Pagu Pagu

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Pagu Pagu
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos d'América
PagoPago Harbor NPS.jpg
Flag of American Samoa.svg Seal of American Samoa.svg
Alministración
País Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos d'América
Territorio no incorporado Bandera de Samoa Americana Samoa Americana
Tipu entidá state or insular area capital in the United States
Xeografía
Coordenaes 14°16′23″S 170°42′10″O / -14.273055555556, -170.70277777778Coordenaes: 14°16′23″S 170°42′10″O / -14.273055555556, -170.70277777778
Pagu Pagu is located in los EE.XX.
Pagu Pagu
Pagu Pagu
Pagu Pagu (los EE.XX.)
Superficie 9.5 km²
Altitú 9 m
Demografía
Población 11 500 hab.
Densidá 1210,53 hab/km²
www.pagopago.com/
Cambiar los datos en Wikidata

Pagu Pago (pronunciáu /ˈpɑŋo ˈpɑŋo/ polos samoanos nativos y /ˈpɑŋgoʊ ˈpɑŋgoʊ/ en inglés) ye la capital de Samoa Americana. La so población nel 2000 yera de 11.500 habitantes.

Toponimia[editar | editar la fonte]

El nome Pago Pagu acomúñase xeneralmente al puertu (l'únicu importante de la Samoa Americana) y, poro, el topónimu Pago Pagu aplícase non yá a esta población en sí mesma, sinón tamién a la área circundante de la Badea de Pagu Pago, en que la so mariña alcontrar, ente otres poblaciones, el pequenu pueblu de Fagatogo, onde s'alluga la see del gobiernu local. Ye asina que Pago Pagu ye capital nominal del territoriu inda cuando el gobiernu tien les sos oficines en Fagatogo.

Hestoria[editar | editar la fonte]

Habitada dende los años 1000 a. C., Samoa foi afayada polos esploradores europeos nel sieglu XVIII.

A los primeros occidentales qu'entraron en contactu colos samoanos atribúyese-yos una batalla nel sieglu XVIII ente'l esploradores franceses y los isleños en Tutuila. Los Samoanos culparon a Occidente, dándo-yos una reputación de ferocidá. A principios del sieglu XIX la llegada de misioneros rarotonganos a les isles de Samoa foi siguida por un grupu de misioneros occidentales dirixíu por John Williams, congregacionalista de la Sociedá Misionera de Londres na década de 1830, colo que llegó oficialmente'l cristianismu a Samoa. Menos d'un centenar d'años más tarde, la ilesia congregacionalista samoana convertir na primer ilesia independiente indíxena del Pacíficu Sur.

En marzu de 1889, una fuerza naval alemana invadió un pueblu de Samoa, y al faelo destruyeron dellos bienes estaunidenses. Entós, tres buques de guerra estaunidenses entraron nel puertu de Samoa y preparáronse p'atacar a los trés buques de guerra alemanes que s'atopaben ellí. Sicasí, antes de poder faer usu de les armes, un tifón fundió tantu los barcos estaunidenses como los buques alemanes. Declaróse un armisticiu obligatoriu por cuenta de la falta de buques de guerra.

Les rivalidaes internacionales na última metá del sieglu XIX solucionar por aciu el tratáu de 1899 nel que Alemaña y Estaos Xuníos estremaron l'archipiélagu samoanu. Estaos Xuníos ocupó formalmente la so porción —un grupu más pequenu d'isles orientales cola conocida rada de Pagu Pago— al añu siguiente. Les isles occidentales son agora l'estáu independiente de Samoa.

L'armada estaunidense construyó una estación carbonera na badea de Pagu Pago pa la escuadra del Pacíficu, nomó a un secretariu local y aseguró un Documentu de Cesión de Tutuila en 1900 y un Documentu de Cesión de Manu'a en 1904. Mientres la Segunda Guerra Mundial los infantes de marina estaunidenses en Samoa Estaunidense, superiores a la población local, tuvieron una enorme influencia cultural.

