Pueblu palestín

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Palestinos
الفلسطينيون
a la filesṭīnīyyūn
Población total c. 12.000.000
Idioma árabe, hebréu (históricamente),[1][2] inglés
Relixón Islam suní, cristianismu ortodoxu, Xudaísmu, Catolicismu
Asentamientos importantes
1.º Bandera de Palestina Palestina
4.950.000[3]
-Cixordania
3.010.000[3]
-Franxa de Gaza
aprox. 2.000.000[3] hab.
2.º Bandera de Xordania Xordania
3.763.000[4] hab.
3.º Flag of Israel.svg Israel
1.411.000[4] hab.
4.º Bandera de Siria Siria
482.000[4] hab.
5.º Bandera de El Líbanu Líbanu
571.000[4] hab.
6.º Bandera de Chile Chile
500.000[5] hab.
7.º Bandera d'Arabia Saudita Arabia Saudita
407.000[4] hab.
8.º Bandera de Exiptu Exiptu
71.000[4] hab.
9.º Flag of the United States.svg Estaos Xuníos d'América
85.186[6] hab.
10.º Bandera de Qatar Qatar
301.000[4] hab.
11.º Bandera de Canadá Canadá
18.000[4] hab.
12.º Flag of Honduras.svg Hondures
180000[4] hab.
13.º Flag of the United Arab Emirates.svg Emiratos Árabes Xuníos
92.000[4] hab.
14.º Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu
20.000[4] hab.
15.º Plantía:Libia
60.000[4] hab.
16.º Flag of Colombia.svg Colombia
72.000[4] hab.
17.º Bandera de Kuwait Kuwait
33.000[4] hab.
18.º Flag of Iraq.svg Iraq
20.000[4] hab.
19.º Bandera de Yeme Yeme
30.000[4] hab.
20.º Bandera de Guatemala Guatemala
20000[4] hab.
21.º Plantía:Eritrea
38.000[4] hab.
22.º Flag of Denmark.svg Dinamarca
20.000[4] hab.
23.º Flag of Canada.svg Canadá
18.000[4] hab.
[editar datos en Wikidata]

El pueblu palestín (n'árabe الشعب الفلسطيني, aš-šaˁb a la filesṭīnin), llamáu davezu palestinos o árabes palestinos, ye un pueblu semita del llevante mediterraneu con oríxenes familiares na rexón histórica de Palestina y que constitúi una de les poblaciones autóctones de la totalidá de territorios d'Palestina y Israel.

Estudios xenéticos realizaos na población palestina actual, confirmen que la mayoría de los musulmanes de Palestina, incluyendo a los ciudadanos culturalmente árabes d'Israel son descendientes de los cristianos, xudíos y otros pueblos indíxenes del Llevante austral, que'l so nucleu poder siguir hasta la prehistoria. Un estudiu de haplotipos d'altu resolvimientu demostró qu'una parte sustancial de los cromosomes Y, tantu de los xudíos d'Israel (70%), lo mesmo que de los palestinos musulmanes (82%) pertenecíen al mesmu grupu de cromosomes.[7] Dende la dómina de les conquistes musulmanes del territoriu de l'actual Palestina nel sieglu VII, les conversiones relixoses, munches vegaes buscando evitar la obligación de pagar la yizia o tao de dhimmi, dieron llugar a que la mayoría de los palestinos sían anguaño musulmanes, primeramente xiinos y darréu suníes, anque persite una importante minoría cristiana de distintes denominaciones, según drusos y una pequeña comunidá samaritana. Anque los xudíos palestinos formaben parte de la población palestina previa a la creación del estáu d'Israel, pocos identifíquense colos palestinos anguaño. La aculturación, independientemente de la conversión al Islam, resultó en que los palestinos perdieren la so llingua y fueren asimilaos cultural y linguísticamente polos conquistadores árabes.[8] Aprosimao, solo la metá de la so población habita na zona que considera históricamente'l so orixe; el restu viven tremaos, sobremanera por Oriente Próximu, tres los acontecimientos vivíos na zona mientres el sieglu XX que provocaron una importante diáspora.[9]

Población[editar | editar la fonte]

La población total palestina, incluyíos refuxaos y movíos, envalorar nunos 10 millones d'individuos, de los cualos aprosimao la metá sigue viviendo na rexón histórica de Palestina, una área averada que tomaba les actuales Israel, l'Estáu de Palestina y l'occidente de Xordania. El restu, aprosimao la otra metá de los palestinos, constitúin lo que se conoz como la diáspora palestina, la mayoría de los cualos son abelugaos apátridas qu'escarecen de ciudadanía en dellos países.[10] Más de dos millones y mediu d'ellos viven na vecina Xordania, un millón ye compartíu ente Siria y el Líbanu, y un cuartu de millón n'Arabia Saudita, siendo los aprosimao 500.000 en Chile[5] la mayor concentración fora del mundu árabe.

