Harald V de Noruega
.jpg)
.png){kind=small}
_1class_Collar_BAR.svg){kind=small}
.png){kind=small}
Harald V (Asker, 21 de febreru de 1937 - Oslo, 28 d'agostu de 2026) foi rei de Noruega dende'l 17 de xineru de 1991 hasta la so muerte. Fíu del entós príncipe herederu Olaf y de la princesa Marta de Suecia, nieta del rei Óscar II de Suecia, aportó al tronu en 1991. Hasta 2012 tuvo a la cabeza de la Ilesia de Noruega, cargu qu'ostentaben tolos monarques noruegos hasta esi añu, nel que la Ilesia dexó de depender de la monarquía.
Biografía
[editar | editar la fonte]Nacencia
[editar | editar la fonte]Harald nació na residencia del príncipe herederu de Skaugum, en Asker, cerca d'Oslu, el 21 de febreru de 1937. Foi'l primer príncipe que nació en Noruega dende faía 567 años (dende Olaf IV en 1370). Como descendiente de Maud, la fía d'Eduardu VII del Reinu Xuníu (yera la so güela paterna), tamién ta na llista de socesión de dicha corona. Cuando nació, yá tenía dos hermanes mayores qu'él: la Princesa Ragnhild (1930-2012) y la Princesa Astrid (1932).
Infancia y educación
[editar | editar la fonte]Mientres la Segunda Guerra Mundial producióse la invasión alemana de Noruega en 1940. Por ello, el so padre, qu'entós daquella yera'l príncipe herederu, y el so güelu, el rei Haakon VII, establecer en Londres, xunto col Gobiernu noruegu nel exiliu. Él, la so madre y hermanes treslladar a Pool Hill, un pequeñu pueblu de Maryland, n'Estaos Xuníos. Ellí cursó los estudios primarios y empecipió les sos lleiciones d'inglés.[16] Una vegada rematada la guerra, la Familia Real Noruega tornó a la so patria y Harald ingresó nel Colexu Catedral d'Oslu, especializándose na caña científica en 1955. Amás, perfeccionó l'inglés, el francés y l'alemán.
Príncipe herederu
[editar | editar la fonte]El 21 de setiembre de 1957, morrió'l so güelu, el rei Haakon VII. El so padre foi proclamáu rei de Noruega, una y bones la coronación foi abolida en 1908, y Harald foi proclamáu Príncipe Herederu. Seis díes dempués de la so proclamación, asistió a la so primer xunta del Conseyu d'Estáu noruegu.
N'acabando los sos estudios secundarios, ingresó na Escuela de Candidatos a Oficiales de Caballería, y más tarde ingresó na Academia Militar, graduándose en 1959. Consiguió'l rangu de Xeneral del Exércitu de Tierra y Aire y el d'Almirante de la Marina.
Novialgu y compromisu
[editar | editar la fonte]Por esta dómina conoció a Sonja Haraldsen, una burguesa. Pol so calter plebeyu, nun cuntaba cola aprobación pa un compromisu matrimonial. Con éses p'alloñar a Harald de la so novia, decidió unviáselo al Balliol College d'Oxford, onde estudió Ciencies Económiques, Ciencies Polítiques y Historia mientres dos años, ente 1960 y 1962. Igualmente, Sonia tamién foi unviada a estudiar a Suiza. Nel país alpín careció y Harald tornó a buscala pa volver a Noruega. Harald decidió abandonar los sos estudios y trabayar na Compañía Naviera Ártica Nacional y na Comisión Forestal.
Harald anunció'l so deséu d'arrenunciar a los sos derechos al tronu si nun podía casase con Sonia.
Matrimoniu y descendencia
[editar | editar la fonte]Boda
[editar | editar la fonte]A lo último tres casi una década de llucha, foi autorizáu pol rei Olaf y pol Parllamentu noruegu pa celebrar la so boda, que tuvo llugar el 20 d'agostu de 1968, na Catedral del Salvador d'Oslu.[17]
Fíos
[editar | editar la fonte]- Marta Luisa de Noruega, nacida'l 22 de setiembre de 1971 n'Oslu. Casada con Ari Mikael Behn dende 2002 hasta 2016
- Haakon Magnus de Noruega, príncipe herederu nacíu'l 20 de xunetu de 1973 n'Oslu. Casáu con Mette-Marit Tjessem Høiby dende'l 2001
Nietos
[editar | editar la fonte]- Maud Angelica, nacida'l 29 d'abril de 2003
- Ingrid Aleixandra, nacida'l 21 de xineru de 2004
- Leah Isadora, nacida'l 8 d'abril de 2005
- Sverre Magnus, nacíu'l 3 d'avientu de 2005
- Emma Tallulah, nacida'l 29 de setiembre de 2008
Rei de Noruega
[editar | editar la fonte]Dende xunu de 1990 Harald desempeñó la rexencia por cuenta de un empeoramientu de la salú del rei Olaf, que yá yera'l rei más vieyu d'Europa. Harald V foi nomáu rei de Noruega darréu dempués de finar el so padre, Olaf V, el 17 de xineru de 1991, yá que según la llei d'esti país el rei apuerta al tronu nel mesmu intre en que se produz la muerte del so antecesor, y ye'l primer rei modernu nacíu en Noruega, pos el so padre y güelu nacieron en Dinamarca. El cambéu de xefe d'Estáu llevar a cabu con un actu institucional. Asina, el 21 de xineru de 1991, el nuevu rei Harald V xuró la Constitución ante'l Parllamentu.[17]
Deportista, participó nel equipu noruegu nos Xuegos Olímpicos de 1964, 1968 y 1972 na especialidá de vela, ganando la Copa d'Oru en 1968 y el Kieler Regatta en 1972. Tan aficionáu al deporte como'l so padre, practica la caza, l'esquí y la pesca. Ye presidente de l'Asociación de Vela noruega y forma parte del Comité Internacional Yacht Racing Union. Tamién ye presidente de la caña noruega de la Fundación Mundial de la Naturaleza.[17] Ye'l xefe de la Ilesia de Noruega.
