Samsun

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Blue globe icon.svgSamsun
Samsun - panoramio (11).jpg
Alministración
Provinciaprovincia de Samsun
Tipu entidá ciudá
Nome llocal Samsun
Códigu postal 55
Xeografía
Coordenaes 41°17′12″N 36°19′48″E / 41.2867°N 36.33°E / 41.2867; 36.33Coordenaes: 41°17′12″N 36°19′48″E / 41.2867°N 36.33°E / 41.2867; 36.33
Samsun is located in Turquía
Samsun
Samsun
Samsun (Turquía)
Superficie 1,055 km²
Altitú 44 m
Demografía
Población 1 335 716 hab. (2018)
Porcentaxe 100% de provincia de Samsun
Densidá Error d'espresión: Caráuter de puntuación " " non reconocíu, hab/km²
Más información
Prefixu telefónicu 0362
Estaya horaria UTC+03:00
Llocalidaes hermanaes Kutaisi, Kiel, Little Rock, Kalmar y Gorgán
www.samsun.bel.tr/#
Cambiar los datos en Wikidata

Samsun ye una ciudá asitiada al norte de Turquía, na mariña del mar Negru y cuenta con una población de 423.859 habitantes[1] (2007). Ta a 4 msnm. Ye la capital de la provincia de Samsun y un importante puertu. Samsun foi l'antigua colonia griega de Ámiso, fundada nel sieglu VII a. C.

Xeografía[editar | editar la fonte]

Vista de la ciudá.

Samsun ta asitiada ente dos deltes fluviales. Ta a la fin d'una antigua ruta que partía de Capadocia. L'antigua Amisos taba nel cabu al noroeste de l'actual ciudá. Al oeste de Samsun escurre'l ríu Kızılırmak ("Ríu Coloráu"), unu de los ríos más llargos d'Anatolia, con un fértil delta. Al este flúi'l ríu Yeşilırmak ("Ríu Verde"), col so delta.


Clima[editar | editar la fonte]

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Samsun WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Temperatura máxima absoluta (°C) 24.2 26.4 34.5 37 36.4 37.4 37.5 35.2 38.3 38.4 31 28.9 38.4
Temperatura máxima media (°C) 10.9 11.1 12 15.3 19 23.7 26.5 27 23.9 20.1 16.7 13.2 18.3
Temperatura mínima media (°C) 4.2 3.9 4.7 8 12.1 16.2 19.2 19.6 16.5 12.8 9.2 6.4 11.1
Temperatura mínima absoluta (°C) -8.1 -7.4 -7 -2.4 2.7 9 13.4 14 7 1.5 -2.8 -4 -8.1
Precipitación total (mm) 74 66 69 58 46 38 38 33 61 81 89 86 739
Díes de lluvia (≥ 0.1 mm) 10 10 11 9 8 6 4 4 6 7 8 9 92
Hores de sol 93 84 124 150 217 270 310 279 210 155 120 93 2105
Humedá relativa (%) 68 72 77 80 82 78 74 74 75 72 71 69 74.3
Fonte: www.mgm.gov.tr

Historia[editar | editar la fonte]

Monumentu a les Amazones en Samsun.

Na Antigüedá el so nome yera Ámiso, una ciudá del Ponto, na parte occidental de la badea de Amiseno na mariña del mar Negru. Estrabón señala que tenía les rexones de Temiscira, onde se dicía que vivíen les Amazones, y de Sidene.[2]

Teopompo diz que foi una colonia de Mileto,[2] pero Escimno de Quíos diz que foi una colonia de Focea, fundada escontra'l 564 a. C.[3]

Nel relatu de Teopompo recoyíu por Estrabón añedir que la ciudá foi engrandada por Timades, gobernador de Capadocia y que depués foi recolonizada polos atenienses empobinaos por Atenocles y pasó a llamase Pirea.[2]

Aportó a la más próspera de toles colonies de la mariña del mar Negru, tres Sinope. A principios del sieglu IV a. C. taba so poder de Persia.[4] Na dómina de Alexandru Magnu recuperó la democracia.[5] Nel sieglu III a. C., pasó a los reis del Ponto. Mitrídates VI engrandar al construyir un asentamientu llamáu Eupatoria, asitiáu nes proximidaes de la ciudá.[6]

Aguantó mientres bastante tiempu al ataque del exércitu romanu de Lucio Licinio Lúculo nel 71 a. C., mientres les guerres mitridáticas, pero a la fin foi tomada anque Lúculo devolver a los sos habitantes y concedió-y la llibertá.[7] Farnaces, fíu de Mitrídates, ocupó la ciudá, pero foi ganáu por Julio César na batalla de Zela y convertir en ciudá llibre nel 47 a. C. Marco Antonio apurrir al rei Polemón I del Ponto escontra'l 36 a. C.[2]

Foi otra vegada una ciudá (ignórase si dientro o fora del reinu), sol rei indogriego Estratón II. Dempués de la batalla de Actium, nel 31 a. C., Estratón foi esaniciáu y volvió ser una ciudá llibre,[2] estatus que caltuvo mientres l'Imperiu romanu. Traxanu respetó les sos lleis y pasó a llamase Pompeyópolis, de la que s'afayaron restos arqueolóxicos.

Edificiu de la ciudá

Formó parte del Imperiu bizantín hasta 1204, y dempués del convulso periodu del 1205 en que Nicea y Trebisonda apostáronse'l Ponto, nel 1206 cayó sol dominiu del Imperiu de Trebisonda. Nel 1277, foi ocupada polos turcomanos, so los cualos la ciudá llamóse Samsun.

Samsun foi la ciudá onde Mustafa Kemal empecipió la Guerra d'Independencia Turca, el 19 de mayu de 1919. El 19 de mayu ye una de les festividaes nacionales turques.

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. World Gazetteer Censu de Samsun. Consultáu'l 17 d'ochobre de 2008
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Estrabón XII,3,14.
  3. Adolfo J. Domínguez Monederu, La polis y l'espansión colonial griega. Sieglos VIII-VI, p.18, Madrid: Síntesis (1993), ISBN 84-7738-108-9.
  4. Polieno, Estrataxemes VII,21.
  5. Apiano, Sobre Mitrídates 8, 83.
  6. Apiano, Sobre Mitrídates 78.
  7. Apiano, Sobre Mitrídates 78, 83.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Samsun