Comunismu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener/Archivu
Parte de la serie sobre
Marxismu
Karl Marx.jpg
Conceutos fundamentales
Ayenación
Comunismu
Dominancia cultural
Esplotación
Fuercies productives
Llucha de clases
Materialismu dialéuticu
Materialismu históricu
Medios de producción
Mou de producción
Plusvalor
Rellaciones de producción
Socialismu
Teoría del valor trabayu
Otros enllaces
Marxistes
Economía marxista
La foz y el martiellu, símbolos comunistes, normalmente sobro una Bandera Collorada

El comunismu, entendíu como organización social y económica, ye una asociación basada na comunidá de los medios sociales de producción y los bienes producíos per aciu los mesmos. A diferencia de lo qu'asocede nel socialismu, el comunismu implica l'abolición de la división del trabayu y polo tanto del dineru.

El comunismu, entendíu como movimientu socio-políticu, ye un conxuntu de corrientes y agrupaciones cuyu prencipal oxetivu hestóricu ye -particularmente, dende l'adopción de la doctrina marxista- la supresión revolucionaria de la sociedá capitalista en tanto última forma de sociedá con clases, y l'establecimientu d'una sociedá socialista como pasu previu a la construcción gradual d'una organización social comunista. Les doctrines de les estremaes corrientes comunistes concasen na necesidá de suprimir la propiedá privada (especialmente la de los medios de producción sociales) y na emancipación del proletariáu como la primer clas oprimida ensin economía propia, negación de toa posible apropiación privada y polo tanto tendiente a desaniciar como clas nuna comunidá comunista.

Debío a la popularidá de la revolución rusa de 1917 y la polarización política ente los rexímenes socialistes y el capitalismu occidental, el Comunismu indentificárase cuasi esclusivamente cola doctrina marxista-leninista. Sicasí, esisten doctrines comunistes (delles previes al marxismu-lenisnismu, otres contemporanies y otres posteriores) como ye'l casu del anarcocomunismu con fundamentu en postures sociobioloxistes (Piotr Kropotkin, Adous Huxley), el comunismu de conseyos de base marxista pero non leninista, el comunismu cristianu premodernu y modernu (Tomás Moro, los Shakers de Manchester, Gerrard Winstanley), el comunismu feudal que llamó l'atención del últimu Marx (los Mir tradicionales rusos, los islleños escoceses de St Kilda), variantes secularizaes del comunismu relixosu milenarista (Gabriel Bonnot de Mably, Morelly) y movimientos non revolucionarios como'l de les comunes hippies y los Kibbutz israelinos, ente otros.

Información xeneral[editar | editar la fonte]

Hai una gran diversidá de formes de comunismu que se foron desendolcando, caún basáu nes ideés de los diferentes teóricos de la política, polo xeneral como adiciones o entepretaciones del marxismu, la filosofía coleutiva de Karl Marx. El marximu-leninismu ye la síntesis de les contribuciones al marxismu de Vladimir Lenin, por exemplu, de cómo un partíu revolucionariu debe ser organizáu, el trotskismu ye la conceición marxista de León Trotsky y el maoísmu ye la entepretación marxista que rializó Mao Tse Tung p'adaptase al contestu político-social de China n'esi momentu.

La teoría comunista en xeneral, afirma que la única que puede resolver los problemes esistentes dientro del capitalismu ye que la clas obrera (refiriéndose al proletariáu) que ye'l prencipal productor de riqueza na sociedá y que ye esplotada pola clas capitalista (como se desplica en teoríes como la plusvalía) pa sustituyir a la burquesía como clas dominante y asina establecer una sociedá ensin divisiones de clas haza un socialismu llamáu como entamamientu p'algamar la fase final del comunismu.

El comunismu puru (etapa cimera dempués del socialismu) refiérese a una sociedá ensin clases na que les decisiones sobro qué producir y qué polítiques a siguir correspuenden a tolos ñembros de manera igualitaria, pensando nos intereses de la mayoría de la sociedá coleutiva. Na práutica tolos ñembros tienen igual pesu nel procesu de toma de decisiones, nos ámbetos tanto políticos y económicos. Nel Manifiestu Comunista, Marx tarabaza un plan de 10 puntos asesorando sobro la redistribución de la tierra y la producción pa escomenzar la transición al comunismu.

Los orixes del comunismu son dicutíos, habiendo hestóricamente grupos y teóricos cuyes doctrines describiéranse posteriosmente como comunistes. Dellos teóricos consideren que les sociedaes de cazadores-recoyedores son una forma de comunismu primitivu, pudiendo amestar a figures hestóriques como Platón y Tomás Moro como defensores de les primeres formes d'esta ideoloxía. El movimientu comunista como se conoz anguaño tomó forma nos sieglos XIX-XX, cuando les revoluciones comunistes tomaron los gobiernos en munchos países, llevando a la criación d'estaos com la Xunión Soviética, la República Popular de China y la República de Cuba.

