.

Ríu Jinsha[editar | editar la fonte]

Sección del ríu Jinsha en Yunnan
Vista del cañón del Saltu del Tigre, colos montes Yulong Xue Shan, esquierda, y Fabona Xue Shan, derecha.
Cultivos en terraces nel gargüelu del Saltu del Tigre
La primer vuelta del Jinsha en Shigu (石鼓), provincia de Yunnan, onde'l ríu xira 180 graos, y dempués de dir mientres cientos de kilómetros al sur, entama aldu norte
El Jinsha al so pasu pela ciudá de Panzhihua, la primer ciudá d'importancia qu'atopa nel so cursu
El Yangtsé formar en Yibin, pola confluencia del Jinsha y el ríu Min

El ríu Jinsha (chinu simplificáu: 金沙江, pinyin: Jīnshā Jiāng, lliteralmente «río de sables doraos») ye'l nome col que ye conocida la más occidental de les grandes cabeceres del ríu Yangtsé, en puridad, Jinsha-Tongtian, que tien un llargor total de 2308 km, drena una cuenca de 340 000 km², y cai unes unidá|3300|m}}.[6] Yá como Jinsha, el ríu sigue escontra'l sur al traviés d'un fondu escobiu, nun llargu tramu d'unes unidá|400|km}} nel que forma frontera natural, primero ente la provincia de Sichuan, al oeste, y la Rexón Autónoma del Tíbet, al este; y depués ente Sichuan y la provincia de Yunnan. El ríu Jinsha recibe nesti llargu tramu fronterizu dellos afluentes, nengunu d'importancia, como los ríos Baiqu, Yuebaxiang y Zhenqu, pola esquierda; depués el Zangqu y el Requ, pola derecha; y nuevamente pola esquierda, a los ríos Gaiyu Xiang, Dingqu (col so afluente Dongwang) y Gangqu, que la so confluencia que marca'l fin del tramu fronterizo y pasao el cual el Jinsha entra, pel norte, na provincia de Yunnan.

Nesti tramu'l Jinsha coincide, na mesma dirección, coles foces del cursu cimeru del Salween —del que ta dixebráu pelos montes Ningjing— y del Mekong, una área protexida y llugar declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO col nome de Tres ríos paralelos de Yunnan. Ye especialmente conocida la Foz del Saltu del Tigre, un tramu d'unes unidá|16|km}} asitiáu ente dos altes montes —el Yulong Xue Shan de 5596 m y el Fabona Xue Shan de 5396 m—, en que'l ríu escurre por una serie de rabiones arrodiáu d'empinaos escarpes de más de 1000 m de desnivel, siendo'l cañón de ríu más fondu del mundu. El so nome fai referencia a la lleenda que cunta cómo pa escapar d'un cazador, un tigre saltó'l cañón nel so puntu más estrechu (25-30 m).

Yá na provincia de Yunnan, el ríu describe un llargu llazu en que se vuelve escontra'l norte na prefectura autónoma de Dali Bai pa retornar n'otru xiru l'aldu sur, un bucle d'unes unidá|320|km}}. Equí recibe dellos pequeños afluentes: pola derecha, al Zhubalong y depués al Xiashu, xustu enantes de la primera revuelta; pola esquierda, nel tramu en dirección norte, al Yangila y al Geji; na segunda revuelta, al Shwiluo (col so afluente'l Niru); nel tramu yá nuevamente al sur, pela marxe esquierda, al Quingshui; y finalmente, pola derecha, a los ríos Zhongjiang, Hechuan y Houshan. Depués el Jinsha volver al oeste, un tramu nel que recibe a los ríos Luolou y Naxi, pola derecha; al Sandao, pola esquierda; y al Yupao, pola derecha. Vuelve virar escontra'l noroeste, y recibe primero a la Bala y al Wanna, que lleguen del sur, pola derecha; y depués al Renji, pola esquierda.

Abandona'l Jinsha la provincia de Yunnan y de siguío enfusar nun curtiu tramu na provincia de Sichuan, onde recibe pola derecha a los ríos Tongda y Baguan, y depués, pola esquierda, al ríu Dongqu, xusto na ciudá de Panzhihua (787 177 hab. en 2010), see de la homónima ciudá-prefectura de Panzhihua y la primer ciudá d'importancia qu'atopa'l ríu.

