Calliandra houstoniana

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Calliandra houstoniana
Commons-emblem-notice.svg
 
Cabeza d'ánxel
Starr 061212-2308 Calliandra houstoniana var. calothyrsus.jpg
Clasificación científica
Reinu: Plantae
Subreinu: Tracheobionta
División: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Subclas: Rosidae
Orde: Fabales
Familia: Fabaceae
Subfamilia: Mimosoideae
Tribu: Ingeae
Xéneru: Calliandra
Especie: Calliandra houstoniana
(Mill.) Standl.
[editar datos en Wikidata]

Calliandra houstoniana[1] ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les fabacees. Orixinaria de Méxicu y Centroamérica introducióse llargamente nos trópicos del mundu, y en parte naturalizada.

Starr 061212-9001 Calliandra houstoniana var. calothyrsus.jpg
Vista de la planta

Descripción[editar | editar la fonte]

Ye un parrotal o arbolucu, xeneralmente cubiertu con pelillos, menos nel fexe de les fueyes. Algama un tamañu d'hasta 6 m d'altu. El tarmu, xeneralmente con poques ramines erectas onde crecen les flores. Les fueyes son alternes, d'hasta 25 cm de llargu, son compuestes (paecen cañes) y consisten nuna exa principal (llamáu raquis) cubiertu de pelos café-acoloratáu-escuros, d'onde parten de 5 a 15 pares d'exes secundaries (llamaos raquillas), d'hasta 12 cm de llargu, sobre los que s'alluguen, apretadamente, de 35 a 63 pares de hojillas (llamaes foliolos) angostes, d'hasta 11 mm de llargu, cola base asimétrica.

Les inflorescencies son conxuntos de 3 a 7 flores sésiles o casi sésiles sobre curtios pedúnculos que s'alluguen en grupitos a lo llargo de la parte terminal del tarmu, formando en xunto una gran panícula terminal d'hasta 30 cm de llargu. Les flores son vistoses, la mota acampanada, termináu en 5 dientes pocu evidentes; la corola verdosa, ye acampanada y estremada escontra'l ápiz en 5 lóbulos triangulares, cubiertos con pelos acolorataos y recostaos sobre la superficie; estames numberosos xuníos na base, bien llargos (d'hasta 8 cm), color coloráu (escuru o brillosu) bien vistosos; l'estilu paecíu a los estames pero más gruesu y llargu.[1]

Los frutos son llegumes d'hasta 12 cm de llargu, angostes, rectes o casi rectes, planes colos marxes gruesos, de color café-acoloratáu, cubiertes d'abondosos pelos; nel maduror los sos dos parés dixébrense y se curvan escontra tras. Granes oblongues, esplanaes.[1]

Propiedaes[editar | editar la fonte]

Indicaciones: utilizáu como febrífugo. Úsase la corteza.[2]

Usos: Se promueve pa solombra, p.ej. en cafetales, y como parte de sistemes agroforestales nel trópicu, como alimentu de ganáu, abonu verde y fonte de lleña. La corteza considérase melecinal. Foi encamentáu por una farmacopea norteamericana antigua.

Taxonomía[editar | editar la fonte]

Calliandra houstoniana describióse por (Mill.) Standl. y espublizóse en Contributions from the United States National Herbarium 23(2): 386. 1922.[3]

Etimoloxía

Calliandra: nome xenéricu deriváu del griegu kalli = "formosu" y andros = "masculín", refiriéndose a los sos estames bellamente coloriaos.

houstoniana: epítetu xeográficu ;Variedaes:

Sinonimia
  • Acacia houstoni (L'Her.) Willd.
  • Acacia metrosideriflora Schltdl.
  • Acacia metrosiderifolia Schltdl.
  • Anneslia alamosensis Britton & Rose
  • Anneslia etzatlana Britton & Rose
  • Anneslia falcifolia Salisb.
  • Anneslia houstoniana (Mill.) Britton & Rose
  • Anneslia lucens Britton & Rose
  • Calliandra houstoniana subsp. alamosensis Macqueen & H.M.Hern.
  • Calliandra houstoniana subsp. stylesii Macqueen & H.M.Hern.
  • Calliandra houstonii (L'Her.) Benth.
  • Calliandra lucens (Britton) Standl.
  • Calliandra metrosideriflora Benth.
  • Calliandra metrosiderifolia Benth.
  • Mimosa houstoni L'Her.
  • Mimosa houstoniana Mill. basónimu
  • Mimosa houstonii L'Her.[4]

Nome común[editar | editar la fonte]

  • Español: Cabellitos d'ánxel, cabellitos d'una vara, cabeza d'ánxel, canela, coquito, yerba de la canela, pambotano, taguapillo, timbrillo, tepachera, yerba del ánxel, barbes de chivu, k'analsin (Campeche), charamusco de Tabasco, flor de sangre, huitote, pambotano, asoleyón, yerba del pollín.[1]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Calliandra houstoniana». Maleces de Méxicu. URL, Heike Vibrans (ed.). Consultáu'l 16 de payares de 2009.
  2. «Calliandra houstoniana». Plantes útiles: Linneo. Consultáu'l 9 d'ochobre de 2009.
  3. «Calliandra houstoniana». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultáu'l 10 de setiembre de 2012.
  4. Calliandra houstoniana en PlantList

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  1. Berendsohn, W. G. & A. Y. A. González. 1989. Llistáu básicu de la Flora Salvadorensis: Familia 118: Leguminosae. Cuscatlania 1(2): 1–16.
  2. Breedlove, D. Y. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
  3. Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Llistaos Floríst. Méxicu 1: 1–123.
  4. Leavenworth, W. C. 1946. A Preliminary Study of the Vegetation of the Region Between Cuetu Tancitaroand the Rio Tepalcatepec, Michoacan, Mexico. Amer. Midl. Naturalist 36(1): 137–206.
  5. Llinares, J. L. 2003 [2005]. Llistáu comentáu de los árboles nativu y cultivar na república d'El Salvador. Ceiba 44(2): 105–268.
  6. Martínez Salas, Y. M., M. Sousa Sánchez & C. H. Ramos Álvarez. 2001. Rexón de Calakmul, Campeche. Llistaos Floríst. Méxicu 22: 1–55.
  7. McVaugh, R. 1987. Leguminosae. 5: 1–786. In R. McVaugh Fl. Novo-Galiciana. The University of Michigan, Ann Arbor.
  8. Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de les plantes d'Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
  9. Nelson Sutherland, C. H. 2001 [2002]. Plantes descrites orixinalmente d'Honduras y les sos nomenclatures equivalentas actuales. Ceiba 42(1): 1–71.
  10. Nelson, C. 1978. Contribuciones a la Flora de la Mosquitia, Honduras. Ceiba 22(1): 41–64.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]