Kim Young-sam

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
{{{title}}}
Hangul {{{hangul}}}
Hanja {{{hanja}}}
Romanización revisada {{{rr}}}
McCune-Reischauer {{{mr}}}
[editar datos en Wikidata]
Kim Young-sam
Kim Young Sam 1996.png
miembru de l'Asamblea Nacional de Corea del Sur


Seal of the President of the Republic of Korea.svg
14. presidente de Corea del Sur Traducir

25 febreru 1993 - 24 febreru 1998
Roh Tae-woo - Kim Dae-jung
Vida
Nacimientu Geoje Traducir20  d'avientu de 1927
Nacionalidá Bandera de Corea del Sur Corea del Sur
Fallecimientu

Seúl22  de payares de 2015

(87 años)
Sepultura Cementerio nacional de Seúl Traducir
Causa de la muerte insuficiencia cardiaca
Estudios
Estudios Universidá Nacional de Seúl
Kyungnam High School Traducir
Oficiu
Oficiu políticu
Emplegadores Universidad de Waseda Traducir
Premios
Creencies
Relixón presbiterianismu
Partíu políticu Partido Saenuri Traducir
Kim Young-Sam signature.svg
Cambiar los datos en Wikidata

Kim Young-sam (hangul: 김영삼, hanja: 金泳三, RR: Gim YeongsamMR: Kim Yǒngsam)? (Geoje, 20 d'avientu de 1927 - Seúl, 22 de payares de 2015) foi un políticu surcoreanu, presidente de Corea del Sur ente 1993 y 1998.

Llicenciáu en Filosofía pola Universidá Nacional de Seúl, en 1954 foi escoyíu diputáu na Asamblea Nacional de Corea del Sur mientres el mandatu de Syngman Rhee. Dende 1961 convertir n'unu de los líderes opositores a los réximes autoritarios de Park Chung-hee y Chun Doo-hwan. Cuando esti postreru dio un golpe d'Estáu en 1980, Young-sam foi puestu baxu arrestu domiciliariu hasta 1983 y espulsáu de l'actividá política hasta 1985. Una vegada restablecíu, pudo liderar los movimientos pa les reformes democrátiques y en 1987 quedó segundu nes primeres eleiciones presidenciales por sufraxu universal.[1]

En 1990 xunió fuercies con Roh Tae-woo y Kim Jong-pil pa crear el conservador Partíu Democráticu Lliberal. Dos años dempués foi'l líder más votáu nes eleiciones presidenciales de 1992, convirtiéndose nel primer civil que gobernaría Corea del Sur dende 1961.[2] El so mandatu caracterizar pola llucha contra la corrupción política, l'amenorgamientu del poder militar y l'apertura internacional del país.[3]

El gobiernu de Young-sam viose debilitáu pol españíu de la depresión financiera asiática, cola consiguiente crisis de los grandes conglomeraos (chaebol) qu'obligó a replantegar un cambéu de modelu económicu. Amás, unu de los sos fíos viose implicáu nun casu de corrupción pol que tuvo que pidir esculpes.[4] En 1997 el so partíu foi ganáu pola candidatura lliberal de Kim Dae-jung.[5]

Biografía[editar | editar la fonte]

Kim Young-sam nació na isla de Geoje (Gyeongsang del Sur) el 20 d'avientu de 1927, en plena ocupación xaponesa de Corea. Proveniente d'una familia de clase acomodada; el so padre dedicar a la pesca d'anchoes y tenía barcos propios.[6] Kim foi'l primer fíu del matrimoniu y tuvo cinco hermanes.

Mientres la guerra coreana llogró'l graduáu en Filosofía pola Universidá Nacional de Seúl (1952) y cumplió el serviciu militar nel Exércitu de la República de Corea hasta'l final del conflictu.[7]

Tuvo casáu hasta la so muerte con Son Myung-soon, cola que tuvo cinco fíos: dos varones y tres muyeres.[6]

Trayeutoria política[editar | editar la fonte]

En 1954 foi escoyíu diputáu na Asamblea Nacional de Corea del Sur pol distritu de Geoje, dientro del gobernante Partíu Lliberal.[6] Sicasí, a finales de los años 1950 amosar en contra del presidente Syngman Rhee pola reforma constitucional qu'esti fixo pa perpetuase nel poder. A partir del golpe d'estáu de 1961 y l'ascensu al poder de Park Chung-hee, convertir n'unu de los líderes de la oposición.[7] En 1967 impulsó la fundación del Nuevu Partíu Democráticu (NPD), lideráu por Yun Bo-seon, y llogró un escañu nes siguientes eleiciones llexislatives.