Apenes pasada Panzhihua, el Jinsha recibe pela marxe esquierda a la so más importante afluente, el llargu ríu Yalong, con un llargor de 1637 km y una amplia cuenca drenada de 128 444 km². Dempués el Jinsha vira de nuevu al sur y percuerre un curtiu tramu pa dar entamu a otru llargu tramu, preferentemente en dirección noreste, en que'l ríu va ser de nueva llende provincial, esta vegada ente Sichuan, al nordés, y Yunnan, al suroeste. Aína recibe, pola derecha y xustu enantes de virar al noroeste, al ríu Longchuan —un afluente que llega dende la ciudá de Chuxiong, una importante ciudá d'una población envalorada en 2003 d'unes unidá|480000|hab.}}, que ye la see de la homónima Prefectura Autónoma de Chuxiong y que tien una importante rede d'afluentes (ríos Dahe-Yangtjiang, Banguo y Menggang-Shizhe)— y al poco, tamién pola derecha, al ríu Xialu (col so afluente'l Shala). Depués el Jinsha volver al nordés, recibiendo primero, pola esquierda, al ríu Chenghe, y depués, pola esquierda, a los ríos Taipingxiao, Baishui, Pudu (unu de los principales afluentes del Jinsha, con un llargor de 294 km, que llega del sur) y XiaoJiang.

Vuélvese'l Jinsha escontra'l norte y recibe pola derecha al ríu Yili (col so afluente Mashu), llegando del este, y darréu tres la confluencia, la ciudá de Qiaojia, see del xian (condáu) homónimu. Sigue'l ríu recibiendo más afluentes: al Heishui y al Xixi, llegando dende'l norte, pola esquierda; dempués al principal afluente del Jinsha, el ríu Niulan o Kraal, que llega pola derecha, con un llargor de 461 km y que drena una cuenca de 13 787 km²; a los ríos Liutong, Xisujiao, Xining y Zhongdu, pola esquierda; y pola derecha, al Chestnut (en que la so desaguada ta la ciudá de Suijiang) y depués al ríu Guan (Guan He o Yokoe), otru de los principales afluentes del Jinsha, con un llargor de 305 km, que drena una amplia cuenca de 14 870 km². Na confluencia col Guan, acaba'l tramu en que'l ríu ye frontera provincial y el Jinsha entra yá na provincia de Sichuan. Nesti tramu empecipiar en 2006 la construcción de la presa de Xiangjiaba, qu'una vegada acabada en 2015 va ser la 3.ª mayor central hidroeléctrica de China y la 4.ª del mundu.

Al poco, el Jinsha algama la importante ciudá de Yibin (281 019 hab. en 1999), onde se xune col ríu Min, la cabecera septentrional del Yangtsé que llega dende'l norte y encétalu pela marxe esquierda (tien un llargor de 735 km y una cuenca de 140 000 km²). La confluencia de dambos ríos da llugar nominalmente a la nacencia del Yangtsé.

El cursu cimeru del Jinsha cai cerca de 2,7 m/km. De siguío de Batang (Sichuan), el gradiente mengua gradualmente a alredor de 1,5 m/km, pero'l Jinsha ye innavegable, y nel so cursu cimeru, al traviés del gargüelu, ye más una torga qu'una ayuda pal tresporte. Nel Jinsha hai una importante acción del gobiernu chinu, con más de dieciséis proyectos de preses en diverses fases de desenvolvimientu: les mayores son la de Xiluodu (n'estudiu, que de construyise va ser la 3.ª mayor del mundu) y la yá citada de Xiangjiaba. Nel cursu d'esti llargu valle, la elevación del ríu cai dende daqué menos de 5000 m (la cabecera del ríu atopar a unes unidá|4900|m}}) a menos de 1000 m.

