Potsdam

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Pa otros usos d'esti términu, ver Potsdam (dixebra). Disambig.svg

Potsdam
Bandera d'Alemaña Alemaña
Alter Markt Potsdam.jpg
Coat of arms of Potsdam.svg
Alministración
País

{{Xeodatos Alemaña Alemaña | bandera iconu | variante = | tamañu =

}}
Xefe de gobiernu Jann Jakobs
División
Xeografía
Coordenaes 52°24′00″N 13°04′00″E / 52.4, 13.066666666667Coordenaes: 52°24′00″N 13°04′00″E / 52.4, 13.066666666667
Brandenburg P.svg
Superficie 187 20 km km²
Llenda con Berlín, Potsdam-Mittelmark y Havelland
Puntu más altu Kleiner Ravensberg
Altitú media 35 m
Demografia
Población 148 691 hab. (31 avientu 2015)
Densidá 793,99 hab/km²
Más información
Estaya horaria Hora central europea, UTC+01:00 y UTC+02:00
www.potsdam.de
Cambiar los datos en Wikidata

Potsdam[1] Tocante a esti soníu [ˈpɔtsdam] ye una ciudá alemana, capital del estáu federáu de Brandeburgo, allugada na redoma de Berlín, xuntu al ríu Havel. Ye célebre pol Palaciu de Sanssouci.

Cuenta con un importante observatoriu astronómicu (Observatoriu Astronómicu de Potsdam o Astrophysikalisches Institut Potsdam), dedicáu al estudiu de l'actividá solar y astrofísica. La Universidá de Potsdam atopar en Potsdam.

Xeografía[editar | editar la fonte]

La rexón ta formada por una serie de grandes morrenas de la postrera edá de xelu. Güei, la ciudá consta nos sos trés cuartes partes d'espacios verdes, con solo un cuartu d'área urbana. Hai alredor de 20 llagos y ríos en Potsdam, por casu el Havel, los llagos de Griebnitz, Templin, Tiefer See, Jungfernsee, canal Teltow, Heiliger See y el Sacrower See. El puntu más altu ye'l Kleiner Ravensberg (114 msnm).

Potsdam ta estremada en siete distrito urbanos hestóricos y nueve nuevos Ortsteile (partes rurales), que se xunieron a la ciudá en 2003. L'apariencia de los distritos urbanos ye abondo distintu. Los distritos del norte y el centru tán formaos principalmente por edificios históricos, ente que'l sur de la ciudá ta apoderáu per amplies zones de nueves edificaciones.

Hestoria[editar | editar la fonte]

Voltaire na residencia de Federico II en Potsdam. Vista parcial d'un grabáu de Pierre Charres Baquoy, copiando a N. A. CMonsiau.
Llagu de Templin al sur de Potsdam.
Palacios y parques de Potsdam y Berlín1
Padrimoniu de la HumanidáUNESCO
Mittelbau Sanssouci.jpg

Vista de la fachada del palaciu de Sansoucci.

Estáu {{{estáu}}}
Tipu Cultural
Criterios i, ii, iv
N° identificación {{{ID}}}
Rexón2 Europa y América del Norte
Añu d'inscripción 1990 (? sesión)
Estensiones 1992, 1999
1 Nome oficial sigún UNESCO
2 Clasificación sigún UNESCO
Documentu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu de 993 que menta a Poztupimi.

Potsdam foi fundada probablemente nel sieglu VII como un pueblu eslavu llamáu Poztupimi, centráu nun castiellu. Una posible traducción del nome podría ser so los carbayos. Ta mentáu per primer vegada por escritu nel añu 993, y pal añu 1317 ta mentada como una ciudá pequena, aquel día yá alemana. Ganó'l so carta de población en 1345. En 1573 entá yera una pequena ciudá de mercáu de 2.000 habitantes. Dempués de la Guerra de los Trenta Años (1618-1648), Potsdam perdiera casi la metá de la población.

La fortuna de Potsdam camudó radicalmente cuando foi escoyida en 1660 como residencia de caza de Federico Guillermo I, elector de Brandeburgo, el núcleu del poderosu Tao que más tarde se convertiría nel Reinu de Prusia. Tamién allugó cuarteles prusianos.

Dempués del Edictu de Potsdam en 1685, convertir nun centru d'inmigración europea. La so llibertá relixosa atraxo a xente de Francia (hugonotes), Rusia, los Países Baxos y Bohemia. L'edictu aceleró la crecedera de la población y la recuperación económica.