L'Axencia de Naciones Xuníes pa los refuxaos de Palestina n'Oriente Próximu (UNRWA) tien rexistraos a más de 5 millones de refuxaos palestinos partíos ente la Franxa de Gaza, Cixordania, Siria, Líbanu y Xordania. Casi un terciu d'ellos, más de 1,4 millones, viven en 58 campamentos de refuxaos que fueron creaos tres la guerra árabe-israelina de 1948 na que más de 700.000 palestinos perdieron les sos cases y los sos medios de vida. Los refuxaos palestinos del sieglu XXI son les persones movíes naquel éxodu llamáu Nakba– y los sos descendientes.[11][12]

Según les estimaciones calculaes pola Oficina Central d'Estadístiques de Palestina (PCBS poles sos sigles n'inglés), l'Estáu de Palestina cunta 4.816.503 habitantes palestinos de los que 2.935.368 viven en Cixordania[13] (incluyida Jerusalén Esti) y 1.881.135 na Franxa de Gaza.[13]

Llingua y relixón[editar | editar la fonte]

La mayoría de los palestinos son musulmanessobremanera de la caña suní del islam, y hai una importante minoría cristiana de diverses confesiones, según una pequeña comunidá samaritana. Como implica'l etnónimo "árabe palestín", aplicáu comúnmente, la llingua vernácula tradicional de los palestinos, independientemente de la so relixón, ye'l dialeutu árabe palestín. Los ciudadanos palestinos d'Israel son en munchos casos billingües, al utilizar tamién l'hebréu. Estudios xenéticos modernos suxurieron que los palestinos como grupu étnicu representen los modernos "descendientes d'un nucleu de población que vivía na zona dende los tiempos prehistóricos",[14][15] anterior a la conquista árabe musulmana qu'estableció l'árabe como la llingua franca, y que finalmente se convirtió na única llingua vernácula de los sos habitantes, la mayoría de los cualos col tiempu tamién se convirtió al islam. El 90% de los palestinos que viven n'América son de relixón cristiana.

Historia[editar | editar la fonte]

Sol Mandatu Británicu de Palestina (1920-1948), formáu como parte de la partición del Imperiu otomanu, el términu palestín» referir a tolos habitantes que moraben naquel territoriu ensin distinciones relixoses o étniques, y los habitantes a los que les autoridaes mandataries concedíen la ciudadanía denominábense «ciudadanos palestinos».[16] El términu palestín» usábase por casu en denominaciones como «reximientu palestín» (n'inglés Palestine Regiment), que yera la brigada xudía d'infantería del exércitu británicu mientres la Segunda Guerra Mundial, o en «Talmud palestín», un términu alternativu pa «Talmud de Jerusalén» que s'emplega en fontes académiques.

Darréu a la Declaración d'independencia d'Israel en 1948, l'empléu de los términos Palestina» y «palestín» por y pa los xudíos de la Palestina histórica cayó en desusu. Por casu, el periódicu en llingua inglesa The Palestine Post, fundáu por xudíos en 1932, camudó'l so nome en 1950 pol de Xerusalem Post. Dende entós los xudíos d'Israel y de los asentamientos asitiaos en Cixordania considérense israelinos. Los ciudadanos árabes d'Israel pueden identificase como israelinos y/o palestinos y/o árabes.[17]

L'usu xeneralizáu del términu "palestín" como autónimo referíu a la concepción nacionalista d'un "pueblu palestín" identificáu cola población autóctona de fala árabe empezó antes del españíu de la Primer Guerra Mundial,[18] y la primer esixencia d'independencia nacional foi emitida pol congresu siriu-palestín del 21 de setiembre de 1921.[19] Dempués de la creación del Estáu d'Israel y los éxodos de 1948 y 1967, el términu vieno significar non yá un llugar d'orixe, sinón l'afirmación d'un pasáu común y un futuru en forma d'nación-tao palestín.[18]