Artículu principal: Foz del Saltu del Tigre

Ríu Yangtsé: cursu cimeru[editar | editar la fonte]

Vista de la nueva ponte Xiling, un pocu más embaxo de les Trés Foces
Vista de la presa de Gezhouba, non llueñe de les Trés Foces
El Yangtsé al so pasu por Yichang

Yá como Yangtsé y mientres escurre pola cuenca de Sichuan, el ríu recibe innumberables afluentes, munchos d'ellos caudalosos, qu'aumenten el so fluxu de manera significativa: empieza na mesma Yibin, onde recibe pola esquierda al ríu Nanguang y al poco, na mano opuesta, al ríu Jiaju. Siguen el Changning, pola derecha, y depués un destacáu afluente pola esquierda, el ríu Tuo (de 655 km y una cuenca de 27 500 km²), en que la so confluencia alcuéntrase la importante ciudá de Jiangyang (el núcleu históricu de la gran ciudá de Luzhou) (aprosimao 625 000 hab. en 2008), capital de la ciudá-prefectura de Luzhou.

Panorámica de Jiangyang (centru históricu de Luzhou) (a la izquierda, el Yangtsé; a la derecha, el ríu Tuo
Panorámica de Jiangyang (centru históricu de Luzhou) (a la izquierda, el Yangtsé; a la derecha, el ríu Tuo

Sigue depués, recibiendo pola derecha al ríu Chishui-Gaodong enantes d'abandonar Sichuan y entrar na provincia de Chongqing. Recibe pola esquierda al ríu Shenshui-Shangpo, depués pola derecha al Shangxi y nuevamente pola esquierda al Meijiang-Binen. Siguen el Qiljiang y el Jiantan, dambos pola derecha, y llega el ríu a la importante ciudá de Chongqing, onde recibe pola esquierda al ríu Jialing (1119 km y una cuenca de 160 000 km²). Sigue'l ríu enagües embaxo, con un calce cada vegada más anchu nel qu'empieza a haber islles, delles grandes, de 5 km de llongura por casi dos d'anchu. Recibe nesti tramu al ríu Wubu (derecha), Yulin y Longxi (esquierda), Lontan (derecha, col so afluente'l Youjiang) y otru destacáu afluente, el ríu Wujiang, tamién pola derecha y procedente del sur.

Continua agües embaxo, describiendo grandes curves y amplios meandros, recibiendo más afluentes: el Nanbin, pola derecha, un llargu ríu qu'escurre ente importantes escobios y continuos cambeos d'aldu; el Gold, el Zhuxi, el Pengxi, y el Tangxi, pola esquierda; el Sibu y el Huohe, pola derecha; el Meixi y Daning.

Abandona la provincia de Sichuan ya intérnase pel oeste na provincia de Hubei. Continua recibiendo más afluentes: el Wanfu, pola derecha; el Yandu, el Shennongxi y el Banquiao, pola esquierda; el Quinggan (col so afluente Luogudong) y el Tongzhuang, pola derecha; el Xiangxi, pola esquierda; y acaba esti tramu ente foces col Banzáu de les Trés Foces, la mayor presa hidroeléctrica del mundu. Namás pasar la presa, construyóse apocayá (1993-1996) una ponte colgante de 900 m de vanu central, el ponte Xiling. Sigue depués el ríu enagües embaxo, recibiendo al Huangbo (o Huangbai), pola esquierda, xustu enantes de la presa de Gezhouba construyida ente 1970-1988 —con un altor de 47 m y una potencia instalada de 3115 MW— nes proximidaes de la ciudá de Yichang (427 300 hab. en 2004), capital de la homónima ciudá-prefectura de Yichang, frente a la desaguada d'otru afluente, el ríu Qiabian. En Yichang terminar el cursu cimeru del Yangtsé.

Nel so escurrir, el ríu baxa dende una altitú de 305 m en Yibin, provincia de Sichuan, la cabecera del saléu de los barcos fluviales, hasta les unidá|192|km}} en Chongqing. Ente Chongqing y Yichang (I-ch'ang), a una altitú de 40 m y una distancia d'unes unidá|320|km}}, pasa al traviés de los espectaculares Foces del Yangtsé, que destaquen pola so guapura natural, anque son peligroses pal saléu.

