Novorosíisk

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Novorosíisk
Novoross-title.PNG
Flag of Novorossiysk.gif Coat of Arms of Novorossiysk (Krasnodar kray) (2006).png
Alministración
PaísBandera de Rusia Rusia
KraisKrai de Krasnodar
Urban okrug in RussiaCiudad heroica de Novorosíisk
Tipu entidá ciudá
Vladimir Sinyagovsky
Nome llocal Новороссийск
Códigu postal 353900–353925
Xeografía
Coordenaes 44°43′N 37°46′E / 44.72°N 37.77°E / 44.72; 37.77Coordenaes: 44°43′N 37°46′E / 44.72°N 37.77°E / 44.72; 37.77
Novorosíisk is located in Rusia
Novorosíisk
Novorosíisk
Novorosíisk (Rusia)
Superficie 81.1 km²
Altitú 10 m
Demografía
Población 270 774 hab. (2017)
Porcentaxe 100% de Ciudad heroica de Novorosíisk
Densidá 3338,77 hab/km²
Más información
Fundación 1838
Prefixu telefónicu 8617
Estaya horaria UTC+03:00
Llocalidaes hermanaes Valparaíso, Constanza, Gainesville, Plymouth, Livorno, Xixón, Pula y Brest
admnvrsk.ru/
Cambiar los datos en Wikidata

Novorosíisk (rusu: Новороссийск) ye una ciudá del suroeste de Rusia y unu de los principales puertos del mar Negru, nel oeste del krai de Krasnodar. Ta asitiáu na desaguada del ríu Tsemés, na vera occidental de la badea de Tsemés de la mariña nororiental del mar Negru. La ciudá tenía 241 952 habitantes en 2010.[1] Ye centru de la unidá municipal "Ciudá de Novorosíisk".

La ciudá forma un anfiteatru de 25 km a lo llargo de la badea, arrodiada pelos montes del Cáucasu Norte (al norte la cordal de Markotj, 558 m nel monte Sájarnaya) y del cordal Naváguinski (el so puntu más altu nel distritu tien un altor de 447 m, el monte Koldún), que llega al suroeste de Novorosíisk procedente de Anapa. Estos montes protexen la ciudá de les corrientes d'aire frío procedentes del continente. Al sur de la llocalidá topa la marisma o llagu Soliónoye ("Saláu"), dixebráu de les agües de la badea pol estrechu gordón mariniegu de Sudzhuk.

Na llocalidá topa una de les principales bases navales ruses de la Flota del Mar Negru.

Historia[editar | editar la fonte]

2 rublos conmemorativos, añu 2000.

Considérase que los primeros humanos establecer na rexón de Novorosíisk en dómina paleolítica. Nel allugamientu actual d'esta ciudá, nel sieglu V a. C., edificóse la colonia comercial griega de Bata, destruyida polos nómades alanos nel sieglu II a. C.. Nel sieglu XIII, la badea de Tsemés taba en manos de la Horda d'Oru. Los xenoveses fundaron la colonia de Bataria na desaguada del ríu Tsemés. Tres l'asaltu otomanu a Constantinopla en 1453, el territoriu de la península de Tamán pasó al Imperiu otomanu, hasta'l tratáu de Adrianópolis, en 1829, pol que la rexón pasaba al Imperiu rusu.

El 12 de setiembre de 1838, sol mandu del xeneral Nikolái Rayevski y del almirante Mijaíl Lázarev, colonos y soldaos rusos ocuparon les ruines de la fortaleza turca de Sujuk-Qale, qu'apoderara la badea dende 1722 con una guarnición de cuatrocientos jenízaros. Nos años 1830 empecipióse la construcción de la llinia defensiva costera del mar Negru sol mandu del xeneral Rayevski.