Los primeros pasos escontra la creación d'una organización representativa del pueblu palestín dar nel primer cume de los Estaos árabes en xineru de 1964. A instancies d'ésta, a partir del mes de febreru'l representante de Palestina ante la Lliga Árabe, Ahmed Shukeiri, preparó la convocatoria d'un Conseyu Nacional Palestín (tamién llamáu Asamblea o Congresu naquel momentu) en Jerusalén pal mes de mayu. A tal fin constituyéronse comités qu'escoyeron a 422 miembros representativos de la comunidá palestina: alcaldes y presidentes de conseyos rurales y urbanos de la Franxa de Gaza y Cixordania, diputaos nel Parllamentu de Xordania, profesionales, llabradores, sindicalistes y representantes de los campos de refuxaos lo mesmo que d'organizaciones de muyeres y d'estudiantes. Na so sesión del 1 de xunu de 1964, el Conseyu adoptó resolvimientos empobinaos a dotar a los palestinos d'infrastructuras militares, financieres, polítiques y alministratives, y proclamó la creación de la Organización pa la Lliberación de Palestina (OLP).[20]

La OLP representó al pueblu palestín ante la comunidá internacional a partir de 1974, añu en que foi reconocida como'l so únicu representante lexítimu polos Estaos árabes y la ONX, que la so asamblea xeneral concedió-y l'estatus d'observador en calidá de movimientu de lliberación nacional.[21][22]

L'oxetivu declaráu de la OLP yera la destrucción del Estáu d'Israel por aciu la "llucha armada" y primeramente yera controlada pol gobiernu exipciu. La carta orgánica orixinal de la OLP llamaba abiertamente a l'aniquilación d'Israel, según la torna de los refuxaos palestinos y l'autodeterminación de los árabes palestinos, que nesi momentu atopar so la ocupación xordana y exipcia de los territorios de Cixordania y la Franxa de Gaza respeutivamente. En dicha carta la creación d'un Estáu palestín nun yera mentada, anque darréu la OLP adoptó la idea de fundar un Estáu independiente pa los palestinos dende'l Río Xordán hasta'l Mar Mediterraneu.[23]

La Primer Intifada (1987–93) foi la primera revuelta popular palestina contra la ocupación israelina de 1967, y darréu la OLP proclamó unilateralmente en 1988 la independencia de Palestina, que foi reconocida entós por 94 países.[24] El Conseyu Nacional Palestín emitió un documentu amiesto a la declaración d'independencia, que pidía la retirada d'Israel de los territorios ocupaos dende xunu de 1967, la devolución de la parte árabe de Jerusalén, una xusta solución al problema de los refuxaos y la convocatoria d'una conferencia internacional de paz sobre la base de les resolvimientos 242 y 338 del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes.[25] Estos acontecimientos contribuyeron a reforzar el sentimientu d'una identidá nacional palestina.

En 1993 robláronse los Alcuerdos d'Oslo, el primer alcuerdu interín de paz israelina-palestín. Taba previstu que'l procesu durara cinco años y terminara en 1999, cuando empezó la retirada de les fuercies israelines de la Franxa de Gaza y de la área de Jericó. El vencimientu del plazu ensin qu'Israel reconociera l'Estáu de Palestina nin diera per terminada la ocupación dio llugar a la Segunda Intifada nel añu 2000,[26][27] que foi más violenta que la primera.[28]

Nuna opinión consultativa emitida en 2004, la Corte Internacional de Xusticia reparó que cuidao que Israel decidiera reconocer a la OLP como representante del pueblu palestín, la so esistencia yá nun yera cuestionable. La Corte apuntó tamién que l'alcuerdu interín israelín-palestín sobre la Franxa de Gaza y Cixordania del 28 de setiembre de 1995 faía numberoses referencies al pueblu palestín y a los sos «lexítimos derechos».[29] Con respectu a dereches del pueblu palestín a formar un Estáu soberanu independiente, el xurista alemán Thomas Giegerich afirmó que «El derechu a l'autodeterminación da al pueblu palestín de forma colectiva'l derechu inalienable de determinar llibremente'l so estatus políticu, ente qu'Israel, que reconoció'l pueblu palestín como un pueblu separáu, ta obligáu a promover y a respetar esi derechu de conformidá cola Carta de les Naciones Xuníes».[30]

La Autoridá Nacional Palestina foi establecida oficialmente arriendes de los Alcuerdos d'Oslo como l'órganu alministrativu provisional nominalmente responsable de l'alministración de los centros de población palestina en Cixordania y la Franxa de Gaza.