Cursu mediu[editar | editar la fonte]

El Yangtsé al so pasu por Wuhan
Segunda ponte en Wuhan

Continua'l Yangtsé el so lentu descensu al mar, enfusándose na gran enllanada a la que da nome, nun escurrir típicu d'enllanada, con munchos meandros, vueltes y revueltes y cambeos d'aldu aunquo empobináu al este, y recibiendo cada vegada más agua de los miles de llagos de la gran enllanada. El Yangtsé recibe al entamu d'esti tramu al Bailin pola esquierda, y depués al Qingjiang y al Songzi, dambos importantes afluentes, pola derecha. Pasa peles ciudaes de Zhijiang (más de 500 000 hab. en 2004 nel distritu) y Jingzhou (ciudá-prefectura con una población metropolitana de 350 000 hab. en 2000), Sishou (650 000 hab. nel distritu). Sigue'l Yangtsé el so escurrir y de nuevu forma llende provincial, esta vegada ente Hubei, al norte, y Hunan, al sur. Pasa nesti tramu fronterizu mui cerca del llagu Dongting, ente 5-10 km al norte, un gran llagu de 2820 km², qu'enría les agües de dellos grandes afluentes meridionales del Yangtsé: el ríu Xiang (856 km), el ríu Zi (653 km), el ríu Li (437 km) y el ríu Yuan (1033 km). El llagu ye usáu pol mesmu Yangtsé como enllanada d'hinchente, llegando a ocupar en dómina de crecíes hasta 20 000 km² de superficie anubierta. El llagu Dongting alcuéntrase dafechu na provincia de Hunan y ye la salida de la mayoría de los ríos de la provincia.

Vuélvese'l ríu nun curtiu tramu escontra'l noroeste, pasando al sur del llagu Hongku (384 km²) y dexa de ser llende provincial, enfusándose nuevamente en Hubei. Recibe pola esquierda al ríu Dongjing y al Huangsi y depués llega a la gran ciudá de Wuhan (más de seis millones d'habitantes na área urbana en 2006), capital provincial de Hubei y principal ciudá de la zona central de China, onde lu enceta pel norte unu de los sos mayores afluentes, el ríu Han (de 1532 km y una cuenca de 174 300 km²), que trai agua de la so cuenca norte hasta Shaanxi.

Sigue depués el Yangtsé el so escurrir en dirección suroeste, flanqueando per innumberables llagos, y llega a un tramu onde nuevamente va ser llende provincial: primero, ente Hubei, al norte, y Jiangxi, al sur, y de siguío, ente Anhui, al norte, y tamién Jiangxi, al sur. Nesti segundu tramu'l ríu llega a Hukou, onde conflúi col llagu Poyang, que marca'l fin del cursu mediu.

Cursu inferior[editar | editar la fonte]

Vista de satélite de la desaguada.

Nel estremu norte de Jiangxi, el llagu Poyang, el llagu d'agua duce más grande de China, xunir al ríu. Continua'l Yangtsé al traviés de les provincies de Anhui y Jiangsu, recibiendo más agua d'innumberables llagos y ríos más pequeños, y finalmente llega al mar de la China Oriental en Shanghái.

Cuatro de los cinco llagos principales d'agua duce de China contribúin nesti tramu final coles sos agües al ríu Yangtsé.

Nesti tramu final ta la rexón del Delta del ríu Yangtsé, una área de 99 600 km², que coincide más o menos col delta xeográficu, na que vivíen en 2013 más de 115 millones de persones.

Característiques[editar | editar la fonte]

El Yangtsé ta flanqueado per zones industriales —metalurxa, enerxía, química, automoción, materiales de construcción y maquinaria industrial— y zones de desenvolvimientu d'alta tecnoloxía. Ta desempeñando un papel cada vegada más crucial na crecedera económica del valle del ríu y convirtióse nun eslabón vital pal tresporte marítimu internacional de les provincies del interior. El ríu ye una arteria importante del tresporte pa China, que conecta l'interior cola mariña.

El ríu ye una de les víes navegables más allegaes del mundu. El tráficu inclúi tantu tráficu comercial de tresporte de mercancíes a granel, como de carbón, lo mesmo que de productos manufacturados y pasaxeros. El tresporte de carga llegó a los 795 millones de tonelaes en 2005.[7][8] Hai cruceros fluviales de dellos díes, especialmente al traviés de la formosa y pintoresca zona de les Tres Gargantes, que se tán convirtiendo en populares a midida que la industria del turismu crez en China.