El 27 de setiembre de 1866, cuando namái cuntaba con 430 habitantes, ye designada como centru alministrativu del Ókrug de Chernomorie, qu'ocupaba la mariña del mar Negru dende Tamán a Xeorxa y esistió hasta 1896. En 1882 poner en funcionamientu una fábrica de cementu. Seis año dempués, en 1888 llegó'l primer tren a la ciudá. Xuntu al elevador y silu de granu poner en marcha en 1893 la primer central eléctrica de corriente trifásica del mundu. Ente 1896 y 1920 foi centru alministrativu de la gubernia de Chernomore.[2]

El 14 d'avientu de 1905, el soviet de los diputaos obreros y llabradores de Novorosíisk llama a los ciudadanos a la llucha contra'l zarismu y proclama la república de Novorosíisk. El 25 d'avientu un reximientu sol mandu del xeneral Mijaíl Przewalski, primu de Nikolái Przewalski, llegó a la estación Tonnélnaya de Verjnebakanski, al empar que fondiaba na badea l'acorazáu Tri sviatítelia ("Trés santos"), col enfotu de reprimir a la ciudá. El soviet decidió nun oponer resistencia a les fuerces zaristes. Na ciudá estableció'l estáu de sitiu y condergóse a los diputaos populares a trabayos forzaos y a la pena de muerte (en siete de los casos).

Ente'l 23 y el 30 de payares de 1917 anúlase l'autoridá del comisariado del Gobiernu Provisional, escoyéndose de siguío el Comité executivu central de los soviets de la gubernia de Chernomorie, estableciéndose'l poder soviétic u'l 1 d'avientu. Por disposición de Vladímir Lenin fundióse la flota del mar Negru'l 18 y 19 de xunu de 1918, debíu al bloquéu de les tropes alemanes y l'inminente toma de la ciudá (el 26 d'agostu) per parte de les fuerces conxuntes de les tropes blanques y los intervencionistas.[3][4] Dende esa fecha hasta'l 27 de marzu de 1920 foi'l centru principal del exércitu de Denikin El 12 de marzu de 1920 los blancos empecipiaron la so evacuación en buques de vapor. El xeneral Denikin abandonó Rusia pol puertu de Novorosíisk nesos díes nel torpedero Tsesarévich Gueorgui.[5] Pal 1 de mayu les tropes blanques abandonaren la ciudá y la ciudá ye ocupada pol Exércitu Coloráu d'Obreros y Llabradores.

N'abril de 1930 poner en marcha en Novorosíisk una central eléctrica productora d'una potencia de 22 000 quilovatios, y en 1937 recuperáronse los restos de la flota fundida en 1918. En 1940 acabar col analfabetismu na ciudá. Mientres la Gran Guerra Patria la mayor parte de la ciudá foi prindada pola Wehrmacht de la Alemaña Nazi en 1942. Al añu siguiente, na nueche del 4 de febreru de 1943 una compañía de 274 homes sol mandu de Tsézar Kúnikov desembarcó al sur de la localidá, nel cabu Mysjako, procedente de Gelendzhik, prindando'l campu d'operaciones Málaya Zemlia y reteniéndola so los ataques enemigos hasta la lliberación definitiva de la ciudá'l 16 de setiembre de 1943 na operación Novorosíisk-Tamán pol 89ª reximientu de fusileros armenios soviéticos.

El 7 de mayu de 1966 la ciudá foi condecorada cola Orde de la Guerra Patria de 1ª clase pola firmeza, el valor y l'heroísmu, manifestáu polos defensores de Novorosíisk mientres la Gran Guerra Patria. El 14 de setiembre de 1973 na conmemoración de los 30 años de la derrota del exércitu alemán na defensa del Cáucasu Norte otorgóse-y a Novorosíisk el títulu honoríficu de Ciudá Heroica, la Orde de Lenin y la Estrella d'Oru.