Young-sam foi ganáu por Kim Dae-jung nes primaries del Nuevu Partíu Democráticu pa les eleiciones presidenciales de 1971.

La situación de Corea del Sur camudó en 1972, cuando Park Chung-hee decretó la llei marcial y fixo una reforma constitucional autoritaria (Constitución Yushin) que-y otorgaba plenos poderes; llindábense les llibertaes civiles, la eleición presidencial quedaba acutada a un únicu candidatu y el presidente podía nomar a un terciu de l'Asamblea Nacional. L'aición opositora quedó bien llindada y en 1976 producióse la detención de Dae-jung, quien amás foi inhabilitáu. Esto convirtió a Young-sam nel nuevu líder del NPD. Nes eleiciones llexislatives de 1978, el movimientu opositor qu'encabezaba foi'l más votáu, anque nun consiguió'l control de la cámara llexislativa por culpa de la llei eleutoral.

Arriendes de esa victoria, Young-sam pasó a ser escorríu políticamente por Chung-hee. En setiembre de 1979, un tribunal inhabilitára-y pa presidir el NPD pol so sofitu a una manifestación que terminó n'incidentes violentos. En protesta por esa sentencia, el políticu percanció sofitu internacional y concedió una entrevista al New York Times pa pidir al gobiernu d'Estaos Xuníos, lideráu por Jimmy Carter, que dexara de sofitar una dictadura tapada.[6] Un mes dempués, el presidente surcoreanu decretó la so espulsión de l'Asamblea Nacional.[8] Tolos diputaos del NPD dimitieron en bloque, Kim llevó a cabu una fuelga de fame de 23 díes ya inclusive el gobiernu estauxunidense retiró al so embaxador.[6] Aun así, el gobiernu nun venció y produciéronse marches populares en Busan, Masan y Seúl pa reclamar un cambéu de réxime

Chung-hee foi asesináu'l 26 d'ochobre de 1979 pol direutor de la Axencia Central d'Intelixencia Coreana.[9] Sicasí, la so muerte nun abrir pasu a una mayor democracia. Nel so llugar, el 12 d'avientu de 1979 producióse un golpe d'Estáu nel senu de les Fuercies Armaes pol que'l xeneral Chun Doo-hwan asumió'l poder, y meses dempués declaróse la llei marcial.[10] Young-Sam foi espulsáu de l'Asamblea ya inhabilitáu pa exercer la política, vetu que nun se llevantaría hasta 1985.[11] Dende entós formó parte de movimientos democráticos que llograron una reforma constitucional en setiembre de 1987.[11]

Les eleiciones presidenciales de Corea del Sur de 1987 fueron les primeres por sufraxu universal a les que cualquier candidatu podía presentase, con una llende de mandatu de cinco años. Young-sam lideraba'l partíu Reunificación Democrática y nun llegó a un alcuerdu col otru líder opositor, Kim Dae-jung, pa presentar una candidatura conxunta.[12] Aprovechando esa circunstancia, el candidatu del partíu presidencial, Roh Tae-woo, foi'l ganador de los comicios col 36 % de los votos, ente que Young-sam quedó en segundu llugar col 28 %. En constituyéndose el nuevu gobiernu de La Sexta República, Young-sam arrenunció al cargu de xefe de la oposición.[13] Bona parte de la so aición parllamentaria centrar en controlar el cumplimientu de les nueves midíes y en sofitar l'amenorgamientu de poder de la cúpula militar.[14]

En 1990, Reunificación Democrática xunir en coalición col gobernante Partíu de la Xusticia Democrática (Roh Tae-woo) y colos Nuevos Demócrates Republicanos (Kim Jong-pil) pa crear el Partíu Lliberal Democráticu. L'alcuerdu ente les partes dexaba que Roh caltuviera mayoría parllamentaria nos sos últimos años, pos nun podía presentase a la reelección, ente que Kim sería candidatu a les eleiciones de 1992 con opciones de victoria.[6][11]

Presidencia de Corea del Sur[editar | editar la fonte]

Nes eleiciones presidenciales de Corea del Sur de 1992, la candidatura conservadora de Kim Young-sam proclamóse vencedora con casi 10 millones de votos (42 %) per delantre de Dae-jung y del empresariu Chung Ju-yung.[11] Convertíase asina nel primer civil que gobernaba'l país tres más de tres décades de presidentes militares.[15] Nel so programa eleutoral, Young-sam prometía fondes reformes alministratives y económiques, llucha contra la corrupción y consolidar la democracia.[15] El so nomamientu como presidente producióse'l 25 de febreru de 1993.