Los hinchentes a lo llargo del ríu foi un problema bien importante. La temporada d'agües en China ye de mayu a xunu, nes zones alcontraes al sur del ríu Yangtsé, y de xunetu a agostu nes árees al norte. L'enorme sistema fluvial del ríu recibe agua de dambos lladrales sur y norte, lo que provoca que la so temporada d'hinchentes estender de mayu a agostu. Amás, al ser una zona relativamente trupa y rica en ciudaes a lo llargo del ríu, fai que los hinchentes seyan más mortales y costoses. Los grandes hinchentes más recién fueron les hinchentes del ríu Yangtsé de 1998, pero entá fueron más desastroses les hinchentes del ríu Yangtsé de 1954, que mataron a unes 30.000 persones. Otros graves hinchentes fueron les de 1911, que mató alredor de 100.000 persones, les de 1931 (145.000 muertos) y 1935 (142.000 muertos).

El Yangtsé ta bien contamináu, especialmente en Hubei (distritu de Shashi).

Banzáu de les Trés Foces[editar | editar la fonte]

El ríu Yangtsé al so pasu poles Trés Foces.
Artículu principal: Banzáu de les Trés Foces

En 1994, el gobiernu chinu decidió acometer la construcción de la presa más grande del mundu na rexón de les Trés Foces, una zona de gran valor paisaxísticu y ecolóxicu, qu'arrodia al ríu nuna estensión de 200 km nel so pasu de la municipalidá de Chongqing a la provincia de Hubei. La presa terminar de construyir nel añu 2009. Esti proyectu foi bien criticáu dende fora de China pol so eleváu costu ecolóxicu y social, cuidao que el llagu artificial anubrió numberosos poblaos de Hubei.

Primero que'l Banzáu de les Trés Foces fuera construyida, el ríu yera navegable por barcos tresoceánicos agües enriba hasta inclusive unes mil milles de la so boca. En xunu de 2003, la presa cerró'l ríu, provocando l'hinchente de Fengjie, la primera d'una serie de ciudaes afectaes pol proyectu de control de los hinchentes masivos y de xeneración d'enerxía. Ye'l mayor proyectu global de riego nel mundu y va tener un impactu significativu na agricultura de China. Los sos defensores argumenten que les ciudaes a lo llargo del ríu enagües embaxo van vese llibres de los hinchentes que los amenaciaron en repitíes ocasiones nel pasáu y ufiertará-yos electricidá y tresporte per vía acuática; los detractores, que se va consiguir por cuenta del hinchente de forma permanente de munches otres ciudaes esistentes (incluyíes numberoses reliquies culturales antigües) y de causar cambeos a gran escala na ecoloxía local.

El opositores a la presa puntualicen qu'hai tres clases distintes d'hinchentes nel ríu Yangtsé: los hinchentes que s'anicien nes partes altes, los hinchentes que s'anicien nes partes baxes, y los hinchentes a lo llargo de toa'l llargor del ríu. Alieguen que'l Banzáu de les Trés Foces va faer realmente frente a los hinchentes na parte cimera, pero que tien pocu o nengún impactu sobre los hinchentes que s'anicien na parte baxa. Hai marques d'agua de mil doscientos años nel cursu baxu rexistraes nes inscripciones y les talles de la carpa en Baiheliang, agora somorguiaes.

Hidrometría[editar | editar la fonte]

El caudal del Yangtsé foi reparáu mientres 64 años (1923-1986) en Datong, una localidá asitiada 511 km agües enriba de la desaguada nel mar de la China Oriental.[9] En Datong, el caudal añal mediu reparáu nesti periodu foi de 28 811 m³/s, pa una superficie drenada de 1 712 673 km², más o menos el 95% del total de la cuenca del ríu Yangtsé (aprosimao, de 1 800 000 km²), y apenes difier del caudal final na desaguada.

La llámina d'agua cayida na cuenca del ríu llega asina a la cifra de 531 mm per añu, que puede considerase como elevada. El Yangtsé ye un cursu d'agua bien caudaloso, abondo regular con un periodu de crecíes dende mayu a ochobre.

El caudal máximu mensual reparáu rexistráu na ciudá de Datong mientres esti llargu periodu d'observación, foi de 84 200 m³/s, ente que'l caudal mínimu foi de 1110 m³/s.