Más tarde, la ciudá foi residencia de la familia real prusiana. Los maxestosos edificios de les residencies reales construyéronse principalmente mientres el reináu de Federico'l Grande. Unu d'estos ye'l Palaciu de Sanssouci (en francés: «ensin esmoliciones», por Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, 1744), famosu polos sos xardinos formales ya interiores rococó. Otres residencies reales son el Palaciu Nuevu y la Orangerie.

Berlín foi la capital oficial de Prusia y más tarde del Imperiu alemán, pero la corte permaneció en Potsdam, onde s'asitiaron munchos funcionarios gubernamentales. En 1914, l'emperador Guillermo II robló la Declaración de Guerra nel Neues Palais. En 1918, a la fin de la Primer Guerra Mundial, la ciudá perdió la so estatus de «segunda capital» d'Alemaña cuando Guillermo II abdicó.

Al empiezu del Tercer Reich en 1933 diéronse la mano d'una manera ceremonial ente'l Presidente Paul von Hindenburg y el nuevu Canciller Adolf Hitler el 21 de marzu de 1933 na Garnisonkirche (Ilesia de la Guarnición) de Potsdam. Esto simbolizó la coalición ente los militares (Reichswehr) y el nazismu. N'abril de 1945, nel marcu de la Segunda Guerra Mundial, la ciudá foi bombardeada pola Royal Air Force, que destruyó la mayor parte del so centru históricu, quedando Potsdam seriamente estropiada.

Conferencia de Potsdam en 1945 con Churchill, Truman y Stalin.
Palaciu Cecilienhof

Del 17 de xunetu al 2 d'agostu de 1945, celebróse la Conferencia de Potsdam nel Palaciu Cecilienhof de la ciudá. Los victoriosos líderes aliaos Harry S. Truman, Winston Churchill y el so sucesor Clement Attlee, según Stalin, axuntar pa decidir el futuru d'Alemaña y l'Europa de posguerra polo xeneral. Estaos Xuníos y la URSS tuvieron notables enfrentamientos pol control de Berlín. Por esto estremó la capital alemana en cuatro sectores. La conferencia acabó col Alcuerdu de Potsdam y la Declaración de Potsdam.

El gobiernu de Alemaña del Este (formalmente conocida como la República Democrática Alemana, en alemán Deutsche Demokratische Republik, DDR) intentó esaniciar los símbolos del militarismu prusianu. Munchos edificios históricos, dalgunos d'ellos gravemente estropiaos pola guerra, fueron baltaos.

Potsdam, al suroeste de Berlín, quedó xusto fuera de Berlín Occidental dempués de la construcción del Muriu de Berlín. La elevación del muriu non solo aislló a Potsdam al respective de Berlín Occidental, sinón que tamién dobló'l tiempu que se tardaba en llegar a Berlín Oriental. El ponte Glienicke sobre'l Havel conectaba la ciudá con Berlín Occidental y foi l'escenariu de dellos intercambios de espías mientres la Guerra Fría.

En 1990, cola reunificación alemana, Potsdam convertir en capital del Estáu de Brandeburgo. Hai munches idees y esfuerzos pa reconstruyir l'apariencia orixinal de la ciudá, bien destacadamente el Palaciu Urbanu de Potsdam y l'Ilesia de la Guarnición.

Política[editar | editar la fonte]

La EUFOR (fuerza de la Unión Europea) instaló en Potsdam los cuarteles operacionales centrales pa la so misión na República Democrática del Congo.

Llugares d'interés[editar | editar la fonte]

Palaciu de Sanssouci, el símbolu de la ciudá.
El ponte Glienicke, usáu pal intercambiu d'espíes mientres la Guerra Fría.

Na cultura y arquitectura de la ciudá entá s'aprecia que Potsdam foi históricamente un centru receptor d'inmigrantes d'otros llugares d'Europa. L'atracción más popular en Potsdam ye'l parque de Sanssouci, a 2 km al oeste del centru de la ciudá. En 1744 el rei Federico'l Grande ordenó construyir una residencia equí, onde podía vivir sans souci («ensin esmoliciones», nel francés que se falaba na corte). El parque alluga munchos edificios magníficos:

