Marcu Antoniu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Icono de esbozo
Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.
Bustu de Marcu Antoniu, esculpíu nel periodu flaviu (69-96) en mármole amarillentu de granu finu. Muséu Chiaramonti (Museos Vaticanos, Roma).

Marcu Antoniu o Marcus Antonius (14 de xineru de 83 e.C. - 1 d'agostu de 30 e.C.) foi un políticu y xeneral romanu que tuvo un papel críticu na tresformación de la República romana, un gobiernu oligárquicu, nún imperiu autocráticu.

Antoniu yera ún de los xenerales de Xuliu César, col que conquistó la Galia y al que sofitó demientres la guerra civil. Quedó como alministrador d'Italia mientres que César eliminaba a los sos oponentes políticos en Grecia, España y norte d'África. Tres de la muerte de César, nel 44 e.C., xunió les sos fuercies a les de Marcu Emiliu Lépidu, otru xeneral de César, y Octaviu, sobrín-nietu y fíu adoptáu de César; xuntos formaron una dictadura con una dirección colexada ente los tres, que los historiadores conocen como Segundu Triunviratu. Los triunviros derrotaron a los asesinos de César na batalla de Filipos (42 e.C.), y repartiéronse dempués el gobiernu del territoriu entá republicanu. A Antoniu tocáron-y les provincies orientales, qu'incluyíen el reinu cliente d'Exiptu, y dióse-y tamién el mandu militar na guerra de Roma escontra los partos.

Les rellaciones ente los triunviros deterioráronse porque toos buscaben agrandar el so podir políticu. Nel añu 40 e.C. evitose la guerra ente Marcu Antoniu y Octaviu col matrimoniu del primeru cola hermana del segundu, Octavia. Pesie a esti matrimoniu Marcu Antoniu tenía una rellación sentimental cola reina d'Exiptu, Cleopatra VII, cola que tuvo trés fíos; esto estropió la rellación ente Octaviu y Antoniu. Nel añu 36 e.C. Lépidu foi espulsáu del triunviratu, y nel 33 e.C. los desacuerdos ente Octaviu y Augustu españaron, entamando una serie de maniobres que llevaron a la guerra civil nel añu 31 e.C., cuando'l Senáu romanu, siguiendo indicaciones de Octaviu, declaró la guerra a Cleopatra y proclamó traidor a Marcu Antoniu. Esi mesmu añu les tropes d'Antoniu foron derrotaes na batalla d'Actium, y tres d'eso Antoniu y Cleopatra colaron pa Exiptu, aú se suicidaron

La muerte de Marcu Antoniu dexó a Octaviu como únicu gobernante del mundu romanu. Nel añu 27 e.C. el Senáu concedió-y el títulu de Augustus, un fechu que marca la etapa final de la tresformación de la República romana nún imperiu, del qu'elli sedría'l primer emperador.