Caudal mediu mensual del ríu Yantgsé na estación hidrolóxica de Datong
(Datos calculaos nel periodu de 1923-86, 64 años) (en m³/s)

Contaminación de l'agua[editar | editar la fonte]

En mayu de 2006, dellos espertos chinos emitieron informes alarmantes sobre l'estáu de polución del ríu. El suministru d'agua potable de la aglomeración de Shanghái podría aportar a problemáticu si nun s'atopa solución.

Según Lu Jianjian, profesor d'una universidá nel este de China, el 40% de les borrafes del país descargar nel ríu, unos 25 mil millones de tonelaes al añu.[2] Un terciu de la contaminación provendría de los fertilizantes y productos químicos, plaguicidas y borrafes agrícoles; el restu vendría de les ciudaes, del sector industrial y de los barcos que saleen pel ríu. Amás, estes agües considérense les más turbies del planeta, con un tresporte de sedimentos que s'envalora en 680 millones de tonelaes al añu.[10]

320 millones de persones nes zones rurales del país nun tienen accesu a agua potable, según 400 ciudaes sufren d'un suministru d'agua insuficiente. A finales de mayu de 2006, Zhou Shengxian, direutor de l'alministración del estáu pa la protección del mediu ambiente, llanzó una llamada pal bloquéu de tolos proyectos de construcción que puedan afectar al mediu ambiente.

Fauna acuática[editar | editar la fonte]

Otru grave problema referir al númberu d'especies animales qu'habiten nes veres del ríu, yá que el so númberu pasó de 126 a mediaos de 1980 a tan solo 52 en 2002. El Yangtsé ye llar de, siquier, dos especies en peligru d'estinción: el aligátor chinu y el pez espátula del Yangtze. (Este ye l'únicu llugar, amás de los EE.XX., del que ye nativa una especie de cocodrilu.) La botu ensin aleta tamién s'atopa nel ríu.

Ente la fauna acuática del ríu destacaba hasta apocayá'l baiji (Lipotes vexillifer o delfín del ríu Yangtsé o delfín de China), pero n'avientu de 2006 una estensa busca nel ríu nun reveló signos de delfines y foi declaráu funcionalmente extinto. Sicasí, un exemplar foi columbráu un pocu dempués.[11] Lamentablemente sumió oficialmente a finales del últimu trimestre de 2008.

Anque entá hai un gran númberu d'especies que pueblen el ríu, toes elles tán potencialmente amenaciaes si nun se tomen midíes col fin de caltener la riqueza de la fauna.

Principales ciudaes a lo llargo del ríu[editar | editar la fonte]

Les principales ciudaes alcontraes nes veres del ríu son les siguientes:

Cruces del ríu[editar | editar la fonte]


Hasta 1957, nun había nenguna ponte que cruciara'l ríu Yangtze dende Yibin hasta Shanghai. Mientres milenios, los viaxeros tuvieron de cruciar el ríu en tresbordadores. N'ocasiones, esi encruz yera peligrosu, como lo demuestra'l desastre de Zhong'anlun (15 d'ochobre 1945).

El ríu presentóse como una importante barrera xeográfica qu'estrema'l norte y el sur de China. Na primer metá del sieglu XX, los viaxeros del ferrocarril de Beijing a Guangzhou y Shanghai teníen que desembarcar, respectivamente, en Hanyang y Pukou, y cruciar el ríu en ferry de vapor enantes de volver a entamar los viaxes en tren dende Wuchang o Nanjing West.

Dempués de la fundación de la República Popular en 1949, los inxenieros soviéticos ayudaron nel diseñu y construcción del ponte de Wuhan, una ponte de doble uso carretera-ferrocarril, construyíu ente 1955 y 1957 que foi la primer ponte sobre'l Yangtsé. La segunda ponte sobre'l ríu foi una ponte de ferrocarril de vía única construyíu agües enriba en Chongqing en 1959. El ponte de Nankín, tamién una ponte de carretera-ferrocarril, foi la primer ponte que crució'l cursu inferior del ríu Yangtsé, en Nanjing. Foi construyíu dempués de la rotura chinu-soviética y nun recibió ayuda estranxera. Otres pontes de carretera-ferrocarril fueron construyíes en Zhicheng (1971) y Chongqing (1980).