Tres l'almisión de Palestina como país miembru de la Unesco el 31 d'ochobre de 2011,[31] al añu siguiente, el 29 de payares de 2012, la Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes aldericó'l cambéu d'estatus del territoriu palestín na organización, por que pasara de ser «entidá» a "Estáu observador non miembru", lo que significaría una meyora diplomática pa la creación del Estáu de Palestina Estáu palestín independiente d'Israel.[32] El pidimientu de Palestina foi aprobada'l mesmu día con 138 votos a favor, 41 astenciones y 9 votos en contra. El resolvimientu, copatrocinada por 60 países, pronuncióse a favor de los derechos inalienables del pueblu palestín y puxó pol fin de la ocupación israelina empecipiada en 1967 y por un Estáu palestín independiente, soberanu, democráticu y allegante con les fronteres definíes antes de 1967. [33]

Al mes siguiente, en avientu de 2012, la ONX sustituyó'l nome de «Palestina» pol de «Estáu de Palestina», reconociendo implícitamente a Mahmud Abbas como presidente del nuevu Estáu.[34][35] D'acordies cola terminoloxía adoptada poles Naciones Xuníes, un decretu promulgáu'l 5 de xineru de 2013 pol presidente palestín sustituyó oficialmente'l nome d'Autoridá Nacional Palestina» per «Estáu de Palestina».[36][37] A finales de 2017, 137 países reconocíen oficialmente al Estáu de Palestina.[38]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Eurosur «Palestina / Palestine» Consultáu'l 4 d'avientu de 2011
  2. Fundación Santa María, Institutu d'Estudios Políticos p'América Llatina y África (2001). Guía del mundu: el mundu vistu dende'l Sur editorial=Institutu del Tercer Mundu. ISBN 9789974574304., p. 450
  3. 3,0 3,1 3,2 «Palestinian population is 4.95 million» (inglés). The Middle East Monitor (11 de xunetu de 2017). Consultáu'l 4 de payares de 2017.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 Joshua Project. "Arab, Palestinian Ethnic People in all Countries".
  5. 5,0 5,1 «convivencia palestín-judia/noticies/2009-10-16/160813.html Zalaquett pon a Chile como modelu de convivencia palestín-xudía». Archiváu dende l'convivencia palestín-judia/noticies/2009-10-16/160813.html orixinal, el 2 de xineru de 2017. Consultáu'l 15 de marzu de 2015.
  6. American FactFinder. O.S. Census Bureau.
  7. «Jews and Arabs Share Recent Ancestry». ScienceNOW. American Academy for the Advancement of Science (30 d'ochobre de 2000).. Studies cited are: M. F. Hammer et ál.. «Jewish and Middle Eastern non-Jewish populations share a common pool of Y-chromosome biallelic haplotypes». Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 97 (12). doi:10.1073/pnas.100115997. PMID 10801975.  and Almut Nebel. «High-resolution Y chromosome haplotypes of Israeli and Palestinian Arabs reveal geographic substructure and substantial overlap with haplotypes of Jews». Human Genetics 107 (6). doi:10.1007/s004390000426. PMID 11153918. Otru estudiu diznos que: "Our recent study of high-resolution microsatellite haplotypes demonstrated that a substantial portion of Y chromosomes of Jews (70%) and of Palestinian Muslim Arabs (82%) belonged to the same chromosome pool."[1]
  8. http://books.google.com.au/books?id=RrcoTW_vKDUC&pg=PA221#v=onepage&q&f=false
  9. Farsoun, Samih K. (2005). «Palestinian Diaspora», en Carol R. Ember, Melvin Ember, Ian Skoggard: Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World (en inglés). Springer Science+Business Media, Inc., 233-243. ISBN 0-306-48321-1.
  10. Abbas Shiblak (2005). "Reflections on the Palestinian Diaspora in Europe" (PDF). The Palestinian Diaspora in Europe: Challenges of Dual Identity and Adaptation (Institute of Xerusalem. Studies). ISBN 9950-315-04-2.
  11. UNRWA. «refuxaos/onde-estan Los refuxaos - Ónde tán». Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  12. UNRWA. «Los refuxaos - Nakba». Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  13. 13,0 13,1 «Estimated Population in the Palestinian Territory Mid-Year by Governorate,1997-2016» (inglés). PCBS (2016). Consultáu'l 4 de payares de 2017.
  14. Gibbons, Ann (October 30, 2000). "Jews and Arabs Share Recent Ancestry". ScienceNOW. American Academy for the Advancement of Science.
  15. Hammer, et al. Figure 2: Plot of populations based on Y-chromosome haplotype data.
