Clangula hyemalis

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Commons-emblem-notice.svg
 

Infobox animalia.png

Coríu árticu
Clangula hyemalis Hokkaido25.jpg
Machu con plumaxe d'iviernu.
Clangula-hyemalis-011.jpg
Fema con plumaxe d'iviernu.
Estáu de caltenimientu
Vulnerable (VU)
Vulnerable (IUCN 3.1)[1]
Clasificación científica
Reinu: Animalia
Filu: Chordata
Clas: Aves
Orde: Anseriformes
Familia: Anatidae
Subfamilia: Merginae
Xéneru: Clangula
Leach, 1819
Especie: C. hyemalis
Linnaeus, 1758
Sinonimia
Harelda hyemalis
[editar datos en Wikidata]

Clangula hyemalis[2] ye una especie d'ave anseriforme de la familia Anatidae mesma de les rexones fríes d'Eurasia y Norteamérica. Pertenez a la subfamilia de los patos marinos. Ye la única especie viva del xéneru Clangula. Ye una de les especies a les cualos aplícase'l Alcuerdu pal Caltenimientu d'aves acuátiques migratories africanes-eurasiáticas, AEWA.

Descripción[editar | editar la fonte]

Machu y fema en primavera.
Machu con plumaxe de seronda.

Los adultu miden ente 41 y 60 cm de llargor, con una valumbu alar de 72 a 80 cm, y un pesu ente 450 y 1.030 g. El plumaxe de los adultos varia abondo a lo llargo del añu, por causa de un complexu procesu de muda, calteniendo constante namái'l blancu de les partes inferiores del cuerpu.

El machu tien una cola llarga, estrecha y apuntada, de 10 a 15 cm de llargor, y un picu gris coritu cruzáu per una banda rosada. Pel hibiernu, tien un patrón de plumaxe blancu y negru, siendo blancu na so mayoría con esceición de les nales, llombu, cola y un gran llurdiu arrondáu de la mexella. Pel branu La so cabeza y pescuezu vuélvense negros, calteniendo blancu solo la cara; y les sos partes cimeros facer de tonos pardos escuros. Na seronda puédese-yos reparar con un patrón entemediu con un llurdiu blancu la parte posterior del pileu. La fema tien plumaxe de tonos pardos nes partes cimeres y la cola relativamente curtia y apuntada. Pel hibiernu gran parte de la so cabeza y pescuezu son blancos, salvo la mexella y el pileu que son de color pardu escuru. Pel branu la cabeza vuélvese parda cuasi na so totalidá. Na seronda caltién los llaterales de la cabeza y pescuezu blancos y la so mexella faise más clara. Los xuveniles de dambos sexos tienen un plumaxe similar a les femes pel branu.

Taxonomía y etimoloxía[editar | editar la fonte]

El coríu havelda foi descritu científicamente por Carlos Linneo en 1758 na décima edición de la so obra Systema naturae, col nome de Anas hyemalis.[3] Darréu foi treslladáu al so propiu xéneru, Clangula, creáu por William Elford Leach en 1819.[4] Nun se reconocen subespecies estremaes.[5]

La etimoloxía del nome del so xéneru procede del verbu llatín clangere «resonar» al que se-y añedir la partícula diminutiva ula resultando esti términu neollatín, clangula, en referencia a la so voz.[6] Sicasí'l so nome específicu ye una forma alternativa d'escribir la pallabra hiemālliriu qu'en llatín significa «ivernizu».[7]

Conozse un conxénere fósil del Miocenu mediu (de fai 12 o 13 millones d'años), atopáu n'Hungría.[8]

Distribucíón y hábitat[editar | editar la fonte]

Machu con plumaxe d'iviernu en vuelu.
Fema guarando nel nial.
Clangula hyemalis

El so hábitat de cría son los banzaos y llamargues de la tundra, pero tamién tola mariña ártica y los llagos grandes de monte, estendiéndose dende Alaska, el norte del Canadá, norte d'Europa hasta Siberia.

Ye una ave migratoria que pasa l'iviernu nes costes nororientales y noroccidentales de Norteamérica, la rexón de Grandes Llagos, les costes de Groenlandia y del norte d'Europa y Asia, incluyíes delles islles ártiques como les Svalbard o Nueva Zembla. La área d'ivernada más importante ye'l Mar Bálticu, onde lleguen a concentrase cerca de 4,5 millones d'estos coríos. Tamién pasen l'iviernu alredor de les islles Britániques, los Alpes, y dalgunos lleguen inclusive hasta'l Mar Negru y en menor cantidá al Mediterraneu.

Comportamientu[editar | editar la fonte]

Fema coles sos críes n'Islandia.

El coríu havelda ye una ave gregaria que forma grandes bandaes pel hibiernu y mientres la migración. Vuela rápido y mientres migraciones puede algamar hasta 100 km/h.

Asitia'l so nial en tierra cerca de l'agua, al abelugu de la vexetación y construyir usando yerba y tarmos, y acolcháu interiormente con fueyes y plumón de la fema.

Alimentación[editar | editar la fonte]

Aliméntase buciando en busca de moluscos, crustáceos y dellos pequeños pexes, xeneralmente en fondures cercanes a la superficie y ente los 10 y 15 m de fondura, anque ye capaz de somorguiase a fondures d'hasta 60 m.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. BirdLife International (2012). «Clangula hyemalis» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2014.2. Consultáu'l 23 de febreru de 2015.
  2. Bernis, F; De Juana, E; Del Hoyo, J; Fernández-Cruz, M; Ferrer, X; Sáez-Royuela, R; Sargatal, J (1994). «Nomes en castellanu de les aves del mundu recomendaos pola Sociedá Española d'Ornitoloxía (Primera parte: Struthioniformes-Anseriformes)». Ardeola. Handbook of the Birds of the World (Madrid: SEO/BirdLife) 41 (1):  pp. 79-89. ISSN 0570-7358. http://www.seo.org/wp-content/uploads/tmp/docs/vol_41_1_primero.pdf. Consultáu 'l 24 de febreru de 2015. 
  3. Caroli Linnæi. Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classses, ordines, xenera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis Editio decima reformata 1758, Holmiæ, Impensis direct. Laurentii Salvii (Salvius publ.) p. 126.
  4. Peterson, A. P. Zoonomen. Zoological Nomenclature Resource - Anseriformes
  5. Frank Gill y David Donsker. Screamers, ducks, geese & swans. IOC World Bird List versión 5.1.
  6. Janet Kear (2005), Ducks, Geese and Swans: Species accounts (Cairina to Mergus). Oxford University Press, volume 2, p. 723 ISBN 0198610092
  7. Hiemālliriu en An Elementary Latin Dictionary de Charlton T. Lewis.
  8. Gál, Erika; Hír, János; Kessler, Eugén y Kókay, József (1998-99): Középsõ-miocén õsmaradványok, a Mátraszõlõs, Rákóczi-kápolna alatti útbevágásból. I. A Mátraszõlõs 1. lelõhely [Middle Miocene fossils from the sections at the Rákóczi chapel at Mátraszolos. Locality Mátraszõlõs I.]. Folia Históricu Naturalia Musei Matraensis 23: 33-78. [Húngaru con abstract n'inglés] Testu completu en PDF

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Lars Svensson and Peter J. Grant. Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins, 1999. p. 64.
  • Chris Kightley and Steve Madge. Pocket Guide to the Birds of Britain and North-West Europe. Nr. Robertsbridge: Pica Press, 1998. p. 48.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]






Clangula hyemalis