Murzim

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
30-03-2020 19:09
Ficha d'oxetu celesteMurzim
Position Beta Cma.png
Datos d'observación
Ascensión reuta (α) 95,67493896958 °[1]
Declinación (δ) -17,95591870889 °[1]
Magnitú aparente (V) 1,97 (banda V)
Magnitú absoluta -4,1
Constelación Canis Maior[3]
Velocidá de rotación 26 km/s[5] y 24 km/s[5]
Velocidá radial 33,7 km/s[6]
Parallax 6,62 mas[1]
Otros nomes
Cambiar los datos en Wikidata

Coordenaes: Sky map 6h 22m 41.985s, -17° 57 21.307

Murzim (β CMa / β Canis Majoris / 2 Canis Majoris),[7] tamién llamada Mirzam o Murzam, ye la cuarta estrella más brillosa de la constelación del Can Mayor, detrás de Siriu (α Canis Majoris), Adhara (ε Canis Majoris) y Wezen (δ Canis Majoris). Alcuéntrase a 500 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Nome[editar | editar la fonte]

Murzim, Mirzam o Murzam son nomes que remanecen del árabe مرزم, «l'heraldu», probablemente n'alusión a la so posición precediendo la salida de Siriu pol horizonte.[8] Tamién yera conocida por Al Kalb, «el perru», corriendo delantre de Siriu, un nome d'antiguo usáu nel desiertu.[9] En China yera llamada Kuen She, «el mercáu de los soldaos».[9]

Carauterístiques físiques[editar | editar la fonte]

Catalogada como xigante azul de tipu espectral B1II-III,[7] Murzim ye una estrella caliente con una temperatura superficial de 25.800 K. La so lluminosidá ye 34.000 vegaes mayor que la del Sol, y como asocede n'estrelles de los tipos O y B baxos, una parte importante d'esta radiación ye emitida na rexón ultraviola. El so radiu ye 12 vegaes más grande que'l radiu solar y, con una masa en redol a 15 mases solares, Murzim dablemente ye más una subxigante qu'una verdadera xigante, una estrella a puntu de concluyir la fusión nuclear del so hidróxenu internu.[10] La so edá actual envalórase en 14,9 millones d'años.[11] Dada la so elevada masa, el so destín últimu ye terminar españando como supernova.[10]

Murzim ye una estrella variable Beta Cephei, que'l so rellumu bazcuya ente magnitú aparente +1,95 y +2,00 nun periodu de seis hores. Esta variación paez tar rellacionada col final de la fusión del hidróxenu y con cambeos na estructura interna de la estrella. Ye la más brillosa d'esti tipu de variables, polo que a estes estrelles tamién denómase-yos variables Beta Canis Majoris.[10]

Fai 4.356.000 años —nel pliocenu— producióse'l máximu acercamientu de Murzim al Sistema Solar. Distante entós namái 35 años lluz, el so rellumu algamó magnitú aparente -3,78, siendo muncho más brillosa que Siriu (α Canis Majoris) anguaño.[12]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 Floor van Leeuwen (2007). «Validation of the new Hipparcos reduction» (n'inglés). Astronomy and Astrophysics (2):  páxs. 653–664. doi:10.1051/0004-6361:20078357. 
  2. Afirmao en: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system. Llingua de la obra o nome: inglés. Data de publicación: 2002.
  3. Afirmao en: VizieR. Llingua de la obra o nome: inglés.
  4. «The IACOB project. I. Rotational velocities in northern Galactic O- and early B-type stars revisited. The impact of other sources of line-broadening» (n'inglés). Astronomy and Astrophysics:  páxs. 135–135. febreru 2014. doi:10.1051/0004-6361/201322758. 
  5. 5,0 5,1 Norberto Castro (19 avientu 2016). «The IACOB project . III. New observational clues to understand macroturbulent broadening in massive O- and B-type stars» (n'inglés). Astronomy and Astrophysics:  páxs. 22–22. doi:10.1051/0004-6361/201628541. 
  6. «Pulkovo Compilation of Radial Velocities for 35 495 Hipparcos stars in a common system» (n'inglés). Astronomy Letters (11):  páxs. 759–771. payares 2006. doi:10.1134/S1063773706110065. 
  7. 7,0 7,1 Beta Canis Majoris - Variable Star of beta Cep type (SIMBAD)
  8. Mirzam (The Fixed Stars)
  9. 9,0 9,1 Allen, Richard Hinckley (1889). «Canis Major», en Courier Dover Publications: Star Names — Their Lore and Meaning (n'inglés), páx. 563. ISBN 0-486-21079-0. Consultáu'l 20 de xunu de 2012.
  10. 10,0 10,1 10,2 Mirzam (Stars, Jim Kaler)
  11. Tetzlaff, N.; Neuhäuser, R.; Hohle, M. M. (2011). «A catalogue of young runaway Hipparcos stars within 3 kpc from the Sun». Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 410 (1). pp. 190-200. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?2011MNRAS.410..190T&db_key=AST&nosetcookie=1. 
  12. Mirzam. Estendéi Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson+, 2012)

Coordenaes: Sky map 6h 22m 41.985s, -17° 57 21.307