  16. Gobierno del Reinu Xuníu, Lliga de les Naciones (31 d'avientu de 1930). «REPORT by His Majesty's Government in the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland to the Council of the League of Nations on the Administration of PALESTINE AND TRANS-JORDAN FOR THE YEAR 1930» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 22 de febreru de 2007. Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  17. Isabel Kershner (8 de febreru de 2007). «Noted Arab citizens call on Israel to shed Jewish identity» (inglés). International Herald Tribune. Archiváu dende l'orixinal, el 10 de febreru de 2007. Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  18. 18,0 18,1 Encyclopedia Britannica. Palestine.
  19. Porath, 1974, p. 117.
  20. Hamid, Rashid. «What is the PLO?» (en inglés). Journal of Palestine Studies (University of California Press) 4 (4). Archivado del original el 23 d'ochobre de 2012. https://web.archive.org/web/20121023021451/http://www.palestine-studies.org/files/pdf/jq/11403.pdf. Consultáu 'l 29 de marzu de 2014. 
  21. IMEU, Institute for Middle East Understanding. "Who Represents the Palestinians Officially Before the World Community?".
  22. Ricky Shah (30 de marzu de 2007). «Security Council» (inglés). Harvard WorldMUN2007. Archiváu dende l'orixinal, el 8 d'agostu de 2007. Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  23. The PNC Program of 1974, June 8, 1974. On the site of MidEastWeb for Coexistence R.A. - Middle East Resources. Page includes commentary. Accessed 5 December 2006.
  24. Autoridá Nacional Palestina. «International Recognition of the State of Palestine» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 4 d'abril de 2006. Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  25. Palestine National Council (15 de payares de 1988). «Political communique. Palestine National Council Algiers, November 15, 1988. Official translation.» (inglés). Al-bab.com. Archiváu dende l'orixinal, el 20 d'abril de 2001. Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  26. «Report of the Independent Fact Finding Committee On Gaza: Non Safe Presta» (inglés). The League of Arab States (30 d'abril de 2009). Archiváu dende l'orixinal, el 13 d'ochobre de 2009. Consultáu'l 28 d'avientu de 2013.
  27. Farsoun, Samih K. (2006). Palestine and the Palestinians: a social and political history (en inglés). Westview Press, 275.
  28. Gordon, Nieve (2008). Israel's occupation (en inglés). University of California Press, 198. ISBN 0-520-25531-3.
  29. Corte Internacional de Xusticia (ICJ). «LLEGAL CONSEQUENCES OF THE CONSTRUCTION OF A WALL IN THE OCCUPIED PALESTINIAN TERRITORY - Advisory Opinion of 9 July 2004». Archiváu dende l'orixinal, el 6 de xunetu de 2010.
  30. Giegerich (1999). «The Palestinian Autonomy and International Human Rights Law: Perspectives on an Ongoing Process of Nation-Building», en Amo Shapira, Mala Tabory: New Political Entities in Public and Private International Law: With Special Reference to the Palestinian Entity (en inglés). Kluwer Law International, 198-200. ISBN 9041111557.
  31. La Conferencia Xeneral almite a Palestina como Estáu Miembru de la UNESCO, UNESCOPRESS, Serviciu de Prensa, 31.10.2011. Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  32. «Palestina entra como tao na ONX». La vanguardia (28 de payares de 2012). Consultáu'l 29 d'avientu de 2012.
  33. Centro de noticies de la ONX (29 de payares de 2012). «Asamblea Xeneral acepta a Palestina como Estáu observador non miembru de la ONX». Consultáu'l 29 d'avientu de 2012.
  34. «After upgrading status, UN officially switches from 'Palestine' to 'State of Palestine'» (inglés). The Times of Israel (25 d'avientu de 2012). Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  35. «Observadores permanentes - Estaos non Miembros». ONX. Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  36. Europa Press (6 de xineru de 2013). «Nacional-Palestina-sera-l'Estáu-de-Palestina-tres-un decretu-de-Abbas.html L'Autoridá Nacional Palestina va ser l'Estáu de Palestina, tres un decretu d'Abbas». elEconomista.es. Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  37. «PA officially changes name to State of Palestine» (inglés). Xerusalem Post (5 de xineru de 2013). Consultáu'l 29 d'avientu de 2013.
  38. Misión Permanente Observadora del Estáu de Palestina nes Naciones Xuníes (2017). «Relaciones Diplomátiques» (n'inglés). Consultáu'l 29 d'ochobre de 2017.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Cordesman, Anthony H (2005). The Israeli-Palestinian War: Escalating to Nowhere. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-275-98758-2
  • Porath, Yehoshua (1974). The Emergence of the Palestinian-Arab National Movement 1918–1929. London: Frank Cass and Co., Ltd. ISBN 0-7146-2939-1

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Pueblo palestino