Dempués de la Segunda Guerra Mundial, l'intentu del Departamentu del Interior estaunidense nel Congresu por aprobar la Llei Orgánica 4500 pa la incorporación de Samoa Estaunidense, foi ganáu por cuenta de los esfuerzos d'el xefes samoanos americanos lideraos por Tuiasosopo Mariota. Estos esfuerzos llevaron a la creación d'una cámara lexislativa local, la Fono de Samoa Estaunidense, de la que'l gobernador naval yera reemplazáu por un gobernador escoyíu localmente. Anque técnicamente considerada "non entamada", una y bones el Congresu estaunidense nun aprobó una Llei Orgánica pal territoriu, Samoa Estaunidense tien gobiernu propiu so una Constitución que se fixo efectiva'l 1 de xunetu de 1967. El territoriu estaunidense de Samoa Estaunidense ta na llista de territorios ensin gobiernu propiu de les Naciones Xuníes, un llistáu que ye aldericáu pel país.


En 2009, la isla viose afectada por un grave terremotu de magnitú 8,3 na escala Richter a les 06:48:11 hora local del 29 de setiembre de 2009 (17:48:11 UTC).[1] El temblón xeneró trés tsunami separaos, del cual el más grande alzábase 1,6 metros del nivel del mar y foi rexistráu con un altor de 76 m nel puntu del epicentru. L'epicentru taba cerca de la Zona de subducción de Kermadec-Tonga nel Petrina de Fueu del Pacíficu, onde les plaques continentales xúnense y ye común l'actividá volcánico y sísmico.

En Samoa Americana, la capital Pago Pagu foi afarada por cuatro foles de tsunami ente 4,6 y 6,1 metros d'altor. Les foles avanzaron hasta 90 metros tierra adientro antes de recular.[2] El Presidente d'Estaos Xuníos Barack Obama declaró a la Samoa Americana como zona de desastre.[3] Este mesmu movimientu sísmicu afectó tamién gravemente a otros estaos y archipiélagos cercanos del Pacíficu, como los de Samoa[4] y Tonga.[2]

Descripción[editar | editar la fonte]

La capital de Samoa Americana ye un amiestu de comunidaes semi-urbanes coloridas que constitúin una ciudá pequena, les fábriques conserveres d'atún (qu'apurren empléu a un terciu de la población de Tutuila) y un puertu arrodiáu por bellu cantiles. La xubida al cume de Monte Alava (vease'l Parque nacional de Samoa Americana)[5] apurre una vista magnífica del puertu y de la ciudá. Hasta l'añu 1980, unu podía esperimentar la vista dende'l picu tomando un teleféricu dende'l puertu, pero'l 14 d'abril d'esi añu un avión de la marina de guerra de los Estaos Xuníos, volando percima como parte de les celebraciones del día de la bandera impactó contra'l cable estrellándose darréu nuna nala del Hotel Rainmaker. Menos espectacular, pero tamién dignu de visita, ye la vista de l'aldega de Aua dende lo alto del camín a Afono.

El puertu y l'asamblea de Samoa Americana -conocida como'l Fono (/ˈfono/)- tán en Fagatogo, una aldega axacente a Pagu Pago. Igualmente, el mentáu y célebre Hotel Rainmaker (agora zarráu) atopar na aldega del Utule‘i, cercana a Fagatogo al sur del puertu. Les empreses conserveres asitiar en Atu‘o, na vera del norte del puertu. Suxúrese evitar comer pexes o invertebraos pexes nel puertu de Pagu Pago porque se contaminen con metales pesaos y otros axentes contaminadores.

Xeografía[editar | editar la fonte]

La ciudá ta asitiada nel puertu de Pagu Pago, no más fondo de la badea del mesmu nome, na isla de Tutuila que pertenez a los Estaos Xuníos. L'aeropuertu más cercanu ye'l Aeropuertu Internacional de Pagu Pago, dende onde hai conexones aérees con Apia, Honolulu, Tonga, Ofu y Tau.

Clima[editar | editar la fonte]

El clima de la ciudá ye estable mientres la mayor parte del añu teniendo les temperatures más baxes nos meses de agostu y setiembre y les más altes nos meses de abril y xunu o xunetu.