Nel so honor foi nomada la Mariña del Príncipe Harald en L'Antártida.
Nel mes de xunetu de 2011, Harald V ufiertó al pueblu noruegu unos mensaxes de condolencias polos finaos nos atentaos de Noruega. El 16 de setiembre de 2012 finó la hermana mayor de Harald V, Ragnhild de Noruega.
Distinciones honorífiques
[editar | editar la fonte]Distinciones honorífiques noruegues
[editar | editar la fonte]
Gran maestre de la Orde de San Olaf.
Gran maestre de la Real Orde del Méritu de Noruega.- Gran maestre de la Real Orde Familiar del Rei Harald V.
Distinciones honorífiques españoles
[editar | editar la fonte]
Caballeru gran cruz de la Real y Distinguida Orde de Carlos III (12/04/1982).[18]
Caballeru de la Insigne Orde del Toisón d'Oru (21/04/1995).[19]
Caballeru del collar de la Real y Distinguida Orde de Carlos III (30/06/2006).[20]
Otros Países
– Caballeru de la Orde del Elefante
Ancestros
[editar | editar la fonte]Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ Afirmao en: Internet Movie Database. Identificador IMDb: nm0454379. Data de consulta: 12 agostu 2015. Llingua de la obra o nome: inglés.
- ↑ «Norway's King Harald dies aged 89: A beloved monarch buffeted by family crises» (inglés británicu) (28 agostu 2026). Consultáu'l 29 agostu 2026.
- ↑ «H.M. Kong Harald V: 1937–2026». Archiváu dende l'orixinal, el 28 agostu 2026. Consultáu'l 28 agostu 2026.
- ↑ The Peerage person ID: p10110.htm#i101099. Data de consulta: 7 agostu 2020.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «The Decorations of HM The King» (inglés). Norwegian royal family. Consultáu'l 27 avientu 2023.
- ↑ Afirmao en: Le Monde. Editorial: Societe Editrice Du Monde. Llingua de la obra o nome: francés. ISSN: 0395-2037.
- 1 2 Afirmao en: The Daily Telegraph. Llingua de la obra o nome: inglés. ISSN: 0307-1235.
- ↑ Afirmao en: Suomen Valkoisen Ruusun ja Suomen Leijonan ritarikunnat. Páxina: 497. Editorial: Edita. Llingua de la obra o nome: finlandés. Data d'espublización: 2017. Autor: Antti Matikkala.
- ↑ «10542/AB XXIV. GP – Anfragebeantwortung». Parllamentu d'Austria. Consultáu'l 28 agostu 2026.
- 1 2 3 «ENTIDADES ESTRANGEIRAS AGRACIADAS COM ORDENS PORTUGUESAS». Consultáu'l 28 agostu 2026.
- ↑ Olympedia people ID: 62274.
- ↑ Identificador del Boletín Oficial del Estáu: BOE-A-1995-10104.
- ↑ «Order of Leopold» (inglés) (15 abril 2025). Consultáu'l 28 agostu 2026.
- ↑ «Njegovo veličanstvo norveški kralj Harald V.». Consultáu'l 28 agostu 2026.
- ↑ «Soldaten Harald» (bokmål). Forsvarets forum (28 agostu 2026). Consultáu'l 7 setiembre 2026.
- ↑ "Those Apprentice Kings and Queens Who May – One Day – Ascend a Throne," The New York Times. 14 de payares de 1971.
- 1 2 3 Biografíes y Vides. «Harald V de Noruega». Consultáu'l 12 de xineru de 2013.
- ↑ Boletín Oficial del Estáu
- ↑ Boletín Oficial del Estáu
- ↑ Boletín Oficial del Estáu
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]- Páxina oficial de la Casa Real de Noruega
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Harald V..
- Páxina oficial de la Casa Real de Noruega, n'alemán Archiváu 2018-02-17 en Wayback Machine
- Páxina oficial de la Casa Real de Noruega, n'inglés
- Biografía por CIDOB (n'español)
| Predecesor: Olaf V |
 Rei de Noruega 1991 - actualidá |
Socesor: — |
| Control d'autoridaes |
|
|---|
Datos: Q57287- Multimedia: Harald V of Norway
- Homes
- Páxines que usen ahnentafel col parámetru boxstyle
- Páxines que usen ahnentafel col parámetru border
- Páxines que usen ahnentafel col parámetru style
- Wikipedia:Revisar traducción
- Persones nacíes en 1937
- Persones finaes en 2026
- Reis y reines de Noruega
- Familia Real Noruega
- Monarques reinantes
- Casa de Glücksburg
- Grandes cruces de la Lexón d'Honor
- Regatistas olímpicos de Noruega
- Regatistas nos Xuegos Olímpicos de Tokiu 1964
- Regatistas nos Xuegos Olímpicos de Múnich 1972
- Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía nym