Una de les primeres midíes que tomó'l nuevu gobiernu foi purgar a los militares del Hanahoe y abrir una investigación de los delitos cometíos pol altu mandu.[6] En 1995, la fiscalía de Corea del Sur reabrió los casos contra'l expresidente Chun Doo-hwan y el so socesor Roh Tae-woo por presuntos delitos de tráficu d'influencies, confechu y amotinamientu: tantu nel golpe d'Estáu de 1979 como na represión del llevantamientu de Gwangju.[16] Doo-hwan foi condergáu a muerte, anque en presentando recursu rebaxóse-y a cadena perpetua, ente que Tae-woo foi condergáu a 17 años de cárcel. Dambos debíen amás pagar una cuantiosa multa.[17] Pa combatir la corrupción, Kim instauró la prohibición de tener cuentes bancaries con seudónimu.[6]

Al respective de la relación con Corea del Norte, Young-sam nun s'opunxo a axustar la reunificación de Corea. La desapaición de la Xunión Soviética dexara al gobiernu norcoreanu nuna complicada situación, magar les autoridaes del sur calteníen gran rocea porque l'exemplu internacional, la reunificación alemana, resultara más costosu de lo esperao. Amás pesaba l'amenaza de que los norcoreanos pudieren llevar a cabu un ataque nuclear.[6] En 1994, dempués de qu'el expresidente estauxunidense Jimmy Carter visitara Pyong Yang,[6] los líderes de dambes Corees alcordaron una xunta p'averar postures. Sicasí, Kim Il-sung finó en xunetu del mesmu añu y esa visita nunca se celebró.

La economía de Corea del Sur siguió creciendo a empiezos de la década de 1990, pero'l modelu de los grandes conglomeraos (chaebol) yá daba amueses d'escosamientu: les firmes empeñárense pa financiar la so espansión internacional, y la so xestión taba tan centralizada qu'una sola caña deficitaria podía fundir a tou un grupu diversificáu. Ello ye que KIA declarara la bancarrota en 1996. Dientro del so plan anticorrupción, Young-sam propunxo una reforma pa reestructurar los chaebol que nun salió aprobada por falta de consensu. Tou ello foi xulgáu como una señal de debilidá.[3]

La popularidá de Young-sam fundir nel so últimu añu de mandatu.[3] En 1997 desvelóse que la multinacional Hanbo Steel había pagu presuntes comisiones a miembros del gobiernu y al partíu.[4] Inclusive'l fíu del presidente, Kim Hyun-chul, participó de la trama y foi deteníu.[18] Anque Young-sam nun taba personalmente implicáu, tuvo que pidir esculpes públiques y depurar responsabilidaes.[4][19] A un mes de los comicios produció l'españíu de la crisis financiera asiática, que fundió la economía nacional y provocó la cayida de Hyundai y Daewoo, los dos mayores conglomeraos.[20] El país viose obligáu a devaluar la moneda ya inclusive tuvo que pidir ayuda al Fondu Monetariu Internacional.[3][21]

Últimos años[editar | editar la fonte]

Kim Young-sam nun podía presentase a la reelección, asína que'l socesor del Partíu de la Nueva Coria pa les eleiciones de 1997 foi'l xuez Llei Hoi-chang, salíu d'unes primaries.[22] A pesar de qu'el conservadores llograron casi'l mesmu sofito qu'en 1992, la crisis financiera asiática foi determinante por que'l candidatu lliberal Kim Dae-jung (Congresu Nacional) superáralos con 10 millones de votos.[23] Yera la primer vegada que'l partíu de la oposición ganaba unes eleiciones presidenciales, y tamién la primera ensin incidentes nel trespasu de poder, señal de que la democracia yá taba consolidada.

Díes dempués, Kim Young-sam alcordó con Dae-jung una amnistía pa Chun Doo-hwan y Roh Tae-woo como xestu de reconciliación nacional».[24] La sanción económica nun foi perdonada, pero la so puesta en llibertá xeneró protestes en tol país.[25]

Nos sos últimos años de vida siguió reconocíu como una figura expresidencial, ensin que se viera chiscáu por escándalos como sí asocedió colos sos antecesores, y tuvo problemes de salú derivaos de la edá.[26]