La construcción de pontes se desaceleró na década de 1980 enantes de volver# a entamar na década de 1990 y acelerase na primer década del sieglu XXI. El Ponte de Jiujiang foi construyíu en 1992 como parte del ferrocarril Beijing-Jiujiang. Una segunda ponte en Wuhan completar en 1995. Nel añu 2005, yá había un total de 56 pontes y un túnel que travesaben el ríu Yangtze ente Yibin y Shanghai. Ente éstos pontes, nel delta del Yangtze, atopábense dalgunos de les pontes colgantes y pontes atirantados más llargos del mundu: el Ponte colgante de Jiangyin (1385 m, inauguráu en 1999), el ponte Runyang (1490 m, abiertu en 2005), el ponte Sutong (1088 m, abiertu en 2008). El rápidu ritmu de construcción de pontes siguió y solo la ciudá de Wuhan tien agora seis puente y un túnel que traviesen el Yangtsé.

Tamién se construyeron cruciando'l ríu una serie de llinies d'alta tensión.

Categoría principal: Categoría:Pontes sobre'l ríu Yangtsé

Rede hidrográfica[editar | editar la fonte]

El ríu Yangtsé cuenta con más de 700 afluentes d'importancia. Los principales afluentes (numberaos de la fonte a la boca), colos llugares onde se xunen al Yangtsé, recoyer na Tabla siguiente.

El ríu Yangtsé y los sos afluentes
 
Ramal Nome del afluente Chinu Llargor (km) Cuenca (km²) Caudal (m³/s) Desembocadura Provincies que traviesa
Cabeceres - D Sistema JinshaTongtianTuotuo[12] 340 000 Yangtsé
- - Jinsha (Chang Jiang) 长江 - 金沙江 2308 340 000 31 900 Yangtsé
- - - Ríu Guan (Guan He o Yokoe) 横江 305 14 780 Ríu Jisha
- - - Ríu Niulan (o Kraal) 牛栏江 461 13 787 Ríu Jisha
- - - Ríu Pudu 普渡河 294 Ríu Jisha
- - - Ríu Yalong 雅砻江 1323 128 444 Ríu Jisha Yunnan
- - - Ríu Xianshui 鲜水河 680 Ríu Yalong Sichuan
- - - Ríu Anning 安寧河 320 11 000 Ríu Yalong
- - - Ríu Tongtian 通天河 813 138 000 Ríu Jisha
- - - Ríu Qumar (o Qu Mar o Chumar) 玛尔 527 20 800 Ríu Tongtian
- - - Ríu Tuotuo 沱沱河 375 Ríu Tongtian
- - - Ríu Danqu 当 曲 352 30 220 Ríu Tongtian
I - Ríu Min 岷江 735 140 000 Ríu Jisha Sichuan
- - - Ríu Dadu 大渡河 1155 92 000 Ríu Min
- - - Ríu Qingyi 284 12 897 Ríu Dadu
Cursu Cimeru - D Ríu Nanguang Yangtsé
- D Ríu Changning Yangtsé
- D Ríu Yongning Yangtsé
I - Ríu Tuo 沱江 655 27 500 Yangtsé (en Luzhou) Sichuan
- D Ríu Chishui 436 20 400 430 Yangtsé
- D Ríu Shangxi Yangtsé
- D Ríu Qijiang Yangtsé
I - Ríu Jialing 嘉陵江 1119 230 000 Yangtsé Chongqing
- - - Ríu Fu 涪江 700 36 400 572 Ríu Jialing
- - - Ríu Qu 渠江 720 39 200 663 Ríu Jialing
- - - Ríu Bailong 白龙江 576 31 800 Ríu Jialing Gansu
Sichuan
- - - Ríu Baishui 白水 Ríu Jialing
- D Ríu Wu (xuntu col Sancha y el Yachi) 乌江 1150 80 300 Yangtsé Guizhou
Chongqing
I - Ríu Pengxi Yangtsé
I - Ríu Tangxi Yangtsé
I - Ríu Meixi Yangtsé
I - Ríu Shennongxi Yangtsé
I - Ríu Longmen Xia Yangtsé
I - Ríu Shennongxi Ríu Yangtsé Hubei
I - Ríu Huangbo (o Huangbai) Yangtsé
I - Ríu Qingjiang 沱江 423 16 700 Yangtsé
Cursu Mediu - D Llagu Dongting 162 225 Yangtsé
- - - Ríu Li (o Lishui) 澧水 388 18 500 Llagu Dongting Hunan
- - - Ríu Yuan (inclúi al Qingshui) (o Yuanjiang) 沅江 1033 89 163 Llagu Dongting
- - - Ríu You (o Youshui) 酉水) 477 18 350 Ríu Yuan
- - - Ríu Wu (Yuan) 巫水 168 Ríu Yuan
- - - Ríu Zi (Zijiang) 资江 653 28 100 Llagu Dongting
- - - Ríu Miluo 汨罗江 400 Llagu Dongting
- - - Ríu Xiang 湘江 856 96 400 Llagu Dongting Guangxi
Hunan
- - - Ríu Xiao 瀟水 354 12 099 Ríu Xiang
- - - Ríu Liuyang 234 4665 Ríu Xiang
- - - Ríu Lian 涟水 232 7150 Ríu Xiang
- - - Ríu El mio 洣水 296 10 305 Ríu Xiang
- - - Ríu Zheng 蒸水 Ríu Xiang
- - - Ríu Lei 耒水 439 11 905 Ríu Xiang
I - Ríu Dongjing Ríu Yangtsé
I - Ríu Huangsi Ríu Yangtsé
I - Ríu Han (Hànshǔi) 汉江 - 汉水 1532 176 000 1200 Ríu Yangtsé Shaanxi
Hubei
- - - Ríu Dan 丹江 443 16 810 Ríu Han Shaanxi
- - - Ríu Tangbai 唐白河 24 215 Ríu Han
I - Ríu Fushui 富水 196 Yangtsé Hubei
Cursu inferior - D Llagu Poyang Yangtsé Jiangxi
- - - Ríu Xiushui 357 14 793 Llagu Poyang
- - - Ríu Gan (o Ganjiang) 赣江 991 81 600 Llagu Poyang Jiangxi
- - - Ríu Heshui Ríu Gan
- - - Ríu Zhang 章江 466 Ríu Gan
- - - Río Gong 貢水 278 26 589 Ríu Gan
- - - Ríu Meihe 梅河 Río Gong
- - - Ríu Xiang 湘水 Río Gong
- - - Ríu Xiu 修水 357 14 793 483 Llagu Poyang Jiangxi
- - - Ríu Fu (o Fuhe) 抚河 312 15 800 483 Llagu Poyang Jiangxi
- - - Ríu Shun 信江 360 17 600 Llagu Poyang Jiangxi
- - - Ríu Xinjiang Llagu Poyang
- - - Ríu Raohe 40 15 000 Llagu Poyang
- - - Ríu Changjiang 267 7036 181 Ríu Raohe
- - - Ríu -y'an 279 8456 489 Ríu Raohe
I - Ríu Huai He-llagos Shaobohu-Gaoyou-Hongze 1100 174 000 Yangtsé

