1813
De Uiquipedia
|
|
| Años: | 1810 1811 1812 - 1813 - 1814 1815 1816 |
| Décades: | Años 1780 Años 1790 Años 1800 - Años 1810 - Años 1820 Años 1830 Años 1840 |
| sieglos: | sieglu XVIII - sieglu XIX - sieglu XX |
Índiz |
Fechos [editar]
- 5 de xineru: España: el Tribunal de la Inquisición ye suprimíu poles Cortes de Cádiz.
- 31 de xineru: en Bonos Aires inaugúrase la Asamblea del Añu XIII, primer congresu nacional de l'actual Arxentina.
- 3 de febreru: José de San Martín derrota a los realistes nel Combate de San Llorienzo.
- 20 de febreru: Manuel Belgrano derrota a los realistes al mandu de Pío Tristán na Batalla de Salta, dando empiezu a la segunda campaña al Alto Perú.
- 21 de febreru: Les Cortes españoles abolen el Tribunal del Santu Oficiu nes colonies americanes (vease Inquisición).
- 23 de febreru: Empieza a xeneralizase l'usu de la escarapela de les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata, que fuera creada oficialmente'l 18 d'esi mesmu mes a solicitú de Manuel Belgrano.
- 28 de febreru: Batalla de Cúcuta ente les tropes de Simón Bolívar y l'exércitu realista, con victoria de los insurxentes.
- 16 d'abril: Róblase l'acta de constitución de la primera Diputación Provincial de España, siguiendo la Constitución de Cádiz, en Anguita (Guadalaxara).
- 27 d'abril: Les fuerces patriotes de Chile sosprienden al exércitu realista (patriotes d'España) en Yerbas Bones (Chile), obligándolo a replegase más al sur.
- 17 de mayu: José Bonaparte abandona definitivamente Madrid.
- 13 de xunu: Les tropes angloportuguesas de Wellington ocupen el Castillo de Burgos, destruyíu tres una agafada resistencia.
- 21 de xunu: Batalla de la Victoria Ganada en España
- 31 de xunetu: Batalla de Taguanes nel estáu Cojedes, Venezuela.
- 10 d'agostu: Ye fundáu l'Institutu Nacional de Chile "General José Miguel Carrera" pol prócer José Miguel Carrera, que nestos díes sigue instruyendo la educación pública.
- 11 d'agostu: Juan De la Corrolada declara la Independencia de Antioquia, departamentu de Colombia.
- 31 d'agostu: la ciudá de San Sebastián ye amburada y destruyida nes guerres napoleóniques poles tropes anglu-portugueses que veníen lliberar.
- 1 d'ochobre: Les fuerces de Manuel Belgrano son ganaes na Batalla de Vilcapugio.
- 17 d'ochobre: En Chile, una columna realista sospriende y esvalixada a los patriotes na batalla d'El Carbayu.
- 30 d'ochobre: Remata la Guerra de la Independencia española coles tropes franceses capitulando en Pamplona.
- 6 de noviembre: México: nel Congresu de Chilpancingo, el sacerdote José María Morelos declara formalmente la independencia del dominiu español.
- 14 de noviembre: Les fuerces del xeneral Belgrano son definivamente ganaes na Batalla de Ayohuma.
- 29 d'avientu: Napoleón Bonaparte obliga al so hermanu José a abdicar de la Corona de España.
- Avientu: Ye afayada, na Ciudá de Guatemala, la Conxuración de Belén.
Arte y lliteratura [editar]
- 28 de xineru: Jane Austen - Publica "Arguyu y prexuiciu".
- 22 de mayu: Rossini estrena L'italiana in Algeri en Venecia.
Nacencies [editar]
- 21 de xineru: John C. Frémont, militar y aventureru estadounidense (f. 1890)
- 26 de xineru: Juan Pablo Duarte, políticu dominicanu (f. 1876)
- 8 de febreru: Carlos Morel, pintor arxentín (f. 1894)
- 19 de marzu: David Livingstone, esplorador y misioneru escocés (f. 1873)
- 5 de mayu: Søren Kierkegaard, filósofu danés (f. 1855)
- 22 de mayu: Richard Wagner, compositor, director d'orquesta, poeta y teóricu musical alemán (f. 1883)
- 19 de setiembre: Christian Heinrich Friedrich Peters, astrónomu alemán (f. 1890)
- 24 de setiembre: Gerardo Barrios, militar y políticu salvadoreñu (f. 1865)
- 9 d'ochobre: Giuseppe Verdi, compositor italianu de música clásica (f. 1901)
Muertes [editar]
- 21 de febreru: José Viera y Clavijo, botánicu y escritor español (n. 1731)
- 10 d'abril: Joseph-Louis de Lagrange, matemáticu francés (n. 1736)
- 18 d'abril: Lester Frank Ward, sociólogu estadounidense (n. 1841)
- 1 de mayu: Jean-Baptiste Bessières, militar francés (n. 1768)
- 30 de setiembre: Atanasio Girardot, Oficial colombianu (n. 1791)
- 11 d'ochobre: Robert Kerr, naturalista escocés.
- 17 d'avientu: Antoine Parmentier, agrónomu francés (n. 1737)
Enllaces esternos [editar]
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobro 1813.