Kim Young-sam finó'l 22 de payares de 2015 a los 87 años por una septicemia nel Hospital Nacional Universitariu de Seúl, onde fuera hospitalizáu tres díes antes.[6][26]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Polémica victoria oficialista en Corea del Sur» (17 d'avientu de 1987). Consultáu'l 29 d'ochobre de 2015.
  2. «Vía civil». El País (2 de marzu de 1993). Consultáu'l 31 d'ochobre de 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 (n'en) Seoul's Heroic Failure: Departing Chief, Kim Young Sam. 22 d'avientu de 1997. http://www.nytimes.com/1997/12/22/world/seoul-s-heroic-failure-departing-chief-kim-young-sam.html. Consultáu 'l 3 de payares de 2015. 
  4. 4,0 4,1 4,2 «El presidente surcoreanu pide perdón por un escándalu financieru». El País (26 de febreru de 1997). Consultáu'l 31 d'ochobre de 2015.
  5. «Kim Dae-jung» (en). The Guardian (18 d'agostu de 2009). Consultáu'l 31 d'ochobre de 2015.
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 (n'en) Kim Young-sam, Former President of South Korea, Dies at 87. 21 de payares de 2015. http://www.nytimes.com/2015/11/22/world/asia/kim-young-sam-former-president-of-south-korea-dies-at-87.html. Consultáu 'l 22 de payares de 2015. 
  7. 7,0 7,1 «Biografia de Kim Young Sam». Consultáu'l 31 d'ochobre de 2015.
  8. «Crecedera económica y restricción de llibertaes» (27 d'ochobre de 1979). Consultáu'l 27 d'ochobre de 2015.
  9. (n'en) 1979: South Korean President killed. 26 d'ochobre de 1979. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/26/newsid_2478000/2478353.stm. Consultáu 'l 27 d'ochobre de 2015. 
  10. «Kwangju permanez erma tres la ocupación militar» (28 de mayu de 1980). Consultáu'l 27 d'ochobre de 2015.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 (n'en) Man in the News; Korea's Pick: A Pragmatist Kim Young Sam. 20 d'avientu de 1992. ISSN 0362-4331. http://www.nytimes.com/1992/12/20/world/man-in-the-news-korea-s-pick-a-pragmatist-kim-young-sam.html. Consultáu 'l 3 de payares de 2015. 
  12. «Presión popular por que la oposición surcoreana opte por un solu candidatu» (11 d'avientu de 1987). Consultáu'l 29 d'ochobre de 2015.
  13. «Kim Young Sam arrenuncia a ser el xefe de la oposición surcoreana» (9 de febreru de 1988). Consultáu'l 2 de payares de 2015.
  14. «El presidente surcoreanu, contra les cuerdes» (30 de marzu de 1989). Consultáu'l 30 d'ochobre de 2015.
  15. 15,0 15,1 «Kim Young Sam gana les eleiciones presidenciales en Corea del Sur» (19 d'avientu de 1992). Consultáu'l 2 de payares de 2015.
  16. «Condergáu a muerte el expresidente surcoreanu Chun Doo Hwan pol golpe militar de 1979» (27 d'agostu de 1996). Consultáu'l 29 d'ochobre de 2015.
  17. «expresident Roh Tae-woo to Pay Remainder of Massive Fine» (en). Consultáu'l 30 d'ochobre de 2015.
  18. «Deteníu un fíu del presidente surcoreanu» (18 de mayu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 2015.
  19. (n'en) Hanbo Steel Founder Given 15 Years in Korean Scandal. 2 de xunetu de 1997. http://www.nytimes.com/1997/06/02/business/hanbo-steel-founder-given-15-years-in-korean-scandal.html. Consultáu 'l 3 de payares de 2015. 
  20. «Tres décades de vertixinosu despegue» (13 d'avientu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 2015.
  21. «Corea del Sur suspende l'actividá de cinco banco y la so moneda cai un 10% nun solu día» (11 d'avientu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 1997.
  22. «Lee Hoi Chang, l'inespertu» (18 d'avientu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 2015.
  23. «El populista Kim Dae Jung gana la presidencia de Corea del Sur col retu de salvar al país» (19 d'avientu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 2015.
  24. «El presidente surcoreanu y el so socesor alcuerden amnistiar a dos ex xefes d'Estáu encarcelaos» (21 d'avientu de 1997). Consultáu'l 29 d'ochobre de 2015.
  25. «La lliberación de los dos expresidentes provoca protestes en Corea del Sur» (23 d'avientu de 1997). Consultáu'l 3 de payares de 2015.
  26. 26,0 26,1 «(3rd LD) Former President Kim Young-sam dies at age 88» (en) (22 de payares de 2015). Consultáu'l 22 de payares de 2015.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Roh Tae-woo
Escudu de Corea del Sur
Presidente de Corea del Sur

1993-1998
Socesor:
Kim Dae-jung
Kim Young-sam