Datos climáticos de Pagu Pago |- Temperatura |- Mes Ene !

style="background:#ddd;"|Feb

Mar Abr May Jun Jul Ago Sep Oct Nov Dic Media Total
Máximo temperatura rexistrada °C (°F) 33 (93) 33 (92) 33 (94) 34 (92) 33 (92) 33 (92) 35 (95) 31 (89) 32 (90) 31 (89) 33 (92) 33 (93)
Temperatura medio-alta °C (°F) 30 (87) 30 (87) 30 (87) 30 (86) 29 (85) 28 (84) 28 (83) 28 (83) 29 (85) 29 (85) 30 (86) 30 (86) 29 (85)
Temperatura medio °C (°F) 27 (81) 27 (81) 27 (81) 27 (81) 27 (81) 26 (79) 26 (79) 26 (79) 26 (79) 27 (81) 27 (81) 27 (81) 27 (81)
Temperatura medio-baxa °C (°F) 24 (76) 24 (76) 24 (76) 24 (76) 24 (76) 24 (76) 23 (75) 23 (75) 23 (75) 24 (76) 24 (76) 24 (76) 24 (76)
Mínimo temperatura rexistrada °C (°F) 20 (69) 21 (70) 20 (69) 20 (68) 18 (66) 18 (65) 17 (64) 17 (64) 17 (63) 19 (67) 20 (68) 20 (68)
Precipitaciones y hores de sol
Mes Ene !

style="background:#ddd;"|Feb

Mar Abr May Jun Jul Ago Sep Oct Nov Dic Total
Mm Totales (in) 150 (5.9) 125 (4.9) 131 (5.2) 122 (4.8) 101 (4.0) 102 (4.0) 89 (3.5) 108 (4.3) 131 (5.2) 162 (6.4) 144 (5.7) 149 (5.9) 1514 (59.6)
Mm de precipitación (in) 74 (2.9) 61 (2.4) 77 (3.0) 94 (3.7) 94 (3.7) 101 (4.0) 89 (3.5) 108 (4.3) 131 (5.2) 160 (6.3) 116 (4.6) 89 (3.5) 1191 (46.9)
Cm de nieve (in) 80 (31.5) 67 (26.4) 52 (20.5) 26 (10.2) 6 (2.4) 1 (0.4) 0 (0) 0 (0) 0 (0) 3 (1.2) 26 (10.2) 61 (24.0) 322 (126.8)
Hores de sol 72 91 109 117 158 177 216 196 140 106 72 59 1513
Datos recoyíos por Weatherbase

Economía[editar | editar la fonte]

Estatua de Charlie the Tuna (Charlie l'atún), logotipu de la empresa StarKist Tuna en Pagu Pago.

El turismu, l'ociu, la restauración y les conserves atuneres constitúyense como les principales actividaes económiques de la ciudá. Ente 1878 y 1951, esistió una estación carbonera y un estelleru pal arreglu de barcos de la Armada de los Estaos Xuníos.

Personaxes pernomaos[editar | editar la fonte]

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

La ciudá de Pagu Pago tien les siguientes ciudaes hermanes:

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Magnitude 8.0 - SAMOA ISLANDS REGION Report on O.S. Geological Service's website. Retrieved online d.d. September 29, 2009.
  2. 2,0 2,1 «At least 34 dead as tsunami hits Samoas». Associated Press (Los Angeles Times). 29 de setiembre de 2009. http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fgw-samoa-quake30-2009sep30,0,2658396.story. Consultáu el 29 de setiembre de 2009. 
  3. «President Declares Major Disaster For Territory Of American Samoa». Federal Emergency Management Agency (29 de setiembre de 2009). Archiváu dende l'orixinal, el 27 de payares de 2015. Consultáu'l 30 de setiembre de 2009.
  4. «At least seven dead after quake, tsunami hit Samoa». New Zealand Herald. 30 de setiembre de 2009. http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10600416. Consultáu el 29 de setiembre de 2009. 
  5. «Public Law Non: 100-571». Library of Congress: THOMAS (31 d'ochobre de 1988). Consultáu'l 30 de xineru de 2009.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Bot icon2.svg
Artículu de traducción automática a partir de "Pago Pago" que necesita revisión. Quita l'avisu cuando tea correxíu.