Chenopodium petiolare

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Chenopodium petiolare
Commons-emblem-notice.svg
 
Quínua Negra
Clasificación científica
Reinu: Plantae
Subreinu: Tracheobionta
División: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Subclas: Caryophyllidae
Orde: Caryophyllales
Familia: Amaranthaceae
Subfamilia: Chenopodioideae
Xéneru: Chenopodium
Especie: Chenopodium petiolare
kunth
[editar datos en Wikidata]

La quinua o quínoa negra (Chenopodium petiolare Kunth) ye una grana andina perteneciente a la subfamilia Chenopodioideae de les amarantacees. Ye considerada tamién una destacada fonte de minerales antidepresivos.

Historia[editar | editar la fonte]

La quínua negra al igual qu'el so asemeyáu la quinua, quínoa o kinwa (Chenopodium quinoa) ye un cebera alimenticiu que contién amás alta concentración de elementos químicos como: fierro, litiu, magnesiu, potasiu y cinc. A lo llargo del tiempu la quínua negra foi considerada un tradicional remediu pa [[trestornos del estáu d'ánimu] ]como ansiedá y depresión.

D'antiguo foi unu de los principales alimentos de los pueblos andinos preincaicos y incaicos. Y dientro del mundu andín ye utilizada tamién como parte de rituales aciagos na ellaboración de panes tradicionales, yá que actúen como un ansiolíticu o tranquilizante menor qu'ayuda a la relaxación, aliviu de la murria y otros trestornos psiquiátricos como la depresión, según a tornar la velea y la murnia.

Composición[editar | editar la fonte]

La quínua negra ta compuesta de antocianina, lisina, litiu y saponinas que contribúin a l'apariencia carauterística d'esta grana andina.[1]

Antocianina[editar | editar la fonte]

La antocianina actúa como un pigmentu y contribúi a da-y el color negru carauterísticu d'esti cebera. Amás de prevenir les enfermedaes cardiovasculares actúa tamién como una protectora solar natural y potente antiosidante.

Lisina[editar | editar la fonte]

La quínua negra contién un altu conteníu de lisina. Aprosimao la quínua contién 8.4 mg de lisina por cada 100 g . Y ente les principales ventayes alcuéntrase'l desenvolvimientu mental y la hormona de la crecedera. Cabo resaltar que'l consumu de lisina xunto la L-carnitina ayuda a amenorgar el nivel de colesterol nel sangre.

Plantadera y collecha[editar | editar la fonte]

El sistema más apropiáu pa la llantadera ye en fileres, ésti puede realizase por aciu derrotu a tracción motriz. La dómina de llantadera realizar xeneralmente mientres la segunda quincena d'ochobre, anque va tar suxeta a los cambeos de tiempu. Nesi sentíu encamiéntase recurrir al Observatoriu Agroambiental Granible del MDRyT. Con grana certificada calidable y/o con grana local escoyida. - La fondura de llantadera bazcuya ente seis y ocho cm

• Densidá de llantadera. La cantidá de grana per hectárea varia ente 10 a 12 kg, con grana certificada y/o grana local escoyida. La llantadera tien de realizase cuando'l suelu tien un bonu mugor aprovechando les agües. Cabo destacar que'l mugor proporcionao por poca cantidá d'agua duro bien poques hores y darréu piérdese por evaporación, por ello ye importante aprovechar al máximu'l tiempu.

• Variedaes cultivaes. La quinua del Altiplanu bolivianu entiende cuatro variedaes, tres grupos de variedaes o 17 races. El so periodu vexetativu varia ente 150 a 240 díes con una flexibilidá d'adaptación a distintes condiciones ambientales. Estes variedaes presenten una relativa indiferencia al respective de fotoperíodo y a l'altitú y pueden cultivase dende'l nivel del mar hasta los 3.900 msnm, toleren suelos nuna amplia gama de pH de 6 a 8,5 (ANAPQUI, 2001). collechar n'árees húmedes como la Sierra Norte d'Ecuador y sur de Colombia, ye aconseyable faer coincidir la collecha de la quinoa cola dómina seca del añu (de xunu a setiembre), pa evitar perdes o deterioru de los granos por efeutu del mugor ambiental (Nieto, Castillo y Peralta, 1986).

Saponinas[editar | editar la fonte]

Les saponinas llibérense nel momentu en que la quinoa toma contautu col agua. Los sos saponinas tamién son emplegaes en tratamientos plaguicides y yerbicides amás de ser un productu natural y seguro.

Intereses[editar | editar la fonte]

La quínua negra tien un altu valor alimenticiu, les sos fueyes tienen altu valor nutricional en ácidos grasos esenciales, minerales, vitamines y clorofila. Encamiéntase tamién licuar les sos fueyes verdes col zusmiu de frutes.

Taxonomía[editar | editar la fonte]

Chenopodium petiolare describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2: 191. 1817[1818].[2]

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

Chenopodium: nome xenéricu que deriva de la particular forma de les fueyes similares a les pates de gansu: del griegu "chen" = (gansu) y "pous" = (pie) o "podion" = (pie pequeñu).

petiolare: epítetu llatín que significa "con peciolos.[3]

Sinonimia
  • Chenopodium album var. andinum J.Rémy
  • Chenopodium bolivianum Murr
  • Chenopodium collae Phil. ex Aellen
  • Chenopodium hastatum Phil.
  • Chenopodium paniculatum Hook.
  • Chenopodium paniculatum var. reniforme Murr
  • Chenopodium sparsiflorum Phil.[4]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Col nuesu Perú. «Quinua negra termina cola depresión.». Consultáu'l 4 d'abril de 2013.
  2. «Chenopodium petiolare». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultáu'l 6 de xunetu de 2013.
  3. Chenopodium petiolare n'Epítetos Botánicos
  4. Chenopodium petiolare en PlantList