Idioma vilamoviciano
Apariencia
'Wymysiöeryś' | |
|---|---|
| Faláu en | |
| Familia | Indoeuropéu Xermánicu |
| Estatus oficial | |
| Oficial en | nengún país |
| Reguláu por | Wymysiöeryśy Akademyj - Academia Vilamoviciana. |
| Códigos | |
| ISO 639-1 | nengún |
| ISO 639-2 | gem |
| ISO 639-3 | wym |
Principales dialectos del altu alemán n'Europa. | |
El wymysorys, vilamoviciano o vilamoviano ye una llingua xermánica occidental falada nel pobláu de Wilamowice, asitiáu na frontera ente Silesia y Pequeña Polonia, cerca de Bielsko-Biała. L'orixe de la llingua paez derivase del alemán central del sieglu XII, con una fuerte influencia del baxu alemán, y del polacu.
Ye una llingua en riesgu de sumir pol númberu escasu de falantes, envalórase qu'esisten alredor de 100 falantes nativos, na so mayoría son persones d'edá avanzada.
Historia
[editar | editar la fonte]Escritores
[editar | editar la fonte]- Florian Biesik escribía poesía en llingua wymysorys mientres el sieglu XIX.
Alfabetu
[editar | editar la fonte]L'Alfabetu Wymysorys ta compuestu de 34 lletres.
| a | ao | b | c | ć | d | y | f | g | h | i | j | k | ł | l | m | n | ń | o | ö | p | q | r | s | ś | t | o | ü | v | w | y | z | ź | ż |
| A | AO | B | C | Ć | D | Y | F | G | H | I | J | K | Ł | L | M | N | Ń | O | Ö | P | Q | R | S | Ś | T | O | Ü | V | W | Y | Z | Ź | Ż |
Exemplos
[editar | editar la fonte]| Wymysorys | Alemán | Holandés | Inglés | Español |
|---|---|---|---|---|
| ałan | allein | alleen | alone | solo |
| ana, an | und | en | and | y |
| bryk | Brücke | brug | bridge | ponte |
| duł | dumm | dom | dull | tarrecíu |
| fuylgia | hören | horen | to hear | oyer |
| ganc | ganz | gans | entirely | totalmente |
| gyrycht | Gericht | gerecht | court | tribunal |
| dyr hymół | Himmel | hemel | heaven | cielu |
| łove | Liebe | liefde | love | amor |
| a mikieła | ein bisschen | een beetje | a bit | un pocu |
| müter | Mutter | moeder | mother | madre |
| myttółt | Mitte | middel | middle | mediu |
| nimanda | niemand | niemand | no one (no man) | nengunu |
| ny | nein | nee | non | non |
| ödum | Atem | adem | breath | folego |
| olifant | Elefant | olifant | elephant | elefante |
| öwyt | Abend | avond | evening | anochar |
| śraeiwa | schreiben | schrijven | to write | escribir |
| syster | Schwester | zuster | sister | hermana |
| śtaen | Stein | steen | stone | piedra |
| trynkia | trinken | drinken | to drink | beber |
| uöbroz | Bild | beeld | picture | imaxe |
| wełt | Welt | wereld | world | mundu |
| wynter | Winter | winter | winter | iviernu |
| zyłwer | Silber | zilver | silver | plata |
| zyjwa | sieben | zeven | seven | siete |
| sgiöekumt | wilkommen | welkom | welcome | bienveníu |
Referencies
[editar | editar la fonte]Bibliografía
[editar | editar la fonte]- R. Y. Keller: German Dialects. Phonology and Morphology, Manchester 1960.
- Ludwik Młynek, "Narzecze wilamowickie", Tarnów. 1907: J.Pisz.
- Józef Latosiński, "Monografia miasteczka Wilamowic", Cracovia, 1909.
- Hermann Mojmir, "Wörterbuch der deutschen Mundart von Wilamowice" (Słownik niemieckiej gwary Wilamowic), Cracovia, 1930-1936: Polska Akademia Umiejętności.
- Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Fonetyka i fleksja". Cracovia, 1920: Polska Akademia Umiejętności.
- Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Składnia", Poznań, 1921: Universidá de Poznań.
- Maria Katarzyna Lasatowicz, "Die deutsche Mundart von Wilamowice zwischen 1920 und 1987". Opole, 1992: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.
- Tomasz Wicherkiewicz, The Making of a Language: The Case of the Idiom of Wilamowice, Mouton de Gruyter, 2003, ISBN 3-11-017099-X
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]