  • El Palaciu de Sanssouci, un palaciu relativamente modestu de la familia imperial de Prusia y Alemaña.
  • El Palaciu de la Orangerie, anterior palaciu pa invitaos reales estranxeros.
  • El Nuevu Palaciu de Potsdam, construyíu ente 1763 y 1769 pa celebrar el fin de la Guerra de los Siete Años, na que Prusia acabó cola dominación austriaca de sieglos sobre los asuntos alemanes. Ye enforma mayor qu'el de Sanssouci, con más de 200 habitaciones y 400 estatues como decoración. Sirvió como casa d'invitaos pa numberosos visitantes reales.
  • El Palaciu de Charlottenhof, un palaciu neoclásicu de Karl Friedrich Schinkel construyíu en 1826.
  • Les Termes romanes, construyíes por Karl Friedrich Schinkel y Ludwig Persius en 1829-1840. Ye un complexu d'edificios qu'inclúin un pabellón de té, una villa d'estilu renacentista y una terma d'estilu romanu (del que toma'l so nome la totalidá del complexu).
  • La Casa de té chino, un pabellón del sieglu XVIII construyíu n'estilu chinu, a la moda de la dómina.
La Puerta de Fortuna y l'ilesia de San Nicolás nel Antiguu Mercáu.

La Plaza del Antiguu Mercáu ye'l centru históricu de Potsdam. Mientres tres siglo foi'l llugar onde s'alzó'l Palaciu de la Ciudá (Stadtschloß), un palaciu real construyíu en 1662. Baxu Federico'l Grande, el palaciu convertir en residencia d'iviernu de los reis prusianos. El palaciu quedó seriamente estropiáu mientres el bombardéu de 1945, y les autoridaes comunista baltar en 1961. En 2002 la Puerta de Fortuna foi reconstruyida na so posición histórica orixinal, que marca'l primer pasu na reconstrucción del palaciu. La Plaza del Antiguu Mercáu ta apoderada güei pola cúpula de la Ilesia de San Nicolás, edificada en 1837 n'estilu clásicu. Foi la última obra de Karl Friedrich Schinkel, quien diseñó l'edificiu pero nun vivió pa velo acabáu. Terminar los sos discípulos Friedrich August Stüler y Ludwig Persius. La parte oriental de la Plaza del Mercáu ta apoderada pol Antiguu Conceyu, alzáu en 1755 pol arquiteutu holandés Jan Bouman (1706-1776). Tien una característica torre circular, coronada con un Atles doráu que sostien el mundu sobre los sos costazos.

Barriu holandés.

Al norte de la Plaza del Antiguu Mercáu tópense la Ilesia Francesa oval, alzada escontra 1750 por Boumann pa la comunidá hugonote, y la Puerta de Brandeburgo (construyida en 1770, y que nun tien de confundir se cola Puerta de Brandeburgo de Berlín).

Otru monumentu de Potsdam ye'l Barriu Holandés, un conxuntu d'edificios que ye únicu n'Europa, con alredor de 150 cases edificaes con lladriyos coloráu al estilu holandés. Construyir ente 1734 y 1742 so la dirección de Jan Bouman pa los artesanos holandeses que fueren convidaos a establecese equí pol rei Federico Guillermo I. Güei, esta zona ye unu de los vecinderos más visitaos de Potsdam.

Al norte del centru de la ciudá ta la colonia rusa de Alexandrowka, un pequenu enclave d'arquitectura rusa (incluyendo una capiya ortodoxa) construyida en 1825 pa un grupu d'inmigrantes rusos. En 1999 la colonia foi declarada patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.

Al este de la colonia Alexandrowka atópase un gran parque, el Xardín Nuevu, que se diseñó en 1786 n'estilu inglés, y consta de dos palacios; unu d'ellos, el Palaciu Cecilienhof, foi onde se celebró la conferencia de Potsdam en xunetu y agostu de 1945. El Palaciu de Mármol construyir en 1789 nel estilu del Clasicismu.

Otra zona interesante de Potsdam ye Babelsberg, un barriu al este del centru, qu'alluga los estudios cinematográficos UFA (Babelsberg Studios), y un estensu parque con dellos edificios interesantes, incluyendo'l Palaciu Babelsberg, un palaciu neogóticu diseñáu por Schinkel. La Torre Einstein llevantar ente 1920 y 1924 pol arquiteutu Erich Mendelsohn a lo cimero del Telegraphenberg.

Hai munchos parques en Potsdam, la mayor parte d'ellos incluyíos ente los llugares Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO. Ente ellos figuren:

.


Potsdam tamién inclúi un centru memorial na antigua prisión de la KGB en Leistikowstrasse.[2]

Vease tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Potsdam