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Real Academia Española. «Yangtsé» (español). Diccionario panhispánico de dudas. Madrid: Santillana. Consultáu'l 22 d'avientu de 2009.
  2. 2,0 2,1 (en francés) Gaëlle Dupont, «Environnement: menaces sur les grands fleuves», en Le Monde del 06/04/2007.
  3. «Three Gorges Dam, China : Image of the Day». earthobservatory.nasa.gov. Consultáu'l 3 de payares de 2009.
  4. International Rivers, Three Gorges Dam profile, Consultáu'l 3 d'agostu de 2009.
  5. http://www.khoryug.org/id63.html
  6. «水系湖泊» (zh-cn). 云南省电子政务网.
  7. Xinhua - English
  8. Xinhua - English
  9. GRDC - -y Yangzi Jiang à Datong
  10. «-yos eaux de Chine centrale observées au radar depuis l’espace». Consultáu'l 22 juillet 2009..
  11. ScienceMode » River Dolphin Thought to be Extinct Spotted Again in China
  12. la cabecera principal del Yangtsé, formada pol Jinsha, que continua agües enriba llamándose ríu Tongtian (813 km) y que la so fonte más alloñada ye'l ríu Tuotuo (375 km).

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: naturaleza, hestoria, y el ríu. Stanford Book. ISBN 0-201-08894-0
  • Winchester, Simon. 1996. The River at the Center of the World: A Journey up the Yangtze & Back in Chinese Time, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pages, ISBN 0-312-42337-3

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]




Yangtsé