Nel usu modernu, el términu comunismu ye de cutio emplegáu pa referise a les polítiques d'estos gobiernos, nes sos economíes de planificación centralizada o na propiedá estatal de los medios de producción. Los más d'esos gobiernos basen la so ideoloxía nel marxismu-lenisnismu. Estos gobiernos nun se consideren "comunistes" sinón socialistes allegando que s'alcuentren nún estáu de transición. Delles, a esti sistema dáse-y el nome de socialismu d'Estáu. Munchos ideólogos comunistes argumenten qu'estos estaos nunca nun fixeron un intentu d'avanzar haza una sociedá comunista, mentes qu'otros afirmenq qu'inclusive nunca nun algamaron el socialismu.

Nos sieglos XX-XXI, la democracia llevó a que munchos gobiernos inspiraos nel comunismu foren escoyíos n'otres partes del mundu, como Bolivia y Venezuela. Anque'l comunismu ye una fuercia política influyente, anguaño yelo muncho menos de lo que lo yera en gran parte del mundu nel sieglu XX. Entá hai movimientos comunistes influyentes, venceyaos a movimientos socialistes en munches partes del mundu, especialmente nel sur d'Asia y Llatinoamérica. Dende la crisis económica de 2008 hebo un resurdimientu del interés na teoría comunista, sobremanera nes teoríes de Karl Marx.

Terminoloxía[editar | editar la fonte]

Nel esquema del materialismu hestóricu, el comunismu ye la idea d'una sociedá llibre de la enayenación y de la división, onde la humanidá ye llibre de la opresión y la carura. Una sociedá comunista nun tendría dengún gobiernu, estáu o divisón de clas dala. Na teoría marxista, la dictadura del proletariáu ye'l sistema intermediu ente'l capitalismu y el comunismu, cuando'l gobiernu ta nel procesu de cambiar la propiedá privada a una propiedá coleutiva. Delles, na ciencia política, el términu "comunismu" ye emplegáu pa referise a estaos comunistes, una forma de gobiernu na cuala l'estáu funciona baxo un sistema unipartidista y declara la llealtá al marxismu-leninismu o semeyante.


Orixes y fontes hestóriques del comunismu[editar | editar la fonte]

Comunismu primitivu y comunismu cristianu[editar | editar la fonte]

Karl Marx vio'l comunismu primitivu como l'estáu orixinal cazador-recolector de la especie humana del que ceo surdió'l comunismu. Pa Marx, namái dempués de que la humanidá foi quien a producir escedentes (y de que dellos ñembros de la sociedá s'apropiaron d'éllos), desendolcose la propiedá privada y l'Estáu.

Comunismu igualitariu[editar | editar la fonte]

Licurgos d'Esparta.

Desígnase con esta espresión a toles doctrines premarxistes, que con munchísima diversidá, puédeseles englobar como utopíes sociales qu'abogaben pola propiedá coleutiva (a diferencia d'un réxime de propietarios iguales) y la igualdá total (incluyendo toles necesidaes) de tolos productores.[1] Tales doctrines primitives resolvíen el problema de les rellaciones del individuu cola sociedá al traviés de les «sociedaes d'iguales», que bien podía ser una comuña, l'Estáu, etc.

Tales doctrines desenrrolláronse na Época Clásica y na Edá Media. Un exemplu de comunismu igualitariu ye l'implantáu n'Esparta por Licurgos tamién designáu como comunismu militar. Esti gobierni namái consideraba como «iguales» a los ciudadanos de la polis, ya que caltenía un réxime esclavista.

Otru exemplu de ciertes doctrines comunistes nún marcu antiguu son les propuestes por Platón en La República;

Cquote1.svg [...] esisten el meyor Estáu, la meyor constitución y les meyores lleis ellí onde s'aplica esta máxima: too ye común ente amigos. —PlatónCquote2.svg

Sicasí, el gobiernu yera pragmáticamente lleváu por una aristocracia de filósofos.

Les tendencies igualitaries se desendolcaron en delles de les primeres herexíes cristianes, como tamién nes comuñes anabaptistes.

Socialismu utópicu[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Socialismu utópicu

Cquote1.svg Nun queremos la igualdá escrita nuna tabla de maera, querémosla nes nueses cases, baxo los nuesos techos. François-Noël Babeuf, Conxuration des Égaux, 1795.Cquote2.svg

El comunismu como tradición política y ideolócica surde a partir del sieglu XVIII afaláu poles fuertes contradicciones sociales n'Europa. Pel gobiernu del Directoriu (1795-1799) na Francia revolucionaria François-Noël Babeuf lleva a cabu la Conjuration des Égaux (Conspiración de los iguales), la primer aición revolucionaria llevada a cabu en nome d'una ideoloxía comunista. El babuvismu proponía l'abolición de la propiedá privada, la instauración de la propiedá comunitaria p'asegurar la única y vera igualdá, non sólo política, sinón tamién económica. El movimientu, ye nidio, foi xabazmente reprimíu, si bien el so pensamientu resistió'l pasu del tiempu y enxendró la mayoría de los comunismos posteriores.

  1. Ver Plantía:Harvsp