Heráldica[editar | editar la fonte]

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica
1897 1959 1970 1979 1989 2002 2010
16 897[6] 93 461 132 744 159 135 185 938 232 079 241 952

Nacionalidaes[editar | editar la fonte]

De los 232 079 habitantes que tenía en 2002, el 87.0 % yera de etnia rusa, el 3.7 % yera de etnia armenia, el 3.6 % yera de etnia ucraniana y el 1.1 % yeren d'etnia tártara, ente otres.[7]

División alministrativa[editar | editar la fonte]

La ciudá estremar en cinco distritos urbanos:

  • Distritu Vostochni (Oriental):[8] Tenía 39 940 habitantes en 2010.[9] Foi establecíu'l 23 de marzu de 1977 como distritu Léninski[10] y rebautizado col nome actual na década de 1990. Nél, asitiáu na vera esquierda del ríu Tsemés y la mariña norte de la badea, tópense la estación de ferrocarril y el puertu de mercancíes.
  • Distritu Novorosíiski:[11] Tenía 47 602 habitantes en 2010. Foi establecíu en 2005 y engloba los ókrugs rurales del sudoeste y l'oeste del distritu municipal (Abráu Diursó, Verjnebakanski, Gaidukski, Mysjakski, Natujayevski y Rayevski).[12]
  • Distritu Primorski (Marítima):[13] Tenía 70 369 habitantes en 2010. Foi establecíu'l 23 de marzu de 1977. En 1982 amestáronse-y los ókrugs rurales Natujáyevski, Mysjakski y Rayevski, que s'amestaríen al distritu de Novorosíisk en 2005. Engloba les siguientes llocalidaes: Borísovka, Vasílievka, Vladímirovka, Glébovskoye, Kirílovka, Úbyj y Yúzhnaya Ozeréyevka.
  • Distritu Tsentralni (Central):[14] Tenía 74 842 habitantes en 2010. Foi establecíu'l 23 de marzu de 1977 como distritu Oktiabrski y rebautizado col nome actual na década de 1990. El 18 de xunetu de 2004 del distritu Tsentralni creóse'l distritu Yuzhni.
  • Distritu Yuzhni (Meridional):[15] 65 500 habitantes en 2010. Foi establecíu'l 18 de xunetu de 2004 de parte del distritu Tsentralni.

Clima[editar | editar la fonte]

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Novorosíisk (1983-2005) WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Temperatura máxima media (°C) 6.1 5.7 8.7 14.1 19.2 23.7 27.4 27.0 22.3 17.0 11.2 7.0 15.8
Temperatura mínima media (°C) 2.4 1.6 4.1 8.7 13.4 18.4 22.0 21.8 17.4 12.4 7.1 3.3 11.1
Precipitación total (mm) 93 78 73 65 61 72 54 59 62 75 92 104 888
Fonte: [16]

Ente payares y marzu danse fuertes vientos catabáticos del tipu bora qu'algamen los 30-70 m/s.

Economía y tresporte[editar | editar la fonte]

Panorama del paséu marítimu almirante Serebriakov.
Puertu de Novorossíisk

El desenvolvimientu industrial de Novorosíisk empieza en 1882 cola construcción d'una fábrica de cementu. El puertu foi construyíu en 1888 pa la esportación de trigu.

Tres la disolución de la URSS, Rusia solamente caltién cuatro de los diecisiete puertos soviéticos del mar Negru. Novorosíisk ye l'únicu puertu xeneralista n'agua fondo sobre la mariña rusa del mar Negru. Privatizáu en 1992, foi modernizáu y desenvueltu. En 2005, con un tráficu de 70,8 millones de tonelaes, Novorossíisk foi'l 46º puertu mundial y el primeru de Rusia. Ye un puertu importante pa la esportación de petróleu crudo (30 millones de tonelaes per añu), pero'l tráficu de contenedores sufre la conxestión de les instalaciones.

La rexón de Novorosíisk ye una de les principales rexones vitivinícolas de Rusia. Los viñeos de Abráu-Diursó producen vinu de mesa calidable y un famosu vinu esplumoso.

La llocalidá ye terminal del ferrocarril Novorosíisk-Krymsk, dende onde se llega a Krasnodar, Port Kavkaz o Rostov, ente otres destinaciones. Les carreteres federales M4 Don Moscú-Novorosíisk (parte escontra'l sureste), M25 Novorosíisk-Port Kavkaz y A146 Novorosíisk-Krasnodar (parten escontra'l noroeste) tienen unu de los sos estremos nel centru de la ciudá.

