Idioma llatín

De Uiquipedia
(Redirixío dende Llatín)
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener/Archivu
Llatín
Lingua latina
Falao en Vaticanu
Familia Llingües indoeuropees

  Itálicu
  Llingua latina

Alfabetu Llatinu
Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Regulao por Nun ta regulao
Códigos
ISO 639-1 la
ISO 639-2 lat
ISO 639-3

El llatín ye una llingua indoeuropea de la triba itálica que foi falada na antigua República Romana y nel Imperiu Romanu dende'l sieglu IX a. C. El so ñome debala de l'existencia d'un xeitu xeográficu na península itálica, Vetus Latium o Antigua collada (güei ñomada Llaciu)

Magar que'l llatín na forma clásica nun ye la llingua de dalu grupu y ye, entós, una llingua muerta, dio orixe a un gran númberu de llingües europees, apellaes llingües romániques, como l'asturianu, el castellanu, el francés, l'italianu, el portugués, el catalán, el gallegu, el rumanu y munches otres. Tamién tevo una pergrande influyencia nel léxicu de les llingües modernes, pola mor de que demientres munchos sieglos, tres la cayida de l'Imperiu Romanu, siguió emplegándose en toa Europa comu lingua franca pa les ciencies y la política, ensin ser amagada n'esa llabor por otres llingües n'espoxigue (comu'l castellanu nel sieglu XVII o el francés nel sieglu XVIII) dica cuasi'l sieglu XIX.

Anguaño ye llingua cooficial na Ciudá del Vaticanu enxuntu'l italianu. Na Ilesia Católica, emplegábase comu llingua llitúrxica dica'l Conceyu Vaticanu II na década de los años 1960. Tamién úsase pa los ñomes binarios de la clasificación científica.

L'estudiu del llatín, enxuntu col del griegu clásicu, ye parte de los apellaos estudios clásicos, y dica la década de los '60 foi estudiu nes humanidaes. L'alfabetu llatinu, debaláu del griegu, aína ye'l alfabetu más emplegau del mundiu con diverses variantes d'una llingua a otra.

Na alta edá media dixebróse en distintes llingües romániques asitiaes na península ibérica, Francia, Italia y Rumanía.

Amuesa de la llingua llatina nuna muria de l'antigua Pompeya

Caltúvose como llingua franca y de cultura europea hasta'l sieglu XVII, y como llingua oficial del Vaticanu hasta anguaño, magar que como llingua materna ta desaniciada.

Usaba l'alfabetu llatinu que foi una adautación del etruscu que yera tamién una variante del alfabetu griegu.

Carauterizábase pol usu les declinaciones, qu'anguaño perdiéronse en toles llingües romances (descendientes suyes).