Samoa

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa
Independent State of Samoa

Estáu Independiente de Samoa
Bandera de Samoa Escudu de Samoa
Bandera de Samoa Escudu de Samoa
Lema nacional: Faavae i le Atua Samoa (samoanu: «Samoa sofítase en Dios»)
Himnu nacional: The Banner of Freedom
Situación de Samoa
Capital
 • Población
 • Coordenaes
Apia
38.801 (2001)
13°35′ S 172°20′ O

Ciudá más poblada Apia
Llingües oficiales Samoanu ya inglés
Forma de gobiernu República Parllamentaria
Tuiatua Tupua Tamasese Efi
Tuila'epa Sailele Malielegaoi
Independencia
 - Declarada
De Nueva Zelanda
1 de xineru de 1962
Superficie
 • Total
 • % agua
Llendes
Costes
Puestu 165º
2.944 km²
0,32%
0 km
403 km
Población
 • Total
 • Densidá
Puestu 173º
177.714
60 hab/km²
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per capita
Puestu 170º
US$ 1.172 millones
US$ 6.390
Moneda Tala (WST) = 100 sene
Xentiliciu Samoanu, -a, -o
Zona horaria
 • en branu
UTC - 11
=
Dominiu d'Internet .ws
Códigu telefónicu +685
Prefixu radiófonicu 5WA-5WZ
Códigu ISO 882 / WSM / WS
Miembru de: Commonwealth, ONX
Sitiu web del Gobiernu:

{{{web_gobiernu}}}

Samoa, oficialmente Estáu Independiente de Samoa (en samoanu, Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa) y, hasta' 4 de xunetu de 1997 Samoa Occidental, ye un país insular perteneciente al archipiélagu de la Polinesia, nel Pacíficu sur. Compriende dos islles principales, Savai'i y Upolu, y cuatro más pequeñes: Manono, Apolima, Fanuatapu y Namua). Tien una estensión de 2.944 km2 y una población de 177.714 habitantes, y la so ciudá capital ye Apia. Los lapita descubrieron y colonizaron les islles samoanes fae 3.500 años, desarrollando de magar una llingua y una identidá cultural samoanes úniques.

Samoa ye una república parllamentaria, con un estáu xunitariu sodividíu alministrativamente n'once entidaes menores. El país pertenece a la Mancomunidá de Naciones, y foi almitíu nes Naciones Xuníes el 15 d'avientu de 1976. El archipiélagu completu, qu'inclúi la Samoa americana, recibió'l nome de Islles de los Navegantes polos conquistadores europeos, plasmaos pola habilidá de los samoanos pa les xeres de la navegación. El país foi gobernáu por Nueva Zelanda hasta la so independencia en 1962.

En xunetu de 2017 Va'aletoa Sualauvi II convirtiose'n xefe del estáu, asocediendo a Tuiatua Tupua Tamasese Efi. El primer ministru Tuila'epa Sailele entamó'l so quintu mandatu en marzu de 2016.

Historia[editar | editar la fonte]

Política[editar | editar la fonte]

Xeografía[editar | editar la fonte]

Les islles de Samoa.

Samoa asítiase al sur del ecuador, a metá del camín ente Ḥawai y Nueva Zelanda, na rexón polinésica del océanu Pacíficu. La so estensión, de 2.842 km2, compriende dos islles mayores, Upolu y Savai'i, qu'en conxuntu representen el 99% de la so superficie total, y ocho isllotes. Los isllotes son:

  • los trés asitiaos nel estrechu d'Apolima: Manono, Apolima y Nu'ulopa.
  • los cuatro que formen l'archipiélagu de les islles Aleipata, asitiaos al este d'Upolu: Nu'utele, Nu'ulua, Namua y Fanuatapu.
  • Nu'usafe'e, de menos de una hectárea d'estensión, asitiáu a 1,4 km al sur de la costa d'Upolu, a la altura de Vaovai.

Na islla principal, Upolu, ye na que vive el 75% de la población del país, y ye na que s'alcuentra la so capital, Apia.

Les islles samoanes son d'orixe volcánicu, en rellación col puntu caldiu samoanu, formáu probablemente a partir d'una pluma mantélica. Magar que toes les islles tean un orixe volcánicu namái hai volcanes activos en Savai'i, la más occidental del archipiélagu: les erupciones más recientes foron les de los volcanes Matavanu (1905-11), Mata o le Afi (1902) y Mauga Afi (1725). El puntu cimeru del archipiélagu ye'l monte Silisili, de 1.858 m d'altor. Na costa centru-septentrional de Savai'i alcuéntrense los campos de lava de Saleaula, una estensión de 50 km2 de lava solidificao procedente de les erupciones del monte Matavanu.

Savai'i ye la mayor de les islles del país y la sesta n'estensión de la Polinesia: namái les islles neozelandeses del Norte, del Sur y Stewart, y les de Hawai'i y Maui, en Ḥawai, son mayores. La so población ye de 42.000 habitantes.

Cultura[editar | editar la fonte]


Países d'Oceanía
Australia | Fixi | Islles Cook | Kiribati | Marianes del Norte | Islles Márxal | Micronesia | Nauru | Niue | Nueva Zelanda | Paláu | Papúa Nueva Guinea | Islles Salomón | Samoa | Tokeláu | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wallis y Futuna