Los aeropuertos más cercanos topar en Anapa y en Gelendzhik.

A nivel urbanu ye sirvida por una rede de trolebuses (inaugurada en 1969) y una rede de autobuses (inaugurada en 1920).

Educación[editar | editar la fonte]

Na llocalidá topen les siguientes instituciones d'educación cimera: l'Academia Naval Estatal Almirante F. F. Ushakov, una filial de la Universidá Estatal Adigué, una filial de l'Academia de Marketing y Técniques Sociales-Informatives, una filial de la Universidá de Llingüística d'Armavir, una filial del Institutu Pedagóxicu de Armavir, una filial de la Universidá Técnica Estatal V. G. Shújov de Belgorod, filial del Institutu Panruso de Finances y Economía(VZDEI), una filial de la Universidá Estatal del Kubán, una filial de la Universidá Xurídica de Krasnodar del Ministeriu del Interior de Rusia, una filial de l'Academia Internacional de Marketing, publicidá y periodismu, una filial del Institutu d'Humanidaes y Economía de Moscú, una filial de la Universidá d'Humanidaes de Moscú, una filial de la Universidá de Llingüística de Piatigorsk, una filial del Institutu Pedagóxicu Estatal de Slaviansk-na-Kubani, una filial de l'Academia d'Humanidaes Contemporanees y una representación de la Universidá Estatal d'Economía y Servicios del Sur de Rusia.

Deportes[editar | editar la fonte]

La ciudá ye see del club de fútbol FC Chernomórets Novorosíisk, que fai de local nel Estadiu Central de Novorosíisk y xuega los sos partíos na Primer División de Rusia que ye la segunda categoría del fútbol profesional en Rusia, precedida de la Lliga Premier de Rusia y siguida de la Segunda División de Rusia.

Personalidaes[editar | editar la fonte]

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

Na actualidá atópase hermanada coles siguientes ciudaes:

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Población en 2010 En rusu
  2. Novorosíisk nel Diccionariu Enciclopédicu Brockhaus y Efron (en rusu)
  3. Sobre esti fechu (en rusu)
  4. Continuación del anterior artículu
  5. Sobre Denikin (en rusu)
  6. De los cualos 10 860 falaben rusu, 2 177 falaben ucraín, 931 falaben griegu, 931 falaben hebréu, 391 falaben armeniu, 350 falaben polacu, 223 falaben alemán, 170 falaben checu, 123 falaben xeorxanu y 121 falaben idioma tártaru (Censu del Imperiu rusu de 1897) (en rusu)
  7. Población en 2002 (en rusu)
  8. Sitio web del distritu Vostochni (en rusu)
  9. Población en 2010-Estadístiques del krai de Krasnodar (en rusu)
  10. Osnoviye administrativno-territorialnye preobrazovaniya na Kuban (1793—1985 gg.) / Autores: A. S. Azarenkova, I. Y. Bondar, N. S. Vertyshova. Krasnodar: Краснодарское кн. изд-во, 1986. — 394 p.
  11. Sitio web del distritu Novorosíiski (en rusu)
  12. Ciudá de Novorosíisk
  13. Sitio web del distritu Primorski (en rusu)
  14. Sitio web del distritu Tsentralni (en rusu)
  15. Sitio web del distritu Yuzhni (en rusu)
  16. Estadísticu meteorolóxiques del Krai de Krasnodar
  17. Biografía de Vladímir Kokkinaki (en rusu)
  18. Kontantín Kokkinaki (en rusu)
  19. Biografía de la cantante (en rusu)
  20. Biografía de Yevgueni Kasperski
  21. Biografía de Yevgueni Savitski (en rusu)
  22. Biografía de Vladímir But (en rusu)
  23. Conceyu de Xixón. «Ciudad hermanaes».

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Novorosíisk